Lời mở đầu
1. Sự cần thiết của việc nghiên cứu đề tài đầu tư vào KCN, KCX.
Mở rộng hợp tác kinh tế đối ngoại giữ vai trò quan trọng đối với các nước
đang phát triển nói chung và Việt Nam nói riêng. Hiện nay chúng ta đang thực
hiện quá trình CNH- HĐH, các nguồn lực cho sự phát triển là rất hạn chế.
Chính vì vậy mở rộng hợp tác với nước ngoài sẽ tạo cho chúng ta có cơ hội thu
hú vốn đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên vấn đề đặt ra là cần có môi trường đầu tư
hấp dẫn để thu hút các nhà đầu tư.Trong điều kiện đất nước ta còn khó khăn thì
chúng ta không thể cùng một lúc tạo ra môi trường đầu tư thuận lợi trên toàn
quốc, nên việc lập ra các khu có diện tích nhỏ (KCN, KCX) để có điều kiện tốt
nhất cho các nhà đầu tư, tạo khả năng thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Bên cạnh
đó việc hình thành các KCN, KCX sẽ tạo cho chúng ta phát huy được nội lực,
thế mạnh của đất nước một cách tốt nhất.Thực tế việc hình thành và phát triển
các KCN, KCX trong thời gian qua đã góp phần rất quan trọng trong quá trình
CNH-HĐH của đất nước. Hoạt động của các KCN, KCX ở VN đã góp phần
thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của nước ta với tốc độ cao liên tục trong 6 năm
liền kể từ khi cuộc khủng hoảng tài chính tiền tệ Đông Nam Á. Nhờ đó thu
nhập bình quân đầu người tăng lên và đời sống của người dân ngày một nâng
cao. KCN, KCX huy động một lượng vốn từ nhiều nguồn để phát triển kinh tế,
tạo thêm nhiều việc làm, tạo ra một lực lượng lao động có trình độ tay nghề
cao thích ứng với nền công nghiệp hiện đại, một đội ngũ có trình độ quản lý
giỏi, tiếp nhận và ứng dụng những thành tựu khoa học công nghệ tiên tiến, kỹ
năng quản lý, năng lực chuyên môn của thế giới vào nền kinh tế trong nước,
góp phần đáng kể vào việc tăng giá trị sản xuất công nghiệp, kim ngạch xuất
khẩu và ngân sách của nhà nước, kết cấu hạ tầng, nâng cao năng lực quản lý
của các cơ quan quản lý Nhà nước về quản lý các KCN, KCX.
2. Mục đích nghiên cứu.
Thông qua nghiên cứu đề tài này giúp chúng ta thấy được thực trạng, vai trò
của việc đầu tư vào KCN, KCX vào nước ta. Từ những kết quả đã đạt được
trên ta thấy được tác động to lớn của việc hình thành các KCN, KCX đối với
sự phát triển kinh tế nâng cao đời sống của người dân, cải thiện được cơ sở hạ
trang thiết bị và lắp đặt chúng trong nền bệ, để thực hiện cáMc chi phí thường
xuyên gắn liền với sự hoạt động của tài sản này nhằm hai mục đích sau đây:
nhằm duy trì tiềm lực hoạt động của các cơ sở đang tồn tại, để tạo ra các tiềm
lực mới cho nền kinh tế cho xã hội.
2. Phân loại hoạt động đầu tư.
Trong công tác quản lý và kế hoạch hóa hoạt động đầu tư các nhà kinh tế
phân loại hoạt động đầu tư theo các tiêu thức khác nhau. Mỗi tiêu thức phân
loại đáp ứng nhu cầu quản lý và nghiên cứu kinh tế khác nhau. Những tiêu
thức phân loại đầu tư thường được sử dụng là:
2.1 Theo bản chất của các đối tượng đầu tư hoạt động đầu tư bao gồm đầu
tư cho đối tượng vật chất (đầu tư vào các tài sản vật chất như tài sản thực như
nhà xưởng máy móc, thiết bị…) cho các đối tượng tài chính (đầu tư vào các tài
sản tài chính như cổ phiếu, trái phiếu và các chứng khoác khác…) và đầu tư
cho các đối tượng phi vật chất (đầu tư cho các tài sản trí tuệ và nguồn nhân lực
như đào tạo, nghiên cứu khoa học, y tế…).
- 3 -
Trong các loại đầu tư trên đây đầu tư cho đối tượng vật chất là điều kiện
tiên quyết, cơ bản làm tăng tiềm lực của nền kinh tế, đầu tư tài chính là điều
kiện quan trọng để thu hút mọi nguồn vốn từ mọi tầng lớp dân cư cho đầu tư
các đối tượng vật chất, còn đầu tư cho tài sản trí tuệ và các nguồn nhân lực là
điều kiện tất yếu để đầu tư cho các đối tượng vật chất tiến hành thuận lợi và
đạt hiệu quả kinh tế xã hội cao.
2.2 Theo cơ cấu tái sản xuất.
Có thể chia phân loại hoạt động đầu tư thành đầu tư theo chiều rộng và
đầu tư theo chiều sâu. Trong đó đầu tư theo chiều rộng cần vốn lớn để khê
đọng lâu, thời gian thực hiện đầu tư và thời gian để thu hồi đủ vốn lâu, tính
chất kỹ thuật phức tạp và độ mạo hiểm cao. Còn đầu tư theo chiều sâu đòi hỏi
vốn ít hơn, thời gian thực hiện đầu tư thấp hơn so với đầu tư theo chiều rộng.
2.3 Theo phân cấp quản lý.
Điều lệ quản lý đầu tư và xây dựng ban hành theo Nghị định 12/CP ngày
tư nói chung vào hoạt động.
2.6. Theo giai đoạn hoạt động của các kết quả đầu tư trong quá trình tái
sản xuất xã hội.
Có thể phân hoạt động đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh thành đầu tư
thương mại và đầu tư sản xuất.
Đầu tư thương mại là hoạt động đầu tư mà thời gian thực hiện đầu tư và
hoạt động của các kết quả đầu tư để thu hồi đủ vốn đầu tư ngắn, vốn vận động
nhanh, độ mạo hiểm thấp do trong thời gian ngắn tính bất định không cao, lại
dễ dự đoán và dự đoán dễ đạt độ chính xác cao.
Đầu tư sản xuất là loại đầu tư dài hạn (5; 10; 20 năm hoặc lâu hơn), vốn
đầu tư lớn, thu hồi chậm, thời gian thực hiện đầu tư lâu, độ mạo hiểm cao, vì
tính kỹ thuật của hoạt động đầu tư phức tạp, phải chịu tác động của nhiều yếu
tố bất định trong tương lai không thể dự đoán hết và dự đoán chính xác được
(về nhu cầu, giá cả đầu vào và đầu ra, cơ chế chính sách, tốc độ phát triển khoa
- 5 -
học kỹ thuật, thien tai, sự ổn định chính trị…). Loại đầu tư này phải được
chuẩn bị kỹ, phải cố gắng dự đoán những gì có liên quan đến kết quả và hiệu
quả của hoạt động đầu tư trong tương lai xa; xem xét các biện pháp xử lý khi
các yếu tố bất định xảy ra để đảm bảo thu hồi đủ vốn và có lãi khi hoạt động
đầu tư kết thúc, khi các kết quả đầu tư đã hoạt động hết đời của mình.
Trong thực tế, người có tiền thích đầu tư vào lĩnh vực kinh doanh thương
mại. Tuy nhiên, trên giác độ xã hội, loại hoạt động đầu tư này không tạo ra của
cải vật chất cụ thể một cách trực tiếp, những giá trị gia tăng do hoạt động đầu
tư đem lại chỉ là sự phân phối lại thu nhập giữa các ngành, các địa phương, các
tầng lớp dân cư trong xã hội.
Do đó, trên giác độ điều tiết vĩ mô, nhà nước thông qua các cơ chế chính
sách của mình làm sao để hướng được các nhà đầu tư không chỉ đầu tư vào
lĩnh vực thương mại mà cả vào lĩnh vực sản xuất, theo các định hướng và mục
tiêu đã dự kiến trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội trong cả nước.
2.7. Theo thời gian thực hiện và phát huy tác dụng để thu hồi đủ vốn đã
tài chính, đầu tư chuyển dịch mà cả đầu tư phát triển.
2.9. Theo nguồn vốn.
- Vốn huy động trong nước (vốn tích lũy của ngân sách, của doanh
nghiệp, tiền tiết kiệm của dân cư).
- Vốn huy động từ nước ngoài (vốn đầu tư gián tiếp, vốn đầu tư trực tiếp).
Phân loại này cho thấy tình hình huy động vốn từ mỗi nguồn và vai trò của
mỗi nguồn vốn đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của từng ngành, từng địa
phương và toàn bộ nền kinh tế.
2.10. Theo vung lãnh thổ (theo tỉnh và theo vùng kinh tế của đất nước).
Cách phân loại này phản ánh tình hình đầu tư của từng tỉnh, từng vùng
kinh tế và ảnh hưởng của đầu tư đối với tình hình phát triển kinh tế - xã hội ở
từng địa phương.
- 7 -
Ngoài ra, trong thực tế, để đáp ứng yêu cầu quản lý và nghiên cứu kinh tế
người ta còn phân chia đầu tư theo quan hệ sở hữu, theo quy mô và theo các
tiêu thức khác nữa.
3 Khái niệm khu chế xuất.
Trên thực tế có rất nhiều khái niệm khác nhau về khu chế xuất, theo ý
kiến của nhiều chuyên gia kinh tế, khu chế xuất ngày nay là sự phát triển, hoàn
thiện của các cảng tự do và khu vực mậu dịch tự do.
Theo khái niệm của tổ chức phát triển của Liên hiệp quốc, khu chế xuất là
một khu vực tương đối nhỏ, có phân cách về địa lý trong một quốc gia nhằm
thu hút các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hướng về xuất khẩu bằng
cách cung cấp cho các doanh nghiệp đó những điều kiện về đầu tư và mậu dịch
thuận lợi đặc biệt so với các doanh nghiệp trong nước. Đặc biệt, khu chế xuất
cho phép các doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa dùng cho sản xuất hàng xuất
khẩu miễn thuế dựa trên kho quá cảnh.
Theo luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, khu chế xuất được hiểu là”khu
công nghiệp chuyên sản xuất hàng xuất khẩu, thực hiện các dịch vụ cho sản
xuất hàng xuất khẩu và cho các hoạt động xuất khẩu, trong đó bao gồm một
thể hiện một số điểm sau:
- Thu hút đầu tư trên quy mô lớn và phát triển kinh tế.
- Thúc đẩy xuất khẩu.
- Tạo việc làm.
- Tiếp nhận công nghệ, kinh nghiệm tác phong làm việc tiên tiến.
- Phát triển các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
- Phát triển cơ sở hạ tầng.
- 9 -
- Cân đối sự phát triển giữa các vùng.
- Kiểm soát sự ô nhiễm môi trường.
4.1 Đặc điểm của khu công nghiệp tập trung.
- Về mặt pháp lý, khu công nghiệp tập trung là một phần lãnh thổ của
nước sở tại, các doanh nghiệp họat động trong khu công nghiệp tập trung chịu
sự điều chỉnh của pháp luật nước sở tại.
Ví dụ các doanh nghiệp hoạt động trong các khu công nghiệp tập trung
Việt Nam chịu sự điều chỉnh của pháp luật Việt Nam, trong đó bao gồm: Quy
chế về khu công nghiệp và khu chế xuất , Luật đầu tư nước ngoài, Luật khuyến
khích đầu tư trong nước, Luật lao động…
- Về mặt kinh tế, khu công nghiệp tập trung là nơi tập trung nguồn lực để
phát triển công nghiệp, cụ thể là:
+ Huy động được các nguồn lực của nước sở tại, cuả nhà đầu tư nước
ngoài đóng góp vào việc phát triển các cơ cấu vùng và các ngành công nghiệp
ưu tiên theo mục tiêu của nước sở tại.
+ Việc phát triển kinh tế của khu công nghiệp tập trung thuận lợi hơn so
với các khu khác của đất nước.
- Về tính chất hoạt động.
+ Là nơi tập trung các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp và các doanh nghiệp
cung cấp các dịch vụ mà không có dân cư (gọi chung là doanh nghiệp khu
công nghiệp). Khu công nghiệp là nơi xây dựng để thu hút các đơn vị sản xuất
sản xuất sản phẩm công nghiệp hoặc các đơn vị kinh doanh dịch vụ gắn liền
trưởng kinh tế:
Hầu hết các nước đang ở thời kỳ đầu trong công cuộc công nghiệp hoá hiện
đại hoá đất nước đều phải gặp một bài toán nan giải là tình trạng thiếu vốn.
- 11 -
Thông qua những ưu đãi đặc biệt so với sản xuất trong nước các khu công
nghiệp có được môi trường đầu tư hấp dẫn, vì vậy nó có khă năng thu hút được
nhiều vốn đầu tư đặc biệt là vốn FDI. Khu công nghiệp đã đóng góp đáng kể
trong việc thu hút FDI. Chẳng hạn như Đài Loan và Malaxia, trong những năm
đầu phát triển, khu công nghiệp đã thu hút được 60% số vốn FDI. Đồng thời,
các doanh nghiệp hoạt động trong các khu công nghiệp phần lớn là các đơn vị
có tiềm năng. Do đó hoạt động có hiệu quả góp phần vào các mục tiêu phát
triển của đất nước. Trong đó đáng kể nhất là việc góp phần đẩy mạnh xuất
khẩu, tăng thu ngoại tệ do việc phát triển sản xuất hàng xuất khẩu thay thế
hàng nhập khẩu. Ỏ một số nước, khu công nghiệp đã góp phần đáng kể cho
việc đâỷ mạnh xuất khẩu. Ví dụ như Malaxia, hiện nay giá trị xuất khẩu của
các khu công nghiệp chiếm 30% trong tổng giá trị xuất khẩu của các sản phẩm
chế biến, ở Mêhicô là 50%.
4.2.2 Tạo ra mối liên kết giữa các ngành nghề.
Hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp
đòi hỏi những nguồn cung cấp thường xuyên nguyên vật liệu và dịch vụ đầu
vào, điều này tạo ra mối liên hệ giữa các doanh nghiệpkcn và các doanh
nghiệp kinh doanh khác. Việc đáp ứng các nguyên vật liệu và dịch vụ đầu vào
với chất lượng cao và thường xuyên sẽ là động lực thúc đẩy các doanh nghiệp
ngoài khu công nghiệp. Tại một số nứơc tỷ lệ cung cấp một số đầu vào khá
cao, như Hàn Quốc tỷ lệ sử dụng nguyên vật liệu trong nước tăng từ 3% năm
1971 lên 34% năm 1979 và duy trì tỷ lệ này từ đó đến nay.
4.2.3 khu công nghiệp là cơ sỏ tiếp cận với kỹ thuật và công nghệ hiện đại, học
hỏi phương thức quản lý mới, nâng cao trình độ của người lao động.
Các khu công nghiệp khi thành lập đều đặt ra mục tiêu tiếp cận các công
nghiệp hiện đại. Theo một nhà kinh tế phương tây nhận định: việc thành lập
5.3 Về mức độ ảnh hưởng đến nền kinh tế nứơc sở tại: Kinh nghiệm phát triển
của các nước trong khu vực và trên thế giới cho thấy, nhìn chung khu công
nghiệp tập trung tạo ra mối liên kết với nền kinh tế nước sở tại tốt hơn các khu
chế xuất thông qua tạo lập việc làm và thu mua nguyên vật liệu từ các nhà
cung cấp địa phương. Các khu chế xuất thường tìm nguồn nguyên vật liệu
trong nội bộ công ty nên chúng chủ yếu mua nguyên vật liệu từ nước ngoài, do
- 13 -
đó ít mua mua nguyên liệu từ nguồn địa phương hơn các khu công nghiệp tập
trung.
5.4 Về việc phát triển các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở nước sở tại
Theo nghiên cứu của ngân hàng thế giới, các doanh nghiệp vừa và nhỏ, đặc
biệt ở các nước đang phát triển như Việt Nam, thường cũng gặp khó khăn
trong tương tự như các nhà đầu tư nước ngoài về thủ tục hành chính và thủ tục
được hưởng ưu đãi vê đầu tư. Do vậy, việc xây dựng các khu công nghiệp tập
trung sẽ giúp các doanh nghiệp này tận dụng được các ưu đãi đầu tư để trước
hết tập trung vào phát triển thị trường trong nước, sau đó là xuất khẩu và đầu
tư ra nước ngoài khi đã đủ lực, còn các khu chế xuất đôi hỏi các doanh nghiệp
phải thoả mãn yêu cầu về tỷ lệ xuất khảu cao ngay từ khi mới tham gia.
5.5 Về xây dựng các khu chế xuất và khu công nghiệp tập trung: do sự định
hướng phát triển sản xuất hàng hoá ở các khu này khác nhau nên việc lựa chọn
địa điểm của chúng cũng khác nhau. Các khu chế xuất yêu cầu có vị trí thuận
lợi để thực hiện hoạt động xuất khẩu( ở gần hoặc có điều kiện giao thông thuận
tiện đến các cảng, bến bãi, hệ thống kho tập kết hàng…). Các khu công nghiệp
tập trung lại yêu cầu vị trí đảm bảo có hệ thống giao thông thuận tiện cả tới các
địa điểm tiêu thụ nội địa.
5.6 Về tính thời gian của khu chế xuất và khu công nghiệp tập trung : Theo
đánh giá của ngân hàng thế giới qua xem xét các trường hợp cùa Đài Loan,
Malaxia, các khu chế xuất chỉ đóng góp động lực ban đầu cho phát triển các
hàng hoá chế biến xuất khẩu của nước sở tại(có hiệu quả trong ngắn hạn). Khi
nền kinh tế phát triển, tỷ trọng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các khu chế
năng thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Bên cạnh đó việc hình thành các KCN,
KCX cũng là cơ hội dể phát huy cao nhất sức mạnh nội lực của đất nước trong
quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Thực tế tronh những năm
gần qua cho chúng ta thấy vai trò quan trọng trong vịêc phát huy nội lực và tận
dụng hiệu quả nguồn lực bên ngoài phục vụ cho sự phát triển nền kinh tế. Vì
vậy, sự ra đời của các khu công nghiệp và khu chế xuất là một bước đi đúng
đắn của chúng ta trên con đường xây dựng và phát triển kinh tế của đất nước.
- 15 -
III. Nguyên tắc phân bổ khu công nghiệp và khu chế xuất tại Việt
Nam.
1. Có khả năng tạo ra kết cấu hạ tầng, thuận lợi về giao thông vận tải,
cung cấp điện, cung cấp nước và thải nước. Xử lý môi trường đảm bảo có hiệu
quả và phát triển bền vững lâu dài, có đủ dư địa để mở rộng và phù hợp với
những tiến bộ khoa học và công nghệ của nền văn minh công nghiệp và hậu
công nghiệp thế giới.
2. Có khả năng cung cấp nguyên liệu tương đối thuận tiện, hoặc tốt hơn là
trực tiếp với nguồn nguyên liệu. Đôi khi do cự ly vận tải và yêu cầu bảo quản
nguyên liệu, quy mô xí nghiệp công nghiệp phải thích hợp để đảm bảo hiệu
quả.
3. Có nguồn lao động cả về số lượng và chất lượng đáp ứng được yêu cầu
sản xuất với chi phí tiền lương thích hợp.
4. Có khả năng giải quyết thị trường tiêu thụ cả về nội tiêu và ngoại tiêu.
5. Tiết kiệm tối đa đất nông nghiệp đặc bịêt là trồng trọt trong việc sử
dụng đất để xây dựng khu công nghiệp.
6. Chú ý kết hợp với yêu cầu bảo vệ an ninh quốc phòng trong những điều
kiện cụ thể ở từng khu vực và từng giai đoạn.
Theo các chuyên gia Nhật, chìa khóa cho sự thành công của các khu công
nghiệp và khu chế xuất là vị trí, dịch vụ hạ tầng và năng lực quản lý.
- 16 -
Chương II:
- 17 -
Ngoài ra chúng ta còn có cả các khu kinh tế mở, khu công nghệ cao, khu
kinh tế chuyên ngành.
Bảng phân bố các dự án đầu có vốn đầu tư nước ngoài từ 1991đến 2005
Giai đoạn Dự án Tổng vốn(đơn vị triệu
USD)
1991-1995 155 1.55
1996-2000 588 7.213
2001-2005 137
7
8.08
Nguồn Báo cáo Bộ kế hoạch đầu tư tháng 7/2006
Trong kế hoạch 5 năm 1991-1995 cả nước chỉ có giấy phép xây dựng
KCN, KCX trong đó có một khu công nghiệp đến nay vẫn đang trong thời kỳ
xây dựng cơ bản đó là khu công nghiệp Đài Tư Hà Nội do phía Đài Loan làm
chủ đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng.
Trong kế hoạch 5 năm tiếp theo (1996-2000) tốc độ cấp giấy phép KCN,
KCX tăng lên đột biến đạt 53 giấy phép, trong đó hiện vẫn còn 7 KCN, KCX
đang trong thời kỳ xây dựng cơ bản.
Trong kế hoạch 5 năm vừa qua (2001-2005) số lượng các giấy phép có
tăng nhưng không nhiều chỉ đạt 57 giấy phép trong đócó 45 KCN, KCX đang
trong thời kỳ xây dựng cơ bản.
Nhìn vào số lượng các KCN, KCX đã được cấp giấy phép cho thấy các
giấy phép chủ yếu tăng lên vào giữa kế hoạch 5 năm, nhất là 5 năm thứ 2 và
thứ 3 của kế hoạch 5 năm và giảm đi đáng kể trong 2-3 năm cuối kỳ kế hoạch.
Đáng chú ý là trong số các KCN, KCX đã đi vào hoạt động thì có 10
KCN, KCX xin cấp giấy phép lần 2 và lần 3 để phát triển, mở rộng bổ sung
thêm vốn đầu tư theo từng giai đoạn I và II của quy hoạch. Điều đó cho thấy số
KCN, KCX này có chiều hướng phát triển khá về mặt thu hút các doanh
nghiệp vào đầu tư sản suất kinh doanh. Chỉ có 1 khu công nghiệp Đinh Trám ở
nghiệp và khu
chế xuất đã thành
lập và hoạt động
Khu công
nghiệp và khu
chế xuất đã thành
lập và đang xây
dựng cơ bản
Tính chung
Số lượng khu
công nghiệp và
khu chế xuất
79 52 131
Tổng diện tích tự
nhiên(ha)
15183 9767 24950
Diện tích đã
được cho thuê
10351 6312 16663
Tỷ lệ diện tích đã
cho thuê(%)
6364 1069 7433
Vốn đầu tư nước
ngoài
-Số dự án
-Vốn, triệu USD
21648
1418
90
486
rộng 263,82 ha và khu công nghiệp Mỹ Xuân B1mở rộng 200 ha.
Tổng diện tích các khu công nghiệp thành lập và mở rộng 8 tháng đầu
năm đạt 1.858 ha, trong đó đất công nghiệp có thể cho thuê là 1.234 ha.
Trong 8 tháng đầu năm 2006 các khu công nghiệp đã thu hút được 197 dự
án có tổng vốn đầu tư nước ngoài với tổng số vốn đầu tư đăng ký đạt 1.395
triệu USD, chiếm xấp xỉ 40% tổng số vốn đầu tư nước ngoài đắng ký của cả
nước và gấp hơn 2 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Đồng Nai vẫn tiếp tục là tỉnh
thu hút nhiều vốn đầu tư nước ngoài nhất cả nước với hơn 400 triệu USD trong
8 tháng, kế đó là thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương và Hà Nội. Cả 4 địa
phương này trong 8 tháng đầu năm đã thu hút được 146 dự án với tổng vốn thu
hút mới là1.071 triệu USD, chiếm hơn 74% số dự án và gần 77% số vốn đầu tư
thu hút mới các khu công nghiệp trong cả nước.
Về tình hình tăng vốn trong 8 tháng đầu năm 2006, có 120 lượt dự án đầu
tư nước ngoài tăng vốn với tổng số vốn đầu tư đăng ký thêm 707 triệu USD,
chiếm hơn 70% số tăng thêm của cả nước.Một số dự có số vốn tăng thêm cao
điển hình như dự án công ty trách nhiệm hữu hạn Công nghiệp Gốm Bạch Mã
(Bình Dương) tăng 150 triệu USD, công ty Giầy Ching Luh(Long An) tăng 98
triệu USD, nhà máy sản xuất máy in Canon ở khu công nghiệp Tiên Sơn, Bắc
Ninh tăng 70 triệu USD, công ty Formosa ở khu công nghiệp Nhơn Trạch III,
Đồng Nai tăng 66,4 triệu USD. Đồng Nai, Bình Dương, Long An là những
tỉnh dẫn đầu cả nước về số vốn đầu tư tăng thêm, trong 8 tháng, 3 tỉnh này đã
có 69 dự án tăng vốn với tổng vốn đầu tư tăng thêm đạt 485 triệuUSD, chiếm
68,6% tổng vốn đầu tư tăng thêm trong các khu công nghiệp của cả nước.
- 21 -
Trong 8 tháng vừa qua, tổng vốn đầu tư thu hút mới vượt khá lớn so với
tổng vốn đầu tư tăng thêm do điều chỉnh giấy phép đầu tư do một số dự án cấp
mới có tổng vốn đầu tư tương đối lớn: Công ty Panasonic với tổng vốn đầu tư
đăng ký đạt 76 triệu USD, Công ty trách nhiệm hữu hạn Brother Industrier sản
xuất máy in, máy fax, thiết bị điện tử với tổng vốn đầu tư là 40 triệu USD, đầu
tư vào khu công nghiệp Phúc Điền.
động có hiệu quả đòng góp vai trò quan trọng đối với sự CNH- HĐH ở nước
ta. Mặt khác chúng ta đã hình thành được đội ngũ cán bộ quản lý và làm việc
trong các KCN, KCX có trình độ cao, năng động, tạo đượ một đội ngũ đông
đảo công nhân chất lượng cao.
1.1 Các KCN, KCX đã góp phần trong sự phát triển công nghiệp đất
nước.
Cac KCN, KCX có đóng góp quan trọng vào chuyển dich cơ cấu kinh
của các địa phương tế theo hướng CNH –HĐH, đa dạng hoá các ngành nghề…
góp phần chuyển dịch cơ cấu và tăng trưởng kinh tế của cả nước, mở rộng
quan hệ hợp tác quốc tế.
Cụ thể tổng giá trị sản xuất công nghiệp của các KCN, KCX giai đoạn 1996-
2000 đạt khoảng 9.5 tỷ USD tănng bình quân khoảng 20% năm, cao gấp 1,67
lần nhịp độ phát triển công nghiệp chung của cả nước, còn bộ 3 con số này
trong giai đoạn 2001-2005 là 22,4 tỷ USD; 32% năm và 2 lần. Riêng năm
2005 thì giá trị sản xuất công nghiệp của các KCN, KCX đạt 14 tỷ USD. Với
nhịp độ tăng vượt trội như vậy, nếu tỷ trọng giá trị sản xuất công nghiệp của
các KCN, KCX trong tổng giá trị sản xuất công nghiệp của cả nước năm 1996
mới là 8%, thì năm 2000 đã tăng lên 14%, năm 2001 là 17% năm 2005 đã tăng
vọt lên 28%. Trong 8 tháng đầu năm 2006 các chỉ tiêu hiệu quả sản xuất kinh
doanh trong khu công nghiệp tăng trưởng khá so với năm trước. Trong 8 tháng
đầu năm 2006 giá trị sản xuất công nghiệp trong các KCN, KCX đạt 9 tỷ USD
tăng 20% so với cùng kỳ năm ngoái.
- 23 -
1.2 Tác động của KCN, KCX đến kim ngạch xuất khẩu và ngân sách nhà
nước.
Tổng giá trị kim ngạch xuất khẩu của các doanh nghiệp KCN, KCX thời kỳ kế
hoạch 5 năm 1996-2000 đạt 6.2 tỷ USD tăng bình quân khoảng 18% năm ( từ
năm 1991-1996, giá trị xuất khẩu của các doanh nghiệp trong khu vực này
không đáng kể); kế hoạch 5 năm 2001-2005 đạt trên 22,3 tỷ USD tăng bình
quân 24% năm, cao hơn giá trị xuất khẩu bình quân của cả nước (đạt khoảng
- Trong thời gian qua đã xảy ra các cuộc đình công do mâu thuẫn giữa lợi ích
của chủ đầu tư và người lao động có xu hướng tăng lên cả về mật độ và quy
mô.Trong 10 năm qua cả nước đã xảy ra 1000 cuộc đình công, riêng 2 tháng
đầu năm 2006 cả nước đã có 150 cuộc đình công lớn nhỏ, số người tham gia
lên tới hàng trăm ngàn người. Mâu thuẫn chủ yếu là do chế độ thù lao tiền
lương và xảy ra tại các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
-Việc hình thành các khu đô thị mới trong và ngoài hàng rào các KCN, KCX
chỉ có thể trở thành hiện thực và có hiệu quả khi có sự đầu tư, phát triển đồng
bộ giữa các công trình hạ tầng kinh tế kỹ thuật, hạ tầng văn hoá xã hội. Các
nghiên cứu thống kê gần đây cho thấy, thực tế phát triển các công trình xã hội
khác ở các KCN, KCX chưa tương xứng với quy mô, tốc độ phát triển các sở
sản xuất, các công trình hạ tầng kỹ thuật. Giải quyết được vấn đề này là giải
quyết mâu thuẫn giữa phát triển kinh tế với văn hoá và các vấn đề xã hội khác.
- Ở nhiều KCN, KCX, lượng công nhân tại địa bàn và các tỉnh lân cận tập
trung về rất lớn do yêu cầu tuyển dụng ngành nghề. Từ đó hình thành một cách
tự phát " những hộ công nhân mới trong và ngoài khu công nghiệp,khu chế
xuất". Cuộc sống của những cư dân công nghiệp này cũng diễn ra với tất cả
các nhu cầu của cuộc sống: đi, ở, ăn mặc, sinh hoạt vật chất văn hoá, hôn nhân
gia đình. Nhưng những nhu cầu thiết yếu đó trên thực tế đã không đáp ứng
được một cách đồng bộ, thậm chí ở mức tối thiểu, ngay từ khi quy hoạch và
xây dựng KCN, KCX tại các địa phương.
- Trong quá trình phát triển các KCN, KCX tất yếu có sự giao thoa giữa thói
quen, nếp sống cũ mà cư dân mang từ quê hương bản địa đến các KCN, KCX
với những thói quen, nếp sống văn minh mới hình thành ở đây. Vấn đề là làm
- 25 -
Copyright: Tài liệu đại học ©