PHẦN MỞ ĐẦU
Trong những năm qua, báo chí truyền hình nước ta đã có những tiến bộ vượt
bậc, đáp ứng ngày càng tôt hơn nhu cầu thông tin, giải trí của công chúng trong và
ngoài nước… Song song là sự phát triển của hệ thống lý luận các thể loại báo báo
chí truyền hình. Xu hướng hiện nay là việc giao thoa giữa các kỹ năng các thể loại
báo chí trong cùng một tác phẩm truyền hình. Tuy nhiên, cũng không thể phủ nhận
vai trò của từng thể loại, và người làm truyền hình phải luôn nắm vững những cở sở
lý luận này để tạo ra một sản phẩm tốt phục vụ khán giả.
Phỏng vấn là một loại hình báo chí phổ biến, nó xuất hiện ngay từ khi nghề
báo mới ra đời. Trong điều kiện bùng nổ thông tin hiện nay, thể loại phỏng vấn
ngày càng có ý nghĩa quan trọng vì nó có khả năng khai thác thông tin một cách
khách quan và chân thực nhất. Có người còn cho rằng, nếu nắm được nghệ thuật
phỏng vấn thì sẽ chi phối được tất cả các thể loại khác. Bởi phỏng vấn ngoài là một
thể loại, nó còn là một phương pháp để khai thác thông tin trong báo chí.
Với tư cách là một sinh viên báo chí được học tập và tìm hiểu về các nghành
báo chí truyền hình và thấy rõ được vai trò quan trọng của phỏng vấn trong truyền
hình, tôi xin được góp một phần bé nhỏ bằng nhũng tìm hiểu qua sách báo của
mình về đề tài “Thể loại phỏng vấn trong báo chí truyền hình”. Bó hẹp trong
phạm vi một bài tiểu luận nên những gì được trình bày là rất có hạn.
Trong tiểu luận này, tôi chỉ tìm hiểu về thể loại phỏng vấn với tư cách là một
thể loại báo chí truyền hình chứ không đi sâu vào phỏng vấn với tư cách là một
phương pháp.
Nội dung của bài tiểu luận gồm có những phần sau:
Chương I : Thể loại phỏng vấn và phỏng vấn báo chí truyền hình.
Chương II : Để thực hiện tố một tác phẩm phỏng vấn truyền hình
Chương III : Kịch bản phỏng vấn truyền hình.
Sau đây tôi xin được đi vào nội dung chi tiết.
Chương 1. THỂ LOẠI PHỎNG VẤN
VÀ PHỎNG VẤN BÁO CHÍ TRUYỀN HÌNH
I . THỂ LOẠI PHỎNG VẤN:
1 . Phương pháp phỏng vấn và thể loại phỏng vấn

là khi có sự cố ý xuyên tạc sự thật thì yếu tố chủ uan lại càng lớn.
Ngoài là một phương pháp trong hoạt động báo chí, phỏng vấn còn được sử
dụng nhiều trong điều tra xã hội học, phỏng vấn điều tra xã hội học có nhưng đặc
điểm khác so vởi phương pháp phỏng vấn trong báo chí. Với tư cách là một
phương pháp, phỏng vấn được sử dụng rộng rãI ở nhiều thể loại báo chí khác nhau,
từ tin truyền hình, phóng dự truyền hình, phim tàI liệu truyền hình cho đến ký sự
truyền hình… Tuy nhiên, nó vẫn được sử dụng nhiều nhất là ở thể loại phỏng vấn.
• Phỏng vấn với tư cách là một thể loại báo chí
Phỏng vấn là một thể loại mà hình thức của nó là một cuộc nói chuyện giữa phóng
viên va người cung cấp thông tin. Trong đó báo chí cũng có những hình thức tương
tự như vậy, trong đàm luận, trong họp báo… Có thể phân biệt thể loại phỏng vấn
với các thể loai đó như sau:
- Phỏng vấn khác đàm luận ở chỗ:
+ Vị trí của người phỏng vấn và người trả lời phỏng vấn khác nhau. Trong
đàm luận, cả phóng viên cũng đưa ra quan điểm, chính kiến của mình để trao đổi
với người khác, vị trí ở đàm luận giưa phóng viên và ngưòi trả lời là ngang bằng
nhau. Trong phỏng vấn, người phỏng vấn đi khai thác thông tin là chủ yếu. Nhân
vật trọng tâm của phỏng vấn là người trả lời.
+ Tính chất thông tin: Trong đàm luận, người đọc, xem , nghe chứng kién
các quan điểm, ý kiến khác nhau là chủ yếu. Còn trong phỏng vấn, có thể qua lời kể
mà biết được sự kiện đã hoặc sẽ xảy ra. Nội dung quan trọng của phỏng vấn là khai
3
thác thông tin về sự việc, sự kiện đã diễn ra. Dĩ nhiên, ý kiến quan điểm cũng là
nội dung của phỏng vấn.
- Phỏng vấn khác với họp báo chủ yếu ở mức độ chủ động của người hỏi
khác. Ở họp báo, câu hỏi có tính chất đơn lẻ, việc xác định chủ đề của phóng viên
có tính chất phụ thuộc. Bối cảnh của các cuộc họp báo khác với bổi cảnh nhiều
cuộc phỏng vấn.
2 . Khái niệm về thể loại phỏng vấn:
Từ sự phân biệt với các thể loại khác và đặc biệt là sự phân biệt giữa thể loại

quan trung thực. Khi phỏng vấn những người đã chứng kiến sự kiện ,sự việc xảy ra
những câu hỏi “mở” để họ kể lại cho những người xem (mà không có cơ hội chứng
kiến sự kiện, sự việc đó) nắm bắt được toàn bộ thông tin: Việc gì đã xảy ra? Ai liên
quan đến sự việc đó? Sự việc xảy ra ở đâu? Sự việc xảy ra như thế nào nào? Và tại
sao sự việc ấy lại xảy ra?
2. Đặc điểm của thể loại phỏng vấn truyền hình:
Những đặc điểm của thể loại truyền hình được quy định bởi đặc trưng của
truyền hình, có thể nêu nhũng đạc điểm chủ yếu sau đây:
- Phỏng vấn truyền hình là cuộc nói chuyện “nguyên chất” nhất, người ta
không phải đọc tường thuật cuộc phỏng vấn mà là “xem” cuộc hỏi chuyện, không
phải là hình dung mà chứng kiến sự việc đó.
Phỏng vấn truyền hình có 2 tầng thông tin:
+ Tầng thông tin thứ nhất bao gồm lời nói của phóng viên (các câu hỏi) và lời
nói của người được phỏng vấn (các câu trả lời) thông qua đó nắm bắt được nội
dung của sự kiện. Thông tin về sự kiện trong lời nói chủ yếu thông qua lời nói. Tuy
nhiên trong truyền hình còn có tầng thông tin thứ hai.
5
+ Tầng thông tin thứ hai: đây là tầng thông tin chỉ có trong truyền hình. Thông
qua phỏng vấn truyền hình không chỉ bao gồm sự kiện, nội dung mà bao gồm cả
khía cạnh, thái độ biểu cảm, động tác đều được thể hiện một cách đầy đủ trọn vẹn
hơn. Tiết trình của một cuộc phỏng vấn truyền hình chân thật, không bị cắt xén, sự
sai lệch về thông tin giữa người phỏng vấn được giảm ở mức tối thiểu. Dĩ nhiên là
trrong truyền hình, montage có thể làm cuộc phỏng vấn khác đi, nhưng nếu lạm
dụng người xem dễ nhận ra sự cắt xén , xuyên tạc.
- Phỏng vấn truyền hình ở độ dồn nén cao về không gian, thời gian. Phỏng
vấn truyền hình thường là nguyên bản cuộc nói chuyện thật, phỏng vấn trong báo
viết hoặc trong phát thanh thì lại có thể dàn trải về mặt không gian và thời gian
khác nhau. Điều này gây phức tạp cho phóng viên, cần phải chính xác cao độ, bố
cục cuộc phỏng vấn phải được thực hiện ngay trước mắt khán giả. Những nhược
điểm trong giao tiếp của phóng viên cũng được thể hiện rõ ràng nhất. Người trả lời

không hỏi lại, không tỏ ra tự nhiên quá đáng, không đưa ra bình luận riêng của
mình trừ những trường hợp đặc biệt. Có thể đọc câu hỏi đã chuẩn bị rõ ràng mạch
lạc.
- Phạm vi thời gian cũng ngạt nghèo hơn,có thể có hai trương hợp: Phỏng
vấn biên bản hẹn trước và phỏng vấn biên bản thực địa (phòng nghỉ san bay, cầu
thang máy, trước phòng họp …).
Ví dụ: các cuộc phỏng vấn các nguyên thủ quốc gia, các Bộ trưởng ngoại
giao, Thủ tướng do TTXVN thực hiện.
• Phỏng vấn thời sự.
Mục đích của dạng phỏng vấn này là khai thác được thông tin cụ thể về sự
kiện hoặc ý kiến về vấn đề cấp bách, thời sự. Người trả lời có thể là người chứng
kiến hoặc là người có uy tín trong lĩnh vực. Câu trả lời không phải là thông cáo
chính thức cho nên phong cách phỏng vấn giống cuộc nói chuyện bình thường.
7
• Phỏng vấn điều tra.
Khác với phỏng vấn thời sự, phỏng vấn điều tra trên ruyền hình có thể bắt
đầu từ một kết quả tốt hoặc xấu đi và ngược lại. Với loại phỏng vấn này, tác giả
nêu vấn đề, sau đó bằng những cuộc phỏng vấn tay đôi, tay ba hoặc một nhóm ở
mọi tầng lớp xã hội để làm rõ sự việc.
+ Chúng ta làm phỏng vấn điều tra khi:
- Là những vấn đề mà xã hội đang quan tâm sâu sắc, vấn đề nhà ở, vấn đề lên
giá xăng dầu ảnh hưởng đến đời sống xã hội …nhưng nếu như chỉ mang
tính chất cá biệt thì giải quyết bằng cách khác
- Những vấn đề đang có nhiều ý kiến khác nhau, đang là mâu thuẫn gay gắt.
+ Nét khác biệt giữa phỏng vấn điều tra với các loại phỏng vấn khác là ở chỗ:
trong các phỏng vấn khác, phóng viên là người khai thác thông tin, còn trong
phỏng vấn điều tra, phóng viên đưa ra các quan điểm của mình, có thể tranh luận,
cọ sát các ý kiến. Tuy vậy nhà báo không nên “lấp miệng” người khác bàng ý kiến
của mình, phải luôn tôn trọng ý kiến của người khác như một quy tắc thu thập
thông tin của chính nhà báo. ý kiến của nhà báo trong trường hợp này chỉ nên là

quả. Đây là dạng phỏng vấn được coi là điểm tiếp giáp giữa báo chí và xã hội học.
Người ta sử dụng dạng phỏng vấn này trong báo chí khi muốn biêt ý kiến dư luận
về những vấn đề như ham thích của quần chúng về một nghệ sỹ, một mốt quần áo,
về một cầu thủ bóng đá…
+ Phỏng vấn An két và phỏng vấn điều tra có chung một điểm giống nhau là
điều tra nhưng chúng khác nhau ở chỗ:
- Phỏng vấn An két là đặt ra cho càng nhiều người càng tốt một bộ câu hỏi để
biết được tỉ lệ các ý kiến.
9
- Phỏng vấn điều tra là cho từng đối tượng cụ thể, nhiều câu hỏi cụ thể. Không
nhất thiết là phải nhiều người nhưng nếu nhiều người thì nội dung câu hỏi
phải khác đi.
+ Một số dạng phỏng vấn An két:
- Hỏi người ngoài phố, ghi hình trong ngay vài giây công tác, ép buộc người lạ
trả lời.
- Hỏi ở nhiều nơi sau đó ghép lại.
- Tập trung trong phòng quay một số lượng người nào đó.
Tuy nhiên, cần chú ý tính đại diện của nó theo quy tắc điều tra xã hội học.
10
Chương 2. ĐỂ THỰC HIỆN MỘT PHỎNG VẤN
TRUYỀN HÌNH
I . PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH MỘT PHỎNG VẤN TRUYỀN HÌNH.
1 . Công tác chuẩn bị:
a/ Chuẩn bị chung.
Đó là sự chuẩn bị hàng ngày, thường xuyên, nó không gắn bí với bất kì một
cuộc phỏng vấn cụ thể nào. Có thể đưa ra một số điểm cơ bản để giúp mỗi phóng
viên chuẩn bị chung được tốt hơn như sau :
• Định hướng về tư tưởng
Phóng viên phải luôn luôn ở trong dòng thời cuộc, bám sát các vấn đề thời
sự, nắm vững các chủ trương mới ban hành, nắm bắt những vấn đề cần chú ý trong