Website: Email : Tel : 0918.775.368
A. Lời nói đầu
Quá trình thực hiện đờng lối đổi mới toàn diện đất nớc đã làm xuất hiện
nhiều nhân tố mới, nhiều mô hình tổ chức trên tất cả các lĩnh vực đời sống xã
hội. Kinh tế trang trại là một trong những mô hình tổ chức mới trong sản xuất
nông nghiệp và phát triển kinh tế xã hội nông thôn nớc ta trong những năm gần
đây kinh tế trang trại đã góp phần tạo ra một bớc tiến quan trọng trong sự phát
triển của xã hội nông nghiệp và kinh tế - xã hội nông thôn. Từ khi hình thành và
phát triển đến nay trang trại đã khẳng định đợc vị trí và vai trò quan trọng của
mình trong sản xuất nông nghiệp, có những bớc đi đúng đắn, phù hợp với điều
kiện cụ thể của đất nớc. Bên cạnh những khởi sắc đã nêu trên kinh tế trang trại
còn gặp nhiều khó khăn, vớng mắc trong quá trình phát triển mà nổi bật nhất là
vấn đề nhận thức về kinh tế trang trại không những của đại đa số chính vì vậy
em đã chọn đề tài: "Một số vấn đề lý luận về kinh tế trang trại". Với mục đích
làm rõ những vấn đề cơ bản về trang trại về chủ trơng, chính sách của Đảng và
Nhà nớc về phát triển kinh tế trang trại.
Em xin đợc cảm ơn các thầy cô giáo trong Khoa Kinh tế Nông nghiệp và
Phát triển Nông thôn và Thầy giáo Vũ Đình Thắng đã hớng dẫn em hoàn thành
đề tài này.
Do trình độ còn hạn chế, nên trong quá trình viết còn nhiều khiếm
khuyết, rất mong đợc sự đóng góp ý kiến của các thầy, cô và các bạn
Tác giả
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
B. Nội dung
Phần I
Một số vấn đề cơ bản về trang trại
I. Bản chất, khái niệm về kinh tế trang trại
1. Bản chất kinh tế trang trại
Trong lịch sử phát triển của nông nghiệp các nớc trên thế giới cũng nh ở
nớc ta đã từng tồn tại các hình thức sản xuất nông nghiệp mang tính tập trung đ-

một số tài liệu sử dụng hai thuật ngữ này gần nh không có phân biệt rạch ròi.
Nhng thực chất " trang trại và kinh tế trang trại" là những khái niệm không
đồng nhất. Kinh tế trang trại là tổng thể các yếu tố vật chất của sản xuất mà các
quan hệ kinh tế nảy sinh trong quá trình tồn tại và hoạt động của trang trại, còn
trang trại là nơi kết hợp các yếu tố vật chất của sản xuất và là chủ thể của các cơ
quan hệ kinh tế đó.
Nh vậy nói kinh tế trang trại là nói đến mặt kinh tế của trang trại, khái
niệm trang trại rộng hơn khái niệm kinh tế trang trại và có thể hiểu trang trại về
mặt kinh tế nh sau:
"Trang trại là một hình thức tổ chức sản xuất cơ sở trong nông lâm, ng
nghiệp. Có mục đích chủ yếu là sản xuất hàng hoá, t liệu sản xuất thuộc quyền
sở hữu hoặc quyền sử dụng của một ngời chủ độc lập, sản xuất đợc tiến hành
trên quy mô rộng đất và các yếu tố đợc tập trung đủ lớn với cách thức tổ chức
tiến bộ và trình độ kỹ thuật cao, hoạt động tự chủ và luôn gắn với thị trờng".
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
II. Đặc điểm cơ bản và vai trò của kinh tế trang trại trong nền kinh
tế thị trờng.
1. Những đặc điểm cơ bản của kinh tế thị trờng
Suất phát từ bản chất , khái niệm của kinh tế trang trại đã trình bầy ở
trên có thể thấy kinh tế trang trại có những đặc trng sau:
1.1. Mục đích chủ yếu của kinh tế trang trại là sản xuất nông sản
phẩm sản xuất theo nhu cầu của thị trờng.
Nông hộ vừa là gia đình - đơn vị trực tiếp tiêu dùng của xã hội, vừa là cơ
sở sản xuất nông, lâm, ng nghiệp sản xuất ra những sản phẩm tới cần thiết cho
cuộc sống có thể tiêu dùng trực tiếp. Mục đích sản xuất của hộ nông dân sản
xuất tự cung, tự cấp là đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của họ về các loại nông sản.
Có thể nói sản xuất trực tiếp tự túc là cái vốn có của kinh tế hộ nông dân. Do
vậy hộ nông dân muốn thoát khỏi tình trạng sản xuất tự túc, tự cấp, muốn làm
giầu phải từng bớc chuyển sang sản xuất hàng hoá theo mô hình kinh tế trang

Đặc trng về sự tập trung các yếu tố sản xuất của kinh tế trang trại có thể
biểu thị về mặt lợng bằng những chỉ tiêu chủ yếu sau:
* Quy mô diện tích ruộng đất (nếu là trang trại lấy trồng trọt làm sản
xuất chính) hoặc số lợng gia súc, gia cầm (nếu trang trại chăn nuôi là chính).
Hiện nay trồng trọt trang trại đợc quy định là đơn vị kinh doanh có quy mô diện
tích 2 ha với cây hàng năm ở phía Bắc, 3 ha đối với cây hàng năm ở Tây
Nguyên và Đồng Bằng Sông Cửa Long.... có 3 ha với cây lâu năm ở tất cả các
miền trong nớc.
* Quy mô đầu t cho sản xuất kinh doanh, trong đó lu ý 2 yếu tố là vốn và
lao động. Các tiêu chí đợc quy định cụ thể cho từng loại hình kinh doanh của
trang trại. Hiện nay, ngời ta quy định trang trại có vốn đầu t trên 20 triệu và
thuê 2 lao động trở lên.
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368
1.4. Kinh tế trang trại có cách thức tổ chức và quản lý sản xuất tiến bộ
dựa trên cở chuyên môn hoá sản xuất, thâm canh ứng dụng tiến bộ kỹ thuật,
thực hiện hoạch toán, điều hành sản xuất hợp lý và thờng xuyên tiếp cận thị
trờng. Điều này đợc biểu hiện:
* Về trình độ chuyên môn hoá.
Xu hớng của các trang trại là chuyển từ sản xuất đa dạng, đa canh kết
hợp trồng trọt với chăn nuôi sang sản xuất chuyên canh, tập trung vào một vài
nông sản hàng hoá có lợi thế so sánh và khả năng sinh lời cao. Nhìn chung do
mục đích là sản xuất hàng hoá nên hầu hết các trang trại đều kết hợp giữa
chuyên môn hoá với phát triển tổng hợp. Đây là điểm khác biệt của trang trại so
với hộ sản xuất tự cấp, tự túc.
* Cách thức điều hành sản xuất: cũng do sản xuất hàng hoá, đòi hỏi các
trang trại phải ghi chép, hạch toán kinh doanh, tổ chức sản xuất khoa học trên
cơ sở những kiến thức về nông học, về kinh tế thị trờng.
* Về tiếp cận thị trờng: do sản phẩm trang trại làm ra chủ yếu để bán
trên thị trờng nên hoạt động của trang trại đòi hỏi phải tiếp cận với thị trờng để

cơ cấu kinh tế phát triển các loại cây trồng, vật nuôi có giá trị hàng hoá cao,
khắc phục dần tình trạng manh mún, phân tán, tạo vùng chuyên môn hoá cao,
đẩy nanh nông nghiệp sang sản xuất hàng hoá. Mặt khác qua thúc đẩy chuyển
dịch cơ cấu kinh tế, trang trại góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp đặc biệt
là công nghiệp chế biến và dịch vụ sản xuất nông thôn.
* Trang trại là đơn vị sản xuất có quy mô lớn hơn kinh tế hộ nông dân.
Do đó có khả năng áp dụng hiệu quả các thành tựu khoa học và công nghệ vào
sản xuất, nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực. Mặt khác với cách thức tổ
chức sản xuất và quản lý kinh doanh tiên tiến, trang trại là nơi tiếp nhận và
truyền tải các tiến bộ khoa học và công nghệ đến hộ nông dân thông qua chính
hoạt động sản xuất của mình.
7
Website: Email : Tel : 0918.775.368
* Phát triển kinh tế trang trại góp phần quan trọng làm tăng hộ giầu có
trong nông thôn, tạo thêm việc làm và tăng thu nhập cho lao động. Điều này rất
có ý nghĩa trong giải quyết vấn đề lao động và việc làm, một trong những vấn
đề bức súc của nông nghiệp, nông thôn nơc ta hiện nay. Mặt khác phát triển
kinh tế trang trại còn góp phần thúc đẩy phát triển kết cấu hạ tầng trong nông
thôn và tạo tấm gơng cho các hộ nông dân về cách tổ chức và quản lý sản xuất
kinh doanh. Do đó phát triển kinh tế trang trại góp phần tích cực vào việc giải
quyết các vấn đề xã hội và đổi mới bộ mặt xã hội nông thôn mới.
Về mặt môi trờng, do sản xuất kinh doanh tự chủ và vì lợi ích thiết thực,
lâu dài của mình mà các chủ trang trại luôn có ý thức khai thác hợp lý và quan
tâm bảo vệ các yếu tố môi trờng, trớc hết là trong phạm vi trang trại và sau nữa
là trong phạm vi từng vùng. Các trang trại ở Trung Du, Miền Núi đã góp phần
quan trọng vào việc trồng rừng, bảo vệ rừng, phủ xanh đất trống đồi trọc và sử
dụng hiệu quả tài nguyên đất đai. Những việc làm này đã góp phần tích cực cải
tạo và bảo vệ môi trờng sinh thái trên các vùng đất nớc.
Nh ta đã phân tích chúng ta thấy đợc tầm quan trọng to lớn của nền kinh
tế trang trại trong nền kinh tế hiện nay. Chính vì vậy mà nhà nớc cần thực sự tập

Nếu trang trại khác nuôi đợc 100 con nhng chỉ bán 75 con thì tỷ suất hàng hoá
chỉ là 75%. Nh vậy thì không thể đánh giá đúng trang trại nào có trình độ sản
xuất cao hơn. Để khắc phục hạn chế trên, ngời ta dùng chỉ tiêu quy mô giá trị
sản phẩm hàng hoá đi kèm với chỉ tiêu tỷ suất hàng hoá.
Ngoài ra, để đánhgiá trình độ sản xuất hàng hoá từng loại nông sản ngời
ta còn sử dụng chỉ tiêu cơ cấu giá trị nông sản hàng hoá.
9
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Phần II
Xu hớng hình thành và phát triển
kinh tế trang trại
I. Khái quát về kinh tế trang trại ở một số nớc trên thế giới
1. Quá trình hình thành và phát triển
Trong cuộc cách mạng công nghiệp lần 1 diễn ra ở Châu Âu, ngời ta đã
tiến hành tìm các phơng thức tổ chức sản xuất nông nghiệp phù hợp với yêu cầu
công nghiệp hoá.
Tuy nhiên xu hớng chung giữa thế kỷ XIX, ngời ta coi các xí nghiệp
nông nghiệp lớn với phơng thức sản xuất kinh doanh t bản chủ nghĩa cùng với
việc sử dụng nhiều lao động làm thuê là con đờng tất yếu cho sự phát triển nông
nghiệp.
Khi bớc vào thờikỳ công nghiệp hoá. Nhng vào cuối thế kỷ XIX, khi
khoa học công nghệ đã phát triển với trình độ khá cao đã thúc đẩy tăng sản lợng
nông nghiệp, giảm giá thành nông sản, cơ sở vật chất kỹ thuật phát triển (giao
thông, máy móc, phân bón....) đã làm tăng năng suất lao động, ngành công
nghiệp phát triển mạnh kéo theo việc tăng giá lao động nông nghiệp. Vì vậy
nông nghiệp không phù hợp hình thức sản xuất với quy mô lớn và sử dụng
nhiều lao động làm thuê. Tình trạng này đã làm mất dần u thế của trang trại lớn,
thúc đẩy sự phát triển của trang trại gia đình. Sang đầu thế kỷ XX, lao động
nông nghiệp bắt đầu giảm, số trang trại cũng giảm lao động làm thuê, khoảng
75 - 80% số trang trại gia đình không thuê lao động, số còn lại có thuê nhng số

trớc những năm đổi mới kinh tế, nhng quy mô còn nhỏ bé dới hình thức các mô
hình kinh tế gia đình kiểu vờn rừng, vờn đồi.... Trong những năm đổi mới kinh
11