một số vấn đề về công nghệ thi công mặt đờng
bê tông xi măng sử dụng trong các dự án
xây dựng giao thông ở việt nam TS. Nguyễn hữu trí
Phòng Đờng bộ Sân bay
Viện Khoa học v Công nghệ GTVT
Tóm tắt: Bi báo giới thiệu những phân tích, đánh giá về tình hình khai thác sử dụng các
loại máy thi công mặt đờng BTXM ở Việt Nam trong thời gian qua, phân tích nhận xét đặc
điểm kỹ thuật của các loại thiết bị thi công v chất lợng của mặt đờng BTXM.
Summary: This article introduces the analyses and assessments on the concrete paving
technology using in Vietnam Road network construction projects during the recent years,
analysis and remark the technical characteristics of the paving machines and the quality of the
portland cement concrete pavement.

I. mở đầu
Cả nớc ta hiện nay có khoảng
15.360km quốc lộ, trong đó tỷ lệ mặt đờng
bê tông nhựa chỉ chiếm 27.7%, thấm nhập
nhựa chiếm 33.9%, mặt đờng đá dăm
31.3%, mặt đờng đất 6.5% và mặt đờng
BTXM mới có 0.5%. Nguyên nhân chính khiến
tỷ lệ mặt đờng BTXM chiếm tỷ lệ rất thấp
nh vậy chủ yếu có hai nguyên nhân:
- Chi phí cho xây dựng 1km mặt đờng
BTXM gấp từ 1.3-2.6 lần so với chi phí xây
dựng 1km mặt đờng bê tông nhựa. Do đó đòi
hỏi vốn đầu t lớn ngay từ đầu, mà việc huy
động vốn lớn thờng bao giờ cũng khó.
- Nói chung ở Việt Nam chúng ta cha có

ứng dụng công nghệ mới trong thi công.
Tiếp sau đó, kể từ năm 1999, bằng dự án
cải tạo nâng cấp QL1A, trong đó bao gồm hơn

một trăm km đoạn ngập lụt phải sử dụng kết
cấu mặt đờng BTXM, các nhà thầu trong
ngành GTVT nh: Tổng công ty XDCT giao
thông thuộc Bộ GTVT đã đảm nhiệm thi công
trên QL 1A, tiếp đó là Tổng Công ty XDCT
GT4, sau đó là Tổng Cty XDCT GT5, Tổng Cty
XDCT GT6 và Tổng Cty XDCT GT8 đã lần lợt
mua sắm các thiết bị máy rải BTXM chuyên
dụng theo các đời và các kiểu khác nhau.
Nói chung trong vòng mấy năm qua, việc
một số thiết bị rải BTXM chuyên dùng đợc
nhập vào Việt Nam và đợc sử dụng trong một
số dự án xây dựng công trình giao thông cũng
đã tạo ra bức tranh mới về công nghệ rải BTXM
và qua theo dõi bớc đầu cũng cho phép đa ra
những nhận xét và đánh giá về hiệu quả khai
thác thiết bị và chất lợng thi công mặt đờng
BTXM để làm cơ sở đúc kết kinh nghiệm và biên
soạn dự thảo Quy trình công nghệ thi công mặt
đờng BTXM bằng thiết bị rải chuyên dụng
trong điều kiện Việt Nam.
II. Tình hình khai thác các loại máy
rải chuyên dụng để thi công mặt
đờng ô tô v sân bay ở Việt Nam
2.1. Tình hình ứng dụng mặt đờng
BTXM ở Việt Nam

thác sử dụng trong các dự án ở nớc ngoài.
Theo số liệu điều tra của Viện Khoa học
Công nghệ GTVT, tính đến ngày 30/6/2003, số
lợng, chủng loại các máy rải BTXM đợc nhập
vào Việt Nam và đã đợc sử dụng để thi công
một số công trình cầu đờng và sân bay trong
thời gian qua đợc thống kê trong bảng sau:
Bảng 1. Thống kê số lợng v chủng loại máy
rải BTXM có mặt ở Việt Nam
STT Loại máy
Nớc
SX
Số
lợng
Đơn vị
nhập máy
1
Máy đã qua sử dụng
nhập từ Singapor -
Slipform (nhng
không dùng ván
khuôn trợt đợc)
Đức 2
Bộ quốc
phòng
2 Máy nhập mới 1
Bộ quốc
phòng
3
HTH-5000 Slipform

Đức 1
Tổng Cty
XDCT 4
8
Gomaco C - 450X
(Máy mới - Tang
trống lăn)
Mỹ 3
Tổng Cty
XDCT 6
Tổng Cty

XDCT 5
Tổng Cty
XD Hà Nội

Cộng
12
III. tính năng, tác dụng kỹ thuật
của một số loại máy rải BTXM
3.1 Đối với thiết bị rải bê tông ván
khuôn trợt kiểu Wirtgen SP500 - 4 dải xích
Theo giới thiệu về tính năng, tác dụng
của máy rải SP500, chúng ta có thể nhận thấy
Wirtgen SP500 - 4 là loại thiết bị rải tự động
có nhiều u điểm, đợc sử dụng rộng rãi trên
thế giới trong những năm 1975 - 1990 và đã
đợc Tổng Cty XDCT GT4 nhập chính thức
(thiết bị đã qua sử dụng, không kèm băng
chuyền cấp liệu bê tông), đa vào khai thác từ

Với công nghệ nh hiện nay, còn bộc lộ
một số tồn tại nh sau:
- Thiết bị rải cồng kềnh, chiếm dụng mặt
bằng lớn, không phù hợp với các tuyến đờng
có chiều rộng không nhỏ hơn 10m.
- Khi di chuyển ván khuôn trợt sang vị trí
mới, nhiều tấm BTXM vừa mới đổ rải bị hiện
tợng mép tấm cong vênh, kém vuông thành
sắc cạnh.
- Bàn xoa sau khi kết thúc hành trình xoa
bề mặt hoàn thiện còn để lại vệt, thậm chí để
lại các dấu vết chùn mảng bê tông, kém bằng
phẳng và mỹ quan.
- Nhu cầu đòi hỏi số lợng công nhân đi
phụ theo máy cao, thờng từ 15-10 ngời.
- Việc di chuyển máy đến các công
trờng ở xa khó khăn phức tạp và tốn kém.
- Do sử dụng lực lợng thợ nề xoa thủ
công đi sau máy, cho nên sau khi kết thúc
hành trình, bề mặt đờng BTXM bị một lớp
xữa mỏng phủ lên trên, tuy tạo bề mặt có vẻ
bằng phẳng nhng lại là nguyên nhân chính

gây bong tróc mặt đờng khi đa đờng vào
khai thác
Bảng 2. Thống kê hiện tợng bong tróc mặt
đờng BTXM, đoạn do máy rải
SP500 thực hiện trên QL1A

STT Lý trình

tốn kém và khó khăn. Vừa qua, để giải quyết
và xử lý hiện tợng bong tróc mặt đờng
BTXM trên đoạn Km694 + 500, theo đề xuất
của các chuyên gia đờng bộ, Viện KHCN
GTVT đã thiết kế và chỉ đạo thi công thí điểm
200m láng nhựa 3 lớp để phủ kín bề mặt mặt
đờng BTXM bị rỗ mặt. Kết quả thử nghiệm
bớc đầu cho thấy tính khả thi và cần đợc rút
kinh nghiệm để có thể biên soạn thành công
công nghệ chuyên dùng để xử lý lớp bề mặt
mặt đờng BTXM.
3.2. Đối với máy rải BT cốp pha trợt
kiểu Gomaco COMMANDER III 4 Dải xích
Gomaco COMMANDER III là loại thiết bị
rải tự động có nhiều u điểm, đợc sử dụng
khá phổ biến trên thế giới từ những năm 1980-
2000 và đã đợc Tổng Cty XDCT GT6 nhập
chính thức (thiết bị đã qua sử dụng, không
kèm băng chuyền cấp liệu bê tông), đa vào
khai thác từ năm 2000 cho đến nay.
Tại Việt Nam, các dự án xây dựng đờng
bộ mà máy rải COMMANDER III đã trực tiếp
tham gia rải mặt đờng BTXM, theo số liệu
thống kê và cung cấp của Tổng Cty XDCT
GT6 gồm có dự án ADB 3, đoạn tránh thị xã
Quảng Ngãi, mặt đờng BTXM rộng 8mx2,
dài 3km.
a. Về u điểm chính của máy rải
COMMANDER III
- Máy rải tự động từ các khâu san rải,

- Đòi hỏi chi phí nhiên liệu khá lớn.
- Giá thành mua máy (đã qua sử dụng)
khá cao. Do đó giá thành thuê ca máy cao.
- Thông thờng, với điều kiện Việt Nam,
không sử dụng hết tính năng của máy. Hình 2. Thiết bị rải mặt đờng BTXM Gomaco
COMMANDER III 4 Dải xích
3.3. Đối với máy rải cốp pha trợt kiểu
Power CURBUERS 8700 4 Dải xích
Máy rải khuôn trợt kiểu Power
CURBUERS 8700 4 Dải xích đợc Tổng
công ty XD miền Trung (COSEVCO miền
Trung) nhập năm 2002, là loại thiết bị hiện
đại, có hình dáng và tính năng tác dụng tơng
tự nh máy rải COMMANDER III. Máy đợc
lắp ráp lần đầu tiên để thi công 3km mặt
đờng BTXM trên QL12.
Về các u nhợc điểm chính của máy rải
khuôn trợt PC-8700 thì cũng tơng tự nh đối
với máy COMMANDER III nêu ở mục 3.2.

Hình 3. Thiết bị rải mặt đờng BTXM kiểu Power
CURBUERS 8700 4 Dải xích
3.4. Đối với máy rải bê tông chuyên
dụng kiểu Gomaco C - 450X - di chuyển
trên ray.
Gomaco C-450X là loại thiết bị rải tự
động chuyên dụng có nhiều u điểm, đợc sử

BTXM, đáp ứng chủ trơng công nghiệp hoá
và hiện đại hoá XD đờng bộ.
- Chất lợng mặt đờng BTXM nói chung
đảm bảo tốt. Bề mặt lớp BTXM phẳng và kích
thớc tấm sau khi rải vuông thành, sắc cạnh.
- Kích thớc và trọng lợng máy gon nhẹ,
có thể sử dụng tại các công địa chật hẹp.
- Điều khiển, sử dụng, vận hnàh và thao
tác đơn giản, dễ dàng.
- Tiêu hao nhiên liệu ít, giá thành thuê ca

máy giảm.
- Kinh phí đầu t mua máy thấp, chỉ bằng
1/3 giá thành so với máy rải khuôn trợt (đã
qua sử dụng).
- Đào tạo, chuyển giao công nghệ nhanh
chóng, thuận lợi.
- Thuận lợi cho công tác bảo dỡng và
thay thế.
- Lắp đặt ván khuôn và ray đơn giản,
không đòi hỏi chi phí cao và tốn thời gian.
- Năng suất rải BTXM không cốt thép
trên 1 vệt (vệt rộng 3,50 - 4,00m) trung bình
đạt 170 - 180m/ca.
b. Về nhợc điểm chính của máy rải
Gomaco C - 450X
- Phải chuẩn bị ván khuôn rời, lắp đặt thủ
công. Cần 6 - 8 công nhân chuyên lo lắp đặt,
tháo dỡ ván khuôn và ray.
- Máy không có khả năng tự hành vì di

bằng máy phụ thuộc rất nhiều yếu tố. Trong
đó có các yếu tố cơ bản nh: Chỉ dẫn kỹ thuật
công nghệ rải; Kỹ năng vận hành máy; Điều
kiện hiện trờng, điều kiện cung cấp vật liệu,
công tác hoàn thiện và chế độ bảo dỡng
BTXM.
Trong điều kiện hiện trờng rải BTXM
bằng máy ở Việt Nam đang còn rất khiêm tốn,
tổng cộng chiều dài các đoạn rải bằng máy
mới chỉ vài chục km, cho nên trong bảng tổng
hợp dới đây, chỉ nêu và nhận xét sơ bộ về
chất lợng thi công một số đoạn đờng bằng
máy mang tính chất tham khảo.
Bảng 3. Nhận xét chất lợng thi công một số
đoạn đờng BTXM bằng máy rải khuôn trợt.
STT Đoạn đờng BTXM Loại máy Nhà thầu Chất lợng
1
Đờng hạ cất cánh
SB Tân Sn Nhất, TP
Hồ Chí Minh
HTH-6000
1220 Pav
Bộ quốc phòng
Tổng Cty XDCT 6
Khuôn trợt không
hoạt động
Chất lợng đạt
yêu cầu.
2
Km 494 Km 478,

Mặt đờng khá
bằng phẳng.
Chất lợng tốt.
5
Km 21 Km 27,
QL12, Quảng Bình
Power
Curbers
PC - 8700
Nhà thầu Cty
Trờng Thịnh
Mặt đờng khá
bằng phẳng.
Chất lợng tốt.
4.2. Nhận xét về giá thành
Theo thông tin sơ bộ tìm hiểu qua các

nhà thầu cho thấy giá thành mua thiết bị rải
khuôn trợt COMMANDER III (mới) gấp 3 lần
mua thiết bị đã qua sử dụng Wirgen SP500;
xấp xỉ giá thành của máy PC 8700 (mới) và
gấp khoảng 4 lần so với giá mua máy rải
BTXM kiểu tang trống Gomaco C450X.
Hoặc có thể xếp hạng tơng đối về giá
thành mua máy nh sau:
- Giá mua máy rải kiểu tang trống lăn
Gomaco C450X chỉ bằng 1/4 giá mua máy
mới kiểu ván khuôn trợt.
- Giá mua máy rải khuôn trợt đã qua sử
dụng, tuỳ theo hiện trạng khi mua về, có giá

phức tạp hơn.
- Các chi tiết thay thế của máy không dễ
tìm mua tại thị trờng Viêt Nam.
V. Kết luận v kiến nghị
Từ đặc điểm kỹ thuật của các loại máy
cũng nh tình hình sử dụng, khai thác các
thiết bị nói trên trong điều kiện Việt Nam, có
thể rút ra đợc một số nhận xét sau :
- Việc sử dụng thiết bị rải BTXM ván
khuôn là một bớc tiến mới của tiến trình
nghiên cứu ứng công nghệ thi công tiên tiến
trong xây dựng đờng bộ Việt Nam. Nó mở ra
khả năng áp dụng các loại thiết bị rải hiện đại
nhằm không ngừng nâng cao chất lợng và
tốc độ thi công mặt đờng BTXM ở Việt Nam.
- Trớc mắt, trong điều kiện số lợng các
dự án xây dựng đờng ô tô hoặc đờng băng
sân bay có sử dụng mặt đờng BTXM còn cha
nhiều, nên tiếp tục khai thác một cách hiệu quả
các thiết bị thi công mặt đờng bê tông xi măng
đã đợc mua về trong thời gian qua. Lu ý sử
dụng, vận hành và bảo dỡng các thiết bị này
một cách chính xác, tuân thủ đúng các qui định
kỹ thuật của từng loại máy đề đảm bảo chất
lợng công trình đợc tốt nhất.
- Trong những năm tới, khi mà các dự án
xây dựng mặt đờng BTXM đợc triển khai
nhiều hơn nữa, có thể mua thêm một số thiết
bị thi công mới để có thể nâng cao hơn nữa
chất lợng công trình và năng suất lao động