1
Sinh viên thực hiện:
Trần Thị Mỹ Dung
Hồ Thị Kim Loan
Phạm Thị My
GVHD: ThS. Trần Thị Hồng Sa
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SINH VIÊN
Đề tài
VẤN ĐỀ KHAI THÁC VÀ SỬ DỤNG TÀI NGUYÊN
THAN BÙN Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN
KHOA ĐỊA LÍ – ĐỊA CHÍNH
2
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
1. Lý do chọn đề tài
Sự bùng nổ dân số cùng với sự phát triển không ngừng của nền kinh
Sự bùng nổ dân số cùng với sự phát triển không ngừng của nền kinh
tế hiện đại đã đặt ra những khó khăn và thử thách lớn cho nhân loại
tế hiện đại đã đặt ra những khó khăn và thử thách lớn cho nhân loại
hiện nay. Trong số đó là nhu cầu về nguồn tài nguyên và năng lượng,
hiện nay. Trong số đó là nhu cầu về nguồn tài nguyên và năng lượng,
những nguồn tài nguyên “cổ” từ trước tới nay con người vẫn khai thác
những nguồn tài nguyên “cổ” từ trước tới nay con người vẫn khai thác
như than đá, thủy điện… nhưng sớm muộn gì cũng bị cạn kiệt vấn đề
như than đá, thủy điện… nhưng sớm muộn gì cũng bị cạn kiệt vấn đề
chỉ là thời gian. Do đó, yêu cầu đặt ra là phải tìm thêm những nguồn
chỉ là thời gian. Do đó, yêu cầu đặt ra là phải tìm thêm những nguồn
năng lượng mới.
năng lượng mới.


thác và sử dụng tài nguyên than bùn.
thác và sử dụng tài nguyên than bùn.

Đề xuất các giải pháp để khai thác và sử dụng than bùn
Đề xuất các giải pháp để khai thác và sử dụng than bùn
có hiệu quả nhất.
có hiệu quả nhất.
4
PHẦN MỞ ĐẦU
3. Đối tượng, phạm vi, cách tiếp cận
3. Đối tượng, phạm vi, cách tiếp cận

Đối tượng nghiên cứu: Tài nguyên than bùn
Đối tượng nghiên cứu: Tài nguyên than bùn

Phạm vi nghiên cứu:
Phạm vi nghiên cứu:

Phạm vi lãnh thổ: Khu vực ĐBSCL, tập trung chủ yếu ở rừng
U Minh Hạ (Cà Mau) và U Minh Thượng (Kiên Giang).

Phạm vi nội dung: Tình hình khai thác và sử dụng tài
nguyên than bùn.

Cách tiếp cận: Những nguồn thông tin từ internet, sách tham
Cách tiếp cận: Những nguồn thông tin từ internet, sách tham
khảo và báo.
khảo và báo.
4. Phương pháp nghiên cứu
4. Phương pháp nghiên cứu

:
:Than bùn chỉ
Than bùn chỉ
được hình thành do sự
được hình thành do sự
hội tụ một số điều kiện
hội tụ một số điều kiện
đặc biệt:
đặc biệt:

Nước
Nước

Địa chất
Địa chất

Khí hậu
Khí hậu
Thành phần nguyên tố :
Thành phần nguyên tố :
cacbon, oxy, hydro,…
cacbon, oxy, hydro,…
1.1.4. Giá trị của than bùn
1.1.4. Giá trị của than bùn
a. Giá trị sinh học
a. Giá trị sinh học
b. Giá trị kinh tế
b. Giá trị kinh tế
Hình 1 : Than hoạt tính
8
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN
1.2. Giới thiệu về lãnh thổ nghiên cứu
1.2. Giới thiệu về lãnh thổ nghiên cứu
1.2.1.
1.2.1.
Vị trí địa lí và điều kiện tự nhiên
Vị trí địa lí và điều kiện tự nhiên
Sơ đồ 2: Các đơn vị hành chính của vùng ĐBSCL
9
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN
1.2. Giới thiệu về lãnh thổ nghiên cứu
1.2. Giới thiệu về lãnh thổ nghiên cứu
1.2.1. Vị trí địa lí và điều kiện tự nhiên
1.2.1. Vị trí địa lí và điều kiện tự nhiên



vô cùng đa dạng và
phong phú cả về tài nguyên sinh vật
phong phú cả về tài nguyên sinh vật
và tài nguyên khoáng sản. Nhiều vườn
và tài nguyên khoáng sản. Nhiều vườn
quốc gia có đa dạng sinh học cao như
quốc gia có đa dạng sinh học cao như
hệ sinh thái rừng ngập mặn ven biển
hệ sinh thái rừng ngập mặn ven biển
(Vườn quốc gia U Minh Hạ và U Minh
(Vườn quốc gia U Minh Hạ và U Minh
Thượng) và hệ sinh thái nông nghiệp
Thượng) và hệ sinh thái nông nghiệp


Thổ nhưỡng
Thổ nhưỡng
: Gồm có ba nhóm đất
: Gồm có ba nhóm đất
chính: đất phù sa ngọt, đất phèn và
chính: đất phù sa ngọt, đất phèn và
đất mặn
đất mặn
Hình 2: Vị trí 1 số VQG ở ĐBSCL
10
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN
1.2. Giới thiệu về lãnh thổ nghiên cứu

than bùn dày từ 1- 4m và S phân
bố rất lớn
bố rất lớn
+ Than bùn đầm lầy ven biển mới
+ Than bùn đầm lầy ven biển mới


Ở Trung Bộ
Ở Trung Bộ


Ở Nam Bộ
Ở Nam Bộ
Sơ đồ 5: Bề mặt địa hình và vị trí các
mỏ than bùn ở ĐBSCL
12
Chương 2. TÌNH HÌNH KHAI THÁC VÀ SỬ DỤNG TÀI NGUYÊN THAN BÙN Ở
ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG HIỆN NAY
2.1. Hiện trạng khai thác,
2.1. Hiện trạng khai thác,
sử dụng than bùn
sử dụng than bùn
2.1.2.
2.1.2.
Tiềm năng và hiện
Tiềm năng và hiện
trạng khai thác than bùn
trạng khai thác than bùn
Biểu đồ 1: Trữ
lượng than bùn

hoạt động khai thác than bùn
hoạt động khai thác than bùn
2.2.1. Lợi ích của hoạt động
2.2.1. Lợi ích của hoạt động
khai thác than bùn
khai thác than bùn

Hạn chế cháy rừng vào mùa
Hạn chế cháy rừng vào mùa
khô
khô

Đời sống nhân dân được cải
Đời sống nhân dân được cải
thiện hơn
thiện hơn

Mang lại hiệu quả kinh tế lớn
Mang lại hiệu quả kinh tế lớn

Sản xuất chất đốt

Sản xuất phân bón hữu cơ,
vi sinh

Sản xuất than hoạt tính
Hình 4: Cảnh quan sau khi
cháy rừng ở U Minh
16
Chương 2. TÌNH HÌNH KHAI THÁC VÀ SỬ DỤNG TÀI NGUYÊN THAN BÙN Ở

ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG HIỆN NAY
2.2. Lợi ích và khó khăn của hoạt động khai thác than bùn
2.2. Lợi ích và khó khăn của hoạt động khai thác than bùn
2.2.2. Khó khăn của hoạt động khai thác than bùn
2.2.2. Khó khăn của hoạt động khai thác than bùn
+ Ảnh hưởng đến môi trường
+ Ảnh hưởng đến môi trường

Môi trường không khí

Môi trường nước

Môi trường đất
Hình 8: Những hố sâu 4 - 5m do
khai thác than bùn
Sơ đồ 6: Mô hình ôxy hóa
đất phèn
18
Chương 2. TÌNH HÌNH KHAI THÁC VÀ SỬ DỤNG TÀI NGUYÊN THAN BÙN Ở
ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG HIỆN NAY
Vậy ta có nên khai thác
nguồn tài nguyên này
không ???
19
Chương 3. HƯỚNG KHAI THÁC VÀ SỬ DỤNG HỢP LÍ
TÀI NGUYÊN THAN BÙN Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
3.1. Cơ sở khoa học và thực tiễn của việc đề xuất các giải pháp
3.1. Cơ sở khoa học và thực tiễn của việc đề xuất các giải pháp
Hiện nay, đã có khá nhiều ý kiến trong việc khai thác và sử dụng than bùn.
Hiện nay, đã có khá nhiều ý kiến trong việc khai thác và sử dụng than bùn.

3.2.1. Nhóm giải pháp quản lí, quy hoạch

Quy hoạch lâu dài ổn định các khu vực vùng lõi rừng tràm nguyên sinh
Quy hoạch lâu dài ổn định các khu vực vùng lõi rừng tràm nguyên sinh

Khu vực vùng kinh tế và các vùng ít tác động môi trường có thể khai
Khu vực vùng kinh tế và các vùng ít tác động môi trường có thể khai
thác kết hợp với các giải pháp bảo vệ hệ sinh thái bản địa.
thác kết hợp với các giải pháp bảo vệ hệ sinh thái bản địa.

Tiếp cận thực tế, tìm hiểu môi trường sinh thái để hoạch định các kế
Tiếp cận thực tế, tìm hiểu môi trường sinh thái để hoạch định các kế
hoạch bảo tồn, kế hoạch sử dụng, kế hoạch khai thác và tái tạo cảnh
hoạch bảo tồn, kế hoạch sử dụng, kế hoạch khai thác và tái tạo cảnh
quan môi trường.
quan môi trường.

Tổ chức thực hiện tốt các dự án đầu tư khai thác than bùn ở vùng U
Tổ chức thực hiện tốt các dự án đầu tư khai thác than bùn ở vùng U
Minh Hạ, đảm bảo cân bằng giữa phát triển kinh tế, hệ sinh thái và
Minh Hạ, đảm bảo cân bằng giữa phát triển kinh tế, hệ sinh thái và
môi trường, đẩy mạnh chiến lượt công nghiệp hóa – hiện đại hóa của
môi trường, đẩy mạnh chiến lượt công nghiệp hóa – hiện đại hóa của
đất nước.
đất nước.
21
Chương 3. HƯỚNG KHAI THÁC VÀ SỬ DỤNG HỢP LÍ
TÀI NGUYÊN THAN BÙN Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
3.2. Các nhóm giải pháp
3.2. Các nhóm giải pháp


Khi khai thác bất kỳ khoáng sản nào cũng cần dựa vào các nguyên tắc
Khi khai thác bất kỳ khoáng sản nào cũng cần dựa vào các nguyên tắc
quản lý môi trường
quản lý môi trường

Lồng ghép yếu tố môi trường vào trong các quy hoạch khai thác và sử
Lồng ghép yếu tố môi trường vào trong các quy hoạch khai thác và sử
dụng hợp lí tài nguyên than bùn
dụng hợp lí tài nguyên than bùn

Lập và thẩm định báo cáo ĐTM là biện pháp bảo vệ môi trường cơ bản
Lập và thẩm định báo cáo ĐTM là biện pháp bảo vệ môi trường cơ bản
và quan trọng đối với các hoạt động khai thác và chế biến khoáng sản.
và quan trọng đối với các hoạt động khai thác và chế biến khoáng sản.

Kiểm toán môi trường
Kiểm toán môi trường

Tiến hành xử lý và giảm thiểu ô nhiễm tại nguồn
Tiến hành xử lý và giảm thiểu ô nhiễm tại nguồn

Tăng cường vai trò của hệ thống, tổ chức bảo vệ môi trường ở các cấp
Tăng cường vai trò của hệ thống, tổ chức bảo vệ môi trường ở các cấp
cơ sở.
cơ sở.

Bảo tồn đa dạng sinh học
Bảo tồn đa dạng sinh học


24
Chương 3. HƯỚNG KHAI THÁC VÀ SỬ DỤNG HỢP LÍ
TÀI NGUYÊN THAN BÙN Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
3.2. Các nhóm giải pháp
3.2. Các nhóm giải pháp
3.2.5.
3.2.5.
Nhóm giải pháp kĩ thuật – công nghệ
Nhóm giải pháp kĩ thuật – công nghệ

Công nghệ khai thác khí hóa lỏng UGC
Công nghệ khai thác khí hóa lỏng UGC
Đó là công nghệ sản xuất khí tổng hợp bằng phương pháp
Đó là công nghệ sản xuất khí tổng hợp bằng phương pháp
đốt trực tiếp than ngay trong lòng đất.
đốt trực tiếp than ngay trong lòng đất.

Công nghệ chế biến than hoạt tính
Công nghệ chế biến than hoạt tính

Công nghệ chế biến than bùn
Công nghệ chế biến than bùn
25
Chương 3. HƯỚNG KHAI THÁC VÀ SỬ DỤNG HỢP LÍ
TÀI NGUYÊN THAN BÙN Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG