Bệnh dò động mạch cảnh xoang hang Nếu bạn thấy có một số triệu chứng như nhức đầu, đau nhức mắt, nhìn mờ, nhãn
áp tăng hoặc lồi mắt có nhịp đập, có tiếng thổi tâm thu đặc biệt nếu các triệu
chứng trên xuất hiện sau chấn thương, có thể bạn đã bị bệnh dò động mạch cảnh
xoang hang.
Bệnh dò động mạch cảnh xoang hang xảy ra khi có sự xuất hiện lỗ thông giữa
động mạch cảnh và xoang hang. Bệnh có liên quan đến khoa mắt và khoa ngoại
thần kinh gây lồi mắt có nhịp đập.
1. Nguyên nhân gây bệnh: Nguyên nhân của bệnh này là do chấn thương và
không do chấn thương nhưng chủ yếu của bệnh dò động mạch cảnh xoang hang là
do chấn thương (chiếm 75% theo Frank J.Bajandas) đặc biệt là những trường hợp
có vỡ nền xương sọ liên quan đến cánh lớn xương bướm.
Có hai xoang tĩnh mạch ở nền sọ, gọi là xoang hang, mỗi xoang bao bọc một đoạn
động mạch cảnh ngay trước khi động mạch này đi vào trong sọ, nhưng không có
sự nối thông với nhau. Khi hình thành dòng máu thông giữa động mạch cảnh với
xoang hang thì gọi là bệnh "Thông động mạch cảnh - xoang hang". Bệnh này
thường xảy ra sau chấn thương sọ não do tai nạn giao thông hoặc lao động làm
động mạch cảnh trong xoang hang bị thủng 1 lỗ và máu chảy vào xoang hang.
2. Biểu hiện của bệnh: Bệnh dò động mạch cảnh xoang hang có thể biểu hiện:
- Đau nhức đầu, đau nhức mắt, nhìn mờ, nhãn áp tăng, song thị do tổn thương dây
thần kinh VI, IV, hoặc III.
- Lồi mắt có nhịp đập, có tiếng thổi tâm thu và rung miu ở mi mắt.
- Dãn tĩnh mạch kết mạc, dãn tĩnh mạch mi mắt, dãn tĩnh mạch võng mạc, phù
hoàng điểm, phù gai thị, xuất huyết võng mạc.
3. Biến chứng: Bệnh dò động mạch cảnh xoang hang có thể tiến triển nhanh trầm
trọng gây cho bệnh nhân những biến chứng nặng như:
- Viêm loét giác mạc do hở mi.
- Tổn thương dây thần kinh thị giác gây teo thị thần kinh.
- Đặc biệt biến chứng nguy hiểm nhất là xuất huyết não gây liệt nửa người.

phương pháp bít lổ dò bằng quả bóng, mẫu cơ hoặc dùng Coils (những vòng xoắn
nhỏ bằng Platinum). Tuy nhiên để phòng tránh các chấn thương có thể xảy ra, các
bạn nên thực hiện tốt luật lệ giao thông, đội nón bảo hiểm, nón bạo hộ trong khi
lao động và tham gia giao thông. Khi bệnh nhân bị chấn thương đầu thì tái khám
định kỳ hoặc khi bệnh nhân có tiền sử bị chấn thương đầu đột nhiên lồi mắt, đỏ
mắt, nhìn mờ, ù tai thì tái khám ngay để phát hiện sớm bệnh dò động mạch cảnh
xoang hang nếu có.

Hình ảnh mạch máu TĐMC-XH trước nút (1).
Hình ảnh mạch máu sau nút lỗ thông bằng bóng latex (2).
Hình ảnh các loại bóng latex dùng để nút TĐMC-XH (3).
Hậu quả nếu không được điều trị
Xung huyết phù nề kết mạc nặng có thể làm cho mắt không nhắm kín, dẫn đến
viêm loét kết-giác mạc. Lồi mắt nặng lâu ngày gây căng dãn và tổn thương dây
thần kinh thị giác, làm lệch trục nhãn cầu. Lỗ thông lớn lâu dài có thể gây suy tim
vì làm tăng nhanh và nhiều dòng máu đổ về tim. Hơn nữa, càng để lâu càng khó
điều trị, thậm chí không thể điều trị triệt để vì xoang hang bị giãn quá lớn …

Thông động mạch cảnh xoang hang bên phải gây lồi mắt và phù nề kết mạc (4)