HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Lớp cán bộ quản lý THPT K55
TIỂU LUẬN TÌNH HUỐNG
KHI GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM VÀ TẬP THỂ LỚP CHỦ
NHIỆM CÓ SỰ BẤT HOÀ
Người thực hiện : Nguyễn Xuân Hùng
Đơn vị công tác : Trường THPT Nguyễn Xuân Ôn
Diễn Châu - Nghệ An
Chức vụ : Phó hiệu trưởng
Hà Nội, Tháng 11/2008
MỤC LỤC
ĐỀ MỤC TRANG
L ỜI MỞ ĐẦU………………………………………………. 3
NỘI DUNG
I. Mô tả tình huống……………………………………… 5
II. Mục tiêu xử lí tình huống……………………………… 8
III. Phân tích nguyên nhân và hậu quả của tình huống…. 10
IV. Xây dựng các phương án giải quyết vấn đề
và lựa chọn phương án………………………………… 14
V. Kế hoạch tổ chức thực hiện phương án lựa chọn……. 16
VI. Kết luận kiến nghị……………………………………… 19
THAY CHO LỜI KẾT…………………………………… 22
TÀI LIỆU THAM KHẢO…………………………………. 23
2
LỜI MỞ ĐẦU
Sự nghiệp giáo dục – đào tạo đã được Đảng và nhà nước ta đặc biệt coi
trọng. Điều 35 Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam: “Giáo dục đào tạo là quốc
sách hàng đầu. Nhà nước và xã hội phát triển giáo dục nhằm nâng cao dân trí,
đào tạo nhân lực bồi dưỡng nhân tài”.
Trong mục tiêu phát triển giáo dục năm 2020. Nghị quyết Trung ương
2_khoá VIII khẳng định: “Muốn tiến hành công nghiệp hoá hiện đại hoá thắng

trở lên hoà đồng, thân thiện và gần gũi. Hiệu quả thực chất sẽ như thế nào thì
còn phải được tiếp tục theo dõi, kiểm tra cho đến khi kết thúc học kì I và năm
học. Nhưng chúng tôi nghĩ rằng đó là một sự thành công của việc giải quyết tình
huống theo đúng tinh thần “kỉ cương, tình thương, trách nhiệm” của Ban giám
hiệu nhà trường.
4
NỘI DUNG
I. MÔ TẢ TÌNH HUỐNG
Trước khi bước vào năm học. Một cuộc họp Lãnh đạo mở rộng gồm các
thành phần: Ban Giám hiệu; Bí thư Đoàn thanh niên; Chủ tịch Công đoàn; Đại
diện Cấp uỷ và các tổ trưởng bộ môn, do Hiệu trưởng triệu tập để bàn và phân
công nhiệm vụ năm học, trong đó có việc phân công giáo viên chủ nhiệm các
lớp.
Căn cứ vào tình hình thực tế của nhà trường, mặt bằng lao động chung
trong toàn trường và của từng tổ chuyên môn, xét năng lực cụ thể của từng giáo
viên. Ban lãnh đạo thống nhất phương án phân công giáo viên chủ nhiệm cho
các lớp. Trong đó, cô giáo Cao Thị M là một giáo viên môn Anh Văn được
phân công giảng dạy môn Anh Văn và chủ nhiệm lớp 12A3.
Cô giáo Cao Thị M là một giáo viên có hơn 10 năm tuổi nghề, năng lực
chuyên môn tốt và kết quả đánh giá thi đua ở các lớp do cô chủ nhiệm trong
những năm qua cho thấy cô M là một giáo viên chủ nhiệm có kinh nghiệm.
Lớp 12A3 là một lớp chọn thuộc ban KHTN của nhà trường có sĩ số 45 em,
phần lớn học sinh đều có học lực khá, giỏi, nề nếp học tập tốt bởi vì đây là một
lớp được lựa chọn hàng năm qua thi tuyển và đánh giá của giáo viên chủ nhiệm
và các giáo viên bộ môn cả về năng lực học tập và đạo đức. Thực tế cũng cho
thấy ở những lớp 10, 11 lớp 12A3 luôn là lớp đứng tốp đầu trong toàn trường về
nề nếp học tập và chất lượng văn hoá. Chính vì vậy trong kế hoạch năm học nhà
trường đã giao cho lớp 12A3 trong năm học 2008 – 2009 các chỉ tiêu phấn đấu
là:
- Tỉ lệ học sinh đậu tốt nghiệp THPT là 100 % .

góp ý rồi ạ!”. Tôi trả lời em là Ban giám hiệu sẽ xem xét và nhắc em với tư cách
là lớp trưởng phải động viên và nhắc nhở các bạn thực hiện nghiêm túc nội quy
của nhà trường. Em gật đầu trả lời: “ Vâng ạ! ”.
Sau buổi hôm đó, tôi gặp riêng cô M để trao đổi về tình hình của lớp trong
buổi đầu giờ ngày hôm nay và nhắc cô quan tâm tới lớp hơn nữa. Cô M trả lời
6
rằng: “Không! Mọi kế hoạch và công việc của lớp em đã bố trí và trao đổi với
Ban cán sự lớp quản lí và theo dõi rồi mà”.
Tôi thiết nghĩ khi không có sự đồng thuận thì liệu việc giao cho Ban cán sự
lớp theo dõi, giám sát có hiệu quả nữa hay không ?
Thế rồi vào thứ 7, theo như thường lệ chúng tôi mở hòm thư góp ý, tập hợp
các ý kiến của học sinh để chuẩn bị cho cuộc giao ban định kì và lá đơn kiến
nghị của lớp 12A3 dược chúng tôi quan tâm có nội dung như sau:
“Kính gửi Ban giám hiệu nhà trường !
Chúng em tập thể học sinh lớp 12A3 xin phép được trình bày và kiến nghị
với Ban giám hiệu một việc như sau:
Trước hết, chúng em rất biết ơn Ban giám hiệu nhà trường, các thầy cô giáo
quan tâm và tin tưởng tập thể lớp chúng em. Đây là năm học cuối cấp, năm bản
lề để chuẩn bị hành trang vào đời vì vậy chúng em cần có điều kiện và cơ hội để
học tập và rèn luyện được tốt, chúng em mong muốn có được sự quan tâm tận
tình và giúp đỡ từ các thầy cô và đặc biệt là giáo viên chủ nhiêm lớp, người
thường xuyên gần gũi, nhắc nhở, uốn nắn và định hướng cho chúng em trong
học tập và rèn luyện.
Nhưng không hiểu tại sao gần đây cô giáo chủ nhiệm ít quan tâm đến lớp
hơn, khi chúng em đề xuất với cô về một số hoạt động tập thể thì cô bảo: “lo mà
học đi, cuối cấp rồi ”, hoặc khi chúng em muốn đề xuất để học thêm một số môn
học thì cô lại bảo: “theo lịch nhà trường mà làm”. Và hơn thế nữa cô còn có thái
độ ứng xử không công bằng với các học sinh trong lớp….Vậy chúng em kính
mong Ban Giám Hiệu thay cô giáo chủ nhiệm 12A3 bằng thầy cô giáo khác
quan tâm hơn tới lớp để chúng em có cơ hội học tập và rèn luyện tốt hơn để thực

quyết tình huống phải đảm bảo giữ gìn được uy tín và hình ảnh của người thầy.
3. Đảm bảo tính ổn định và chất lượng dạy và học trong nhà trường. Nhà
trường trung học là cơ sở giáo dục phổ thông của hệ thống giáo dục quốc dân.
Nhà trường có nhiệm vụ tổ chức giảng dạy , học tập và các hoạt động giáo dục
khác theo mục tiêu, chương trình giáo dục. Tổ chức bộ máy nhà trường là tổ
8
chức chặt chẽ, thống nhất; trong đó tập thể đội ngũ và tập thể học sinh là những
thành tố quan trọng quyết định nguồn nhân lực, tài lực đáp ứng nhu cầu phát
triển của giáo dục nói chung và yêu cầu phát triển của nhà trường THPT nói
riêng. Vì vậy sự vận động tiêu cực của bất kì thành tố nào trong hệ thống đều
làm cho tổ chức bộ máy mất ổn định, làm ảnh hưởng đến chất lượng và mục tiêu
giáo dục.
4. Đảm bảo uy tín, lòng tin của nhà trường đối với cộng đồng xã hội. Dưới
góc nhìn của tiếp cận hệ thống thì nhà trường là một bộ phận trong cộng đồng xã
hội và mối quan hệ giữa nhà trường và cộng đồng xã hội là mối quan hệ “cân
bằng động”.
Cộng đồng xã hội, cha mẹ học sinh luôn đặt niềm tin, niềm hi vọng vào nhà
trường, nơi đào tạo, bồi dưỡng và giáo dục con em họ trở thành những công dân
có ích cho xã hội và luôn sẵn lòng tạo mọi điều kiện thuận lợi để nhà trường
phát triển nhằm đạt tốt mục tiêu giáo dục. Niềm tin, sự kì vọng đó chỉ được củng
cố khi nhà trường thực sự là nơi bồi dưỡng, đào tạo nguồn nhân lực có chất
lượng đáp ứng được mục tiêu phát triển kinh tế, chính trị - xã hội.
5. Đảm bảo tính đoàn kết trong nội bộ nhà trường.
Trong bất kì tổ chức nào cũng vậy, đoàn kết tạo nên sức mạnh tổng hợp,
đảm bảo cho sự thành công của tổ chức. Đoàn kết trong tập thể sư phạm có tác
dụng nâng cao chất lượng hiệu quả giáo dục ngược lại một tập thể không có sự
đoàn kết, thồng nhất sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín và hiệu quả giáo dục
của nhà trường.
“Đoàn kết giáo viên là một trong những nhiệm vụ tâm lí xã hội cơ bản của
người lãnh đạo nhà trường, vì hiệu quả của quá trình dạy học, giáo dục phần lớn

+ Có khả năng tổ chức các hoạt động tập thể.
+ Có khả năng giáo dục, thuyết phục học sinh, nhiệt tình và
thương yêu học sinh.
+ Được học sinh tin yêu và kính trọng.
• Các bước thực hiện khi phân công:
10
+ Căn cứ vào các tiêu chí để phân công chủ nhiệm.
+ Dựa trên cơ sở kế hoạch phân công chuyên môn của tổ bộ
môn.
+ Yêu cầu đề đạt nguyện vọng của giáo viên.
+ Thăm dò ý kiến từ học sinh và phụ huynh học sinh.
Như vậy căn cứ vào các chỉ tiêu thì cô giáo Cao Thị M có đủ tiêu chuẩn
để làm chủ nhiệm lớp 12A3. Với năng lực chuyên môn tốt và có nhiều năm làm
công tác chủ nhiệm có thành tích thì rõ ràng năng lực không phải là nguyên
nhân làm nảy sinh tình huống trên. Vậy vấn đề ở đây là gì? Phải chăng do yếu tố
tâm lí? Có thể đây là vấn đề mấu chốt chăng? Hãy bắt đầu từ lời phàn nàn của
cô M với đồng nghiệp: “Tớ chẳng thích chủ nhiệm lớp này lắm”. Có lẽ xuất phát
từ đây là nguyên nhân của sự bất hoà. Bởi vì cô M là giáo viên môn Anh Văn,
còn lớp 12A3 là một lớp thuộc ban KHTN, thiên hướng của các em là khối A, B
do quan niệm như vậy mà việc học môn Anh Văn đối với các em còn chưa được
chú trọng, tập trung lắm chăng? Có lẽ là như vậy mà cô giáo M cho rằng mình
không phù hợp để chủ nhiệm lớp này và dần dà nảy sinh sự bất hoà.
Xét về góc độ quản lí thì rõ ràng ban lãnh đạo chỉ mới chú ý đến mặt bằng
lao động, năng lực của giáo viên và học sinh do vậy đây cũng là vấn đề cần khắc
phục.
1.2. Về phía giáo viên chủ nhiệm.
Theo khoản 2 điều 31 điều lệ trường THPT sửa đổi năm 2007 quy định về
nhiệm vụ đối với giáo viên chủ nhiệm như sau:
Giáo viên chủ nhiệm ngoài nhiệm vụ của giáo viên bộ môn (như khoản 1
điều 31 điều lệ trường THPT) còn có những nhiệm vụ sau đây:

- Thực hiện nhiệm vụ học tập, rèn luyện theo chương trình, kế hoạch
giáo dục của nhà trường.
* Theo điều 39 điều lệ trường THPT điều chỉnh năm 2007 quy định về
quyền của học sinh có những quyền sau:
1. Được bình đẳng trong việc hưởng thụ giáo dục toàn diện, được bảo
đảm những điều kiện về thời gian, cơ sở vật chất, vệ sinh, an toàn để học tập ở
lớp và tự học ở nhà, được cung cấp thông tin về việc học tập của mình được sử
12
dụng trang thiết bị, phương tiện phục vụ các họat động học tập, văn hoá thể
thao, thể dục của nhà trường theo quy định.
2. Được tôn trọng và bảo vệ, được đối xử bình đẳng dân chủ, được quyền
khiếu nại với nhà trường và các cấp quản lí giáo dục về những quyết định với
bản thân mình
3. Được tham gia các hoạt động nhằm phát triển năng khiếu về các môn
học, thể dục thể thao, nghệ thuật do nhà trường tổ chức.
4. Được nhận học bổng hoặc trợ cấp khác theo quy định đối với những
học sinh được hưởng chế độ chính sách xã hội, những học sinh có hoàn cảnh
khó khăn về đời sống và có năng lực đặc biệt.
5. Được hưởng các quyền khác theo quy định của pháp luật.
Vậy theo điều 39 điều lệ trường THPT thì học sinh đã phát huy được hết
các quyền của mình, việc các em gửi đơn kiến nghị với Ban Giám Hiệu là việc
thực hiện quyền lợi chính đáng theo quy định. Tuy nhiên theo khoản 1 điều 38
điều lệ trường THPT thì rõ ràng các em còn chưa thực hiện nghiêm túc điều lệ,
nội quy của nhà ttrường, chưa phát huy được tinh thần tự giác, tự quản lớp học.
Việc không thực hiện tốt quy định về trang phục, vệ sinh, tổ chức lớp học,
không sinh hoạt đầu giờ là vi phạm nội quy, quy chế làm ảnh hưởng tới nề nếp
học tập của lớp, của nhà trường, ảnh hưởng đến uy tín của giáo viên chủ nhiệm;
đó cũng chính là nguyên nhân làm “buồn lòng cô giáo chủ nhiệm”.
1.4. Đối với Đoàn thanh niên.
Theo khoản 3 điều 97 chương VI “Luật Giáo Dục” 2005 sửa đổi quy định

quyền được tôn trọng của người học. Nếu như trước và bắt đầu năm học thì
đây là phương án giải quyết tốt nhất vừa đảm bảo tính pháp lí vừa thoả mãn
được tâm tư nguyện vọng của học sinh mà không ảnh hưởng đến tình hình
nhà trường.
Tuy nhiên đây là tuần thư 6 của năm học, mọi nề nếp dạy và học trong
nhà trường đã đi vào ổn định do vậy mà mỗi sự thay đổi sẽ dẫn tới làm thay
đổi kế hoạch giáo dục chung trong toàn trường. Hơn nữa sẽ ảnh hưởng không
14
nhỏ đến tâm lí, uy tín, danh dự và lòng tin của cha mẹ học sinh, học sinh và
đồng nghiệp đối với giáo viên. Bởi vì nếu có sự thay đổi này sẽ kéo theo rất
nhiếu sự thay đổi khác trong phân công chuyên môn, như vậy sẽ làm nhà
trường mất ổn định.
Do vậy phương án này sẽ không được lựa chọn để giải quyết tình huống
này.
2. Phương án 2: Cô Giáo Cao Thị M vẫn giữ nguyên công việc chủ nhiệm
lớp 12A3 và có một số biện phấp hỗ trợ như:
- Ban giám hiệu cùng tổ chức Công đoàn phối hợp động viên, tăng cường
tính trách nhiệm trong công tác quản lí, kiểm tra, giám sát chặt chẽ kế hoạch
chủ nhiệm lớp.
- Ban giám hiệu kết hợp với Đoàn thanh niên, hội cha mẹ học sinh làm tốt
công tác tư tưởng, động viên, định hướng làm thay đổi quan niệm học tập của
học sinh theo đúng mục tiêu giáo dục của đảng và nhà nước.
- Cô giáo Cao Thị M chịu trách nhiệm trước Hiệu trưởng và nhà trường về
nề nếp và chất lượng học tập của học sinh lớp 12A3 nhằm đạt được mục tiêu
phấn đấu đề ra.
Phương án giải quyết này vừa đạt tình vừa đạt lý, phát huy được năng
lực của giáo viên, kích thích và động viên sự phấn đấu, duy trì sự ổn định
trong nhà trường, đáp ứng được các mục tiêu giẩi quyết tình huống đặt ra.
15
V. LẬP KẾ HOẠCH TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHƯƠNG ÁN ĐÃ

1 Tiếp nhận đơn
kiến nghị của
học sinh

X
B
GH
2 Tổ chức kiểm
tra, xác minh
nắm bắt tình
hình của lớp
12A3

X

-BGH
-Đoàn thanh niên
3 Hội ý BGH,
chủ tịch Công
đoàn, Đoàn
thanh niên

X
H
iệu trưởng
4 Làm việc với
Ban cán sự lớp,
BCH chi Đoàn
12A3


X

-Hiệu trưởng
-GVCN
1. Tiếp nhận đơn kiến nghị của học sinh.
Theo khoản 2 điều 39 điều lệ trường THPT điều chỉnh năm 2007 quy định
về quyền của học sinh, thì học sinh có quyền khiếu nại với nhà trường và các
cấp quản lí giáo dục về những quyết định đối với bản thân mình.
Đáng lẽ ra các em có thể trực tiếp gửi đơn kiến nghị của mình cho Ban
giám hiệu, nhưng trong trường hợp này các em lại bỏ vào thùng thư góp ý.
Nhưng đó vẫn là quyền hợp pháp vì vậy Ban giám hiệu phải có trách nhiệm xem
xét và giải quyết để đảm bảo quyền lợi chính đáng cho học sinh theo đúng quy
định.
2. Tổ chức kiểm tra xác minh nắm bắt tình hình của lớp.
Sau khi xem xét đơn kiến nghị thì phải phân tích kiểm tra tính xác đáng của
nội dung đơn.
Ban giám hiệu nắm bắt tình hình qua các giáo viên bộ môn và trực tiếp
kiểm tra nề nếp học tập của lớp .
Đoàn thanh niên rà soát lại toàn bộ kết quả theo dõi thi đua của tập thể lớp
12A3 trong các tuần qua về các hoạt động nề nếp học tập, phân tích nắm bắt
được những biểu hiện tiêu cực của tập thể lớp trong thời gian vừa qua để có kế
hoạch uốn nắn kịp thời.
3. Hội ý Ban giám hiệu, chủ tịch công đoàn, Bí thư Đoàn thanh niên.
Làm rõ nguyên nhân tình huống, phân định trách nhiệm của từng tập thể, cá
nhân liên quan, thống nhất phương án giải quyết. Giao cho tổ chức công đoàn
làm tốt công tác tư tưởng, động viên giáo viên thực hiện tốt công tác của mình.
4. Làm việc với Ban cán sự lớp và BCH chi Đoàn 12A3.
17
Chỉ rõ vai trò trách nhiệm của các em trong tập thể lớp, thay mặt cho giáo
viên chủ nhiệm các em là những người trực tiếp quản lí, theo dõi, điều hành các

7. Công bố kết quả giải quyết đơn kiến nghị của học sinh.
Trên cơ sở phân tích nguyên nhân, hậu quả, về tình về lý, Hiệu trưởng kết
luận về việc giải quyết kiến nghị của tập thể học sinh lớp là: Xét về năng lực
chuyên môn, kinh nghiệm chủ nhiệm thì cô giáo Cao Thị M phù hợp để tiếp tục
đảm đương công tác chủ lớp 12A3. Tập thể lớp phải có trách nhiệm cùng giáo
viên chủ nhiệm xây dựng tập thể lớp vững mạnh, để đáp ứng sự mong mỏi của
cha mẹ học sinh và nhà trường.
VI. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết Luận
Trong bất kì trường học hay cơ sở giáo dục nào cũng luôn có muôn hình,
vạn trạng tình huống, mỗi tình huống có một diện mạo riêng. Thậm chí có
những tình huống quen thuộc nhưng xuất hiện mỗi lúc, mỗi nơi, mỗi hoàn cảnh
khác nhau thì sẽ có những phương án giải quyết khác nhau.
Ví dụ như tình huống đã nêu. Tình huống xuất hiện ở đối tượng này, hoàn
cảnh này thì sẽ giải quyết theo phương án đã chọn, nhưng nếu nó xuất hiện ở đối
tượng khác và trong hoàn cảnh khác thì phải có phương án giải quyết khác.
Nhưng dù là tình huống nào xảy ra trong hoàn cảnh nào thì nhà quản lí cũng
phải đối mặt để giải quyết làm sao vừa thấu tình, vừa đạt lý để duy trì sự ổn định
và phát triển trong hoạt động của đơn vị để hướng tới mục tiêu kế hoạch đã
định.
Muốn như vậy thì đòi hỏi nhà quản lí phải có khả năng phán đoán có tầm
nhìn xa hiểu rộng, có kiến thức đầy đủ, thận trọng, cân nhắc trong hành xử, biết
tích hợp lục tri, có lòng nhân ái, biết tôn trọng nhân phẩm người khác, biết đối
xử công bằng, cương quyết và gương mẫu…thì sẽ hành động hiệu quả và ứng
xử thành công.
Trong xu thế hội nhập quốc tế, công cuộc đổi mới nói chung và sự phát
triển của giáo dục nói riêng, sự mạnh mẽ của khoa hoc – công nghệ thì tình
19
huống xuất hiện ngày càng nhiều và phức tạp. Đòi hỏi nhà quản lí luôn trau dồi,
trang bị kiến thức về mọi mặt, nhạy bén trong mọi tình huống để giải quyết tốt

đã được định hướng một cách rõ ràng.
21
Trước khi và trong thời gian làm công tác quản lí, tôi chưa được học bất kì
một bài học về lí luận quản lí nào. Tất cả những kiến thức quản lí mà tôi đã có,
chỉ là những kiến thức được học từ các thế hệ đi trước và từ thực tiễn công việc.
Nhưng giờ đây tôi thực sự yên tâm hơn trong công tác quản lí của mình bởi vì
tôi thực sự đã được trang bị những kiến thức từ các bài học mà các thầy cô giáo
của Học viện Quản lí giáo dục đã truyền dạy. Có thể là chưa đầy đủ tất cả nhưng
đó là bài học vô cùng quý báu giúp tôi có thể thành công hơn trong công việc
của mình.
Tiểu luận này có thể nói là sản phầm đầu tiên tôi có được của sự hội tụ cả lí
luận và thực tiễn quản lí. Do khuôn khổ và thời gian có hạn nên chưa lột tả hết
được các vấn đề cần giải quyết và chắc rằng không thể tránh khỏi những thiếu
sót, rất mong có được sự cảm thông, chia sẻ từ các thầy, cô giáo và các anh, chị
học viên.
Xin chân thành cảm ơn Sở giáo dục và đào tạo Tỉnh Nghệ An, Ban lãnh
đạo của Học viện Quản lí giáo dục đã tạo diều kiện cơ hội cho tôi được tham gia
lớp bồi dưỡng này.
Cảm ơn thầy giáo chủ nhiệm, các thầy, cô giáo của Học viện cùng các anh,
chị học viên khoá 55 đã trang bị cho tôi những kiến thức, chia sẻ những kinh
nghiệm quý báu giúp tôi trưởng thành hơn và từng bước chuyên nghiệp hoá
công tác quản lí của mình.
Xin chân thành cảm ơn.
Học Viên
Nguyễn Xuân Hùng
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Điều lệ trường THPT, trường phổ thông có nhiều cấp học, quyết định số
07/ 2007/QĐ - Bộ GD&ĐT , ngày 2/4/2007.
2. Luật Giáo Dục, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội 2005.
22

…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
24