Siêu âm Doppler

* Trong siêu âm chẩn đoán, có một kỹ thuật để đo dòng chuyển động của
máu trong mạch và một số chức năng khác mà ở siêu âm thường không thực
hiện được. Đó là kỹ thuật siêu âm Doppler.
* Vậy siêu âm Doppler là gì và nó có những ưu điểm gì so với siêu âm thông
thường ?
* Ta nhắc lại Hiệu ứng Doppler trong vật lý cơ bản để hiểu về ứng dụng của
nó.
1. Hiệu ứng Doppler :
+ Nếu sóng được phát ra từ nguồn phát cố định đến 1 đầu thu cố định: thì tần
số thu bằng tần số phát.
+ Nếu khoảng cách giữa đầu thu và đầu phát thay đổi trong khoảng thời gian
thu sóng thì:
- bước sóng sẽ dài ra hay ngắn lại,
- bước sóng ngắn lại trong trường hợp đầu thu và phát lại gần nhau.
+ Hiệu ứng Doppler đúng cho mọi loại sóng từ sóng hạ âm, sóng nghe được
cho tới sóng siêu âm.
(ví dụ điển hình khi nghe tiếng còi tàu từ xà chạy về gần )
+ Hiệu số giữa sóng tới và sóng phản xạ gọi là tần số Doppler
Công thức Δf=|Fr - Fi| =2Fi|cosθ|.v/c
Trong đó:
~Fr: tần số sóng phản xạ
~Fi: tần số sóng tới
~c: vận tốc truyền sóng siêu âm trong môi trường
~v: vận tốc của vật chuyển động
~θ: góc tạo bởi chùm tia siêu âm và phương chuyển động của vật
2. Siêu âm Doppler :
+ Siêu âm Doppler là phương pháp ứng dụng hiệu ứng doppler.
+ Người ta phát sóng siêu âm tới bộ phận cần khảo sát chức năng và thu hồi
sóng phản xạ.

- Khảo sát hoạt động và các thông số chức năng của tim.
- Khảo sát hệ thống tĩnh mạch cửa, tĩnh mạch trên của gan
- Khảo sát bệnh lý động mạch thận
- Khảo sát bệnh lý của động mạch chủ bụng
4. Về ưu nhược của siêu âm Doppler :
+ Qua các ứng dụng, ta thấy siêu âm Doppler có nhiều ưu điểm, kỹ thuật này
giúp cho bác sĩ có thể đưa ra những chẩn đoán bệnh tốt hơn phục vụ khám
và điều trị.
+ So với siêu âm thuờng thì siêu âm Doppler có nhiều ưu thế hơn (tk về siêu
âm thường).
+ Tuy nhiên, tuỳ theo trường hợp bệnh mà ta cần chụp siêu âm thường hay
siêu âm Doppler, vì chi phí chụp ảnh Doppler cao hơn siêu âm thường
nhiều.
+ Tốt nhất nên chụp siêu âm loại nào theo sự chỉ định của bác sĩ.