1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGÔ THỊ YẾN
SỬ DỤNG THÔNG TIN ĐỒ HỌA TRONG CÁC
CHƯƠNG TRÌNH TRUYỀN HÌNH HIỆN NAY LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Báo chí học
Luận văn Thạc sĩ
Chuyên ngành Báo chí học
Mã số: 60.32.01 Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Trần Bá Dung Hà Nội-2012 3
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 4
1. Lý do chọn đề tài 5
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề 7
2.1.2. Đài Truyền hình NHK, kênh NHK WORLD 63
2.1.3. Đài truyền hình Hàn Quốc, Kênh Arirang News 62
2.1.4. Đài Truyền hình Singapore, kênh Channel NewsAsia 674
2.2. Thực trạng sử dụng thông tin đồ họa trên truyền hình (khảo sát một số
chƣơng trình truyền hình) 69
2.2.1. Thông tin đồ họa sử dụng trong nhóm chương trình trong nước .69 4
2.2.2. Thông tin đồ họa sử dụng trong nhóm chương trình nước ngoài 89
2.3. So sánh việc sử dụng thông tin đồ họa giữa nhóm chƣơng trình trong
nƣớc và nhóm chƣơng trình nƣớc ngoài. 103
2.3.1. Ưu điểm và hạn chế 104
2.3.2. Nguyên nhân và bài học 110
Tiểu kết chƣơng 2 112
Chƣơng 3: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG SỬ DỤNG
THÔNG TIN ĐỒ HỌA TRÊN TRUYỀN HÌNH NƢỚC TA HIỆN NAY . 114
3.1. Vấn đề đặt ra 114
3.2. Lựa chọn nội dung thông tin để thể hiện dƣới dạng đồ họa 114
3.3. Lựa chọn hình thức thể hiện 116
3.3.1. Lựa chọn hình dạng của TTĐH 117
3.3.2. Lựa chọn màu sắc cho TTĐH 121
3.3.3. Các thành phần văn bản của một TTĐH 122
3.4. Một số đề xuất 123
3.4.1. Đánh giá đúng vai trò của thông tin đồ họa trên các chương trình
truyền hình 123
3.4.2. Về đội ngũ thể hiện thông tin đồ họa 123
Tiểu kết chƣơng 3 127
KẾT LUẬN 127
TÀI LIỆU THAM KHẢO 132
chƣơng trình truyền hình trong nƣớc và một số chƣơng trình truyền hình nƣớc
ngoài tôi thấy nhƣ sau:
Hiện nay, nhiều kênh truyền hình nổi tiếng thế giới sử dụng rất nhiều
thông tin đồ họa nhƣ đài truyền hình NHK Nhật Bản, truyền hình Hàn Quốc,
Singapore, Pháp, Anh…. Trong các chƣơng trình đƣợc phát sóng của các
nƣớc trên, lƣợng thông tin đồ họa đƣợc sử dụng tƣơng đối nhiều, phổ biến và
rộng rãi. Ví dụ nhƣ chƣơng trình Newsline của kênh Arirang, Hàn Quốc, hầu
nhƣ chƣơng trình nào cũng sử dụng thông tin đồ họa để diễn đạt thông tin hay
nhƣ bản tin của BBC (Anh), thƣờng thì đầu mỗi tin sẽ có bản đồ chỉ địa điểm
mà nội dung tin này đƣa để ngƣời xem dễ hình dung sự kiện đang diễn ra ở
đâu.
Tuy nhiên, đối với truyền hình trong nƣớc, mà cụ thể là Đài truyền hình
Việt Nam, trên một số chƣơng trình truyền hình hƣớng tới đối tƣợng công
chúng phổ thông, việc sử dụng thông tin đồ họa lại vô cùng hạn chế và ít ỏi. Ít 6
về số lƣợng đồng thời chất lƣợng của các thông tin đồ họa cũng chƣa đƣợc
cao. Hình ảnh còn nghèo nàn, sơ xài và đơn giản.
Ngoài ra, qua việc theo dõi, khảo sát các kệnh truyền hình của một số
địa phƣơng nhƣ Bắc Ninh, Bắc Giang, Quảng Ninh thì chúng tôi nhận thấy sự
xuất hiện của các thông tin đồ họa là vô cùng hiếm hoi.
Thực tế cho thấy sử dụng thông tin đồ họa đạt hiệu quả cao trong việc
truyền tải thông tin, cách diễn đạt ngắn gọn, dễ hiểu dễ nhớ. Đối với các
thông tin có liên quan đến số liệu, so sánh, các chỉ số hay các nghiên cứu
khoa học….thông tin đồ họa thể hiện rõ tính năng của mình.
Chính vì thế, nên chăng, các chƣơng trình truyền hình trong nƣớc cần
bổ sung và khai thác triệt để hình thức thông tin này. Tuy nhiên, để có thể sử
dụng kênh thể hiện này một cách có hiệu quả, vấn đề nguồn nhân lực, đội ngũ
thể hiện, sự quan tâm của các nhà quản lý và chi phí dành cho việc thiết kế
đơn vị đo độ lớn của chữ viết và các khái niệm trình bày giàn trang. Năm
2003, NXB Trẻ mua bản quyền và dịch hai cuốn sách về Design & Layout
của tác giả Roger C.Parker’s: Thiết kế, tạo mẫu và dàn trang – Design &
Layout (Volume 1), NXB Trẻ 2003 ; Alam Swann: Ý tưởng, bố cục và thể
hiện – Design & Layout (Volume 2). Hai quyển sách này trình bày khá chi tiết
về kiến thức đồ họa nói chung. Nội dung quyển sách hƣớng dẫn cách trình
bày báo nói chung, các dạng thể hiện thông tin trong đó có phần sử dụng
thông tin đồ họa tƣơng đối chi tiết.
Ở Hà Nội, hai cơ quan đào tạo báo chí chính quy là Khoa Báo chí
truyền thông - Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn và Học viện Báo chí và
tuyên truyền cũng đào tạo một số cử nhân và thạc sỹ chọn đề tài liên quan đến
thông tin phi văn tự trên báo chí. Trong số này phải kể đến luận văn tốt
nghiệp của sinh viên Bùi Việt Hà, hiện đang là giảng viên tại khoa báo chí
truyền thông với nội dung nghiên cứu về thông tin phi văn tự trên báo chí 8
dƣới sự hƣớng dẫn của thầy Vũ Quang Hào. Luận văn này đã đề cập đến
thông tin dƣới dạng phi văn tự, trong đó có thông tin đồ họa trên báo chí.
Ở Học viện Báo chí và Tuyên truyền Hà Nội, bài viết vào năm 2002
của tác giả Hà Huy Phƣợng: Sự độc đáo của thông tin đồ họa” trong “Báo
chí, những điểm nhìn từ thực tiễn” có vẻ nhƣ là bƣớc khởi đầu của việc
nghiên cứu về lý luận thiết kế và trình bày báo của cơ quan này. Năm 2006,
ThS Hà Huy Phƣợng cho ra đời quyển sách Tổ chức nội dung và thiết kế trình
bày báo in. Quyển sách hƣớng dẫn rất tỉ mỉ về cách trình bày báo nhƣ một
nghề đặc biệt, trong đó hƣớng dẫn việc trình bày thiết kế báo in, tạp chí, nội
dung số báo, các nguyên tắc và phƣơng pháp thể hiện, những phần mềm ứng
dụng nhƣ Photoshop, Quarkxpress để trình bày.
Ở Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2011, luận văn “Maket phụ trương
báo in ở thành phố Hồ Chí Minh, từ góc độ lý luận và thực tiễn” của tác giả
bản tin Thời sự phát sóng vào 19h trên kênh VTV1; Bản tin tài chính kinh
doanh tối trên kênh VTV1; Bản tin thời sự NEWLINES Đài truyền hình NHK
của Nhật Bản và kênh truyền hình ARIRANG của Hàn Quốc cùng với bản tin
thời sự Asia Today kênh truyền hình Channel NewsAsia của Singspore, từ
1/6/2011 đến 30/6/2012. Đây là những chƣơng trình truyền hình phổ biến,
hƣớng đến nhiều đối tƣợng. Bố cục chƣơng trình thời sự trong nƣớc và thời
sự nƣớc ngoài giống nhau bao gồm: thông tin trong nƣớc, thông tin kinh tế,
thông tin thế giới và cuối cùng là thông tin thể thao. Với phạm vi khảo sát nhƣ
vậy chúng tôi hy vọng sẽ tạo ra sự phong phú, đa dạng, rút ra đƣợc những
nhận xét bổ ích và có thể so sánh để học hỏi kinh nghiệm về việc sử dụng
thông tin đồ họa trên các chƣơng trình truyền hình.
10
4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích của ngƣời viết luận văn chỉ ra đƣợc thực trạng sử dụng thông
tin đồ họa trên các chƣơng trình truyền hình hiện nay với những vấn đề liên
quan đến cơ sở lý luận và thực tiễn của việc thiết kế và xây dựng một chƣơng
trình truyền hình có sử dụng thông tin đồ họa; nêu đƣợc ƣu khuyết điểm của
việc sử dụng thông tin đồ họa trên các chƣơng trình truyền hình và rút ra bài
học kinh nghiệm cũng nhƣ đề xuất giải pháp giúp nâng cao hiệu quả truyền
thông của hình thức này.
Để đạt đƣợc mục đích nêu trên, chúng tôi sẽ khảo sát những nội dung
cơ bản có liên quan đến lý luận về chƣơng trình truyền hình, thông tin đồ họa
nói chung đồng thời sƣu tầm, thống kê, định lƣợng, định tính các yếu tố liên
quan đến các chƣơng trình truyền hình có sử dụng thông tin đồ họa nói riêng
nhƣng khảo sát chỉ chủ yếu tập trung trong các bản tin Thời sự phát sóng vào
19h trên kênh VTV1; Bản tin Tài chính kinh doanh tối trên kênh VTV1; Bản
tiễn hoạt động trong việc thiết kế và sử dụng thông tin đồ họa trên các chƣơng
trình truyền hình trong nƣớc. Những vấn đề đúc rút ra đƣợc từ khảo sát hy
vọng sẽ trở thành nguồn tƣ liệu tham khảo có hệ thống giúp ích cho những
nhà nghiên cứu, nhà quản lý, ngƣời làm báo nói chung và ngƣời thể hiện
thông tin đồ họa trên các chƣơng trình truyền hình, ngƣời quản lý và tổ chức
sản xuất chƣơng trình truyền hình nói riêng đồng thời có thể dùng để làm tƣ
liệu để các giảng viên, sinh viên những ngành học liên quan tham chiếu trong
chuyên môn của mình.
7. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, hình minh
họa…. luận văn gồm 3 chƣơng:
12
Chƣơng 1: Thông tin đồ họa, một số vấn đề lý luận và thực tiễn
Chƣơng 2: Thực trạng sử dụng thông tin đồ họa trong chƣơng trình
truyền hình hiện nay (Khảo sát các bản tin: Thời sự 19h VTV1; Bản tin tài
chính kinh doanh VTV1; Bản tin thời sự NEWLINES Đài truyền hình NHK,
kênh ARIRANG và bản tin Asia Today kênh Channel NewAsia từ 1/6/2011
đến 30/6/2012)
Chƣơng 3: Đề xuất giải pháp nâng cao chất lƣợng sử dụng thông tin đồ
họa trên truyền hình nƣớc ta hiện nay. 13
DANH MỤC VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
CT
TH
tổ chức và quản lý xã hội, chức năng phát triển, khai sáng và giải trí, chức
năng chỉ đạo và giám sát xã hội.
Chương trình truyền hình là sự liên kết, sắp xếp bố trí hợp lý các tin
bài, bảng tư liệu, hình ảnh âm thanh trong một thời gian nhất định được mở
đầu bằng lời giới thiệu, nhạc hiệu, kết thúc bằng lời chào tạm biệt, đáp ứng
yêu cầu tuyên truyền của cơ quan báo chí truyền hình nhằm mang lại hiệu
quả cao nhất cho khán giả. [27, tr.113]
15
Thuật ngữ chƣơng trình “program” trong CTTH đƣợc hiểu gồm các
chƣơng trình nhƣ: chƣơng trình “Thời sự”, “Vì an ninh Tổ quốc”, chƣơng
trình “Phụ nữ”, “Thiếu nhi”, các chƣơng trình games show… đƣợc phân bổ
theo các kênh chƣơng trình và đƣợc thể hiện bằng những nội dung cụ thể qua
tin, bài, tác phẩm truyền hình.
Đối với Đài truyền hình, quá trình sản xuất bắt đầu bằng việc sáng tạo
các tác phẩm truyền hình. Một đài truyền hình thƣờng bao gồm nhiều bộ
phận, trong đó phóng viên là ngƣời trực tiếp sáng tạo tác phẩm báo chí truyền
hình. Và các tác phẩm này, dù là tin bài hay các phóng sự, ghi nhanh khi đƣợc
phát trên các CTTH đều có sự lựa chọn, sắp xếp bố trí hợp lý để giúp khán giả
tiếp nhận chƣơng trình một cách đầy đủ, hệ thống, có chiều sâu.
Nội dung của CTTH thƣờng đề cập đến các vấn đề của đời sống xã hội
không phải một cách ngẫu nhiên nhƣ tự thân nó có, mà nó thƣờng chuyển tải
các loại thông tin từ chƣơng trình này đến chƣơng trình khác, từ ngày này qua
ngày khác nhằm phục vụ đối tƣợng công chúng xác định. Nội dung của nó
làm sâu sắc thêm một cách trực tiếp những tƣ tƣởng chủ đề dần dần tạo thói
quen trong ý thức công chúng.
Các loại truyền thông đại chúng nhƣ báo in, phát thanh truyền hình, báo
Còn theo từ điển Oxfort Advanced learner’s xuất bản năm 1995 thì đồ
hoạ (Graphics) là tranh ảnh, hình vẽ đƣợc dùng chủ yếu cho mục đích thƣơng
mại. Cũng theo từ điển này, đồ họa nhằm cung cấp một hình ảnh rõ ràng,
sống động, đầy đủ các chi tiết và dễ tƣởng tƣợng. Thuật ngữ Graphics có gốc
là từ Graph có nghĩa là thứ đƣợc viết hay đƣợc vẽ ra theo một cách nào đó.
Từ này còn có nghĩa là đồ thị, biểu đồ [43, tr.518].
Liên quan đến lĩnh vực thiết kế đồ họa, đại từ điển Tiếng Việt đã giải
thích một số thuật ngữ nhƣ sau: 17
Trang trí: Sắp xếp, bố trí, tạo nên sự cân đối, hài hoà, đẹp mắt.
Thiết kế, trình bày: Bố trí sắp xếp cho nổi bật, cho đẹp.
Bố cục: Sự sắp xếp bố trí giữa các phần trong một chỉnh thể.
Tạo hình: Tạo ra các hình thể bằng hình khối, đƣờng nét, màu sắc.
Ở Việt Nam, việc sử dụng các thuật ngữ đồ họa chỉ là tƣơng đối, bởi
việc đặt tên các thuật ngữ đồ họa là dựa trên ý nghĩa sử dụng của nó. Ví dụ:
đồ họa thƣơng nghiệp, đồ họa vẽ tem, đồ họa quảng cáo Và thiết kế đồ họa
vẫn đang còn là vấn đề tranh cãi. Một số cơ sở đào tạo nghệ thuật ở Việt Nam
vẫn theo quan điểm đồ họa là nghệ thuật trang trí, gần với hội họa. Một số
trung tâm đào tạo kỹ thuật, công nghệ, trong đó có đào tạo về sử dụng các
phần mềm đồ họa đã coi lĩnh vực đồ họa là một phần của công nghệ tin học
dƣới góc nhìn kỹ thuật.
Một số nhà nghiên cứu của các nƣớc phƣơng Tây thì cho rằng, đồ họa là
một lĩnh vực truyền thông, trong đó thông điệp đƣợc tiếp nhận qua con đƣờng thị
giác. Thiết kế đồ họa là tạo ra các giải pháp bằng hình ảnh cho các vấn đề truyền
thông. Chính vì thế có hai thuật ngữ là đồ họa thông tin (information graphics)
và đồ hoạ tin tức (newsgraphics). Phân định nhƣ vậy bởi thông tin bao gồm
thông tin nói chung và thông tin dùng cho báo chí nói riêng.
Thuật ngữ Thông tin (information) chỉ sự phản ánh sự vật, sự việc,
thông điệp của bạn là thay thế những đoạn văn bản dài và rườm rà bằng các
biểu đồ ngắn gọn và dễ hiểu. Bạn có thể chọn nhiều kiểu trình bày khác nhau
như lưu đồ, sơ đồ tổ chức hoặc những biểu đồ thời gian”[40, tr.151]. Nhƣ
vậy, TTĐH là cách thức sử dụng các hình họa để thể hiện nội dung thông
điệp thay thế cho văn bản hoặc lời nói dài dòng. TTĐH đƣợc thể hiện dƣới
các dạng: Bản đồ, lƣu đồ, bảng biểu, đồ thị, biểu đồ… 19
Theo quan điểm của Jennifer George – Palilonis trong cuốn A Practical
Guide to graphics reporting information graphics for Print, Web & Broadcast
thì đồ họa thông tin thƣờng thúc đẩy nhiều sự động não hơn bởi vì chúng hấp
dẫn với cả hai bán cầu hình ảnh và nhận thức. Đồ họa thông tin có thể kể
những câu chuyện với mức độ chi tiết mà bình thƣờng đáng lẽ không thể. Nó
cung cấp cho ngƣời dùng một kinh nghiệm “đọc” phong phú kinh ngạc và
mang lại cho các nhà báo một công cụ đầy quyền lực để kể những loại câu
chuyện khác nhau. Đồ họa thông tin có một vai trò cực kỳ quan trọng trong
việc kể chuyện bằng hình ảnh – một khái niệm có ảnh hƣởng sâu sắc tới
ngành báo chí trong nền văn hóa hình ảnh ngày càng tăng.
Những luận điểm trên cho thấy thực chất thuật ngữ TTĐH là một dạng
ngôn ngữ phi văn tự. Nhưng, đó phải là những hình ảnh được vẽ lên và sử dụng
trên báo chí để phục vụ cho mục đích truyền tải tin tức, sự kiện hoặc hỗ trợ cho
việc thông tin bằng văn tự, hoặc lời nói, âm thanh hiệu quả hơn.
1.2. Lịch sử hình thành và phát triển thông tin đồ họa
1.2.1. Trên thế giới
Con ngƣời đã giao tiếp thông qua hình ảnh minh họa hàng thế kỷ.
Trƣớc khi có chữ viết xuất hiện đã có lối vẽ tƣợng hình, các bức tranh vẽ
trong các động và chữ tƣợng hình. Những phát hiện khảo cổ cho rằng các
hình ảnh biểu tƣợng đƣợc ngƣời Ai Cập cổ đại sử dụng nhƣ một hình thức
giao tiếp văn bản đại diện cho hình thức chữ viết cổ nhất. Văn hóa Cổ đại tại
Một bức tranh trong hang
Laas Gaal (Somalia) có niên
đại từ 11.000 đến 5.000 năm trước
Nhƣ vậy, TTĐH luôn là một phần của văn hóa văn minh. Và khi tri
thức nhân loại phát triển thông qua thời kỳ Phục hƣng và thời Đại Khai sáng 21
và Giác ngộ, thì việc sử dụng bản đồ, biểu đồ và đồ thị nhƣ một biện pháp để
ghi lại những dữ liệu xã hội, kinh tế và khoa học quan trọng và sau này nhƣ
một biện pháp để liên lạc những thông tin quan trọng liên quan tới các tin tức,
sự kiện hiện tại tới quần chúng cũng phát triển.
Nhƣ vậy, đồ họa là loại ngôn ngữ cổ xƣa nhất mà con ngƣời phát minh
ra và đƣợc sử dụng phổ biến cho tới ngày nay. Nhiều hình vẽ đã trở thành
những ký hiệu mang tính quy ƣớc chung trên toàn thế giới, ví dụ các ký hiệu
trên quần áo nhƣ hình chậu giặt có hai đƣờng gạch chéo đƣợc hiểu là không
đƣợc giặt hoặc hình bàn là có một dấu chấm ở giữa có nghĩa là là ủi ở nhiệt
độ thấp.
Trong lĩnh vực truyền thông, các hình vẽ nhƣ bản đồ biểu đồ đƣợc sử
dụng từ rất sớm. Ngay trên những tờ báo ra đời đầu tiên ở Anh, Pháp, Italia,
Tây Ban Nha đã có những hình vẽ sơ đồ để đƣa tin về các chuyến tàu buôn
của các thƣơng gia cập cảng.
Từ khoảng cuối thế kỷ XIX đến giữa thế kỷ XX, báo chí ngày càng đƣa
nhiều minh họa, hình ảnh và bản đồ vào việc đƣa tin. Với sự phát minh của
máy in li nô vào năm 1886, việc sắp chữ đƣợc tự động hóa cho phép các nhà
xuất bản và biên tập có cơ hội để đƣa nhiều hình đồ họa và minh họa lớn hơn
vào trang báo. Năm 1875, lần đầu tiên, thời báo Times tại London đã sử dụng
bản đồ dự báo thời tiết. Tiếp theo đó, năm 1876, nhật báo New York Times
cũng sử dụng hình thức này. Đến năm 1930 hầu nhƣ tất cả các tờ báo lớn trên
thì đến lúc dùng đến đồ họa”. USA Today đã tiếp tục phát triển học triết lý
này trong hơn 20 năm và rất nhiều tờ báo trên toàn đất nƣớc đã áp dụng các
định dạng tƣơng tự (formats).
Năm 2001 tờ New York Times nhận đƣợc sự chú ý của cả nƣớc cho
việc sử dụng bản đồ và biểu đồ trong khi đƣa tin vụ tấn công ngày 11 tháng 9 23
vào trung tâm thƣơng mại thế giới. Các bản đồ của các khu vực bị phong tỏa
xung quanh và các cơ sở vật chất bị thiệt hại đƣợc cung cấp tới độc giả chỉ
một ngày sau vụ tấn công.
Nhƣ vậy có thể nói, báo in là loại hình tiên phong sử dụng TTĐH. Ở
lĩnh vực truyền hình, việc ứng dụng các yếu tố đồ họa trong thông tin diễn ra
chậm hơn, do những cản trở về mặt kỹ thuật. Sự phát triển của khoa học công
nghệ, cũng nhƣ các phần mềm đồ hoạ đã hỗ trợ rất nhiều cho các nhà báo
trong việc sáng tạo ra các hình vẽ dùng để thông tin. Các nhà làm báo hình
đƣợc hỗ trợ ngày càng nhiều các công cụ hiệu quả giúp cho việc thực hiện
sáng tạo các yếu tố đồ họa. Các ý tƣởng đồ hoạ dù phức tạp cũng có thể đƣợc
các nhà báo, kỹ thuật viên thể hiện nhanh chóng và tinh sảo. Tuy nhiên, phải
đến khi báo mạng điện tử xuất hiện, nhờ nội dung thông tin đƣợc cập nhật
nhanh chóng và sự thể hiện hấp dẫn bằng kỹ thuật đồ họa đa phƣơng tiện thì
các đài truyền hình mới thực sự đầu tƣ cho việc phát triển ứng dụng các yếu
tố đồ hoạ trong thể hiện tin tức nhằm cạnh tranh, thu hút công chúng.
Tại các đài truyền hình lớn nhƣ CNN, BBC, TV5, NHK, ARIRANG…,
đồ hoạ đã trở thành một hình thức thông tin quan trọng, phổ biến. Trong vài
năm trở lại đây, các hình ảnh đồ họa đã vƣợt ra khỏi các quy tắc và kỹ thuật
thể hiện truyền thống, nhất là sự phát triển của công nghệ 3D, XD và các
phần mềm thiết kế đồ họa động, các yếu tố đồ họa trên truyền hình và báo
mạng điện tử xuất hiện với tần suất lớn hơn, nội dung thông tin phong phú và
hình thức sống động, hấp dẫn. Nhất là ở loại hình báo mạng điện tử, việc sử
Quân đội Nhân dân đã sử dụng cỡ chữ lớn cùng với sơ đồ khu vực này. Với
cách thức trình bày rõ ràng, dễ xem, dễ hiểu, dễ nhớ, đồ hoạ 1.3 đã giúp cho
độc giả nhận diện đƣợc các thông tin cơ bản về tình hình chiến sự, nếu quan
tâm hơn nữa họ sẽ đọc nội dung bài viết một cách chi tiết ở trang trong. Phần
sơ đồ không chỉ giúp định vị khu vực chiến sự mà còn giúp ngƣời đọc phần
nào hình dung diễn biến sự kiện thông qua các hình ảnh và những lời chú giải.
Khảo sát 31 số báo Nhân dân và 31 số báo Quân đội Nhân dân ra trong
tháng 3/1975, tác giả đã tổng hợp đƣợc các số liệu sau: có 12 số báo Quân đội
Nhân dân và 11 số báo Nhân dân sử dụng đồ họa để thông tin, chủ yếu là
thông tin chiến sự. Trong đó, báo Quân đội Nhân dân sử dụng tới 15 sơ đồ,
còn báo Nhân dân sử dụng 8 sơ đồ.
Nhƣ vậy, có thể thấy, ngay từ những năm tháng khó khăn, điều kiện kỹ
thuật, công nghệ còn thiếu thốn thì các nhà báo tiến bộ của nền báo chí Cách
mạng Việt Nam đã dành sự quan tâm nhất định đến việc sử dụng các yếu tố
đồ họa trong thông tin báo chí. Nhƣ vậy, việc sử dụng TTĐH trên báo chí đã
có những tác động tích cực đến hiệu quả tiếp nhận của công chúng đồng thời
cải thiện hình thức cho tác phẩm, sản phẩm báo chí.
Ngày 7- 9 năm 1970, lãnh đạo đài Tiếng nói Việt Nam đã tổ chức thành
công buổi phát sóng đầu tiên tại Studio M. Chƣơng trình truyền hình đầu tiên
tối 7-9-1970 bắt đầu lúc 19h 30 phút. Mở đầu là tín hiệu bản đồ Việt Nam
hình chữ S trên nền trống đồng với dòng chữ Vô tuyến truyền hình Việt Nam.
Chƣơng trình gồm 15 phút thời sự và 30 phút ca nhạc. Nhƣ vậy, ngay trong
chƣơng trình thử nghiệm đầu tiên, thông tin đồ họa, cụ thể là bản đồ Việt
Nam đã đƣợc sử dụng, khẳng định chủ quyền đất nƣớc của ngƣời Việt.
Gần đây, nền báo chí Cách mạng Việt Nam đã có những bƣớc phát
triển mạnh mẽ cả về số lƣợng và chất lƣợng. Kỹ năng, phƣơng thức thể hiện
các tác phẩm và sản phẩm báo chí đã đƣợc thay đổi. Việc xây dựng kết cấu
Copyright: Tài liệu đại học ©