Câu 25: Trình bày vai trò của nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng
XHCN ở VN và nêu các công cụ quản lý vĩ mô của nền kinh tế đó. Phân tích vai trò
của kế hoạch hóa trong hệ thống công cụ quản lý vĩ mô nền kinh tế thị trường định
hướng XHCN
* Vai trò của Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt
Nam
Nền kinh tế thị trường và cơ chế thị trường không làm giảm nhẹ sự quản lý của
nhà nước. Vấn đề là phương thức quản lý của nhà nước như thế nào để vừa đảm bảo đầy
đủ các quy luật khách quan của bản thân nền kinh tế thị trường vừa đảm bảo định hướng
xã hội chủ nghĩa.
- Vai trò kinh tế của nhà nước
* Một là: Nhà nước phải đảm bảo sự ổn định về chính trị, kinh tế, xã hội và thiết lập
khuôn khổ pháp luật để tạo điều kiện cần thiết cho hoạt động kinh tế, từ đó mà phát triển
kinh tế
* Hai là: Nhà nước định hướng cho sự phát triển kinh tế và thực hiện điều tiết các hoạt
động kinh tế để đảm bảo cho nền kinh tế thị trường tăng trưởng ổn định.
+ Xây dựng chiến lược và quy hoạch phát triển, đầu tư vào một số lĩnh vực trọng
điểm để dẫn dắt nền kinh tế - xã hội đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế.
+ Nhà nước sử dụng chính sách tài chính, tiền tệ để ổn định môi trường kinh tế vĩ
mô, tạo điều kiện cho phát triển kinh tế.
* Ba là: Nhà nước đảm bảo cho nền kinh tế hoạt động có hiệu quả
+ Ngăn chặn những tác động xấu ảnh hưởng tới việc nâng cao hiệu quả kinh tế -xã
hội như lạm dụng tài nguyên, gây ô nhiễm môi trường của các doanh nghiệp.
+ Nhà nước có nhiệm vụ bảo vệ cạnh tranh, chống độc quyền để nâng cao tính hiệu
quả của hoạt động thị trường.
* Bốn là: Nhà nước cần hạn chế, khắc phục các mặt hạn chế của cơ chế thị trường, thực
hiện công bằng xã hội
Cơ chế thị trường có nhiều tác động tích cực đến sự phát triển kinh tế, nhưng bản thân nó
không tự động mang lại những giá trị mà xã hội cố gắng vươn tới, vậy nên nhà nước phải
thực hiện phân phối công bằng, thực hiện tăng trưởng kinh tế gắn với cải thiện đời sống
nhân dân, phát triển kinh tế gắn với tiến bộ và công bằng xã hội. Điều này thực hiên rõ

- Các công cụ điều tiết kinh tế đối ngoại
* Vai trò của công tác kế hoách hóa
- Nên kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước theo
định hướng XHCN đòi hỏi phải sử dụng hai công cụ cơ bản là kế hoạch và thị trường.
Việc sử dụng hai công cụ quản lý này không thể tách rời nhau mà là sự vận dụng quy
luật phát triển có kế hoạch để điều tiết hoạt động của quy luật giá trị và vận dụng quy luật
giá trị nhằm quản lý kinh tế theo kế hoạch
- Từ chổ đối lập kế hoạch với thị trường, ngày nay chúng ta đã nhận thức rõ, cả kế
hoạch lẫn thị trường đều là hai công cụ quản lý nền kinh tế, trong đó thị trường là căn cứ,
là đối tượng là công cụ kế hoạch hóa. Trong nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, kế
hoạch háo phải bao quát tất cả các thành phần kinh tế, tất cả các quan hệ thị trường,
không chỉ các quan hệ thị trường trong nước mà cả các quan hệ thị trường ngoài nước
- Kế hoạch nhà nước bao gồm kế hoạch dài hạn và ngắn hạn. Thông qua kế hoạch
dài hạn, nhà nước cụ thể hóa chiến lước phát triển kinh tế - xã hội, từ đó vạch ra các
chương trình kinh tế có mục tiêu để định hướng đầu tư, điều tiết các hoạt động kinh tế và
đề ra các chính sách kinh tế thích hợp (thuế, tín dụng, xuất- nhập khẩu, chuyển giao công
nghệ …)