KỸ THUẬT ĐẶT MẢNH GHÉP GIỮA - DƯỚI CHO KIỂU LỖ
THỦNG TOÀN BỘ HAY GẦN TOÀN BỘ

TÓM TẮT
Mục tiêu: Đánh giá những kết quả bam đầu của kỹ thuât tạo hình màng nhĩ
với mảnh ghép đặt giữa - dưới cho lỗ thủng toàn bộ hay gần toàn bộ.
Thiết kế nghiên cứu : Mô tả hàng loạt ca, 23 bệnh nhân được phẫu thuật
tạo hình màng nhĩ với mảnh ghép đặt giữa - dưới tại 4 bệnh viện : Nguyễn Trãi,
Trưng Vương, Đại học Y Dược cơ sở I, II và Vạn Hạnh từ tháng 11/2005 đến
12/2006.
Kết quả : Tỷ lệ thành công là 86.95%, không thủng, không sụp nhĩ, không
lệch ra ngoài trong 3 tháng và cải thiện sức nghe chiếm tỷ lệ 84.3%.
Kết luận : Kỹ thuật đặt mảnh ghép giữa - dưới được thực hiện như là sự
kết hợp của 2 phương pháp Overlay và Underlay. Những mặt tích cực của 2
phương pháp này sẽ được tận dụng giúp cho kỹ thuật này trở nen đáng tin cậy và ít
nhược điểm hơn.
SUMMARY
Objectives : To describe and evaluate the Over-Under graft myringoplasty
for the reconstruction of total or subtotal tympanic membrane perforation.
Study design : Descriptive study as case series. Data were analysed from
23 patients who underwent the Over-Under graft myringoplasty at Nguyen Trai,
the HCMC University of Medicine, Trung Vuong and Van Hanh Hospital from
November 2005 to December 2006.
Results : Overall perforation closure rate was 86.95% and the rate of the
hearing threshold improvement was 84.3% (no perforation, atelectasis, or
lateralization within 3 months).
Conclusion : The Over-Under myringoplasty has performed as a
combination of the Overlay and Underlay graft method. The postive attributes of
both methods have been adapted to develop a reliable technique with minimal
disadvantages.
Key words : Over-Under myringoplasty.

Mô tả hàng loạt ca
Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của chúng tôi là những bệnh nhân > 16 tuổi, thủng
nhĩ rộng. Thời gian theo dõi trong vòng 3 tháng. Số mẫu được chọn là 23 bệnh
nhân. Thời gian : Từ tháng 11/2005 đến tháng 12/2006.
Tiêu chuẩn chọn bệnh
- Viêm tai giữa mạn được điều trị nội khoa nội khoa ổn định > 4 tuần.
- Thủng rộng > 75% diện tích màng nhĩ.
- Đường cốt đạo còn tốt trên thính lực đồ.
Dữ kiện nghiên cứu
Theo dõi tối thiểu 3 tháng sau mổ.
- Màng nhĩ đóng kín.
- Hình dạng, vị trí màng nhĩ mới.
- Mức độ phục hồi sức nghe trên thính lực đồ.
- Thời gian thủng lại màng nhĩ.
Tiến hành nghiên cứu
Tiến trình được thực hiện dưới gây mê nội khí quản.
Đường rạch sau tai thường áp dụng. Vật liệu ghép là cân cơ thái dương hoặc
màng sụn (thường dùng sụn nắp tai) được lấy ra sẵn, xử lý mỏng đều, để khô tự
nhiên hoặc dưới ánh đèn phòng mổ.
Bóc tách da thành sau ống tai đến gần khung nhĩ. Đường rạch dọc ống tai ở
vị trí 12 giờ và 6 giờ khoảng chừng 0,5cm. Đường rạch ngang song song và cách
khung nhĩ # 5-8 mm, nối 2 đường rạch trên.
Lớp biểu bì ở quanh bờ lỗ thủng được lấy.
Tạo vạt da ống tai màng nhĩ ở phía sau theo kiểu đặt dưới (hình A):
Đánh giá tình trạng chuỗi xương con, niêm mạc hòm nhĩ, thám sát thượng
nhĩ qua eo nhĩ, tùy theo tình trạng bệnh tích có thể gỡ bỏ mô sùi hoặc chỉnh hình
xương con nếu có chỉ định.
Đặt vạt da sau lại vị trí cũ để quan sát rõ mép trước. Dùng dao bèo bóc tách
½ trước phần màng nhĩ còn lại tại rìa lỗ thủng, tạo một khe hở giữa lớp biểu bì

mép trước, không sụp lõm và không di lệch ra ngoài.
Mức độ thu hồi sức nghe sau mổ
Khoảng khí-cốt đạo thu hẹp trong 20 ca sau 3 tháng từ 5 – 15dB.
BÀN LUẬN
- Tạo hình màng nhĩ những năm gần đây khá phổ biến tại Việt Nam. Tuy
nhiên đối với những lỗ thủng toàn bộ màng nhĩ thì khả năng phục hồi rất hạn chế
đối với các kỹ thuật Underlay hoặc Overlay thông thường
(3,4)
. Thường gặp hở mép
trước trong kỹ thuật Underlay vì không đủ diện tích tiếp xúc giữa mảnh vá và
niêm mạc màng nhĩ còn lại, cố định gelfoam khó thích hợp. Khả năng tù góc trước
hoặc tách rời màng nhĩ mới với cán búa trong kỹ thuật Overlay
(1,3)
.
- Kỹ thuật đặt mảnh ghép trên-dưới như là sự kết hợp của hai phương pháp
cơ bản trên, tận dụng ưu điểm của mỗi phương pháp, hạn chế được các nhược
điểm của chúng, chính vì vậy với phương pháp này chúng tôi cảm thấy tin cậy hơn
nhiều
(2,5)
.
- Đặt mảnh ghép dưới cán búa, chúng tôi sẽ tạo được một màng nhĩ mới có
hình nón gần với hình dạng giải phẫu bình thường màng nhĩ. Đảm bảo độ rung tối
ưu khi tiếp nhận sóng âm. Ngoài ra còn tránh được biến chứng do không gỡ hết
được biểu bì vùng cán búa, đồng thời miếng ghép sẽ không bị đẩy lệch ra ngoài.
Khó khăn duy nhất là những trường hợp cán búa bị kéo hoặc dính vào ụ nhô,
chúng tôi tiến hành cắt cân cơ búa trước khi đặy mảnh ghép.
- Mảnh ghép sẽ được cố định chặt giữa lớp biểu bì và lớp sợi ở mép trước
cùng với vùng trên mấu ngắn xương búa vì vậy nó được cố định chắc chắn. Không
sợ tù góc trước vì chúng tôi không bóc tách vượt qúa khe nhĩ trước.
- Không cần đặt gelfoam nhiều trong hòm nhĩ để giữ mảnh ghép. Chúng tôi