Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Bài tiểu luận
Môn: Các thể loại báo chí chính luận - nghệ thuật
Đề bài: Trong thể loại Ký có Ký báo chí và Ký văn học. Hãy phân biệt
hai loại Ký này.
Ký là một trong các thể loại báo chí chính luận nghệ thuật, được nhiều người
sử dụng trong sáng tác văn học và làm báo. Tuy nhiên, phân biệt hai thể loại này là
khá khó nhưng rất cần thiết cho việc viết báo. Trước tiên, thể loại Ký có nhiều đặc
điểm lớn sau:
- Ký phản ánh những vấn đề, sự kiện, con người có thật, điển hình, luôn cố
gắng đảm bảo tính chân thực, chính xác của nội dung.
- Ký có hình thức co giãn thể loại linh hoạt, giọng điệu phong phú.
- Cái tôi trần thuật trong thể loại Ký báo chí là nhân chứng thẩm định hiện
thực.
Những đặc điểm trên đã tạo cho Ký một diện mạo riêng, tiếng nói riêng trong
văn học và báo chí. Cũng chính những đặc điểm này đã giúp cho Ký tạo ra một kênh
giao tiếp riêng đối với công chúng.
Xung quanh sự tồn tại và phát triển của Ký nói chung đã từng có nhiều ý kiến
tranh luận. Nhiều câu hỏi được đặt ra: Ký có phải là văn học không? Trong Ký có hư
cấu không? Nếu là văn học, Ký đứng ở vị trí nào trong hệ thống? Đặc trưng của các
thể Ký là gì? Liệu có nên phân chia thành Ký văn học và Ký báo chí không?..
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Trong quá trình giải quyết những câu hỏi trên có nhiều phương pháp khác
nhau. Có người căn cứ vào phương thức biểu hiện và chất liệu kết cấu để chia ký
thành ba loại: ký tự sự, ký trữ tình và ký chính luận. Lại có người căn cứ vào bút
pháp và đối tượng được phản ánh để chia ký thành hàng chục thể loại như: phóng sự,
ký sự, tuỳ bút, hồi ký, truyện ký, nhật ký, du ký, bút ký chính luận, tản văn…Về đặc
trưng của Ký, quan điểm hầu như vẫn chưa thống nhất. Có người cho rằng đặc trưng
ấy là ở chỗ do Ký viết về người thật, việc thật.
Đứng trước câu hỏi liệu có nên phân chia thành Ký văn học và Ký báo chí hay
không, đã từng có những quan niệm trái ngược nhau. Có ý kiến cho rằng sự phân

như các thể loại văn học khác. Tức là nhà văn có thể sử dụng những hình thức không
xác định để trình bày cái xác định. Hư cấu nghệ thuật sử dụng trong văn học còn do
ở chỗ: trong thực tế, tác giả không thể đồng thời chứng kiến tất cả các khía cạnh của
sự việc đang xảy ra. Muốn có được một bức tranh toàn cảnh của sự việc, nhà văn
phải hỏi những người khác mà thông qua đó, sử dụng sự hồi tưởng hay trí tưởng
tượng để tái tạo hiện thực.
Có thể coi hư cấu là yếu tố quan trọng để phân biệt giữa ký văn học và ký báo
chí. Ký báo chí ( và các thể loại báo chí nói chung) không chấp nhận hư cấu dưới bất
cứ hình thức nào. Các thể ký báo chí dù có bút pháp linh hoạt và sinh động như thế
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
nào chăng nữa, cũng không được phép vượt qua nguyên tắc mang tính quy luật loại
hình này. Thông tin báo chí phải đạt tới sự xác thực tối đa.
• Ký báo chí:
Xuất hiện là do nhu cầu truyền đạt thông tin, nhu cầu phản ánh thực tiễn. Với
tư cách là người truyền đạt thông tin tới công chúng, nhà báo luôn tìm tòi những
hình thức mới để vượt qua khỏi cái khung của lối văn thông tấn mà vẫn đảm bảo
được tính xác thực, tính thời sự của nội dung được phản ánh. Các thể ký báo chí đã
đáp ứng được nhu cầu đó. Với hình thức kết cấu tương đối co giãn, với bút pháp đa
dạng và đặc biệt là sự xuất hiện của cái Tôi trần thuật sẽ giúp nhà báo có thể truyền
đạt thông tin một cách phong phú, hấp dẫn hơn so với các thể loại báo chí khác. Với
ý nghĩa đó có thể thấy rằng sự hình thành và phát triển của ký báo chí gắn liền với
hoạt động sáng tạo của nhà báo. Việc tìm tòi những hình thức biểu hiện mới nhằm
đạt tới những hiệu quả cao hơn vốn là thuộc tính của quá trình sáng tạo và dĩ nhiên
nhà báo không thể nằm ngoài quy luật đó.
• Sự khác biệt giữa ký báo chí và ký văn học:
Điểm khác biệt được coi là căn bản giữa ký báo chí và ký văn học là ở chỗ:
Mặc dù đều xuất hiện cái Tôi trần thuật, nhưng cái Tôi trong ký báo chí không phải
là cái Tôi thẩm mỹ. Nhà báo không thẩm định được hiện thực trên cơ sở của những
cảm xúc thẩm mỹ. Do phải chịu sự chi phối của yêu cầu thông tin thời sự, thông tin
xác thực nên mặc dù tác giả vẫn có cơ hội trình bày sự thẩm định của mình, sự thẩm