Luận văn tốt nghiệp

Phần mềm hỗ trợ ôn thi tốt
nghiệp trung học phổ thông
môn toán
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - - i -
LỜI MỞ ĐẦU
Ngày nay, ngành công nghệ thông tin trên thế giới ngày càng phát triển mạnh
mẽ, và ngày càng ứng dụng vào nhiều lĩnh vực. Với khả năng ứng dụng rộng rãi của
ngành công nghệ thông tin, với chính sách phát triển ngành công nghệ thông tin của
nhà nước, với việc nâng cao chất lượng giáo dục ở nước ta thì việc tin học hóa giáo dục
(ứng dụng ngành công nghệ thông tin vào ngành giáo dục) là phù hợp và thiết thực.
Với khả năng trên, việc đưa tin học hỗ
trợ cho lãnh vực giáo dục, trong đó việc
hỗ trợ cho việc giải bài tập của học sinh tại nhà là có thể thực hiện được. Để giúp học
sinh có khả năng tự giải bài tập mà không cần đến lớp học thêm, không cần người
hướng dẫn giải bài tập, thì với một phần mềm hỗ trợ giải bài tập trên máy tính tại nhà
sẽ đáp ứng được cho học sinh nh
ững nhu cầu này. Và điển hình là phần mềm hỗ trợ ôn

Trong đề tài của mình, chúng em mong muốn cung cấp cho giáo viên khả năng
biên soạn lý thuyết, biên soạn bài tập trắc nghiệm cũng như tự luận để cung cấp cho
học sinh, hỗ trợ phát sinh đề và giải bài tập tự luận cho hầu hết các dạng toán thi tốt
nghiệp, hỗ trợ cho học sinh làm bài và chấm bài trắc nghiệm cho học sinh, hỗ trợ thể
hi
ện các ký hiệu toán học trên chương trình.
Nội dung của luận văn được chia làm 5 chương cụ thể như sau:
Chương 1 Mở Đầu: giới thiệu tổng quan về đề tài, những công việc cần làm trong đề
tài.
Chương 2 Phân Tích: phân tích đề tài.
Chương 3 Thiết Kế: thiết kế đề tài.
Chương 4 Kỹ Thuật: giới thiệu các kỹ thuật sử dụng trong quá trình thực hiện đề
tài
như việc thể hiện các ký hiệu toán học, XML, XSLT, MathML
Chương 5 Thực hiện và kiểm tra: thực hiện và các bộ kiểm tra chương trình.
Chương 6 Tổng kết: tóm tắt kết quả đạt được, đề ra hướng phát triển trong tương lai.
Phụ lục: Một số vấn đề cần quan tâm của đề tài.
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - - iii -
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU i
MỤC LỤC iii

2.2.7. Xem lý thuyết 20
2.2.8. Xem bài tập mẫu 20
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - - iv -
2.2.9.
Thi tự luận 21
2.2.10. Làm bài trắc nghiệm 21
2.2.11. Chấm bài trắc nghiệm 22
2.3. Sơ đồ lớp 23
Chương 3 Thiết kế 25
3.1. Sơ đồ kiến trúc tổng thể 26
3.2. Chi tiết tổ chức lưu trữ đối tượng 38
3.2.1. Câu trắc nghiệm 38
3.2.2. Lý thuyết 39
3.2.3. Bài Tập Mẫu 39
3.2.4. Đề thi trắc nghiệm 40
3.3. Thiết kế các lớp đối tượng xử lý thể hiện 42
3.3.1. Sơ đồ màn hình trong phân hệ học sinh 42
3.3.2. Sơ đồ màn hình trong phân hệ giáo viên 43
3.3.3. Các màn hình chung của hai phân hệ 44
3.3.3.1. Màn hình chính 44
3.3.3.2. Màn hình Soạn Lý Thuyết 46


- v -
3.3.4.3.
Thể hiện Trắc nghiệm Chính 92
3.3.4.4. Màn hình thi trắc nghiệm 93
3.3.5. Các màn hình của phân hệ giáo viên 96
3.3.5.1. Màn hình Lý thuyết Chính 96
3.3.5.2. Màn hình bài tập chính 97
3.3.5.3. Màn hình trắc nghiệm chính 99
3.3.5.4. Màn hình Soạn Câu trắc nghiệm : 100
3.4. Thiết kế các lớp đối tượng xử lý nghiệp vụ 104
3.4.1. Lý thuyết 104
3.4.1.1. Lớp LyThuyet 104
3.4.1.2. Lớp DSLyThuyet 105
3.4.2. Trắc Nghiệm 106
3.4.2.1. Lớp CauTracNghiem 106
3.4.2.2. Lớp DanhSachCauTN 106
3.4.2.3. Lớp DethiTracNghiem 108
3.4.2.4. Lớp DanhSachDethiTN 109
Bảng 3-42 Các bảng mô tả lớp DanhSachDeThiiTN 109
3.4.3. Bài tập: 109
3.4.3.1. Lớp Thư viện (THUVIEN): 109
3.4.3.2. Lớp Bài tập tự luận (BaiTapTuLuan): 110
3.4.3.3. Lớp hàm số(HAM_SO): 111
3.4.3.4. Lớp xử lý không gian tọa độ (XL_KhongGianToaDo): 114
3.4.3.5. Lớp xử lý mặt phẳng tọa độ (XL_MatPhangToaDo): 117
3.4.3.6. Lớp biểu thức (BIEU_THUC): 121
Bảng 3-46 Các bảng mô tả lớp BIEU_THUC 121
3.4.3.7. Lớp đơn thức (DON_THUC): 121
3.4.3.8. Lớp hằng số (HANG_SO) 122

6.1. Các kết quả đạt được 140
6.1.1. Các yêu cầu chức năng : 140
6.1.2. Các yêu phi chức năng: 142
6.2. Tự đánh giá 142
6.2.1. Ưu điểm: 142
6.2.2. Hạn chế: 142
6.3. Hướng phát triển 143
PHỤ LỤC 144
TÀI LIỆU THAM KHẢO 204
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - - vii -
DANH SÁCH CÁC HÌNH
Hình 1-1 Giao diện của PM Ôn Thi Toán của ADCOM 4
Hình 1-2 GD của “LTĐH” 4
Hình 1-3 Giao Diện của PM Toán của ESoft 5
Hình 2-1 Sơ đồ sử dụng 15
Hình 2-2 Sơ đồ lớp 23
Hình 3-1 Sơ đồ kiến trúc tổng thể 26
Hình 3-2 Sơ đồ màn hình phân hệ Học Sinh 42
Hình 3-3 Sơ đồ màn hình phân hệ Giáo Viên 43
Hình 3-4 Màn hình chính 44
Hình 3-5 Màn hình Soạn lý thuyết 47

- viii -
DANH SÁCH CÁC BẢNG
Bảng 1-1 Tính tiến hoá 11
Bảng 1-2 Tính hiệu quả 12
Bảng 2-1 Danh sách các usecase 16
Bảng 2-2 Danh sách các lớp đối tượng 24
Bảng 3-1 Danh sách các lớp thể hiện 28
Bảng 3-2 Danh sách các lớp xử lý 30
Bảng 3-3 Danh sách các lớp lưu trữ 31
Bảng 3-4 Danh sách các lớp con của XL_KhongGianToaDo 32
Bảng 3-5 Danh sách các lớp con của XL_MatPhangToaDo 35
Bảng 3-6 Danh sách các lớp con của lớp HAMSO 36
Bảng 3-7 Danh sách các lớp con của lớp BIEUTHUC 37
Bảng 3-8 Các bảng thông tin về màn hình chính 46
Bảng 3-9 Các bảng mô tả màn hình Soạn Lý Thuyết 50
Bảng 3-10 Các bảng mô tả Thể hiện Lý thuyết 52
Bảng 3-11 Các bảng mô tả màn hình Soạn Bài Tập Mẫu 55
Bảng 3-12 Các bảng mô tả thể hiện Bài Tập Mẫu 58
Bảng 3-13 Các bảng mô tả màn hình Soạn Đề Trắc Nghiệm 63
Bảng 3-14 Các bảng mô tả màn hình Điếu kiện Phát sinh 67
Bảng 3-15 Các bảng mô tả thể hiện Câu Trắc Nghiệm 69
Bảng 3-16 Các bảng mô tả thể hiện Câu Trắc Nghiệm 1 71
Bảng 3-17 Các bảng mô tả thể hiên câu Trắc Nghiệm 2 72
Bảng 3-18 Các bảng mô tả thể hiện Câu Trắc Nghiệm 3 73

Bảng 3-38 Các bảng mô tả lớp DSLyThuyet 105
Bảng 3-39 Các bảng mô tả lớp CauTracNghiem 106
Bảng 3-40 Các bảng mô tả lớp DanhSachCauTN 107
Bảng 3-41 Các bảng mô tả lớp DeThiTracNghiem 108
Bảng 3-42 Các bảng mô tả lớp DanhSachDeThiiTN 109
Bảng 3-43 Các bảng mô tả lớp HAMSO 112
Bảng 3-44 Các bảng mô tả lớp XL_KhongGianToaDo 115
Bảng 3-45 Các bảng mô tả lớp XL_MatPhangToaDo 118
Bảng 3-46 Các bảng mô tả lớp BIEU_THUC 121
Bảng 3-47 Các bảng mô tả lớp DON_THUC 122
Bảng 3-48 Các bảng mô tả lớp HANG_SO 122
Bảng 3-49 Các bảng mô tả lớp BIEU_THUC_1_NGOI 123
Bảng 3-50 Các bảng mô tả lớp BIEU_THUC_2_NGOI 123
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - Chương 1. Mở đầu
- 1 -
Chương 1 Mở đầu
ªChương này giới thiệu tổng quan về đề tài, gồm các phần sau:
 Giới thiệu về đề tài

 Khảo sát hiện trạng


hướng dẫn giải bài tập, thì với một phần mềm hỗ trợ giải bài tập trên máy tính tại nhà
sẽ đáp ứng được cho học sinh những nhu cầu này. Và điển hình là phần mềm hỗ trợ ôn
thi tốt nghiệp phổ thông trung học môn toán mà chúng em đã nghiên cứu và thực hiện.
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - Chương 1. Mở đầu
- 3 -
1.2. Khảo sát hiện trạng
1.2.1. Tình hình thực tế
Các nghiệp vụ của giáo viên
Soạn bài giảng: Trước giờ lên lớp dạy, giáo viên soạn bài giảng của mình
từ sách giáo khoa của bộ giáo dục và những tài liệu tham khảo khác.
Soạn bài tập: Những bài tập cho học sinh làm, giáo viên có thể tự soạn
hay lấy từ sách giáo khoa, những tài liệu tham khảo.
Soạn hướng dẫn giải bài tập: Để đưa ra các hướng dẫn, gợi ý giải bài tập
cho học sinh, giáo viên soạn thông qua kiến thức sẵn có của mình hay
tham khảo tài liệu.
Chấm điểm và cho nhận xét, đánh giá kết quả: Giáo viên chấm điểm bài
làm của học sinh.
Các nghiệp vụ của học sinh
Giải bài tập: Đa số học sinh làm nháp trước, đến khi tìm ra được hướng
đi đến kết quả bài toán thì mới thực sự ghi vào tập hoặc giấy kiểm tra.
Xem tóm tắt lý thuyết: Học sinh nghe giảng và ghi chép lý thuyết ở lớp;
Hình 1-2 GD của “LTĐH”

Nhận xét :

Cho phép thực hiện nhiều phép toán.
Biên soạn bài tập một cách thủ công.
Chưa hỗ trợ chức năng phát sinh đề trắc
nghiệm tự động.
Chưa hỗ trợ chức năng giải toán.

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - Chương 1. Mở đầu
- 5 -
• Phần mềm Toán học do Esoft phát triển:

Hình 1-3 Giao Diện của PM Toán của ESoft
Nhận xét :

Chương trình hoàn toàn miễn phí và mã nguồn mở.
Phần vẽ đồ thị tốt.

Để nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông Bộ Giáo dục và Đào tạo đã cái tiến
cách dạy và học: tăng cường thiết bị dạy và học, thêm kiến thức vào một số sách giáo
khoa, thêm một số môn học mới vào chương trình học. Lượng kiến thức cần truyền đạt
và đòi hỏi học sinh nắm bắt tăng nhiều hơn. Trong khi đó, với l
ượng kiến thức như thế,
việc dạy của giáo viên và sự tiếp thu của một số học sinh ở trường, đôi khi không đạt
được những kết quả mong muốn. Vì lí do, không đủ thời gian trên lớp để giáo viên
hướng dẫn cặn kẽ cho học sinh giải bài tập, nên một số học sinh không thể hoặc khó
khăn để theo kịp chương trình học của mình. Vì vậy, việc tự giải bài t
ập của học sinh ở
nhà là việc hết sức khó khăn, nếu không muốn nói là đôi khi không không thể làm
được nếu không có người hướng dẫn. Cho nên, một số học sinh đã phải nhờ người
hướng dẫn tại nhà (giáo viên kèm tại nhà; anh, chị, phụ huynh có kiến thức về bài tập
của con em mình), số học sinh còn lại không có điều kiện trên thì đến lớp học thêm
(hình thức phổ biến) của giáo viên bộ
môn. Với lượng kiến thức nhiều hơn trước đây,
đòi hỏi học sinh và giáo viên phải đầu tư nhiều thời gian và công sức hơn. Vì thế, một
phần mềm để hỗ trợ thêm cho học sinh và giáo viên dạy và học tốt hơn là thực sự cần
thiết.
1.4. Mục tiêu
Đề tài có hai mục tiêu chính, đó là hỗ trợ học sinh trong quá trình học và hỗ trợ
giáo viên trong quá trình dạy.
Học sinh có thể xem lý thuy
ết, xem đáp án, xem đánh giá về bài làm của giáo
viên, ngoài ra chương trình còn hỗ trợ cho học sinh phát sinh bài giải và lưu trữ bài làm
tự luận để chuyển cho giáo viên, và cho học sinh thi trắc nghiệm, hình thức thi có thể
được áp dụng trong tương lai gần…
Giáo viên có thể soạn lý thuyết, soạn đáp án, ra đề tự luận và trắc nghiệm cho
học sinh, phần mềm hỗ trợ giáo viên phát sinh bài tập và bài giải cũng như đề thi trắc
nghiệm… Bên cạnh

o Cung cấp nhiều bài mẫu và đáp án để học sinh tham khảo.
o Cho phép học sinh biên soạn và bổ sung bài mẫu vào ngân hàng dữ liệu.
− Làm bài trắc nghiệm:
o Cho phép biên soạn câu hỏi trắc nghiệm và đề thi trắc nghiệm.
o Cho phép phát sinh câu hỏi trắc nghiệm.
o Cho phép phát sinh đề thi trắc nghiệm từ ngân hàng dữ liệu có sẵn.
o Hỗ trợ nhiều dạng trắc nghi
ệm khác nhau.
o Cho phép học sinh làm bài trắc nghiệm.
o Hỗ trợ chấmbài làm cho học sinh.
− Làm bài tự luận:
o Hỗ trợ phát sinh bài tự luận cho học sinh các dạng toán sau:
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - Chương 1. Mở đầu
- 8 -
 Khảo sát và vẽ đồ thị hàm số.
• y = ax + b
• y = ax
2
+ bx + c
• y = ax
3

''xa'
2
c
x
b
a
+
+

• y =
''xa'
2
c
x
b
bax
+
+
+

• y =
''xa'
ax
2
2
c
x
b
cbx
+

o Viết phương trình tiếp tuyến qua một điểm nằm
ngoài đườn tròn.
o Xác định vi trí tương đối của 2 đường tròn.
• Ellipse
o Kiểm tra 1 đường thẳng có tiếp xúc với Ellipse
không?
o Viết phương trình HCN cơ sở của Ellipse.
o Tìm tâm sai.
o Tìm tiêu cự.
o Tìm tiêu điểm.
o Viết phương trình đường chuẩn.
• Hyperbol
o Kiểm tra 1 đường thẳng có tiếp xúc với Hyperbol
không?
o Viết phương trình HCN cơ sở của Hyperbol.
o Tìm tâm sai.
o Tìm tiêu cự.
o Tìm tiêu điểm.
o Viế
t phương trình đường chuẩn.
 Không gian tọa độ.
• Khoảng cách giữa 2 đường thẳng chéo nhau.
• Tính diện tích mặt cầu.
• Tính diện tích tam giác.
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -
tuyến.
o Trao đổi thông tin qua đĩa mềm.

o Trao đổi thông tin qua email.
o Trao đổi thông tin qua giấy.
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - Chương 1. Mở đầu
- 11 -
1.5.2. Yêu cầu phi chức năng
1.5.2.1. Tính tiến hóa :
STT Nội dung Mô tả chi tiết Ghi chú
1 Thay đổi số lượng các gợi ý
của câu hỏi trắc nghiệm.
Giáo viên có thể chọn số lượng
các gợi ý tùy nhu cầu (mặc định là
4).

2 Thay đổi đặc trưng nhận diện
bài tập.
Thay đổi đặc trưng để nhận diện
bài tập tự nhiên hơn.
Chương 1. Mở đầu
- 12 -

1.5.2.3. Tính hiệu quả :
Máy tính với CPU Pentium III 800, RAM 256MB
Đĩa cứng 20GB
STT Nội dung Tốc độ xử lý Dung lượng lưu trữ Ghi chú
1 Soạn bài lý thuyết 10 phút/trang
2 Soạn bài tập. 5 phút/bài
3 Chấm bài tập. 5 phút/bài.
4 Soạn câu hỏi trắc nghiệm 5 phút/câu.
5 Soạn đề trắc nghiệm. 10 phút/đề.
6 Xem bài lý thuyết Ngay lập tức
7 Xem đáp án. Ngay lập tức
Bảng 1-2 Tính hiệu quả

1.5.2.4. Tính tương thích :
STT Nội dung Mô tả chi tiết Ghi chú
1 Cho phép soạn bài từ MS
Word
Giáo viên có thể dùng MS Word để
soạn bài lý thuyết.

2 Cho phép xuất tài liệu ra
MS Word
Người dùng có thể xuất tài liệu ra tập

Chương trình được thiết kế theo mô hình 3 lớp : giao diện, xử lý, dữ liệu Æ bất
cứ 1 thay đổi, chỉnh sửa có thể dễ dàng phát hiện và thay đổi.
1.5.3.3. Tính dễ mang chuyển :
Chương trình thiết kế gồm 3 lớp và thư viện liên kết động được sắp xếp hợp lý
để có thể dễ dàng mang chuyển.
Chương trình được viết thành 3 môđ
un, môđun OnThiTNToan chứa những
thành phần chung của 2 môđun PhanHeHocSinh và PhanHeGiaoVien.

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - Chương 2. Phân tích
- 14 -
Chương 2 Phân tích
ªChương này mô tả quá trình phân tích đề tài, gồm :
 Sơ đồ sử dụng

 Sơ đồ luồng dữ liệu

 Sơ đồ lớp