TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA VẬT LÝ
Giáo viên hướng dẫn: Trương Trường Sơn
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Kim Hoàng
Nguyễn Hiền Ngọc Oanh
Phạm Thanh Bích Trăm
Hoàng Thị Phương Thảo
30/09/2010,Tp Hồ Chí Minh
MỤC LỤC
MỤC LỤC....................................................................................................................2
Giới thiệu về nguồn phóng xạ tự nhiên:.......................................................................3
0.1. Các chất phóng xạ có nguồn gốc vũ trụ:............................................................3
0.2. Các nhân phóng xạ nguyên thủy:.......................................................................4
0.2.1. Các chất phóng xạ trong vỏ trái đất:.........................................................4
0.2.2. Các chất phóng xạ trong không khí .........................................................5
0.2.3. Các nhân phóng xạ có trong lương thực, thực phẩm và cơ thể con người:5
0.2.4. Các nhân phóng xạ có trong nước biển.....................................................5
I. Các phương pháp nghiên cứu phân tích phông phóng xạ tự nhiên:..........................6
I.1. Các phương pháp nghiên cứu:............................................................................6
I.2. phương pháp xạ trình đường bộ: nghiên cứu đo phông mẫu đất........................6
I.2.1. phương pháp xạ trình đường bộ:...............................................................6
I.2.2. Thiết bị: ....................................................................................................7
I.2.3. Thu thập và xử lý mẫu:.............................................................................7
I.3. Phương pháp nghiên cứu phổ gamma phông thấp: nghiên cứu đo phông mẫu
gạch men:..................................................................................................................8
I.3.1. phương pháp phổ gamma phông thấp:......................................................8
I.3.2. Thu thập mẫu và Xử lý mẫu:...................................................................10
I.3.3. Đo mẫu:...................................................................................................13
2
Giới thiệu về nguồn phóng xạ tự nhiên:
Chiếu xạ bằng bức xạ ion hóa từ các nguồn khác nhau đang được quan tâm

thế mà gây bởi tia vũ trụ mà con người nhận được tăng theo vĩ độ. Hơn nữa khí
quyển che chắn một phần lượng bức xạ đó nên khi người ta lên cao thì hiệu ứng che
chắn này giảm đi và vì vậy liều bức xạ gây bởi tia vũ trụ cũng tăng theo việc tăng
3
theo độ cao. Trung bình toàn cầu trong một năm, liều bức xạ gây bởi tia vũ trụ
khoảng 0.4mSv.
0.2. Các nhân phóng xạ nguyên thủy:
Các chất phóng xạ nguyên thủy phổ biến nhất là
238
U,
235
U,
232
Th và các sản phẩm
phân rã của chúng,
40
K và
87
Rb. Cò có một số chất khác ít phổ biến hơn và có thời
gian sống dài hơn nhiều. Bảng 3 số liệu dưới đây đưa ra giá trị độ giàu đồng vị của
các chất phóng xạ.
0.2.1. Các chất phóng xạ trong vỏ trái đất:
Hàm lượng trung bình của Uradium và Thôrium trong vỏ trái đất là thấp nhưng các
nguyên tố này có mặt ở khắp mọi nơi trên trái đất. Hoạt độ của các chất phóng xạ này
trong đất, đá có thể thay đổi rất khác nhau.
Các chất phóng xạ này và nhiều phân rã của chúng có mặt hầu hết trong các mẫu môi
trường ( sinh học, địa chất và thủy văn...) trong quá trinh rơi lắng của bụi, quá trình
rửa trôi, phong hóa, trầm tích, và các quá trình vận chuyển sinh học cũng như các quá
trình vận chuyển khác.
Cùng với việc phát ra các bức xạ α và β. Các đồng vị phóng xạ này cũng phát ra tia

40
K thay đổi theo độ lớn
của cơ bắp, ví dụ đối với nam thanh niên lượng
40
K cao hơn 2 lần so với bà già. Một
số loại thức ăn ví dụ như một sơ loại động vật có vỏ trai, cua, tôm...tập trung lượng
phóng xạ nhiều hơn hẳn so với các thực phẩm khác.
0.2.4. Các nhân phóng xạ có trong nước biển
Toàn bộ nước trên trái đất, kể cả nước biển, đều chứa các nhân phóng xạ chính trong
nước biển của đại dương.
5
I. Các phương pháp nghiên cứu phân tích phông phóng xạ tự nhiên:
I.1. Các phương pháp nghiên cứu:
Có nhiều phương pháp phân tích phóng xạ như phương pháp hóa phóng xạ,
phương pháp đo phổ alpha, nhấp nháy lỏng và khối phổ kế, phương pháp phân
tích kích hoạt neutron, phương pháp đo phổ gamma phông thấp, phương pháp xạ
trình đường bộ.
Các phương pháp đo hóa phóng xạ được dùng để xác định cho các nguồn phát alpha,
beta và các đồng vị phóng xạ tư nhiên mức dưới 10
3
pg/g.
Phương pháp phân tích kích hoạt neutron dùng để phân tích các đồng vị phóng xạ tự
nhiên nhưng không thuận lợi vì cần phải có nguồn neutron (lò phản ứng hạt nhân,
máy phát neutron, nguồn neutron đồng vị). Hơn nữa, phương pháp này lại không thể
xác định được Cs
137
và Ra
226
.
Phương pháp đo tổng alpha vả beta chỉ cho phep xác định hoạt độ tổng cộng mà