BÀI BÁO CÁO:
ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH VỚI VIỆC ĐỊNH HƯỚNG GIÁ TRỊ
CHO THANH NIÊN HƯỚNG TỚI XÂY DỰNG GIÁ TRỊ HÌNH MẪU
THANH NIÊN VIỆT NAM
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói:
“Một năm khởi đầu từ mùa xuân
Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ
Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội”.
Từ xưa đến nay thanh niên luôn được coi là rường cột của đất nước, tương lai của dân tộc
và hạnh phúc của mỗi gia đình.
Trong quá trình lãnh đạo, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn đánh giá đúng vị trí, vai trò
quan trọng của thanh niên và công tác thanh niên trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân
tộc. Nghị quyết Hội nghị Ban chấp hành TW Đảng lần thứ 4 khóa VII về công tác thanh niên
trong thời kỳ đổi mới khẳng định: “Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, cách mạng
Việt Nam có vững bước theo con đường xã hội chủ nghĩa hay không phần lớn tùy thuộc vào lực
lượng thanh niên, vào việc bồi dưỡng, rèn luyện thế hệ thanh niên. Công tác thanh niên là vấn
đề sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng”.
Nhận thức được vị trí, vai trò quan trọng của mình, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ngay từ
khi thành lập đã có những đóng góp to lớn vào cuộc đấu tranh dựng nước, giữ nước và công
cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay. Nghị quyết Đại hội Đoàn Thanh niên
Cộng sản Hồ Chí Minh lần thứ X (tháng 12-2012) vừa qua đã đề ra mục tiêu: “Xây dựng lớp
thanh niên giàu lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, có bản lĩnh chính trị, ý thức chấp hành
pháp luật, có đạo đức cách mạng và lối sống đẹp, có ước mơ, hoài bão, khát vọng đưa đất
nước vươn lên, có tri thức, sức khỏe, kỹ năng xã hội, năng lực chuyên môn, làm chủ khoa học
công nghệ hiện đại góp phần đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng
hiện đại vào năm 2020”. Để thực hiện mục tiêu đó, TW Đoàn đã đề ra rất nhiều hoạt động,
trong đó nổi bật là cuộc vận động "Xây dựng giá trị hình mẫu thanh niên Việt Nam thời kỳ
1
mới". Đây là cuộc vận động rất lớn trong các cấp Đoàn từ nay đến năm 2017, trong đó mục tiêu
cao nhất là xây dựng hình mẫu người thanh niên Việt Nam có “Tâm trong”, “Trí sáng”, “Hoài
bão lớn”. Tuy nhiên, hình mẫu thanh niên thời kỳ mới không phải tự nhiên mà có, không phải
Việt Nam là những người rất đề cao và phát huy các giá trị xã hội tích cực, có trách nhiệm với
gia đình và xã hội; có ý chí phấn đấu trong cuộc sống; sống thực tế, có định hướng, có văn hóa,
… Tuy nhiên, từ thực tế và qua các phương tiện thông tin đại chúng, chúng ta không còn quá xa
lạ với những hình ảnh này: sự thờ ơ, vô cảm, thiếu trách nhiệm; thói hành xử hung bạo, bất
chấp pháp luật, sử dụng bạo lực khi có va chạm, mâu thuẫn, bạo lực học đường trong học sinh,
xem trọng giá trị vật chất, xem nhẹ giá trị đạo đức truyền thống, tôn thờ chủ nghĩa cá nhân, ngại
cống hiến, đóng góp sức trẻ cho cộng đồng, xã hội…Đó là một thực tế đáng buồn đòi hỏi chúng
ta cần phải có sự định hướng, giáo dục kịp thời
- Thứ ba, tình hình chính trị - xã hội trong và ngoài nước có những diễn biến phức tạp.
Sự xuống cấp về đạo đức, lối sống của một bộ phận xã hội ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống
tinh thần, môi trường văn hóa lành mạnh. Hiện tượng càn quấy, coi thường luật pháp, làm mất
an toàn xã hội; bạo hành gia đình, cách ứng xử thiếu văn hóa nơi công cộng; căn bệnh vô cảm
đối với nỗi đau của con người; nạn tham nhũng, hối lộ, sách nhiễu dân, mất đoàn kết của một
bộ phận cán bộ, đảng viên đều là những vấn đề xã hội ít nhiều làm giảm sút niềm tin, ý chí của
một bộ phận thanh niên. Bên cạnh đó là sự tác động mạnh mẽ của thông tin truyền thông trong
bối cảnh toàn cầu, chiến lược “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa cũng tác
động không nhỏ đến tư tưởng, nhận thức của thanh niên. Vì vậy, thực tế đó đòi hỏi phải tạo
dựng cho lớp thanh niên một hệ giá trị đúng đắn, tạo nên một sức đề kháng tốt trước những
luồng tư tưởng độc hại để nhìn nhận và đánh giá vấn đề một cách khoa học, chính xác và phù
hợp với truyền thống của dân tộc.
Và cũng xuất phát từ những lý do trên, trong giai đoạn hiện nay, hệ giá trị đã có nhiều
biến đổi cho phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, dù là ở thời đại nào thì
những giá trị cốt lõi cần định hướng cho thanh niên Việt Nam vẫn là các giá trị sau:
Một là, giá trị “độc lập tự do”, là giá trị vừa có tính truyền thống vừa có tính hiện đại –
giá trị cao quý của mọi giá trị.
3
Hai là, giá trị “hòa bình, dân chủ và chủ nghĩa xã hội”, là giá trị gắn liền với “độc lập
tự do”, thành quả của quá trình đấu tranh cách mạng của nhân dân ta trên nửa thế kỷ đã giành
được. Vì vậy, vấn đề “hòa bình, dân chủ và chủ nghĩa xã hội” vừa mang tính thời đại vừa gắn
với nhu cầu lợi ích của dân tộc Việt Nam.
trường và biến đổi nhanh của tình hình thế giới.
Mười là, giá trị về “cái đẹp và thời trang”, một vẻ đẹp phù hợp với giới trẻ là sự cần
thiết trong điều kiện học tập lao động rất căng thẳng, nhịp sống rất khẩn trương của xã hội hiện
đại.
Như vậy, để làm tốt công tác định hướng giá trị cho thanh niên cần phải thực hiện
những biện pháp cụ thể nào?
Thứ nhất, nhóm giải pháp về nâng cao nhận thức
Theo quan điểm triết học, muốn giải quyết tốt mọi vấn đề đều phải đi từ vấn đề nhận
thức, con người có nhận thức đúng thì mới hành động đúng. Chính vì thế, trong việc định
hướng giá trị cho thanh niên, chúng ta cần đề ra các biện pháp để nâng cao nhận thức, tư tưởng
của thanh niên.
- Trước hết, Đoàn cần thường xuyên tổ chức học tập và làm theo tư tưởng, tấm gương
đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, lựa chọn nội dung, hình thức phù hợp với từng đối tượng
thanh niên.
- Hai là, tiếp tục đổi mới phương thức, nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục
về:
+ Chính trị tư tưởng, học tập chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh
+ Quán triệt chủ trương, đường lối và các nghị quyết của Đảng, của Đoàn.
+ Truyền thống yêu nước, đoàn kết, cần cù, sáng tạo và khát vọng vươn lên trong mọi
hoàn cảnh;
+ Lịch sử dân tộc, truyền thống vẻ vang quê hương, đất nước, của Đảng, của Đoàn để bồi
đắp thêm lý tưởng, niềm tin cho thanh niên.
+ Kiến thức pháp luật cần thiết cho thanh niên, giáo dục về quyền và nghĩa vụ công dân,
tôn trọng quy ước cộng đồng, tuân thủ nội quy, quy định của tổ chức.
5
Nhìn chung, để tuyên truyền, giáo dục đạt hiệu quả cao cần sử dụng tối đa các kênh
thông tin như:
+ Sử dụng lực lượng báo cáo viên của Đoàn: Đoàn cần củng cố, kiện toàn, nâng cao năng
lực đội ngũ báo cáo viên có nhiệt tình, trách nhiệm, phẩm chất chính trị vững vàng, có trình độ
tiếp thu, xử lý thông tin, ưu tiên lựa chọn các thành viên có trình độ chuyên môn xã hội học, tâm
niên có cơ hội rèn luyện và ngày càng hoàn thiện bản thân.
Thứ ba, nhóm giải pháp về cơ sở vật chất
Để thuận lợi trong công tác giáo dục, tuyên truyền nhằm định hướng giá trị, Đoàn cần
kiến nghị với các cấp chính quyền xây dựng các câu lạc bộ, đội, nhóm sở thích cho thanh niên;
Nhà văn hóa thanh niên; Trung tâm hoạt động thanh thiếu nhi; Trung tâm hướng nghiệp, giới
thiệu việc làm cho thanh niên; Trung tâm tư vấn hôn nhân và gia đình, để tạo ra cho thanh
niên các sân chơi, các địa điểm để sinh hoạt chính trị - tư tưởng lành mạnh, bổ ích, tạo môi
trường cho thanh niên trao đổi học tập, nâng cao trình độ học vấn, chuyên môn nghiệp vụ, vui
chơi, giải trí,
Thứ tư, quan tâm, gần gũi, cảm hóa đối tượng là thanh niên chậm tiến, giúp đỡ họ tạo
lập một cuộc sống lành mạnh, có ý nghĩa với bản thân, gia đình và xã hội.
Thứ năm, Đoàn cũng rất cần có sự phối hợp giữa gia đình – nhà trường – xã hội và các
tổ chức trong hệ thống chính trị để việc định hướng giá trị cho thanh niên đạt hiệu quả. Trên cơ
sở kết hợp khăng khít, chặt chẽ các lực lượng này sẽ xây dựng được môi trường giáo dục tốt
hơn nhằm chăm lo đôn đốc, tổ chức cho thanh niên học tập và rèn luyện tốt.
Không nằm ngoài chủ trương làm tốt công tác định hướng giá trị cho thanh niên nhằm
hướng xây dựng giá trị hình mẫu thanh niên Việt Nam thời kỳ mới của Đoàn TNCS Hồ Chí
Minh, Đoàn khối các cơ quan tỉnh Bình Định - nơi tập hợp các đoàn viên công tác tại các sở,
ban, ngành của tỉnh, cũng là lực lượng rất quan trọng góp phần thực hiện nhiệm vụ định hướng
giá trị cho thanh niên tỉnh BĐ nói riêng và thanh niên cả nước nói chung. Trong thời gian qua,
Đoàn khối các cơ quan tỉnh Bình Định đề ra rất nhiều hoạt động để định hướng giá trị cho
thanh niên của tỉnh nhà như: Tổ chức tập huấn báo cáo viên, tổ chức Hội trại kỹ năng; tổ chức
cuộc thi “Hồ Chí Minh theo dòng lịch sử”, “Tìm hiểu thân thế sự nghiệp của chủ tịch Hồ Chí
Minh”,…
7
Tổ chức các hoạt động: Hành trình về nguồn với địa chỉ đỏ (cư xá Đặng Thùy Trâm, Chi
bộ Cửu Lợi, ), Hành trình tuổi trẻ về biển đảo quê hương; chương trình Thắp sáng ước mơ tuổi
trẻ, Khi tôi 18; Cuộc vận động đỡ đầu trẻ em không nơi nương tựa; Tọa đàm “Hình mẫu thanh
niên thời kỳ mới”; Mô hình cảm hóa, giúp đỡ thanh thiếu niên chậm tiến; Hội thi “Bí thư Đoàn
giỏi”; Hội thi nét đẹp đoàn viên, nét đẹp thanh niên công chức; Tuyên dương thanh niên tiên