KHẢO SÁT MỐI TƯƠNG QUAN GIỮA LIPOPROTEIN MÁU
VÀ ĐỘ LỌC CẦU THẬN

TÓM TẮT
Nghiên cứu trên 136 người đến khám sức khỏe tại Bệnh Viện Đại Học Y
Dược TP Hồ Chí Minh từ 2007-2008.
Mục tiêu nghiên cứu nhằm: (1) xác định mối tương quan giữa cholesterol
toàn phần (TP), Triglyceride, HDL-C, LDL-C với độ thanh lọc creatinin ước đoán
từ công thức Cockcroft – Gault (ĐTLcreƯĐ) ở nhóm người trưởng thành bình
thường, (2) xác định mối tương quan giữa cholesterol TP, Triglyceride, HDL-C,
LDL-C với ĐTLcreƯĐ ở nhóm có rối loạn lipoprotein máu
Phương pháp: tiền cứu, mô tả, cắt ngang
Kết quả: trên nhóm người trưởng thành bình thường, giữa cholesterol TP,
triglyceride, HDL-C, LDL-C với ĐTLcreƯĐ không có mối tương quan với nhau.
Trên nhóm người có các chỉ số lipoprotein máu rối loạn, giữa cholesterol TP,
triglyceride với ĐTLcreƯĐ có mối tương quan nghịch mức độ yếu (r=-0,25;
p<0,05 và r=-0,32; p<0,01). Giữa HDL-C và LDL-C với độ lọc ĐTLcreƯĐ không
có mối tương quan với nhau.
Kết luận: cholesterol TP và triglyceride

là những chỉ số đáng quan tâm
giúp đánh giá sớm độ lọc cầu thận trong các trường hợp có rối loạn lipoprotein
máu.
SUMMARY
CORRELATION BETWEEN LIPOPROTEIN AND GLOMERULAR
FILTRATION RATE
Tran Thai Thanh Tam, Mai Phuong Thao * Y Hoc TP. Ho Chi Minh * Vol. 12
- No 4 – 2008: 217 - 221
A research was performed over 136 adults having annual medical check-up
at Ho Chi minh city university Hospital from 2007-2008.
The aim of the study were: (1) to identify the correlated rate between

hạn chế tích cực các tổn thương cầu thận để làm giảm hậu quả suy thận giai đoạn cuối
dẫn đến tử vong.
ĐỐI TƯỢNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Đối tượng nghiên cứu
- Đây là nghiên cứu tiền cứu, mô tả, cắt ngang.
- Gồm 136 người, từ 18 tuổi trở lên, tự nguyện tham gia nghiên cứu, đã được
chọn từ các đợt khám sức khỏe định kỳ, được đo huyết áp, cân nặng, siêu âm bụng
tổng quát, ghi điện tim, chia thành 2 nhóm:
+ Nhóm người trưởng thành bình thường: gồm 62 người có trị số cholesterol
TP, triglyceride, HDL-C, LDL-C trong giới hạn bình thường.
+ Nhóm bệnh nhân có các chỉ số lipoprotein máu rối loạn dựa theo phân loại
của ATP III: gồm 74 bệnh nhân với Cholesterol toàn phần ≥ 200 mg/dL, Triglyceride
≥ 150 mg/dL, LDL-C ≥ 130 mg/dL, HDL-C < 40 mg/dL.
Tiêu chuẩn loại trừ
Ung thư, nhiễm HIV, rối loạn tâm thần, các bệnh lý thận, đái tháo đường, có
thai, bệnh lý cấp tính…
Phương pháp nghiên cứu
- Cân trọng lượng (kg): Dùng cân Nikita (Nhật Bản) có thang ghi trọng lượng,
đối tượng đo mặc quần áo mỏng, không mang giày, tư thế đứng.
- Tất cả các xét nghiệm creatinin huyết thanh, lipoprotein máu được thực hiện
tại phòng xét nghiệm bệnh viện ĐH Y dược cơ sở 2 theo quy trình:
+ Các đối tượng được dặn nhịn ăn 12 giờ, không ăn sáng vào hôm xét nghiệm.
+ 7 giờ 30 phút lấy 2 ml máu để xét nghiệm.
- Định lượng creatinin máu: các mẫu thử thực hiện bằng phương pháp
động học Jaffe.
- Định lượng choleterol TP, triglyceride, HDL-C, LDL-C theo kỹ thuật
enzym màu.
+ Tính độ thanh lọc creatinin ước đoán từ công thức Cockcroft- Gault
(ĐTLcreƯĐ)
(1)

1
= -
0,04
>0,05

Triglyceride

R
2
= -
0,04
>0,05

HDL-C r
3
=
0,01
>0,05

LDL-C R
4
= -
0,09
>0,05

- Nhóm nam trưởng thành bình thường, giữa ĐTLcreƯĐ và Cholesterol TP,
triglyceride, HDL-C, LDL-C không có mối tương quan với nhau.
Bảng 2. HSTQ giữa ĐTLcreƯĐ và lipoprotein máu ở nhóm nữ trưởng thành
bình thường
Thông số HSTQ

- Nhóm nữ trưởng thành bình thường, giữa ĐTLcreƯĐ và Cholesterol TP,
triglyceride, HDL-C, LDL-C không có mối tương quan với nhau.
Từ đó cho thấy trong nhóm người trưởng thành bình thường, hầu như giữa độ
lọc cầu thận và lipoprotein máu không có mối tương quan với nhau. Điều này có thể
ta nhận thấy khi lipoprotein dao động trong giới hạn bình thường thì độ lọc cầu thận
ước đoán theo công thức Cockcroft - Gault hầu như không dao động nhiều. Khi
cholesterol, triglycride, LDL-C tăng lên thì độ lọc cầu thận vẫn còn ở giới hạn bình
thường 103,93 ± 9,89 ml/phút.

Biểu đồ 1. Tương quan giữa Cholesterol-TP và ĐTLcre ƯĐ ở người trưởng
thành bình thường

Biểu đồ 2. Tương quan giữa Triglyceride và ĐTLcre ƯĐ ở người trưởng
thành bình thường Biểu đồ 3. Tương quan giữa HDL-C và ĐTLcre ƯĐ ở người trưởng thành
bình thường

Biểu đồ 4. Tương quan giữa LDL-C và ĐTLcre ƯĐ ở người trưởng thành
bình thường
Bảng 3. HSTQ giữa ĐTLcreƯĐ và lipoprotein máu ở nhóm nam có rối loạn
lipoprotein máu
Thông số HSTQ

p
Cholesterol
TP
r
1

Thông số H
ệ số
tương quan
p
Cholesterol
TP
r
1
= -
0,53
<
0,01
Triglyceride r
2
= - >
0,21 0,05
HDL-c r
3
=
0,23
>
0,05
LDL r
4
= -
0,22
>
0,05
- Ở nhóm nữ có rối loạn lipoprotein máu, giữa ĐTLcreƯĐ và Cholesterol TP
có mối tương quan tuyến tính nghịch ở mức độ vừa có ý nghĩa thống kê. Giữa

>
0,05
LDL r
4
= -
0,14
>
0,05
- Ở nhóm chung rối loạn lipoprotein máu, giữa ĐTLcreƯĐ với Cholesterol TP
và Triglyceride có mối tương quan tuyến tính nghịch ở mức độ yếu và có ý nghĩa
thống kê. ĐTLcreƯĐ và HDL-C, LDL-C không có mối tương quan với nhau. Do đó,
mặc dù ở nhóm nữ có rối loạn lipoprotein máu, ĐTLcreƯĐ và Triglyceride không có
mối tương quan với nhau, nhưng đó vẫn là một chỉ số đáng quan tâm để theo dõi độ
lọc cầu thận.
Như vậy, khi các thông số lipoprotein máu ở giới hạn bình thường, giữa độ lọc
cầu thận và lipoprotein máu không có mối tương quan với nhau. Nhưng khi các thông
số bị rối loạn, nhất là cholesterol và triglyceride tăng lên, thì mối tương quan giữa
ĐTLcreƯĐ và Cholesterol, triglyceride là nghịch có mức độ từ vừa đến yếu.

Biểu đồ 5. Tương quan giữa cholesterol-TP và ĐTLcre ƯĐ ở nhóm người rối
loạn lipoprotein máu

Biểu đồ 6. Tương quan giữa Triglyceride và ĐTLcre ƯĐ ở nhóm người rối
loạn lipoprotein máu

Biểu đồ 7. Tương quan giữa HDL-C và ĐTLcre ƯĐ ở nhóm người rối loạn
lipoprotein máu Biểu đồ 8. Tương quan giữa LDL-C và ĐTLcreƯĐ ở nhóm người rối loạn

1- Trên nhóm người trưởng thành bình thường, giữa các chỉ số cholesterol TP,
triglyceride, HDL-C, LDL-C với ĐTLcreƯĐ là không có mối tương quan với nhau
với r lần lượt là: -0,08 ; 0,02 ; 0,02 và -0,11 (p > 0,05).
2- Trên nhóm người có các chỉ số lipoprotein máu rối loạn, giữa cholesterol
TP, triglyceride với ĐTLcreƯĐ có mối tương quan nghịch mức độ yếu (r = -0,25;
p<0,05 và r = -0,32; p < 0,01). Giữa HDL-C và LDL-C với độ lọc ĐTLcreƯĐ không
có mối tương quan với nhau với r lần lượt là: 0,18 và 0,14 (p > 0,05).
Như vậy, Cholesterol TP và Triglyceride là những chỉ số đáng quan tâm góp
phần đánh giá sớm độ lọc cầu thận trong các trường hợp có rối loạn lipoprotein máu.