Gãy Đầu Trên Xương Cánh Tay
Gãy xương cánh tay là một vị trí tương đối thường gặp trong gãy xương bệnh lý.
Trong một nghiên cứu của Thụy Điển, 8% gãy trục xương cánh tay là do gãy
xương bệnh lý. H1-Xương bả vai-Xương cánh tay-Khớp vai
A- GIẢI PHẪU HỌC XƯƠNG CÁNH TAY

H2- Xương cánh tay: Cổ giải phẫu và cổ phẫu thuật
Đầu xương cánh tay khớp với ổ chảo của xương vai. Cổ giải phẫu tách biệt các lồi
củ lớn (greater tuberosity) và lồi củ bé (lesser tuberosity) khỏi đầu xương cánh tay.
Đầu dài của cơ nhị đầu (biceps) chạy trong rãnh nhị đầu giữa các củ, và cổ phẫu
thuật nằm ngay dưới các lồi củ lớn và lồi củ bé. Dây thần kinh quay chạy phía sau
1/3 giữa xương cánh tay trong rãnh xoắn ốc. Các lồi cầu trong và ngoài ở đầu dưới
xương cánh tay, các mặt khớp bao gồm mặt khớp đầu xương (capitulum), khớp
với đầu xương quay và mặt khớp ròng rọc (trochlea), khớp với xương trụ. H3- Giải phẫu đầu trên xương cánh tay (đầu, lồi củ lớn, lồi củ bé, cổ phẫu thuật)
Gãy xương cánh tay là một vị trí tương đối thường gặp trong gãy xương bệnh lý.
Trong một nghiên cứu của Thụy Điển, 8% gãy trục xương cánh tay là do gãy
xương bệnh lý. Cần nghi ngờ gãy xương bệnh lý nếu có bất cứ yếu tố nào dưới
đây:
• Xương đau trước khi gãy
• Sưng chi trước khi gãy xương, hoặc sưng nhiều sau khi gãy
• Bất thường dạng nang trên phim Xquang xương cánh tay.
• Tiền sử bệnh ác tính, đặc biệt di căn

nerve) bằng cách kiểm tra cảm giác khu vực cơ delta và đánh giá sức cơ ở chi trên.
Đánh giá tổn thương đám rối thần kinh cổ cánh tay qua thăm khám thần kinh ở
đoạn xa cánh tay.
• Kiểm tra mạch quay
• Nếu có tổn thương thần kinh hoặc mạch máu, phải giới thiệu ngay đến chuyên
khoa chấn thương chỉnh hình.
6-Cận Lâm Sàng

• Xquang - bao gồm các tư thế chụp trước sau, xuyên bả vai (trans-scapular hoặc
Y) và hướng nách

H5-Gãy đầu trên xương cánh tay

H6-Gãy đầu trên xương cánh tay di lệch nhiều

H7- Gãy đầu trên xương cánh tay (chụp hướng nách)

This image has been resized. Click this bar to view the full image. The original image is sized 1170x841.
H8-Gãy đầu trên xương cánh tay (chụp hướng nách)

This image has been resized. Click this bar to view the full image. The original
image is sized 600x510.

H9-Gãy đầu trên xương cánh tay di lệch nhiều (chụp hướng nách)

H10-Gãy đầu trên xương cánh tay di lệch nhiều
• CT scan: có thể cần thiết trong các trường hợp khó

7-Phân loại


• Nếu di lệch nhiều, có thể cần thiết phải phẫu thuật. Tuy nhiên, sử dụng phương
pháp phẫu thuật nào còn là vấn đề đang được bàn cãi. Một số tác giả vẫn ủng hộ
việc điều trị bảo tồn đối với một số trường hợp gãy xương có di lệch.
• Phẫu thuật bao gồm: nắn xương kín bằng phương pháp cố định xuyên da, phẫu
thuật hở và cố định trong, hoặc thay đầu trên xương cánh tay

H15-Gãy đầu trên xương cánh tay cố định bằng đinh nội tuỷ

H16- Bản nẹp và vít cố định H17-Cố định xương gãy bằng bản nẹp và vít

H20- Phẫu thuật thay đầu trên xương cánh tay đạt kết quả tốt

H21- Thay đầu trên xương cánh tay nhân tạo
• Các trường hợp trật khớp do gãy xương hoặc gãy cổ giải phẫu xương cánh tay
nên được giới thiệu đến chuyên khoa chấn thương chỉnh hình.
9-Biến chứng
• Thương tổn thần kinh-mạch máu: 21-36% các trường hợp gãy đầu trên xương
cánh tay gây biến chứng tổn thương thần kinh-mạch máu. Tổn thương thần kinh
nách (axillary nerve) thường gặp nhất. Thần kinh trên vai (suprascapular nerve),
thần kinh quay và thần kinh cơ da (musculocutaneous nerve) cũng có thể bị ảnh
hưởng. Hiếm gặp tổn thương động mạch nách (tìm khối phình trên đai vai. Động
mạch cánh tay cũng ít khi bị tổn thương.

H22- Sơ đồ đám rối thần kinh cổ cánh tay (thần kinh nách và thần kinh trên vai)
• Hoại tử vô mạch (avascular necrosis) đầu xương cánh tay: thường gặp hơn trong
các trường hợp gãy phức tạp thành nhiều mảnh nhiều khả năng làm gián đoạn
nguồn cung cấp máu, và gãy cổ phẫu thuật xương cánh tay. Hoại tử vô mạch gây