Chủ nghĩa hiện sinh
Thưa tiến sĩ Adler, Thuật ngữ “chủ nghĩa hiện sinh”làm tôi bối rối. Tôi hoàn
toàn không hiểu các tác giả hiện sinh dùng từ “hiện sinh” như thế nào. Dường như
nó có một ý nghĩa đặc biệt đối với họ. Và tất cả mọi loại người đều được gọi là
“những người theo thuyết hiện sinh”, từ những người dễ bị tổn thương và sùng đạo
nhất đến những kẻ la cà ở các quán rượu và cà phê vỉa hè. Vậy thì chủ nghĩa hiện
sinh là gì? Ai là những triết gia hiện sinh hàng đầu? Loại tư tưởng này có nguồn cội
từ đâu? J.P.H. J.P.H.thân mến,
Điều đầu tiên cần lưu ý về các triết gia hiện sinh là khi họ dùng từ “hiện sinh” họ
muốn nói tới sự hiện tồn của con người. Họ không quan tâm gì đến sự tồn tại của những
cái bàn và những cái ghế, những ngôi sao và các nguyên tử, hoặc nhiều vật thể khác.
Chúng ta cũng phải lưu ý rằng khi đề cập đến sự hiện tồn của con người là họ muốn nói
đến sự hiện hữu của từng cá thể đặc thù, chứ không phải tất cả loài người. Vấn đề của
con người, trong cái nhìn của họ, là phải trở nên có ý thức đầy đủ về bản ngã chân thực
của mình trong hoàn cảnh đặc thù mà hắn ta tìm thấy chính mình đang ở trong đó.
Vấn đề cơ bản này không thể giải quyết bằng tư duy thuần lý và những ý tưởng
trừu tượng về bản chất con người. Những qui luật phổ quát và những khái niệm chung
chung không thể minh giải nổi vấn đề của con người hoàn toàn độc đáo, cụ thể, đặc thù.
Không có những tiền lệ hay cẩm nang hướng dẫn hắn trên con đường khó nhọc và đầy
lo âu là trở thành chính mình. Các nhà tư tưởng hiện sinh cho rằng thông qua “công
trình” này, với sự kinh hãi và khắc khoải của nó, con người có thể có được sự nhận thức
sâu xa và chắc chắn về thực tại – cái mà các triết gia truyền thống gọi là “hữu thể” – hơn

Hai kiểu thuyết hiện sinh này – tôn giáo và vô thần – được đại diện bởi các nhà tư
tưởng thời nay. Martin Buber(1), Gabriel Marcel, và Karl Jaspers là những người đề
xướng thuyết hiện sinh lấy Thượng Đế làm trung tâm. Martin Heidegger(2), Jean Paul
Sartre, và Albert Camus(3) là những nhà hiện sinh vô thần vô thần hoặc bất khả tri luận.
Hai trường phái này có chỗ nhất trí là cùng quan tâm đến hiện hữu cá nhân như là phạm
vi của chân lý nền tảng.