Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Trờng đại học khoa học xã hội & nhân văn
đại học quốc gia hà nội
---------------
Tiểu luận
Môn: báo chí truyền hình
Đề tài :
thể loại phỏng vấn trong báo chí
truyền hình.
Phần mở đầu
Trong những năm qua, báo chí truyền hình nớc ta đã có những tiến bộ
vợt bậc, đáp ứng ngày càng tôt hơn nhu cầu thông tin, giải trí của công chúng
trong và ngoài nớc Song song là sự phát triển của hệ thống lý luận các thể
loại báo báo chí truyền hình. Xu hớng hiện nay là việc giao thoa giữa các kỹ
năng các thể loại báo chí trong cùng một tác phẩm truyền hình. Tuy nhiên,
cũng không thể phủ nhận vai trò của từng thể loại, và ngời làm truyền hình
phải luôn nắm vững những cở sở lý luận này để tạo ra một sản phẩm tốt phục
vụ khán giả.
Phỏng vấn là một loại hình báo chí phổ biến, nó xuất hiện ngay từ khi
nghề báo mới ra đời. Trong điều kiện bùng nổ thông tin hiện nay, thể loại
phỏng vấn ngày càng có ý nghĩa quan trọng vì nó có khả năng khai thác thông
tin một cách khách quan và chân thực nhất. Có ngời còn cho rằng, nếu nắm đ-
ợc nghệ thuật phỏng vấn thì sẽ chi phối đợc tất cả các thể loại khác. Bởi phỏng
vấn ngoài là một thể loại, nó còn là một phơng pháp để khai thác thông tin
trong báo chí.
Với t cách là một sinh viên báo chí đợc học tập và tìm hiểu về các
nghành báo chí truyền hình và thấy rõ đợc vai trò quan trọng của phỏng vấn
trong truyền hình, tôi xin đợc góp một phần bé nhỏ bằng nhũng tìm hiểu qua
sách báo của mình về đề tài Thể loại phỏng vấn trong báo chí truyền hình.
Bó hẹp trong phạm vi một bài tiểu luận nên những gì đợc trình bày là rất có
hạn.

không có đợc. Và nó có những đặc điểm sau:
- Đối với loại thông tin bao gồm quan điểm, ý kiến, suy nghĩ, tình cảm
đợc thu thập chủ yếu bằng phơng pháp phỏng vấn là chắc chắn nhất.
- Bằng phỏng vấn có thể thu nhận đợc thông tin về các sự kiện, sự việc
đã xảy ra hoặc đang xảy ra, nhng không đợc hoặc không có điều kiện ghi nhận
qua quan sát và văn bản.
- Những thông tin thu thập bằng quan sát và văn bản đều mang dấu ấn
của lăng kính chủ quan. Nhng so với các phơng pháp trên, phơng pháp phỏng
4
4
vấn còn chứa đựng nhiều yếu tố chủ quan hơn. Đó là do các thông tin của ngời
trả lời phỏng vấn là nhng thông tin thuần tuý chủ quan. Ngay cả trong trờng
hợp ngời trả lòi phỏng vấn muốn cung cấp thông tin trung thực khách quan về
sự kiên bản thân ngời đó đã chúng kiến thì vẫn có sự sai lệch do khả năng về
thể trạng riêng, trí nhớ của từng ngời bối cảnh cuộc nói chuyện, mối quan hệ
giữa ngời phỏng vấn và ngời đợc phỏng vấn, nghệ thuật hỏi chuyện của ngời
phỏng vấn Còn tr ờng hợp ngời trả lời đem ra các chứng cứ , suy luận riêng
của mình, hoặc nhất là khi có sự cố ý xuyên tạc sự thật thì yếu tố chủ uan lại
càng lớn.
Ngoài là một phơng pháp trong hoạt động báo chí, phỏng vấn còn đợc
sử dụng nhiều trong điều tra xã hội học, phỏng vấn điều tra xã hội học có nhng
đặc điểm khác so vởi phơng pháp phỏng vấn trong báo chí. Với t cách là một
phơng pháp, phỏng vấn đợc sử dụng rộng rãI ở nhiều thể loại báo chí khác
nhau, từ tin truyền hình, phóng dự truyền hình, phim tàI liệu truyền hình cho
đến ký sự truyền hình Tuy nhiên, nó vẫn đ ợc sử dụng nhiều nhất là ở thể
loại phỏng vấn.
Phỏng vấn với t cách là một thể loại báo chí
Phỏng vấn là một thể loại mà hình thức của nó là một cuộc nói chuyện giữa
phóng viên va ngời cung cấp thông tin. Trong đó báo chí cũng có những hình
thức tơng tự nh vậy, trong đàm luận, trong họp báo Có thể phân biệt thể loại

ngời nghe (ở phát thanh), ngời xem (ở truyền hình) thấy diễn ra tiến trình cuộc
nói chuyện. Nếu không áp dụng bài viết độc lập của đối tợng (ở báo in) hoạc
phát biểu (ở phát thanh truyền hình) nhà báo chỉ chuẩn bị cho đối tợng phát
biểu. Trong trờng hợp này, ngời đọc, ngời xem không thấy không khí trò
chuyện giũa hai bên. Tức là vẫn chỉ là độc thoại chứ không phải đối thoại.
6
6
Kiểu chế biến những đối thoại của đối tợng thành dạng hỏi, đáp là không
dúng với hình thức phỏng vấn.
II . Thể loại phỏng vấn báo chí truyền hình
1. Định nghĩa phỏng vấn truyền hình.
1.1. Phỏng vấn truyền hình là thể loại
Thuộc nhóm thông tấn truyền hỉnh thể hiện về cuộc trao đổi hỏi-đáp
giữa một hoặc nhóm ngời này với một nhóm ngời khác nhằm thu thập khai
thác thông tin về một vấn đề đợc khán giả quan tâm một cách khách quan
trung thực.Thể loại phỏng vấn đợc xây dung thành chơng trình chuyên mục
độc lập.
1.2. Phỏng vấn truyền hình còn là phơng pháp
Sử dụng lời thoại và tự thuật của các nhân chứng trong sự kiện ,sự việc
thông qua các câu hỏi mở của phóng viên (nhng không để lộ microphone và
phóng viên trong khuôn nhìn) nhằm cung cấp thông tin minh chứng sinh động
và tin cậy cho các thể loại thông chính luận khác.
Vai trò của phỏng vấn : cung cấp nhiều thông tin ,chi tiết hình ảnh
,tiếng động và lời tự thuật của nhân chứng làm cho tác phẩm giàu giá trị thông
tin khách quan trung thực. Khi phỏng vấn những ngời đã chứng kiến sự kiện
,sự việc xảy ra những câu hỏi mở để họ kể lại cho những ngời xem (mà
không có cơ hội chứng kiến sự kiện, sự việc đó) nắm bắt đợc toàn bộ thông
tin: Việc gì đã xảy ra? Ai liên quan đến sự việc đó? Sự việc xảy ra ở đâu? Sự
việc xảy ra nh thế nào nào? Và tại sao sự việc ấy lại xảy ra?
2. Đặc điểm của thể loại phỏng vấn truyền hình:

nào trớc đó cũng trái tự nhiên làm tổn hại đến tính chân thật của buổi phỏng
vấn.
8
8
- Phỏng vấn truyền hình có khả năng tạo lập mối quan hệ mật thiết với
ngời xem cao hơn báo viết, ít nhất là cũng tạo ra đợc tập thể khán giả ở mức
độ nhỏ ngay tại nơi tiến hành cuộc phỏng vấn. Trong điều kiện truyền hình ở
nớc ta, khả năng tạo lập mối quan hệ này còn ít đợc vận dụng. Nhng trong
truyền hình nớc ngoài, mối quan hệ này lại đợc sử dụng nhiều hơn.
3 . Các dạng phỏng vấn truyền hình:
Để phân loại truyền hình, ngời ta có nhiều cách dựa trên những căn cứ
khác nhau:
- Căn cứ vào tính chất bài phỏng vấn
- Căn cứ vào lĩnh vực mà phỏng vấn đề cập tới (chính trị, kinh tế, nghệ
thụât)
- Căn cứ vào vị xã hội của ngời trả lời (địa vị cao hay ngời binh thờng)
- Căn cứ vào cách tổ chức quá trình diễn ra phỏng vấn (ngẫu hứng, có
hẹn trớc, nhiều phóng viên phỏng vấn, phỏng vấn tay đôi )
- Căn cứ vào cách thức giao tiếp (Bằng văn bản, trực tiếp )
Trong truyền hình có thể phân loại nh sau:
Phỏng vấn biên bản:
Tiếp nhận nhng câu trả lời của các nhân vật có thẩm quyền mà giá trị
của những câu trả lời ấy nh những tuyên cáo chính thức về các vấn đề chình
trị, do phía công bố sắp xếp, thoả thuận trớc. Một số lu ý khi thực hiện dạng
phỏng vấn này:
- Mang tính nghiêm túc, ngặt nghèo, đòi hỏi sự chính xác rõ ràng ngay
cả cách ăn mặc, phong thái khi phỏng vấn cũng cần phù hợp.
- Thờng diễn ra ở nơi làm việc của bản thân ngời trả lời.
- Phóng viên đa ra những câu hỏi có trớc, không đa ra câu hỏi phụ,
không hỏi lại, không tỏ ra tự nhiên quá đáng, không đa ra bình luận riêng của

10
10
khác bàng ý kiến của mình, phải luôn tôn trọng ý kiến của ngời khác nh một
quy tắc thu thập thông tin của chính nhà báo. ý kiến của nhà báo trong trờng
hợp này chỉ nên là chât xúc tác để làm rõ các ý kiến khác, các quan niệm khác
làm rõ các khía cạnh của vấn đề. Không nên dành cho mình vị trí chân lý cuối
cùng
+ Yêu cầu trong quá trình chuẩn bị tiến hành phỏng vấn điều tra:
- Lập trờng công dân rõ rệt, coi vấn đề điều tra là vấn đề lơng tâm, vấn đề
của chính mình. Tránh trờng hợp làm phỏng vấn điều tra nh để khoe trí
tuệ, ngôn từ, để lên gân.
- Phải nắm thật vững vấn đề, chỉ hỏi nhũng ngời nắm vững vấn đề
- Trong phỏng vấn điều tra, có thể sử dụng các phóng sự nhỏ khác xen
vào để khẳng định hoặc bác bỏ cấc ý kiến đợc trình bày trong phỏng
vấn.
- Phải xây dụng kỹ tiến trình phát triển của cuộc phỏng vấn điều tra, hớng
phát triển, kịch tính và điểm nút của nó.
- Chuẩn bị kỹ câu hỏi và lập luận của mình, những lập luận có thể có của
ngời trả lời, có cách tiếp tục để đào sâu thêm vấn đề, phải vợt qua đợc
vẻ bề ngoài của sự vật, phải lột trái đợc bản chất của sự việc ra phía tr-
ớc.
- Khi bắt đầu cuộc phỏng vấn điều tra, phải tích luỹ và dự kiến hớng sử
dụng một cách có hiệu quả nhất các tài liệu thu nhận đợc bằng quan sát,
văn bản.
Phỏng vấn chân dung.
Thiên về khắc hoạ tính cách, là điểm tiếp giáp giữa thông tin báo chí và
chính luận nghệ thuật. Do mục đích của ngời phỏng vấn là khắc hoạ đợc một
cá tính, một chân dung nên có thể đa ra nhiều câu hỏi nhỏ. Thờng hỏi trực
tiếp, sau đó có những câu hỏi phụ, câu hỏi gián tiếp để làm bật nên vấn đề
chính cần nêu. Khi tiến hành phỏng vấn chân dung cần lu ý đến một số yếu tố