Hướng dẫn kỹ thuật trồng Sấu ghép
Nguyễn Bá Triệu
Trạm thực nghiệm KHKTLN Tân Lạc, Hoà Bình
Trung tâmứng dụng KHKT Lâm nghiệp
Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam
Tên khoa học: Dracontomelum duperreanum Pierre
Họ Xoài ( Anacardiaceae )
1. Đặc điểm sinh thái và phân bố tự nhiên
Sấu là loài cây thân gỗ lớn cao 25 -30m đường kính ngang ngực đạt từ 80 -
100cm, gốc có bạnh vè sần sùi, vỏ màu xám đen bong mảng lớn, cành non phủ
lông màu nâu, lưng hoặc nách lá phủ lông màu vàng nâu.
Lá kép lông chim một lần lẻ, lá chét mọc cách, mặt trên xanh và bóng, có vị chua
thanh, cây thường xanh .
Hoa lưỡng tính màu xanh vàng có 5 đài 10 nhị.
Quả hạch hình cầu bẹt lúc non có màu xanh khi chín ngả sang màu vàng, thịt quả
không róc.
Hạt cứng hoá gỗ bề mặt hạt sần sùi .
Ra hoa vào tháng 4 - 5 quả chín vào tháng 8 - 9.
Sấu mọc tự nhiên trong rừng hỗn giao lá rộng thường xanh vùng đồi núi và trung
du các tỉnh miền Bắc và miền Trung, là cây ưa sáng, hay gặp ở tầng cây cao. Sấu
ưa đất có tầng đất dày, ẩm mát nhưng thoát nước tốt.
Gỗ Sấu có màu nhạt, dẻo, nặng, tỷ trọng 0,53 thớ mịn vân đẹp, ít mối mọt được
dùng nhiều vào đóng đồ gia dụng, trong công nghệ làm ván ép, ván lạng.
Giá trị kinh tế lớn nhất của cây Sấu là quả. Quả Sấu có vị chua thanh dùng làm gia
vị, nước uống giải khát, chế biến bánh kẹo ô mai. Trung bình mỗi cây Sấu trưởng
thành ( 8-10 tuổi ) cho từ 100 -200 kg quả/năm, hoa và quả Sấu còn được dùng
làm thuốc chữa sâu răng.
2. Hướng dẫn kỹ thuật ghép sấu
2.1. Chuẩn bị dụng cụ ghép:
- Dao ghép: dao có bản mỏng, sắc nhọn, sạch, tốt nhất là làm từ thép trắng.
- Kéo cắt cành: sắc, bén, sạch.
2.5. Chọn thời vụ ghép
Đối với Sấu thời vụ ghép tốt nhất là đầu mùa sinh trưởng, trước khi cây ra hoa vào
tháng 1, 2. Ngoài ra có thể ghép vào tháng 8 - 9 khi cây chuẩn bị thu hái quả hoặc
vừa thu hái xong, chưa ra lá non.
2.6. Phương pháp ghép:
Có nhiều phương pháp ghép nhưng với Sấu thì hiệu quả hơn cả là phương pháp
ghép nêm và ghép áp.
a.) Phương pháp ghép nêm:
Dùng dao ghép chẻ ngay giữa gốc ghép, cành ghép được cắt vát nhọn hai mặt, đặt
cành ghép vào chỗ chẻ của gốc ghép sao cho dải tượng tầng (là lớp nằm giữa vỏ
và gỗ) của gốc ghép và cành ghép trùng khít nhau. Dùng dây nilông chuyên dụng
buộc chặt và kín vết ghép, sau đó dải nilông quấn 1 lớp bao kín toàn bộ cành ghép
(để tránh sự thoát hơi nước cũng như tránh bị ôxy hoá các vết cắt trên cành ghép
khi gặp phải nước mưa hay sương). Trường hợp gốc ghép lớn có thể đặt 2 cành
ghép trên một gốc ghép.
b.) Ghép áp:
Cắt vát 2 bên của cành ghép và gốc ghép, độ sâu vết cắt ở gốc ghép không quá 1/ 3
đường kính thân cây, ép cành ghép và gốc ghép sao cho tối thiểu một bên của dải
tượng tầng của cành ghép và gốc ghép trùng khít với nhau, sau đó dùng băng
nilông buộc chặt kín toàn bộ vết ghép, quấn một lượt nilông lên phần cành ghép để
tránh hiện tượng mất nước ở cành ghép.
Chú ý:Sau khi ghép không được tưới quá ẩm ngay, không được dùng vòi phun với
áp lực mạnh hoặc dùng tay lung lay cành ghép. Cành ghép sau 10 - 15 ngày sẽ bắt
đầu nảy mầm, giai đoạn này cần chăm sóc cẩn thận.
2.7. Chăm sóc cây sau khi ghép:
Cây Sấu ghép được 4 tháng tuổi
Cây ghép sau khi đã nảy mầm, thời gian đầu lá còn non nên thường xuyên tưới
nước ẩm, dùng ôroa phun nhẹ, không dùng máy bơm phun trực tiếp lên cành ghép,
tránh những va chạm vì sự liên kết ở mối ghép còn yếu, cây dễ nhiễm bệnh.
Sau khi nảy mầm khoảng 1 tháng có thể tưới phân và chăm sóc bình thường.