Lược sử Việt Nam vắn tắt
2

* Thời An Dương Vương
Nước Âu Lạc của An Dương Vương tồn tại 30 năm, từ năm 208 trước công
nguyên dến năm 179 trước Công nguyên. Lãnh thổ của Âu Lạc cũng chính là lãnh
thổ của Văn Lang, kinh đô của Âu Lạc là Cổ Loa, dấu tích của kinh đô này đến
nay vẫn còn.
Nước Âu Lạc chỉ có một đời vua, đó là An Dương Vương, ông mất vào năm 179
trước công nguyên. An Dương Vương mất vì thất bại trong cuộc chiến chống quân
Nam Việt xâm lăng. Tục truyền, đền Con Công ở Mộ Dạ, Nghệ An chính là đền
thờ An Dương Vương. (Theo "Thế thứ các triều vua Việt nam của Nguyễn Khắc
Thuần")
Với văn hoá Ðông Sơn, tại Việt Nam đã xuất hiện một nhà nước sơ khai. Tính
thống nhất văn hoá rộng lớn trong thời kỳ Ðông Sơn, từ biên giới Việt - Trung ở
phía Bắc đến bờ sông Gianh ở phía Nam, cũng phản ánh sự tồn tại của một quốc
gia của người Việt cổ. Ðó là quốc gia Văn Lang của các vua Hùng.
Tiếp sau quốc gia các vua Hùng là nước Âu Lạc do An Dương Vương Thục Phán
thành lập vào giữa thế kỷ III trước Công nguyên. Quốc gia này đã được xác nhận
trong Sử ký của nhà sử học Trung Quốc Tư Mã Thiên. Một kỳ tích của An Dương
Vương là xây dựng thành Cổ Loa với ba vòng thành, ngày nay vẫn còn dấu tích.
* Nước Chămpa
Nam Trung Bộ, các văn hoá Tiền Sa Huỳnh cũng phát triển lên thời đại đồ sắt.
Tiêu biểu cho nền văn hoá này là những khu mộ chum chứa nhiều công cụ bằng
sắt, cùng với đồ trang sức bằng mã não hay ngọc bích. Văn hoá này phân bố rộng
từ Thừa Thiên cho đến lưu vực sông Ðồng Nai. Chủ nhân của văn hóa Sa Huỳnh
có thể là tổ tiên của người Chăm, những người đã xây dựng vương quốc Champa.
Chính quyền Đinh Kiến
Từ năm 618 đến năm 905, đất nước ta bọ nhà Ðượng đô hộ. Năm 679, nhà Ðường
lập ra An Nam Ðô Hộ phủ, Sử Trung Quốc bắt đầu gọi ta là An Nam kể từ đó.
Năm 687, quan cai quản An Nam Ðô Hộ Phủ của nhà Ðường là Lưu Diên Hựu thu

chưa rõ ông thọ bao nhiêu tuổi.
b. Phùng An (789 - 791)
Con của Bố Cái Ðại Vương Phùng Hưng, không rõ sinh năm nào.
Nối nghiệp cha, cầm đầu guồng máy chính quyền độc lập và tự chủ kể từ năm 789.
Năm 791, nhà Ðường cử viên tướng nổi tiếng xảo quyệt là Triệu Xương sang đàn
áp. Phùng An đầu hàng. Sau, không rõ số phận của Phùng An ra sao.
Chính quyền Dương Thanh (819 - 820)
Dương Thanh là một vị hào trưởng của đất Hoan Châu (đất này nay thuộc Nghệ
An) và cũng là người được nhà Ðường cho làm Thứ Sử của châu này.
Biết Dương Thanh là người giàu lòng yêu nước, quan đô hộ của nhà đường là Lý
Tượng Cổ đã dụng mưu kế để làm giảm uy tín của ông, động thời, tách ông ra
khỏi dân châu Hoan.
Năm 819, Dương Thanh đã phát động cuộc khởi nghĩa lớn, giết chết được Lý
Tượng Cổ, đồng thời thiết lập được hệ thống chính quyền tự chủ do ông đứng đầu.
Sau nhiều phen đàn áp nhưng bị thất bại, nhà Ðường đã dùng kế li gián để chia rẽ
lực lượng của Dương Thanh. Ông bị cô lập dần, để rồi cuối cùng, bị tru di tam tộc
vào năm 820. Hiện chưa rõ năm sinh nên chưa rõ ông thọ bao nhiêu tuổi.
Cũng như nhiều vị thủ lĩnh kiệt xuất khác, Dương Thanh không xưng đế hay xưng
vương, chưa đặt quốc hiệu và niên hiệu, nhưng chính quyền do ông thiết lập ra
thực sự là chính quyền độc lập và từ chủ.
Trên đây là những hệ thống chính quyền tiêu biểu nhất, được thành lập trong hoặc
sau thắng lời củ các cuộc khởi nghĩa chông Bắc thuộc, gồm nhiều quy mô và tính
chất khác nhau. Hẳn nhiên, đó cũng chưa phải là tất cả, nhưng, dẫu nhìn từ bất cứ
góc độ vào thì đó cũng thực sự là tinh hoa của lịch sử chống xâm lăng thời Bắc
thuộc.
Chính quyền Mai Hắc Đế
Họ và tên: Mai Thúc Loan (còn có tên khác là Mai Huyền Thành).
Sinh quán: huyện Thiên Lộ (nay đất sinh quan của ông thuộc Can Lộc, tỉnh Hà
Tĩnh). Sau, gia đình ông di cư về vùng Ngọc Trường (vùng này, nay thuộc huyện
Nam Ðàn, tỉnh Nghệ An).