Câu 3: trình bày vai trò của chính sách kinh tế. Phân tích một số chính sách đầu tư chủ
yếu ở nước ta.
BÀI LÀM
Trong sự nghiệp đổi mới và phát triển kinh tế - xã hội ở nước ta, nhiệm vụ đổi mới
quản lý kinh tế, trong đó vai trò chính sách kinh tế có ý nghĩa rất lớn và giữ một vai trò
cơ bàn chủ yếu, đây là cơ sở lý luận nhằm bảo đảm, giữ vững cho công cuộc xây dựng
đất nước theo định hướng XHCN và quyết định sự thành công CNH-HĐH. Để hiểu rõ
vai trò của chính sách kinh tế trong quản lý kinh tế, trước hết chúng ta đi vào các khái
niệm. Vậy chính sách là một hệ thống các quan điểm, mục tiêu phướng thức, công
cuộc hay những giải pháp mà nhà nước sử dụng để xử lý và giải quyết các nội dung
kinh tế lớn trong quá trình hoạt động và phát triển của nền kinh tế quốc dân.
Trong hoạt động quản lý kinh tế, chính sách kinh tế có những vai trò như sau :
một là định hướng cho hoạt động kinh tế xã hội của đất nước, vai trò này mang tính
bao quát, vĩ mô nhằm hướng tất cả các hoạt động kinh tế xã hội của đất nước theo
mục tiêu đặt sẳn; Hai là tổ chức để xử lý, giải quyết các vấn đề kinh tế lớn vai trò này
nhằm đưa ra các phương pháp và biện pháp thực hiện các chính sách kinh tế xã hội
mang tầm vĩ mô, xử lý và giải quyết các vấn đề lớn của kinh tế như: các chính sách đầu
tư, chính sách thương mại, chính sách tài chính-tiền tệ. Ba là hỗ trợ để phát triển các
mục tiêu kinh tế đã được xác định: Chính sách kinh tế có giá trị như là những quyết
định trong dài hạn của nhà nước nhằm tổ chức quá trình phát triển của nền kinh tế
quốc dân theo mục tiêu định hướng. Từ những cơ sở trên ta có thể nói chính sách kinh
tế là những quyết định kinh tế ở tầm vĩ mô do nhà nước đưa ra nhằm thực hiện các
chương trình, kế hoạch trong một thời gian dài theo mục tiêu đã xác định.
Mục tiêu của kinh tế vĩ mô thường dựa trên các dấu hiệu chủ yếu như : ổn định, tăng
trưởng và công bằng xã hội. Để đạt được mục tiêu kinh tế vĩ mô nêu trên, Nhà nước có
thể sử dụng nhiều công cụ chính sách khác nhau. Mỗi chính sách phải có những công
cụ riêng biệt. Trong nền kinh tế thị trường, thường có những chính sách kinh tế vĩ mô
như: chính sách thương mại, chính sách đầu tư, chính sách tài chính - tiền tệ.
Sau đây, chúng ta hãy tìm hiểu một trong những chính sách quan trọng của nhà
nước, đó là chính sách đầu tư. Ngày này với sự phát triển tất yếu của nền kinh tế thị
trường trong nước và cả trên thế giới, việc xác định chính sách đầu tư sao cho phù hợp
Hiện nay trong quá trình phát triển kinh tế thị trường với nhiều thành phần kinh tế
diễn ra trong xu thế toàn cầu hoá, chính sách đầu tư là nhạy cảm và phải thường xuyên
thay đổi để phù hợp. Tuy nhiên sự thay đổi chính sách đầu tư phải luôn tuân thủ một số
nguyên tắc như : phải pảo đảm môi trường đầu tư hấp dẫn ổn định, phải có những biện
pháp bảo hộ đầu tư trong nướng phải từng bước bác bỏ những cản trở để phù hợp lộ
trình kinh tế, những biện pháp khuyến khích đầu tư, hấp dẫn tinh cậy, phải bảo đảm ổn
định và lành mạnh hoá môi trường chính trị xã hội.
Năm 1988, Đảng và nhà nước ta ban hành Luật đầu tư, đặc biệt khuyến khích
nguồn đầu tư nước ngoài đã có phát triển mạnh mẽ đối với những việc này, xác định
chính sách khuyến khích đầu tư trực tiếp của nước ngoài đã trở thành một nguồn lực
quan trọng góp phần đẩy mạnh tác động tăng trưởng kinh tế của nước ta. Song đó, luật
khuyến khích đầu tư trong nước 1988 đã huy động được nguồn vốn tìm ẩn, khả năng
quản lý trong dân và phát triển kinh tế-XH làm cho sản xuất phát triển thoả mãng như
cầu vế vật tư, hàng hoá cho sản xuất và sản phẩm tiêu dùng của nhân dân.
Mặt khác, nhằm khuyến khích đầu tư phát triển, nhà nước đồng thời sử dụng hệ
thống các chính sách công cụ như: để ổn định kinh tế vĩ mô là việc xây dựng hệ thống
luật lệ thể chế ổn định, tạo một hành lang pháp lý vững vàng, bình đẳng cho mọi đối
tượng tham gia, kiềm chế nạn lạm phát mất giá đồng tiền gây ra nạn lợi nhuận ảo trong
sản xuất kinh doanh, giảm tỷ lệ thất nghiệp lãng phí nguồn nhân lực lao động cũng là
nguyên nhân chính gây ra các tệ nạn xã hội, bảo đảm một tỷ giá hợp lý ở mức cho
phép cải cách thủ tục hành chính công khai hoá quy trình và giảm thủ tục đã là nguyên
nhân gây nhiều phiền hà, khó khăn tạo tâm ký ngán ngại đầu tư cho các đối tượng
tham gia đầu tư. Qua các công cụ này nhà nước có thể khuyến khích đầu tư và những
ngành, lĩnh vực, vùng cần thiết thông qua, các công cụ như điều chỉnh mức thuế, tín
dụng,giá đất đai, chính sách bảo hộ có chọn lộc và có thời gian để phát triển những
ngành công nghiệp nao trẻ.
Qua các Đại hội Đảng toàn quốc, Đảng ta xác định sự phát triển kinh tế hàng hoá
nhiều thành phần là vấn đề chiến lược lâu dài, bình đẳng giữa các thành phần kinh tế
các loại hình sản xuất kinh doanh, tạo điều kiện cho các chủ đầu tư tham gia tự do làm
ăn công khai hợp pháp…Đây là những chính sách quan trọng đã tạo được niềm tin và
nghệ, có thêm nguồn lực và kinh nghiệm quản lý, nhằm chuẩn bị tốt cho quá trình hội
nhập.
Mặt khác, nhằm để nâng cao khả năng thu hút và sử dụng có hiệu quả việc đầu tư
trực tiếp từ nước ngoài, khả năng huy động phải đặt trong mối tương quan trong việc
sử dụng nguồn vốn trong nước và nguồn vốn đi vay, phải cải thiện môi trường đ6àu tư
đi đôi với các biện pháp khuếch trương đầu tư thông qua các ưu đãi về đầu tư như:
miễm giải thuế, ưu đãi về tín dụng, giải thủ tục hành chính bên cạnh đó chúng ta phải
có hướng bồi dưỡng nâng cao năng lực ở phía VN trong các xí nghiệp liên doanh và
năng lực quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, đào tạo và
bố trí cán bộ có năng lực phẩm chất vào các vị trí chủ chốt trong các xí nghiệp liên
doanh./.