Website: Email : Tel : 0918.775.368
LỜI NÓI ĐẦU
Phỏng vấn truyền hình là một thể loại báo chí truyền hình thông dụng
nhất hiện nay trong quá trình khai thác thông tin bằng hình ảnh, âm thanh.
Đối với những người làm truyền hình thì thực hiện kỹ năng phỏng vấn trước
ống kính máy quay một cách thành thạo là một yêu cầu hết sức quan trọng.
Để tạo nên một cuộc phỏng vấn thành công thì vai trò quan trọng thuộc về
khâu xây dựng kịch bản.
Thuật ngữ kịch bản tồn tại đã lâu. Từ dùng để chỉ một chương trình đã
được phác thảo hoặc bản tóm tắt một tác phẩm kịch. Nó được hiểu như một
bản miêu tả sơ lược trật tự các lớp của buổi phỏng vấn. Kịch bản chính là
xương sống cho cuộc phỏng vấn, đóng vai trò đề cương chủ đạo của cuộc
phỏng vấn.
Kịch bản mang lại cho người dẫn chương trình cảm giác tự tin khi
bước vào cuộc, giúp anh ta có đủ bình tĩnh để làm tốt vai trò của “người cầm
lái” trong cuộc phỏng vấn. Nó là phương cách hữu hiệu để hạn chế đến mức
thấp nhất những rủi ro trong quá trình tác nghiệp, giúp người dẫn chương
trình kiểm tra xem mình có quên đề cập đến những vấn đề nào không, đã hỏi
hết hay chưa. Trong một trường hợp khác, nếu cuộc phỏng vấn diễn ra trong
một điều kiện không thuận lợi (thời gian bị rút ngắn đột ngột, người trả lời
đột nhiên tỏ thái độ …), kịch bản sẽ giúp người dẫn chương trình lấy được
thông tin chủ yếu trong thời gian ngắn ngủi. Hay trong khi phỏng vấn, phóng
viên bị hút vào câu chuyện của người trả lời phỏng vấn; hoặc giả người
phỏng vấn quá lan man, sa đà vào nhiều vấn đề không cần thiết thì kịch bản
là cơ sở giúp ngươi dẫn không xa rời mục đích của mình và nếu cần thiết
Website: Email : Tel : 0918.775.368
khéo léo đặt câu hỏi để đưa người trả lời qua trở lại chủ đề. Kịch bản cũng
giúp người dẫn chương trình hướng chương trình diễn ra theo đúng ý đồ của
đạo diễn, đúng thời gian dự kiến.
Do đó mà vai trò của kịch bản rất quan trọng đối với các chương trình
truyền hình nói chung và phỏng vấn nói riêng.

cuả những kế thừa. Điện ảnh ra đời là kế thừa của nhiếp ảnh, sân khấu, văn
học, điêu khắc, hội hoạ, âm nhạc; còn truyền hình là sự kế thừa từ điện ảnh
và báo chí. Như vậy, sự ra đời của các dạng kịch bản đều là sự phát triển có
tính kế thừa, tính chọn lọc trên cơ sở đặc thù riêng của mỗi loại hình.
Mỗi loại hình văn học nghệ thuật, điện ảnh hay truyền hình (có nghĩa
là truyền hình cũng là một loại hình mang tính chất nghệ thuật, bởi truyền
hình là kết hợp của điện ảnh và báo chí) đều có những đặc thù riêng, đặc
trưng riêng. Vì thế, khái niệm kịch bản đi vào từng loại hình được biến hoá
phù hợp với những tính chất, đặc trưng riêng của nó. Do đó, nó có nhiều biểu
hiện đa dạng chứ không phải chỉ là vở kịch ở dạng văn bản.
Các loại kịch bản khác nhau như vậy liệu có thể gọi chng bằng một từ
gốc như trong kịch bản văn học, sân khấu, điện ảnh truyền hình được hay
không? Hay gọi chung là kịch bản khi giữa chúng không có nét gì chung?
Điểm chung nhất của các loại kịch bản này là gì? Đó là tác dụng, vai trò,
chức năng của kịch bản.
So với các loại hình nghệ thuật như hội hoạ, thơ văn, điêu khắc…; một
đặc trưng là từ khâu ý đồ sáng tác đến khi hoàn thành tác phẩm có thể do
công lao của người nghệ sỹ, cá nhân người nghệ sỹ. Đó là những sản phẩm
tinh thần của mỗi cá nhân nghệ ỹ trước những biến đổi của cuộc đời… Trong
khi đó kịch (kịch nói, kịch truyền thống), điện ảnh lại là một sản phẩm của
Website: Email : Tel : 0918.775.368
tập thể, của sự nỗ lực đóng góp của diễn viên, tác giả kịch bản, quay phim,
hoạ sỹ trang trí, hoạ sỹ, người làm hậu trường… dưới sự chỉ đạo của đạo
diễn. Tác phẩm truyền hình qua góp sức của đạo diễn, biên tập, cộng tác
viên, kỹ thuật viên. Người tham gia làm ra sản phẩm đều phải tập trung góp
sức để tạo ra sản phẩm hay nhất, tốt nhất. Đối với tính chất làm việc tập thể
này sự có mặt của kịch bản là hết sức có ý nghĩa. Kịch bản trước hết đề ra đề
cương tác phẩm, thứ hai kịch bản đóng vai rò như một yếu tố liên hệ giữa cá
nhân có liên quan đến công việc, liên hệ giữa yếu tố kỹ - nghệ thuật thống
nhất thanh một phương tiện biểu hiện ăn khớp tạo nên một sản phẩm hoàn

Gôgôn, Seekhốp, Gorki… đều thừa nhận mối liên hệ mật thiết giữa kịch bản
văn học với bộ môn nghệ thuật sân khấu, trong đó kịch bản văn học là linh
hồn là cái gốc của sự thành công. Vì thế, việc tìm hiểu những đặc trưng của
kịch bản văn học theo hướng tiếp cận từ phía sân khấu là hợp lý nhất.
Cũng như các loại hình sân khấu khác, đặc trưng của kịch không thoát
ly khỏi những điều kiện sân khấu và giới hạn về mặt không gian, thời gian
của khối lượng sự kiện, khối lượng nhân vật. Tác phẩm kịch không chứa một
nội dung thông tin lớn, bề bộn như tiểu thuyết, cũng không lắng lại trong
những mạch truyền cảm xúc như thơ trữ tình. Gạt đi tất cả những rườm rà tản
mạn không thích hợp với sân khấu, kịch lựa chọn những xung đột, mâu thuẫn
trong đời sống thực để mô tả.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
3. Đặc điểm của kịch bản
Một phóng viên viết đi đến cơ sở, thu thập tin tức, viết tin… mọi hoạt
động sáng tạo của nhà báo đều mang tính chất cá nhân. Họ viết thông tin ra
giấy bằng phương tiện ngôn ngữ chữ viết đơn thuần. Và bài báo hoàn thành,
dẫu sao công việc cũng đơn giản.
Làm một chương trình truyền hình cho dù là một bản tin ngắn cũng
phải qua các khâu: xác định đề tài, phác thảo nội dung, lựa chọn góc quay sao
cho thích hợp với nội dung đã chuẩn bị trước. Cuối cùng là sắp xếp các cảnh
quay để tạo thành những câu bình nối tiếp nhau logic. Dựa trên ý nghĩa đề tài
của các cảnh để viết lời bình.
Bất kỳ một tác phẩm truyền hình nào cũng là sản phẩm của tập thể, là
kết quả đóng góp của các thành viên: quay phim, đạo diễn, biên tập dựng
phim. Vậy làm thế nào để có sự thống nhất giữa các khâu và tập thể tác giả
đó? Về mặt này truyền hình đã học tập kinh nghiệm điện ảnh: kịch bản
truyền hình.
Kịch bản có thể coi như xương sống của một sản phẩm truyền hình.
Mỗi thể loại truyền hình lại có những kịch bản mang đặc trưng, tính chất
riêng, phù hợp với thể loại đó.

xắp xếp các sự kiện theo logic nhất định (nếu là kịch bản chi tiết), qua kịch
Website: Email : Tel : 0918.775.368
bản người quay phim còn có thể biết quay cảnh nào, góc quay nào có hiệu
quả cao… Nhờ có kịch bản mà toàn bộ tư liệu và hình ảnh quay của phóng
viên đều có thể được sử dụng vào các tác phẩm và đủ thể hiện toàn bộ nội
dung mà tác phẩm muốn trình bày.
Xây dựng kịch bản là công việc đầu tiên sau khi xác định đề tài, chủ
đề. Việc xây dựng kịch bản cúnh là sự xác định và thống nhất hành động đối
với những việc cần làm của các thành viên trong nhóm thực hiện tác phẩm
truyền hình thông qua các bước quay, dựng cảnh, ghép lời bình. Đấy là kịch
bản của một tác phẩm truyền hình.
Đối với cả một buổi truyền hình thì sao? Việc sắp xếp các chương
trình truyền hình, chương trình nọ nối tiếp chương trình kia một cách logic và
dựng hình hiệu của các chương trình như thế nào, cần có một kịch bản
không? Theo tôi nhất định phải có kịch bản. Nhưng chức năng kịch bản này
không phải là sự thống nhất giữa cá nhân và tập thể làm phim mà là sự thống
nhất giữa các chương trình truyền hình nhỏ (bông hoa nhỏ, thời sự, chuyên
đề, quảng cáo, thời tiết) để tạo nên một tổng thể chương trình lớn của một tờ
báo hình với đúng nghĩa của nó.
Như vậy, thể hiện bằng ngôn ngữ âm thanh, hình ảnh truyền hình thực
sự mở rộng phạm vi của mình; không chỉ thông tin thời sự, chính trị, truyền
hình đã vươn sang cả lĩnh vực sân khấu và điện ảnh bằng những vở kịch sân
khấu cổ truyền hay bộ phim. Giờ đây, khi muốn xem người ta không phải
đến rạp xinê hay nhà hát để thưởng thức. Màn ảnh nhỏ đã đáp ứng được nhu
cầu này, nó thực sự là người bạn thân thiết của mọi gia đình và đó là sự tuyệt
diệu của khoa học kỹ thuật.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Một chương trình truyền hình là tổng hợp của nhiều loại hình báo chí
và loại hình nghệ thuật khác nhau (sân khấu, điện ảnh) nên kịch bản các thể
loại này cũng hết sức đa dạng. Tuy nhiên, truyền hình trước hết là một thể