VAI TRÒ VÀ THACH THỨC CỦA
VAI TRÒ VÀ THACH THỨC CỦA
NGÀNH KHAI THÁC THỦY SẢN
NGÀNH KHAI THÁC THỦY SẢN
Biển có vai trò quan trọng
Biển có vai trò quan trọng
đối với sự nghiệp phát triển và
đối với sự nghiệp phát triển và
an ninh của các nước nói riêng
an ninh của các nước nói riêng
và thế giới nói chung
và thế giới nói chung
Vùng biển Việt Nam chiếm
Vùng biển Việt Nam chiếm
phần lớn diện tích biển Đông,
phần lớn diện tích biển Đông,
bao gồm hai quần đảo Hoàng
bao gồm hai quần đảo Hoàng
Sa và Trường Sa với diện tích
Sa và Trường Sa với diện tích
khoảng 1 triệu km2. Qua thăm
nàyhìnhthànhnhiều
nàyhìnhthànhnhiều
ngưtrườngvớisản
ngưtrườngvớisản
lượngthủysảnlớn,
lượngthủysảnlớn,
phụcvụcácnghề
phụcvụcácnghề
khaithác:nghềlưới
khaithác:nghềlưới
rê,nghềcâuvàng,
rê,nghềcâuvàng,
nghềlướikéođáy
nghềlướikéođáy
đơn
đơn Từ năm 2000-2005, tổng trữ lượng khai thác thủy sản
Từ năm 2000-2005, tổng trữ lượng khai thác thủy sản
biển đạt khoảng 4 triệu tấn, trong đó trữ lượng cá nổi
biển đạt khoảng 4 triệu tấn, trong đó trữ lượng cá nổi
khoảng 2,8 triệu tấn, chiếm khoảng 70% tổng trữ lượng
khoảng 2,8 triệu tấn, chiếm khoảng 70% tổng trữ lượng•Ngành khai thác thủy sản cung cấp ngày càng nhiều và
. Năm 2002, giá trị sản xuất ngành thủy sản chiếm
. Năm 2002, giá trị sản xuất ngành thủy sản chiếm
17,76% tổng giá trị sản xuất nông nghiệp. Đặc biệt
17,76% tổng giá trị sản xuất nông nghiệp. Đặc biệt
ngành thuỷ sản có giá trị xuất khẩu cao, ước đạt 2.024
ngành thuỷ sản có giá trị xuất khẩu cao, ước đạt 2.024
triệu USD năm 2002, đứng thứ 3 về xuất khẩu của cả
triệu USD năm 2002, đứng thứ 3 về xuất khẩu của cả
nước sau dầu thô và dệt may.
nước sau dầu thô và dệt may.
. Dự báo, đến năm 2010 ngành
thuỷ sản có thể khai thác và nuôi
trồng được khoảng 3,5 - 4 triệu
tấn, trong đó cung cấp khoảng 1
triệu tấn nguyên liệu cho công
nghiệp chế biến và có thể đại giá
trị xuất khẩu từ 4,5 - 5 tỷ USD.
Như vậy, phát triển nuôi trồng và
đánh bắt hải sản ở nước ta ngày
càng giữ vai trò quan trọng trong
phát triển kinh tế của đất nước
nói chung và công nghiệp nói
riêng. •
Ngành đánh bắt thủy sản có vai trò vô cùng quan trọng,
Ngành đánh bắt thủy sản có vai trò vô cùng quan trọng,
đặc biệt là ở các quốc gia đang phát triển. Ước
Với 84% số lượng tàu
thuyền lắp máy có công
suất dưới 90CV và
thuyền thủ công hoạt
động chủ yếu ở vùng
nước ven bờ đã gây sức
ép quá lớn cho nguồn lợi
thủy sản ven bờ, làm
tăng nguy cơ cạn kiệt. •
Vì nhiều lý do mà lượng tàu phát triển một cách tự phát,
Vì nhiều lý do mà lượng tàu phát triển một cách tự phát,
không theo định hướng quy hoạch phát triển biển và số
không theo định hướng quy hoạch phát triển biển và số
lượng tàu cá có công suất nhỏ vẫn tăng bình quân 2.300
lượng tàu cá có công suất nhỏ vẫn tăng bình quân 2.300
chiếc/năm, số lượng ngư dân trực tiếp khai thác hải sản
chiếc/năm, số lượng ngư dân trực tiếp khai thác hải sản
tăng bình quân 23.155 người/năm
tăng bình quân 23.155 người/năm
Điều này đồng nghĩa với việc
cạnh tranh trong khai thác ven
bờ với cường độ cao, ráo riết
hơn. Vì cuộc sống trước mắt,
nhóm ngư dân này dùng mọi
biện pháp để đánh bắt: Giảm
kích thước mắt lưới, tăng
•
Sử dụng phương tiện khai thác thủy sản trái phép không những
Sử dụng phương tiện khai thác thủy sản trái phép không những
hủy diệt nguồn lợi thủy sản mà còn có nguy cơ ảnh hưởng tới
hủy diệt nguồn lợi thủy sản mà còn có nguy cơ ảnh hưởng tới
tính mạng của ngư dân. Tuy biết rất rõ về những nguy hại khi sử
tính mạng của ngư dân. Tuy biết rất rõ về những nguy hại khi sử
dụng thuốc nổ, nhưng nhiều ngư dân vẫn cố tình vi phạm.
dụng thuốc nổ, nhưng nhiều ngư dân vẫn cố tình vi phạm.
Sự suy giảm nguồn lợi cá đã
ảnh hưởng nghiêm trọng và
trực tiếp đến hiệu quả đánh
bắt của các loại nghề khai
thác hải sản. Tỷ lệ cá tạp, cá
con trong các mẻ lưới ngày
càng cao, chiếm 40-95% sản
lượng đánh bắt, tùy theo loại
ngành nghề khai thác, kéo
theo doanh thu các hoạt động
khai thác có xu hướng thấp
dần. •Sau hơn 10 năm thực hiện Chỉ thị 01/1998/CT-TTg
Sau hơn 10 năm thực hiện Chỉ thị 01/1998/CT-TTg
quá trình triển khai do chính sách và mô hình tổ chức
thiếu đồng bộ, thiếu hiểu biết về ngư trường, thiếu vốn
thiếu đồng bộ, thiếu hiểu biết về ngư trường, thiếu vốn
đầu tư.
đầu tư.
Chi phí cho khai thác
tăng, công nghệ bảo
quản lạc hậu, thất thoát
sau thu hoạch lớn đã hạn
chế hiệu quả nghề khai
thác hải sản, thể hiện rõ
trong việc giá trị sản
lượng có tốc độ tăng thấp
hơn sản lượng (3,4% so
với 4,7% trong năm
2004)… •
Từ hiện trạng và thách thức trên, ngành Thủy sản
Từ hiện trạng và thách thức trên, ngành Thủy sản
nói triêng và chính quyền các cấp đã có những nỗ
nói triêng và chính quyền các cấp đã có những nỗ
lực rất lớn, đề ra những giải pháp, tuy nhiên vẫn
lực rất lớn, đề ra những giải pháp, tuy nhiên vẫn
còn đó những bất cập cần phải giải quyết.
còn đó những bất cập cần phải giải quyết.
Trong thời gian tới, ngành Thủy sản tập
Về xã hội, gắn phát triển
kinh tế thủy sản với cải
thiện đời sống cộng đồng
lao động nghề cá với
mục tiêu xóa đói giảm
nghèo cho các cộng đồng
nghề cá về phát triển
bền vững, về quy tắc
ứng xử nghề cá có trách
nhiệm; đào tạo nâng cao
trình độ văn hóa cho ngư
dân, đặc biệt ngư dân trẻ
để tạo thuận lợi cho
chuyển đổi nghề nghiệp
và tiếp thu kiến thức,
. Để đạt được kết quả
trên, Nhà nước, ngư
dân và hậu cần nghề
khai thác hải sản phải
cùng chung tay, liên kết
chặt chẽ hơn nhằm
khép kín lộ trình thành
một dây chuyền sản
xuất, đưa nghề khai
thác hải sản trở thành
thực cho xã hội. Tạo công ăn việc làm cho
người dân sống quanh vùng. Tuy nhiên theo số
liệu thống kê gần đây tình trạng khai thac thủy
sản trái phép diễn ra ở nhiều nơi. Làm cho
nguồn lợi thủy sản ngày cạn kiệt và có nguy cơ
bị tiệt chủng.••
Tại Thừa Thiên - Huế,
tình trạng dùng xung
điện trong khai thác
thuỷ, hải sản diễn ra
trên diện rộng. Nhiều
người dùng xung điện
nhỏ gọn, xách tay để dễ
len lỏi ở vùng ruộng
trũng, khe suối, kênh
rạch vào lúc nông nhàn
hoặc những lúc vào vụ
cấy lúa vụ hè thu.
Năm 2009, Chi cục Kiểm
tra&Bảo vệ Nguồn lợi thuỷ
sản Thừa Thiên - Huế kết
tiện, tịch thu 48 xung điện
xách tay, 12 te, lưới điện, phạt
tiền gần 14 triệu đồng; phát
hiện và xử lý 149 vụ đánh bắt
thủy sản bằng chất nổ, truy
đuổi 143 vụ và thu giữ hai kg
thuốc nổ, 66 kíp nổ, 2m dây
cháy chậm vô chủ; vận động
200 hộ cam kết từ bỏ sử dụng
xung điện, chất nổ, hóa chất
độc để khai thác thủy sản.
Mùa mưa đến cũng
là lúc các loài tôm,
cá cùng nhiều loại
thủy hải sản khác
sinh sôi, song cũng
là dịp hoạt động
đánh bắt cá bằng
xung điện tại các ao,
hồ, sông, suối ở Ninh
Bình rầm rộ nhất.
Chính họ không hiểu
rằng đang góp phần
hủy hoại môi trường
sống.
truyền về tác hại khi sử
dụng xung điện bắt thủy
hải sản, cần vận động
nhân dân, nhất là những
hộ ký cam kết không sử
dụng xung điện để đánh
bắt thủy sản. Đồng thời,
thành lập tổ, đội hoặc
nhóm thường xuyên
kiểm tra và kịp thời xử lý
nghiêm vi phạm