Một số điểm cần lưu ý khi tổ chức hoạt động âm nhạc
trong trường mầm non
Một trong những yêu cầu của chương trình GDMN
được ban hành và thực hiện từ năm học 2009-2010 là
tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ được tích cực hoạt động
giao lưu cảm xúc, được giao tiếp thường xuyên, hoạt
động với đồ vật và vui chơi, được trải nghiệm, tìm tòi,
khám phá môi trường xung quanh dưới nhiều hình
thức. Chú trọng đổi mới tổ chức môi trường giáo dục
nhằm kích thích và tạo cơ hội cho trẻ tích cực khám
phá, thử nghiệm và sáng tạo. Mọi hoạt động giáo dục
cần được vận dụng một cách linh hoạt, không gò bó,
không áp đặt.
Đối với giáo dục âm nhạc, cho trẻ tiếp cận nội dung và hình
thức hoạt động theo hình xoáy trôn ốc, tức là cho trẻ hoạt
động từ đơn giản, dễ rồi khó dần trên nền những kiến thức
đã biết. Ở độ tuổi nhà trẻ, giáo viên chủ yếu cho trẻ nghe
hát, nghe nhạc (sau đây sẽ gọi chung là nghe nhạc). Việc áp
dụng các hình thức nghe nhạc phong phú sẽ giúp trẻ làm
quen dần và yêu thích âm nhạc hơn.
Ở độ tuổi nhà trẻ: giáo viên chủ yếu lựa chọn cho trẻ các
bài hát đơn giản, ngắn gọn mô tả những đồ dùng, vật dụng,
môi trường gần gũi với trẻ, những hành động phù hợp với
lứa tuổi của trẻ. Nhạc không lời cho trẻ nghe có thể là các
ca khúc, đặc biệt là các bài dân ca các vùng miền, các dân
tộc hòa tấu bởi dàn nhạc dân tộc; hoặc các bản nhạc rất nổi
tiếng và quen thuộc như Pô-lô-ne (Polonaise - Orginski),
Thư gửi Ê-li-dơ (Bagatelle: "Fur Elise" - L.V.Beethoven),
xô nát Ánh trăng ("Moonlight" sonata - L.V.Beethoven),
Vũ khúc Hungari số 5 (Hungarian Dance No.5 - J.
Brahms), Hành khúc Thổ Nhĩ Kì (Turkish Rondo - W.A.

tiếng đàn là tốt nhất. Cần lưu ý cô không nên nhận xét "con
hát sai rồi, phải hát như thế này" hoặc những câu tương
tự.Cần xác định việc dạy hát cho trẻ không có nghĩa là
"luyện" cho trẻ phải hát thật đúng, thật hay bài hát mà mục
đích chính là cho trẻ bước đầu tiếp cận với giai điệu, hình
ảnh của bài hát.Từ đó trẻ sẽ yêu thích bài hát và tích cực
tham gia hát.
Việc sử dụng hình ảnh, đồ dùng, vật dụng hỗ trợ cho học
hát là điều vô cùng cần thiết vì trẻ tư duy trực quan là chủ
yếu. Giáo viên có thể sử dụng trong lúc giới thiệu bài, trong
lúc dạy hát hay lúc ôn lại bài để giúp trẻ dễ hình dung về
bài hát vốn dĩ là những âm thanh, hình ảnh khá trừu tượng. Cô giáo và trẻ người dân tộc Chăm (Phú Yên) sử dụng
"nhạc cụ" vận động và hát
-Nghe nhạc: ở độ tuổi mẫu giáo việc nghe nhạc sẽ có chủ
đích hơn. Ngoài việc vẫn cho trẻ nghe như khi còn ở lứa
tuổi nhà trẻ, giáo viên mở rộng hình thức tổ chức cho trẻ
nghe. Một điểm rất đáng lưu ý là giáo viên nhất thiết không
được "độc diễn" trong khi cho trẻ nghe nhạc. Khi trẻ nghe
nhạc từ băng, đĩa cũng như từ cô biểu diễn, giáo viên luôn
quan sát, chú ý thái độ của trẻ, hướng trẻ vào bài, cùng trẻ
vận động, múa hát theo nếu trẻ muốn cùng tham gia. Nếu
nhiều trẻ miễn cưỡng nghe hoặc bỏ ra khỏi vị trí, giáo viên
có thể chuyển đổi sang hình thức khác chứ không nhất thiết
phải cho nghe cô hát đủ số lần, như đã chuẩn bị.
-Tổ chức trò chơi âm nhạc: không những giúp trẻ cảm nhận
về âm thanh âm nhạc tốt hơn mà nó còn giúp trẻ phát triển
trên nhiều lĩnh vực khác nữa. Lúc tham gia chơi, trẻ được

bìa cứng hoặc tờ giấy vẽ một số(từ 1-5) và hình vẽ bàn tay
có 4 ngón nắm lại, một ngón xòe ra lần lượt là ngón cái,
trỏ, giữa, áp út và út. Khi hỏi đến ngón nào thì người đó
bước lên phía trước. Khi cả 5 trẻ đứng lên hết thì cùng giơ
cao lên và vừa hát vừa đưa hình vẽ qua bên trái, bên phải
đều nhau. Có thể thay đổi bài hát có số khác hoặc lần lượt
chơi.
Âm nhạc như làm nền cho các hoạt động, như phương tiện
tiếp cận các khái niệm, các hình ảnh, các hoạt động một
cách nhẹ nhàng, vui vẻ phù hợp với trẻ mầm non. Tuy
nhiên, nếu quá lạm dụng âm nhạc vào các hoạt động khác
sẽ có thể khiến trẻ không tập trung với hoạt động đó. Do
vậy, mỗi khi đưa âm nhạc kết hợp với các hoạt động khác,
giáo viên cần cân nhắc kĩ lưỡng dung lượng cần thiết và
phù hợp.
- Xây dựng môi trường hoạt động âm nhạc trong lớp: Ở góc
nghệ thuật, giáo viên có thể cùng với trẻ vẽ tranh, cắt dán,
tạo mẫu các đồ vật, nhạc cụ; tự tạo ra các nhạc cụ đơn giản,
cùng phụ huynh sưu tầm các nhạc cụ như chiêng, trống
(kể cả đồ thật lẫn đồ chơi) để trang trí cho góc nghệ thuật.
Có thể sắp xếp theo bộ, theo chủ đề tránh rườm rà. Giáo
viên cho trẻ cùng tham gia, góp ý kiến cách sắp xếp, tạo
cho trẻ hứng thú và được tôn trọng. Cần tận dụng tối đa sản
phẩm ở góc vào các hoạt động nghệ thuật chứ không nên
chỉ để trưng bày cho đẹp.
Điểm đáng chú ý ở đây là trong một tiết hoạt động âm nhạc
, giáo viên không nhất thiết phải thực hiện đầy đủ các nội
dung trên và theo đúng trình tự mà có thể thực hiện một
cách linh hoạt trên cơ sở kế hoạch lâu dài,tổng thể trong
một kì, một năm, đảm bảo tiếp cận được kết quả mong đợi