LỊCH SỬ CÁC NHÀ GA CỦA ĐƯỜNG SẮT
VIỆT NAM Ga Ninh Bình
Ga thị xã Ninh Bình quê tôi là một ga “tỉnh lẻ”, thuộc vào loại ga bé nhưng mà là
“bé hạt tiêu”. Ga nằm trên vùng đất có bề dày về văn hóa, lại là tỉnh có nhiều danh
thắng, như “Nam thiên đệ nhị động” (Bích Động), “Nam thiên đệ tam động” (Địch
Lộng).

Viết về ga thị xã Ninh Bình mà nói dài dòng như trên là có lý do chính đáng. Nhà
ga được xây hai tầng khang trang hiện nay đứng trên vùng đất thiêng. Trước mặt
ga là núi Cánh Diều, tên chữ Ngạc Mỹ Nhân - cô gái đẹp như ngọc. Sau lưng nhà
ga là dòng Vân Sàng - tức sông Giường Mây, cái tên được đặt để “kỷ niệm” cuộc
gặp gỡ giữa Lê Hoàn - Lê Đại Hành đi đánh trận từ phương Nam trở về, gặp
Hoàng hậu Dương Vân Nga ngồi thuyền rồng ở sông Vân đón ông. Cái đêm hoa
đăng mà ông bà gặp nhau trên dòng sông quê, khó mà nói cho đầy đủ được.

Ga đứng đấy - đứng nơi dấu chân các danh tướng, quân sĩ từ thời Hai Bà Trưng,
thời Đinh, thời Lý và dấu chân vua Trần cùng quân sĩ trong cuộc kháng chiến
chống quân Nguyên - Mông lần thứ hai (1285) đã qua lại nơi này. Cũng còn phải
kể đến những dấu chân một vài cánh quân của họ Trịnh, của Lê Lợi, của Quang
Trung - Nguyễn Huệ cũng đã từng “hành binh” qua vùng đất thị xã này. Đến thời
Cách mạng Tháng 8-1945, thì dấu chân “chiến sĩ của Bác Hồ” còn dày đặc hơn ở
chính nơi dựng ga này, đó là dấu dép của Binh đoàn chủ lực 304, 308, bộ đội địa
phương tỉnh Ninh Bình.

Đánh Pháp, nhà ga đứng đấy im lìm, cửa đóng chặt. Quân Pháp đóng ở núi Non

gần như song song với đường xe lửa.

Năm 1903, khu vực nhà ga Phan Thiết với hệ thống kho tàng đã xây xong. Năm
1920, đường sắt Biên Hòa - Tháp Chàm được nối liền…”.

Thời ấy, Bình Thuận được gọi là tỉnh với viên Tuần Vũ đứng đầu. Còn Ninh
Thuận được gọi là Đạo do một Quản đạo điều hành công việc. Như vậy, nhà ga
Phan Thiết có “tuổi đời” khá cao, khoảng một trăm năm có lẻ. Xưa, ga đứng trên
địa bàn của thị xã “nắng nhiều hơn mưa”, nay là nhà ga của một thành phố - thành
phố Phan Thiết - thủ phủ của Bình Thuận, tỉnh cuối cùng của dải đất miền Trung.

Ga Phan Thiết tọa lạc trên một khu đất đẹp, cách sông Cà Ty một quãng ngắn.
Cùng với ga Mương Mán và ga Ma Lâm, ga Phan Thiết tạo thành ba góc của một
khu tam giác lửa thời Bình Thuận cầm súng đánh Mỹ - ngụy. Tuy là ga thành phố,
nhưng ga này vẫn là “ga lẻ” vì rằng, những đoàn tàu vô Nam ra Bắc đều chạy qua
ga Mương Mán, rồi xuyên Rừng Lá để đi ngược về xuôi. Dẫu vậy, “ga lẻ” Phan
Thiết vẫn nặng gánh trên vai. Mỗi ngày, có ba đôi tàu dừng bánh và xuất phát tại
đây. Từ đây, tàu chạy ra ga Mương Mán và đón hành khách từ ga Mương Mán về
thành phố.

Gánh nặng nhất của ga này là những toa tàu “khiêng” những thùng nước mắm để
đến với hàng nghìn, hàng vạn cái bếp khắp nơi.

Trước đây, trước cửa nhà ga có những bãi rác, “sản phẩm” thừa thãi của một thị xã
đang chuyển mình lên thành phố. Khách đi tàu, ngồi chờ mua vé, nhìn bãi rác lắc
đầu. Và thế là cán bộ công nhân viên nhà ga đã xắn tay áo ra sức dọn dẹp, biến
chỗ này thành một vườn hoa với nhiều màu sắc.

Ga Sài Gòn
Nằm ở điểm cuối hành trình trên tuyến đường sắt xuyên Việt nhưng ga Sài Gòn lại

40.000 m2, thuộc phường 9, quận 3, thành phố Hồ Chí Minh, ga Sài Gòn nhanh
chóng lấy lại vị thế, tên tuổi và tình cảm của người dân Nam bộ, đặc biệt là hành
khách đi tàu Nam Bắc.

Sau hơn 15 năm đổi mới đến nay, ga Sài Gòn không ngừng được nâng cấp, cải tạo,
tu bổ, chỉnh trang, đầu tư nhiều trang thiết bị nghe nhìn, máy lạnh, máy rút tiền tự
động, bán vé điện toán Quảng trường ga như một công viên, có vườn hoa cây
xanh. Gần 200 cán bộ công nhân viên luôn duy trì phong trào "chính quy - văn hóa
- an toàn", thực hiện làm việc kỷ cương, nề nếp, nâng cao chất lượng phục vụ hành
khách, chủ hàng

Lấp lánh 2 tấm huân chương Lao động hạng Nhì, hạng Ba, ga Sài Gòn tiếp tục
phấn đấu ổn định, tăng trưởng và an toàn, xứng đáng là nhà ga "văn minh - hiện
đại" giữa lòng thành phố mang tên Bác.