TỪ SAU TRƯNG VƯƠNG ĐẾN TRƯỚC
LÝ NAM ĐẾ
(GIỮA THẾ KỈ I – GIỮA THẾ KỈ VI)
( tiếp theo)

I/ MỤC ĐÍCH YÊU CẦU
1/ Kiến thức
- Cùng với sự phát triển kinh tế của Giao Châu từ thế kỉ I – thế kỉ VI (
tuy chậm chạp), xã hội cũng có những chuyển biến sâu sắc.
- Do chính sách áp bức, bóc lột của bọn đô hộ, đa số nông dân ngày
càng nghèo đi, một số ít trở thành nông dân lệ thuộc và nô tì.
- Bọn thống trị Hán cướp đất của dân ta, bắt dân ta cày cấy, chúng giàu
lên nhanh chống và có thế lực ( địa chủ Hán).
- Một số quý tộc cũ của Âu Lạc trở thành hào trưởng ( địa chủ Việt) có
cuộc sống khá giả, nhưng vẫn bị coi là tầng lớp bị trị.
- Trong cuộc đấu tranh chống sự động hóa của phong kiến phương Bắc,
tổ tiên ta vẫn kiên trì bảo vệ tiếng Việt, phong tục, tập quán và văn hoá
Việt.
- Những nét chính về cuộc khởi nghĩa Bà Triệu ( 248) ( Nguyên nhân,
diễn biến, ý nghĩa lịch sử).
2/ Tư tưởng
- Giáo dục lòng tự hào dân tộc, nhân dân ta trong hoàn cảnh rất khó
khăn vẫn giữ được bản sắc văn hoá dân tộc, chống lại sự đồng hoá của
kẻ thù.
- Giáo dục HS lòng biết ơn đối với Bà Triệu đã dũng cảm chiến đấu
giành lại độc lập dân tộc.
3/ Kĩ năng
- Học sinh làm quen với phương pháp phân tích.
- Làm quen với nhận thức lịch sử thông qua biểu đồ.
II/ NỘI DUNG
1/ Ổn định lớp: ( TG) 1 Phút

của của bọn thống trị người Hán là
nguyên nhân dẫn đến sự nghèo khổ
của nhân dân ta, về cuộc sống khá
giả của một số quý tộc cũ Âu Lạc
nhưng về phía họ vẫn bị xem là kẻ
bị trị và nói về cuộc đấu tranh
chống chính sáchđồng hóa của
người Việt đối với người Hán
+ Phương Pháp: Hỏi đáp, trực
quang, diễn giảng và thảo luận
GV: Bài học trước chúng ta đã học
những chuyển biến kinh tế của xã
hội ta từ thế kỉ I – thế kỉ VI, những
3/ Những chuyển biến về xã
hội và văn hoá nước ta ở các
thế kỉ I – VI chuyển biến chận chạp đó đã kéo
theo những thay đổi về xã hội và
văn hoá.
GV: Dùng sơ đồ phân hoá xã hội
trang 55 SGK đã phóng to để HS dễ
theo dõi và đặt câu hỏi để HS trả
lời.

Thời Văn Lang – Âu Lạc Thời kì bị đô hộ

HS trả lời: Thời Văn Lang – Âu
Lạc xã hội Âu Lạc phân hoá thành
3 tầng lớp: quý tộc; nông dân công
xã; nô tì.
- Xã hội đã phân biệt giàu nghèo,
sang hèn.
+ Bộ phận giàu sang gồm có vua,
Lạc hầu, Lạc tướng, Bồ chính ( số
ít) gọi chung là quý tộc, họ chiếm
địa vị thống trị và bóc lột nông dân
công xã và nô tì.
+ Bộ phận đông đảo nhất gồm có
nông dân và thợ thủ công, là bộ
phận làm ra của cải vật chất.
+ Nô tì: thân phận thấp hèn nhất

thế lực ở địa phương, nhưng vẫn bị
quan lại và địa chủ Hán chèn ép.
Họ là lực lượng lãnh đạo nhân dân
đứng lên đấu tranh chống bọn
phong kiến phương Bắc.
+ Nông dân công xã bị chia thành

- Từ thế kỉ I đến thế kỉ VI
người Hán thâu tóm quyền
lực vào tay mình. - Chúng mở một số trường
dạy chữ Hán ở các quận.
- Đồng thời chúng đã đưa Nho
giáo , Đạo giáo , Phật giáo và
những luật lệ , phong tục của
người Hán vào nước ta.


Hán, sống theo phong tục
Hán. Nhưng nhân dân ta vẫn
nói tiếng Việt, sống theo
phong tục Việt, nhuộm răng,
ăn trầu, bánh trưng, bánh

15

khuyên người ta sống hướng thiện.
GV hỏi: Theo em chính quyền đô
hộ mở một số trường học ở nước
ta nhằm mục đích gì ?
HS trả lời +Vì sao người Việt vẫn giữ được
phong tục, tập quán và tiếng nói
của tổ tiên?
GV gợi ý cho HS trả lời
* Người Việt vẫn giữ nguyên
tiếng nói và phong tục tập quán vì:
+ Chính quyền đô hộ mở
trường học dạy chữ Hán, song tầng
lớp trên mới có quyền cho con
theo học còn tuyệt đại đa số nhân
dân lao động không có quyền cho
con ăn học, do vậy họ vẫn giữ
được tiếng nói và phong tục tập
quán của tổ tiên.
+ Mặt khác tiếng nói và phong
tục tập quán Việt đã hình thành lâu
bản sắc văn hoá riêng của dân tộc
Việt, có sức sống bất diệt.
* Hoạt động
+ Nội dung chính: Nêu những nét
chính về nguyên nhân, diễn biến
và ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa Bà
Triệu, nêu cao được tinh thần
cường, bất khuất của Bà Triệu
trong việc quyết giành lại nền độc
lập của dân tộc.
+ Phương pháp: Hỏi đáp, trực
quang, diễn giảng.
GV : Gọi HS đọc mục 4 trang 56,
57 SGK và đặt câu hỏi
+ Nguyên nhân nào dẫn đến
cuộc khởi nghĩa Bà Triệu ( 248)?
HS trả lời
- Dưới ách thống trị tàn bạo
của quân Ngô, nhân dân ta
rất khốn khổ nên đã nổi dậy
đấu tranh.



b/ Diễn biến khởi nghĩa
- Năm 248 cuộc khởi nghĩa
bùng nổ ở Phú Điền ( Hậu
Lộc, Thanh Hoá).
cùng anh tập hợp nghĩa sĩ, chuẩn
bị khởi nghĩa ở vùng núi Nưa.
GV đặt câu hỏi
+ Em hiểu như thế nào về câu nói
của Bà Triệu ( in nghiêng) trong
SGK.
HS trả lời
+ Bà Triệu có ý chí đấu tranh rất
kiên cường để giành độc lập dân
tộc, không chịu làm nô lệ cho quân
Ngô, bà nguyện hy sinh hạnh phúc
cá nhân cho độc lập dân tộc.
GV: Cuộc khởi nghĩa Bà Triệu

GV: Khi ra trận trông Bà Triệu
như thế nào?
HS trả lời
+ Khi ra trận trông Bà Triệu rất
oai phong lẫm liệt: mặc áo giáp, cài
trâm vàng, đi guốc ngà, cưỡi voi để
chỉ huy binh sĩ.
GV: Em có nhận xét gì về cuộc

* Nguyên nhân thất bại:
+ Lực lượng trên lệch;
+ Quân Ngô mạnh, nhiều
mưa kế hiểm độc.

* Ý nghĩa lịch sử:
+ Cuộc khởi nghĩa tiêu biểu
cho ý chí quyết giành lại độc
lập của dân tộc ta.
khởi nghĩa Bà Triệu?
HS trả lời
+ Sau khi nghe tin cuộc khở nghĩa
bùng nổ, nhà Ngô đã sai Lục Dận
đem 6000 quân sang Giao Châu để
đàn áp. Chúng vừa đánh, vừa mua
chuộc, chia rẽ nghĩa quân cho nên
cuộc khởi nghĩa bị thất bại.