Điều cần biết trong sinh hoạt hằng
ngày của người cao tuổi (Phần 2)

Khi
ngồi,
không
nên
đứng
dậy
đột
Người cao tuổi không nên kê gối cao khi nằm ngủ. Để
hạn chế thiếu máu não đột ngột, đang nằm, nếu muốn
ngồi dậy thì không nên nhấc đầu một cách đột ngột mà phải
xoay đầu và nghiêng người lại, chống tay dậy từ từ. Việc
nằm đọc sách lâu cũng có hại cho mắt, gây mỏi người, mỏi
tay, máu dồn xuống thấp và gây bệnh trĩ.
Buổi sáng ngủ dậy, nếu hay bị đau lưng, đau khớp gối, khớp các
ngón tay, hãy vận động một lúc sẽ thấy dễ chịu. Tuy nhiên, cần đi
khám để phòng thoái hóa khớp. Các thuốc chống đau (Cortancyl,
Indometacin, Alaxan ) thường có hại cho dạ dày; vì vậy, luyện
tập là biện pháp điều trị chủ yếu. Hãy khởi động các khớp trước
khi bỏ chân xuống giường, vuốt dọc cơ thắt lưng làm dịu cơn đau
ngột.
cột sống, bóp chặt đầu gối rồi mới cử động. Tốt nhất là dùng bao
gối (của các cầu thủ đá bóng) khi đi lại, lên xuống thang gác nếu
có hiện tượng thoái hóa đầu gối.
Khi ngủ dậy, nếu thấy cảm giác khác thường như tê nửa người,
bại một bên chân hoặc tay, cần nằm nghỉ và mời bác sĩ đến
khám, không cạo gió, không cố tập thể dục. Đây có thể là một tai
biến mạch máu não, nhất là khi có tăng huyết áp, xơ vữa động
mạch.

đại tiện một lần, phân khô thì không thể gọi là táo bón. Phân khô
là do ăn ít rau, uống ít nước nhưng chưa bù đủ nước cho lượng
mồ hôi đã mất sau khi hoạt động thể lực. Người đi phân lỏng phải
kiêng cá, mỡ, sữa, trứng trong nhiều năm; cần khám kỹ vì có thể
đó là dấu hiệu viêm đại tràng mạn tính do tự ý dùng thuốc kháng
sinh.
Cần tạo thói quen đi đại tiện hằng ngày, hoặc 1-2 ngày/lần. Nếu
phân có máu tươi, cần khám bệnh sớm, yêu cầu thăm khám hậu
môn để phát hiện ung thư phần thấp của trực tràng. Không rặn
mạnh khi đại tiện để phòng xuất huyết ở một mạch máu đã bị tổn
thương trước đó.
Có thể tạo phản xạ dễ đi đại tiện bằng cách tập thể dục, xoa day
thành bụng từ phải sang trái, uống trước một cốc nước, một ly
sữa hoặc một ly cà phê. Việc thay đổi tư thế ngồi lúc đi đại tiện
(ngồi xổm, ngồi nghiêng sang bên trái, ngồi ngả ra đằng sau)
cũng có thể làm cho cơ thít hậu môn dễ mở hơn. Đi đại tiện xong,
không đứng dậy ngay một cách đột ngột mà nên cúi mình ra
trước, từ từ ngồi dậy. Nếu thấy chóng mặt, nên vịn vào một chỗ
nào đó, chờ hết chóng mặt hãy đứng lên. Đây là tình trạng thiếu
máu lên não, thường chỉ thoáng qua; nếu kéo dài thì nằm nghỉ,
tốt nhất là có bác sĩ theo dõi.
Người cao tuổi bình thường đi tiểu dễ dàng, không buốt, không
rắt, không sót lại; tia nước tiểu thẳng, không bị ngắt quãng. Tình
trạng hay tiểu tiện đêm có thể do mất ngủ, hoặc có một vài bệnh
như viêm đường tiết niệu, bệnh tuyến tiền liệt
Khi đi tiểu cũng phải vịn vào một chỗ nào đó. Nếu chóng mặt thì
cúi đầu ra phía trước, chờ hết hãy đi vào. Khi đi tiểu, một lượng
nhiệt sẽ bị thải ra theo nước tiểu, áp suất trong ổ bụng bị hạ thấp
do mất sự chèn ép của bàng quang, lượng máu lên não thiếu.
Điều này cũng gây chóng mặt và dễ bị ngã. Kinh nghiệm cho