Chng 3 Phn mm

3.1 Các kiu phn mm
3.1.1 Phn mm h thng và phn mm ng dng

H điu hành
H điu hành là mt chng trình đc bit, đc ti mt cách t đng khi máy
tính khi đng. H điu hành cho phép qun lý mi hot đng ca phn mm và phn
cng máy tính. H điu hành đu tiên dành cho máy tính PC chính là MS DOS
(Microsoft Disk Operating System). H điu hành này bao gm nhng chc nng rt
c bn và ngi dùng cn phi hiu mt chút v máy tính. Giao din ca h điu hành
DOS không thân thin lm vi ngi s dng bi h điu hành này không cung cp
giao din đ ha tng tác mà ch có th giao tip vi máy tính thông qua câu lnh
điu khin. Sau đó Microsoft gii thiu Windows và ngày nay h điu hành này đã
đc s dng rng rãi trong PC. Có nhiu phiên bn h điu hành Windows khác
nhau, phiên bn đu tiên ca Windows đc gi là Windows 3.1. Phiên bn này mnh
hn DOS và d s dng bi nó đa nhim và có h tr giao din ngi s dng. Ngi
dùng có th s dng bàn phím đ nhp liu và chut đ ra lnh, điu khin các thc
đn…Các phiên bn v sau này ca Windows gm Windows 95, Windows NT,
Windows 98, Windows 2000, Windows XP và Windows 2003. Các phiên bn ca
Microsoft Windows hu ht là trông ging nhau và tt c đu d s dng hn
Windows 3.1 rt nhiu. Hình
minh ha là biu tng ca hai h điu hành ni ting và
thông dng hin nay, bên trái là biu tng H điu hành Windows XP ca Microsoft,
bên phi là biu tng ca H điu hành mã ngun m Linux.

Hình 3.1.1.1 (Biu tng Windows XP và Linux)

Chng trình ng dng
• Chng trình ng dng là các phn mm chy trên nn ca điu hành. Các chng

tiên ca Windows đc gi là Windows 3.1. Phiên bn này mnh hn DOS và d
s dng do có giao din ngi s dng có ngha là ngi dùng có th điu khin
bng chut tác đng vào các thc đn hoc các biu tng. Các phiên bn v sau
này ca Windows gm Windows 95, Windows NT, Windows 98, Windows 2000,
Windows XP và Windows Longhorn. Các phiên bn ca Microsoft Windows hu
ht là trông ging nhau và tt c đu d s dng hn Windows 3.1 rt nhiu. IBM
cng đa ra mt h điu hành có tên gi là OS/2 nhng h điu hành này không
đc ph dng cho lm và ch đc s dng trong mt s ít các công ty . UNIX và
Linux cng là các h điu hành có th chy trên PC. Các loi máy tính khác nh
nhng máy đc sn xut bi Apple có h điu hành đc thù riêng.
• Tham kho thêm thông tin ti các website sau đ bit chi tit v các h điu hành
thông dng hin nay :
Microsoft Windows: Microsoft:
IBM OS/2 :
Linux:
UNIX:
3.3 Phn mm ng dng
3.3.1 Mt s phn mm thông dng và các ng dng.

Chng trình ng dng (Application Programs)

26

• Chng trình ng dng là chng trình đc thc thi nhm gii quyt mt công
vic nào đó theo nhu cu ca ngi dùng, sau khi h điu hành đã đc khi đng.
Ví d chng trình x lý vn bn nhm giúp ngi dùng có th vit th, to báo
cáo , bng tính giúp ngi dùng có th tính toán s liu, c s d liu giúp ngi

Lotus 123 Chng trình c s d liu (Databases)
• Chng trình c s d liu (database), ví d nh chng trình Microsoft Access,
cho phép ngi dùng có th to mi thông tin, lu tr thông tin và sau đó có th s
dng các thông tin đó theo các nhu cu khác nhau. S d có th làm đc nh vy
là vì phn mm CSDL cho phép lu tr thông tin theo cu trúc, giúp cho vic truy
xut thông tin d dàng và khoa hc.
• Thông tin chi tit có th tham kho trên các website

27

Microsoft Access />
Lotus Approach
/>

Chng trình trình din (Presentation)
• Chng trình trình din, nh Microsoft PowerPoint, cho phép ngi dùng to ra
các bn trình chiu chuyên dng, sau đó có th đc s dng đ trình chiu bng
máy chiu qua đu (overhead) hoc kt ni vi máy chiu chuyên dng (projector)
đ trình din trc đông ngi. S dng phn mm trình din, ngi dùng có th
hin th trc tip bn trình bày ca mình lên màn hình máy tính hoc lên bng trng
nh máy chiu projector.
• Thông tin chi tit có th tham kho trên các website
Microsoft PowerPoint
/>
Lotus Freelance
đi tng cng khá ging nhau nên khi ngi dùng chuyn t mt chng trình
đc cung cp bi mt nhà sn xut này ti mt chng trình đc cung cp bi
mt nhà sn xut khác ngi đó s thy vic chuyn đi khá d dàng.
• GUI cng cho phép các lp trình viên d dàng vit chng trình theo các quy tc
giao din nht quán.
3.5 Phát trin h thng
Th nào là phát trin h thng
• ây là mt thut ng đc s dng đ mô t cách thc các h thng, phn mm t
lúc chun b trin khai ti lúc xác đnh, mã hoá, kim th và phân phi cho ngi
s dng
3.5.1 Các quá trình phát trin h thng máy tính
Th nào là mt chu trình phát trin h thng
• Hu ht các d án công ngh thông tin làm vic trong mt chu trình. Bc đu tiên
là phân tích nhu cu ngi dùng . Công vic này thng đc thc hin bi mt h
thng phân tích chuyên nghip, cho phép hi và tìm hiu ngi s dng chính xác
h mun h thng làm gì. Bc tip theo là bc lên k hoch và ch ra các công
vic s đc thc hin trên h thng máy tính thc t nh th nào. Lp trình viên s
ly các ch tiêu k thut t phn phân tích h thng và sau đó mã hóa, chuyn thành
các chng trình máy tính . Bc tip theo là vn hành th và kim tra, rà soát li,
b sung đánh giá, nhu cu. Bc cui cùng gii thiu h thng mi và phát hành s
dng. Phía ngi dung s bt đu s dng h thng, đánh giá và gi ý nhng ci
tin mi và quá trình đc bt đu li t đu. Có nhiu phng pháp lun xác đnh
quy trình phát trin mt h thng và thng thng ta s thy bn giai đon đc
lit kê di đây.
Phân tích, thit k, lp trình và kim th
29
u đim ca GUI