Bệnh học thuỷ sản
CHƯƠNG X: BỆNH VI KHUẨN
I. Bệnh phát sáng

Tác nhân
Do vi khuẩn Vibrio đặc biệt là V. harveyi gây ra. Bệnh
thường xuất hiện khi môi trường nước giàu dinh dưỡng,
nhiều chất hữu cơ, xác bã và có thể xuất hiện quanh năm.
Trong sản xuất giống, mầm bệnh được lây truyền chủ yếu
từ ruột giữa của tôm mẹ cho ấu trùng trong quá trình sinh
sản.
Loài nhiễm bệnh
Phổ biến ở các loài tôm biển và tôm cành xanh
Giai đoạ
n nhiễm bệnh
Chủ yếu ở giai đoạn tôm ương trong trại như trứng, ấu
trùng, tôm bột.
Phân bố
Phổ biến ở các vùng nước lợ
Triệu chứng
Tôm nhiễm bệnh bị yếu, thân có màu trắng đục. Tôm sắp
chết thường nổi lên mặt nước hay ven mé bờ. Tôm nhiễm
bệnh nặng sẽ bỏ ăn, lắng xuống đáy bể, quan sát vào ban
đêm sẽ th
ấy hiện tượng phát sáng, tôm chết hàng loạt và
rất nhanh đến 80-100%.
Cơ hay máu tôm sắp chết có rất nhiều vi khuẩn hình que,
di động. Gan tụy là nơi bị hoại nặng nhất làm mất chức
năng tiêu hóa và gây chết.
Chẩn đoán
Dựa vào dấu hiệu bệnh

trên đỉnh các phụ bộ, tôm bỏ ăn, ruột rỗng. Tôm sẽ chết
dần, đôi khi chết 100%.
Chẩn đoán
Dựa vào dấu hiệu
Phân lập vi khuẩn trên môi trường TCBS
Phòng và trị
Phòng bệnh:
Tẩy trùng bể, ao nuôi k
ỹ, quản lý môi trường tốt, hạn chế
gây sốc và thương tích cho tôm.
Trị bệnh:
Đối với ấu trùng và tôm bột, dùng formaline 10-25 ppm,
erythromycine 0,5-1,3 ppm, oxytetracyline 1-10 ppm.
Đối với tôm lớn, dùng oxytetracyline 1,5 g/kg thức ăn.
III. Bệnh đốm nâu, đốm đen Tác nhân
Vi khuẩn các nhóm Vibrio, Aeromonas, Flavobacterium
và Pseudomonas cùng gây bệnh.
Các vi khuẩn này có khả năng tiết nhiều loại men làm ăn
mòn vỏ và biểu mô tôm. Các yếu tố khác như môi trường
dơ bẩn, tôm bị
sốc, bị thương tích, mật độ dày, chăm sóc
quản lý kém là nguyên nhân đầu tiên cho bệnh phát sinh.

150
Bệnh học thuỷ sản
Loài nhiễm bệnh
Tất cả các loài tôm biển, tôm cành xanh.

• Dựa vào dấu hiệu bệnh
• Phân lập vi khuẩn trên môi trường chọn lọc
Phòng và trị
Phòng bệ
nh: Giữ môi trường nuôi tốt, đầy đủ dinh dưỡng.
Tránh gây sốc hay thương tích cho tôm, nuôi mật độ quá
dày.
Trị bệnh: Có thể dùng thuốc kháng sinh đặc trị

151
Bệnh học thuỷ sản
IV. Bệnh vi khuẩn dạng sợi
Tác nhân
Do vi khuẩn Leucothrix sp. gây ra. Các tế bào vi khuẩn có
hình trụ, dài khoảng 3µm với sợi tơ rất dài đến khoảng
5mm. Sợi tơ không màu. Vi khuẩn dính vào bề mặt vật
rắn, có tính cử động, hiếu khí. Ngoài ra một số vi khuẩn
dạng sợi khác như Thiothrix sp. Flexibacter sp.,
Cytophaga sp., và Flavobacterium sp. Cũng có thể xuất
hiện. Các vi khuẩn này sống tự do hay hội sinh trên bề mặt
vật chủ
. Ngoài ra, điều kiện nuôi như nước ao giàu dinh
dưỡng cũng tạo điều kiện cho bệnh xuất hiện.
Loài nhiễm bệnh
Tất cả các loài tôm biển, tôm hùm, tôm cành xanh và cua
biển.
Giai đoạn nhiễm


152
Bệnh học thuỷ sản
Vi khuẩn phát quang trên môi trường Luminescen

Vi khuẩn dạng sợi trên thân tôm

(Trích Quản lý sức khỏe ao nuôi tôm, 2002)

Hình 10.1. Bệnh vi khuẩn trên tôm sú 153
Bệnh học thuỷ sản
Tài liệu tham khảo

Đỗ Thị Hoà, Bùi Quang Tề, Nguyễn Hữu Dũng, 2004. Giáo trình Bệnh học Thuỷ sản.
Nhà xuất bản Nông nghiệp. 423 trang.
1. Manual of diagnostic Tests for Aquatic Animals, 2003.
2. Nguyễn Lân Dũng, 2000. Vi sinh học. Nhà xuất bản giáo dục.
3. Nguyễn Ngọc Nhiên, 1992. Phương pháp nghiên cứu vi sinh vật gây bệnh