Quy tắc và các giai đoạn đánh giá
tác động môi trờng dự án Ks. Nguyễn Hoàng Tùng
Bộ môn Dự án Quản lý dự án
Trờng Đại học Giao thông Vận tải

Tóm tắt: Lm thế no để có thể triển khai các hoạt động của công tác đánh giá tác động
môi trờng dự án l một vấn đề thu hút đợc một lợng đông đảo những ngời quan tâm. Bi
báo ny trình by các quy tắc v các nội dung công việc cần thực hiện cụ thể trong từng giai
đoạn đánh giá tác động môi trờng dự án ở VIệt Nam.
Summary: How to perform the actions of Environmental Impact Assessment of Projects?
The answer to this question makes attractive points toward a huge number of people who pay
their attention to this. The article presents principles and detail works inside phrases of
Environmental Impact Assessment of Projects in Viet Nam. I. Đặt vấn đề
CT 2
Đánh giá tác động môi trờng (EIAOP) là một bộ phận công việc không thể thiếu đối với
bất kỳ một dự án nào đợc triển khai. Chất lợng của việc thực hiện Đánh giá tác động môi
trờng có ảnh hởng rất lớn tới sự thành công của dự án. Yêu cầu về đảm bảo chất lợng
EIAOP gắn liền với yêu cầu về đảm bảo các quy tắc và nội dung thực hiện EIAOP.
ii. Nội dung
Đánh giá tác động môi trờng là một quá trình đợc thực hiện trong suốt vòng đời dự án.
Chính vì vậy, để thuận tiện trong triển khai và thực hiện, nó đợc phân chia tơng ứng theo các
giai đoạn của vòng đời dự án. Sự phân chia này không chỉ đơn giản là tạo thuận lợi cho việc
thực hiện EIAOP mà quan trọng hơn là nó tạo ra những phân định rõ ràng về nội dung, phạm vi
cũng nh thời gian thực hiện. Tại những phân định đợc tạo ra này, các kết quả EIAOP đạt độ

giai
đoạn 4
Vòng đời
dự án
Báo cáo
khả thi
Xác định
dự án
Báo cáo
tiền khả
thi
Giải quyết
các vấn đề
còn tồn tại
Thực hiện
xây dựng
dự án
Kết thúc
xây dựng
dự án
EIAOP
giai
đoạn 3
EIAOP
giai
đoạn 1
EIAOP
giai
đoạn 6
EIAOP

Sau đây sẽ đề cập đến các yêu cầu, nội dung và trình tự thực hiện EIAOP của các giai
đoạn.
1. EIAOP giai đoạn 1
Giai đoạn 1 đợc bắt đầu từ lúc có ý tởng đến khi xác định đợc dự án. Phạm vi nghiên
cứu trong giai đoạn này tập trung chủ yếu là môi trờng kinh tế, môi trờng văn hoá xã hội và
môi trờng chính trị.
DYêu cầu của EIAOP trong giai đoạn này (đồng nghĩa với việc nghiên cứu các cơ hội đầu
t cho dự án )là:
- Xác định các căn cứ pháp lý dự án.
- Thu thập các tài liệu, dữ liệu về các mục tiêu của quốc gia có liên quan đến việc hình
thành dự án.
D Nội dung thực hiện:
Các yếu tố môi trờng cần phải xem xét trong giai đoạn này là:
CT 2
- Các nguồn lực tự nhiên tiềm năng sẵn có phục vụ cho nhu cầu sản xuất.
- Thực trạng phát triển của khu vực kinh tế có liên quan đến dự án.
- Nhu cầu hàng hoá trong tơng lai ứng với sự phát triển của xã hội.
- Thực trạng hàng hoá nhập khẩu và xu hớng thay thế của hàng hoá nhập khẩu.
- Các yếu tố văn hoá, kinh tế xã hội và phong tục tập quán có thể ảnh hởng đến dự án.
- Khả năng thành công của dự án đã thực hiện trong cùng một nền tảng điều kiện nh dự
án đang chuẩn bị triển khai.
- Khả năng liên kết với các ngành công nghiệp, các địa phơng hoặc các quốc gia khác.
- Khả năng thích ứng với môi trờng kinh doanh mới của dự án.
- Khả năng đa dạng hoá sản phẩm đáp ứng yêu cầu đòi hỏi của sản xuất trong từng thời
kỳ.
- Khả năng mở rộng quy mô dự án cả về phạm vi lẫn quy mô vốn.
- Các điều kiện đầu t khi tiến hành triển khai dự án do chính phủ quy định.
- Các chính sách pháp lý về đầu t trong các ngành công nghiệp, các ngành có liên quan
đến dự án.
- Khả năng sẵn sàng và chi phí cho các yếu tố liên quan đến việc sản xuất sản phẩm.

sâu hơn ở các giai đoạn tiếp theo.
DNội dung thực hiện:
Đa ra các kết quả thực hiện EIAOP trong giai đoạn 1 nhằm thuyết minh cho việc xác định
dự án.
Đa ra các phơng pháp đánh giá tác động môi trờng áp dụng trong dự án trong đó phải
thể hiện đợc nguyên tắc đánh giá, cách thức đánh giá của từng phơng pháp.
Đa ra các kết quả đánh giá tác động của môi trờng đến việc lựa chọn phơng án đầu t
cụ thể của dự án. Trong đó phải lý giải đợc việc lựa chọn địa điểm thực hiện dự án, quy mô
công suất, biện pháp kỹ thuật áp dụng. Đa ra các kết quả đánh giá tác động của dự án đến môi trờng trong từng giai đoạn cụ thể
trong quá trình thực hiện dự án trong đó phải bao gồm cả hệ thống kiểm tra, kiểm soát tác động
môi trờng trong quá trình vận hành dự án.
Các giải pháp môi trờng đã đợc lồng ghép trong nội dung dự án, các biện pháp giảm
thiểu tác động tiêu cực trong từng giai đoạn và chơng trình quản lý, quan trắc và giám sát môi
trờng kèm theo.
DCác bớc thực hiện:
Bớc 1 Tập hợp đầy đủ các kết luận của EIAOP giai đoạn trớc.
Bớc 2 Xác định danh mục các nội dung cần thực hiện đánh giá tác động môi trờng kể
trên.
Bớc 3 Xác định các biện pháp đánh giá tác động. Các kết quả đánh giá tác động phải
chỉ ra đợc các tác động cần thiết và không cần thiết của từng yếu tố xem xét.
Bớc 4 - Lập báo cáo tổng kết đánh giá tác động môi trờng, đa ra các kiến nghị cần thiết
phục vụ cho việc ra quyết định trong việc nên hay không nên tiến hành các nghiên cứu tiến tới
thực hiện dự án ở các giai đoạn tiếp theo.
3. EIAOP giai đoạn 3
Giai đoạn 3 bắt đầu từ thời điểm nghiên cứu tiền khả thi đã đợc duyệt, chuẩn bị và tiến tới
hoàn thành nghiên cứu khả thi dự án. EIAOP trong giai đoạn này thực chất là việc triển khai sâu
hơn, chi tiết hơn các nghiên cứu EIAOP trong giai đoạn 2 nhằm phục vụ một cách tốt nhất cho

môi trờng giai đoạn 3 đợc hiểu là thay thế báo cáo giai đoạn 4, báo cáo này sau khi đợc xét
duyệt sẽ làm cơ sở để tiến hành các công việc của đánh giá tác động môi trờng giai đoạn 5.
DYêu cầu của EIAOP trong giai đoạn này là:
- Xem xét và kết hợp các yêu cầu cần đạt đợc theo các hớng mục tiêu đã đề ra.
- Lập và đa ra các điều khoản thoả thuận chung về sử dụng cũng nh duy trì các nguồn
lực tự nhiên của môi trờng.
DNội dung thực hiện:
- Chiếu theo nội dung của báo cáo đánh giá tác động môi trờng giai đoạn 3 để tiến hành
rà soát, điều chỉnh bổ sung trên cơ sở các kết luận thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi
trờng của cơ quan có thẩm quyền.
CT 2
- Giải quyết vấn đề tồn tại theo hớng kết hợp đa mục tiêu một cách hợp lý nhất.
- Kiểm tra, rà soát và đa ra giải pháp điều chỉnh những bất hợp lý còn cha đợc chỉ ra
trong các kết luận thẩm định để kiến nghị điều chỉnh đảm bảo sự thuận lợi tốt nhất trong quá
trình triển khai thực hiện xây dựng dự án.
DCác bớc thực hiện:
Đánh giá tác động môi trờng trong giai đoạn này thực chất và việc hoàn thiện và bổ sung
cuối cùng cho EIAOP giai đoạn 3 nhằm đảm bảo tốt nhất cho việc tiến hành công tác xây dựng
dự án đợc tiến hành thuận lợi đúng theo kế hoạch đã định. EIAOP giai đoạn này là căn cứ đối
chiếu, theo dõi, kiểm tra trong giai đoạn thực hiện. Bất kỳ một sự kiện bất thờng có liên quan
mà không đợc đề cập đến trong nội dung của EIAOP giai đoạn này đều phải đợc xử lý theo
các quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Trình tự thực hiện nh sau:
Bớc 1 Tập hợp đầy đủ các nội dung, kết luận EIAOP trong giai đoạn 3.
Bớc 2 Bổ sung điều chỉnh các nội dung cần thiết.
Bớc 3 - Lập báo cáo tổng kết đánh giá tác động môi trờng trong đó phải đa ra đợc các
kết luận, nghiên cứu bổ sung cần thiết cho thấy các vấn đề còn tồn tại trong giai đoạn trớc đó
(nếu có) đã đợc giải quyết. 5. EIAOP giai đoạn 5

đa công trình vào sử dụng. Đây là giai đoạn cuối cùng trong việc thực hiện EIAOP chính vì
vậy nó mang tính tổng kết, kết luận lại toàn bộ quá trình thực hiện EIAOP trong các giai
đoạn trớc đồng thời đa ra hệ thống kiểm tra, kiểm soát môi trờng trong quá trình vận
hành dự án.
DYêu cầu của EIAOP trong giai đoạn này là:
- Đa ra các báo cáo về hiệu quả thực hiện các tiêu chí về môi trờng đã đợc đặt ra
- Chỉ ra các tác động không lờng trớc xảy ra trong quá trình thực hiện dự án. - Đa ra hệ thống kiểm tra, kiểm soát tác động môi trờng trong quá trình vận hành dự án.
- Đề xuất các bài học kinh nghiệm cho các dự án tiếp sau.
DNội dung thực hiện:
- Xem xét, đánh giá và báo cáo toàn bộ các quá trình thực hiện các nội dung của EIAOP
trong giai đoạn thực hiện xây dựng dự án trong đó có trình bày các vấn đề, sự cố phát sinh
không có trong dự kiến.
- Đa ra các kết luận, kiến nghị, bài học kinh nghiệm trong các dự án tiếp sau.
DCác bớc thực hiện:
Bớc 1 Tập hợp đầy đủ các nội dung, kết luận trong và sau khi thực hiện EIAOP giai
đoạn 5.
Bớc 2 - Lập báo cáo đánh giá toàn bộ quá trình và kết quả thực hiện EIAOP.
Bớc 3 Báo cáo, bàn giao công tác kiểm tra, kiểm soát tác động môi trờng trong quá
trình vận hành dự án cho cơ quan có thẩm quyền.
iii. kết luận
Nh vậy, thông qua các yêu cầu, nội dung và trình tự thực hiện của các giai đoạn EIAOP
chúng ta có thể thấy rằng các nội dung EIAOP của các giai đoạn có tính kế thừa cao, các nội
dung liên tục đợc phát triển đến một mức độ nhất định đảm bảo phù hợp với yêu cầu đặt ra
trong từng giai đoạn. Sự phát triển này không đơn giản chỉ là việc triển khai sâu hơn mà còn là
việc xử lý, hạn chế khắc phục các vấn đề còn tồn tại trong các nội dung EIAOP trong các giai
đoạn trớc. Điều này cho thấy, EIAOP không phải là một chu trình công việc đợc thực hiện một
cách máy móc và khiên cỡng đối với các dự án. Mỗi một dự án tuỳ theo đặc điểm, tính chất cụ