Chng
2
Màn hình nn - Desktop
Màn hình nn Windows 2000 là ca s đu tiên ca H điu hành dành cho ngi s dng. Ngi
dùng ra lnh cho h điu hành bng thao tác đn gin qua vic thao tác vi các biu tng sinh
đng. Thanh tác v (Task Bar) nm  chân màn hình nn. u trái ca thanh tác v có nút Start.

màn hình
nn vi
các biu
tng
thanh tác v

(task bar)
N
út Star
t

Các thao tác c bn vi chut máy tính
K thut s dng chut

phím chut phi
phím chut trái
Nm vng cách thc và mc đích s dng ca tng thao tác s giúp ngi dùng tit kim thi gian,
tng hiu qu làm vic vi máy tính.

Con tr chut Hình nh mt mi tên trên màn hình thay đi v trí theo
thao tác di chuyn con chut ca ngi s dng
Nhn chut Cm t “nhn chut” có ý ngha là nhn phím chut


Cui cùng là đóng ca s My Computer đã đc m bng cách nhn chut lên nút có du x
Làm quen vi thanh thc đn Start
Nhn chut vào nút Start làm xut hin thanh thc đn vi
các danh mc phân chia theo ch đ cho phép ngi s dng
d dàng ra lnh cho máy tính.
Mc Run: cho phép gõ lnh.
Mc Help: cho phép m ca s tr giúp Help.
Mc Search: cho phép m chng trình tìm kim tp tin, th
mc hoc các máy tính trên mng.
Mc Settings: cho phép m chng trình thao tác điu khin,
chnh sa h thng.
Mc Documents: cho phép m các tp tin đc sp xp theo
thi gian to lp.
Mc Programs: cho phép m các mc liên kt đn các chng
trình ng dng đã đc cài trên máy.
Thao tác vi thc đn lnh
Mc Run - cho phép gõ lnh
Nhn chut vào nút Start, chn mc Run làm xut hin hp thai nhp lnh. Ví d gõ lnh "calc"
đ m bng tính s hc.

nhp lnh
vào ô này


Du mi tên hình tam giác bên phi xut hin trên mi danh mc cho bit có hp lnh con xut
hin khi di chuyn con tr đn danh mc này.
Khi xut hin mi tên kép  bng danh mc, ngi s dng bm vào mi tên kép đ hin th phn
ni dung đang b che du.
☯
Thc hành vic m chng trình máy tính s hc
+ Nhn nút Start, chn mc Program > Accessories > Calculator. Nhn chut ti mc Calculator
đ m chng trình máy tính s hc.

Khái nim v  đa, tp tin và th mc
 đa vt lý và  đa logic
Máy tính lu kt qu x lý trên các b nh ngoài gm: đa mm, đa cng, đa quang, đa quang
t,  ngi dùng thao tác đc vi các thit b lu tr vt lý, mt  đa cng vt lý có th đc
h điu hành phân chia thành nhiu vùng khác nhau gi là  đa logic. Mi  đa logic đc đt tên
theo mt ch cái.
Ch cái A - qui c hình thc cho  đa mm th nht đc cài trên máy và ch cái B qui c hình
thc cho  đa mm th hai (nu có).
Bt đu t ch cái C đc qui c hình thc cho các phân vùng  đa cng ca máy tính;  đa
quang;  đa lu tr di đng,
Tp tin
Trong h điu hành Windows, tp tin là đi tng cha d liu. Ví d các vn bn sau khi nhp
vào máy đc lu thành các tp tin đ sau đó có m ra xem li, chnh sa/in n và có th xoá đi.
Quy đnh chung v tên đy đ ca mi tp tin nh sau:
Têntptin . kiutptin
Kiu tp tin còn đc gi là phn m rng. Chúng ta có th xem qua mt s kiu tp tin thông
dng sau:


Th
m

c
g
c <
t
ên  đa lo
g
ic>

Có th hình dung h thng th mc ca Windows qua t đng ngn phiu tra cu sách ti th vin.
T đng ngn phiu là th mc gc, trong t sách có các ngn chia nh theo tng ch đ đó là các
th mc con. Mi tm phiu là mt tp tin cha thông tin tóm tt v cun sách.
T
T
ê
ê
n
nc
c

h
h

m
m


c
cTên tp tin có hai phn: phn tên t đt và phn m rng.
 H điu hành cho phép đt tên dài đn 225kí t nhng đ d qun lý tp tin ch nên
đt tên ngn gn, gi nh đn ni dung cha trong tp tin (ví d:
thongke_taisan_quy1.doc), không gõ ting Vit trong phn tên và nên s dng du
ni gia các cm t.
 Phn m rng là phn do các chng trình to tp tin t đng thit lp.
 Tên th mc đc đt nh tên tp tin nhng không cn đn phn m rng.
Mt s nhn xét
 Các th mc con cùng cp không có tên trùng nhau.
 Th mc con có th trùng tên vi th mc m ca nó.
 Hai tp tin cha trong cùng mt th mc thì không có tên trùng nhau, nhng khác
th mc thì có th.
 Mt tp tin phi cha trong mt th mc nhng không cha đng thi trong hai
th mc con cùng cp.



p
pt
t
i
i
n
n

 din t v trí ca tp tin trong h thng th mc chúng ta cn vit đng dn theo cách sau: [
đa gc:] [\] [<tên th mc> \ \ <tên th mc> \ <tên tp tin>]
Ví d:
ng dn C:\congvan2004\danhsachCB1.doc ch ra tp tin danhsachCB1.doc đang
đc cha trong th mc congvan2004 thuc  đa C.
Làm vic vi biu tng
Phân loi biu tng
Biu tng đc bit ca h điu hành
+ Gm biu tng My Documents, My
Computer, My Network Places, Recycle
Bin, Internet Explorer.
+ Khi cài đt xong h điu hành thì các
biu tng này đc to ra ngay trên màn


T
T


o
ot
t


p
pt
t
i
i
n
nđ
đ


n

o
ot
t
h
h

m
m


c
cBc 1: nhn chut phi trên màn hình nn làm xut hin hp
lnh.
Bc 2: chn mc New > Folder
Thc hành:

To ba th mc mi, hai tp tin mi trên màn hình nn.


a
n
n
h
h
Ý ngha ca nút bm nhanh đó là rút ngn thao tác cho ngi s dng.
Thc hin thao tác minh ha
Chúng ta đã mt ln thc hin m chng trình máy tính s hc bng cách
+ Nhn nút Start, chn mc Program > Accessories > Calculator. Nhn chut trái ti mc
Calculator đ m chng trình máy tính s hc.

Theo cách làm trên ngi s dng phi thao tác chut nhiu ln qua các thc đn lnh. Nu thao tác không chính xác s không m đc chng trình.
Thc hin to nút bm nhanh đt trên màn hình nn đ m chng trình ch bng mt ln bm nút.
+ Nhn nút Start, chn mc Program > Accessories > Calculator.
+ Nhn chut phi ti mc Calculator đ m hp lnh. Chn mc Send to > Desktop (create
shortcut). T
T


h

H điu hành Windows 2000 cho phép to nút bm
nhanh (tên ting Anh là Shortcut) cho các biu tng
mà chúng ta thy trên màn hình.
Cách thc hin
Bc 1: nhn chut phi trên biu tng làm xut hin
thc đn lnh.
Bc 2: di chuyn con tr v mc Create shortcut

Lu ý: Có th đi biu tng ca nút bm nhanh khi chn mc Change Icon trong hp thoi
Properties ca nút. 



i
i

t
t
ê

n
g
g

Cách thc hin
Bc 1: nhn chut phi lên biu tng làm xut hin hp
lnh.
Bc 2: chn mc Rename. Sau đó gõ tên mi vào ô nhp.
Lu ý: khi đi tên ca tp tin không nên thay đi phn m rng ca nó.
Cách đi tên đn gin
Ch cn nhn chut mt ln vào phn tên ca biu tng lp tc h điu
hành cho phép gõ tên mi nh hình minh ha.
S
S


p
px

b
i
i


u
ut
t




n
n
g
gt
t
r
r
ê
ê
n
n



Bài thc hành: Làm theo trình t di đây
(1) To mt th mc mi
(2) To mt nút bm nhanh cho th mc.
(3) To mt nút bm nhanh cho nút bm nhanh đã to  mc (2).
(4) To mt tp tin mi
(5) To mt nút bm nhanh cho tp tin.
(6) To mt nút bm nhanh cho nút bm nhanh đã to  mc (5).
(7) To nút bm nhanh cho My Computer. Làm vic vi tp tin và th mc trên Desktop
Chn nhóm tp tin, th mc lin k
Thao tác bng thit b chut
Kéo di chut to mt đng hình ch nht bao quanh các biu tng mun chn. Các biu tng
đc chn đi sang màu ti nên thao tác chn đc gi nôm na là "bôi đen đi tng". Khi to
đng bao có th d dàng phóng to hoc thu nh vùng chn.

xut hin
đng bao
hình ch nht
Thao tác bng bàn phím
Bc 1: nhn chut chn mt biu tng ca góc trên bên trái (hoc góc di bên phi).
Bc 2: Gi phím Shift, bm phím mi tên qua trái/qua phi hoc mi tên đi lên trên/đi xung
di đ m rng hoc thu nh vùng chn.
Thao tác kt hp gia chut và bàn phím
Bc 1: nhn chut chn mt biu tng ca góc trên bên trái (hoc góc di bên phi).
Bc 2: Gi phím Shift và nhn chut vào biu tng  các góc vùng chn.
Chn nhóm biu tng ri rc
Thao tác tng t nh chn nhóm biu tng lin k, nhng đim quan trng nht phi làm đó là

- Nhn t hp phím Ctrl-C (tng đng vi mc Copy)
- Chn ni cn sao chép (là màn hình nn hay th mc khác)
- Nhn phím Ctrl-V (tng đng vi mc Paste)
Cách th 2:

- u tiên là chn nhóm biu tng
- Gi phím Ctrl và kéo di chut nhóm biu tng đã chn đn ni cn sao chép.
Di chuyn tp tin, th mc
Vic di chuyn tp tin, th mc có hai trng hp
V trí đích đn là Desktop
Cách thc hin
Bc 1: chn biu tng hoc nhóm biu
tng. (không phân bit tp tin hay th mc)
Bc 2: nhn gi chut trên vùng chn, kéo
di chut đa vùng chn đn v trí khác.
V trí đích đn là mt th mc
Cách thc hin
Bc 1: chn biu tng hoc nhóm biu
tng. (không phân bit tp tin hay th mc)
Bc 2: nhn gi chut trên vùng chn, kéo
di chut đa vùng chn đn th mc đích. Lu ý: vic di chuyn t do biu tng trên
màn hình nn-Desktop ph thuc vào mc
Auto Arrange có đc kích hot hay không.
Hình trên minh ha vic di chuyn tp tin
Image12 và hai th mc đn th mc có tên
là congvan


thùng rác đang cha
tp tin hoc th mc đã b xóa
Lu ý: Nu dùng t hp phím Shift-Del đ thc hin xóa thì tp tin, th mc mt hn không lu
trung gian trong thùng rác. M tp tin
Cách thc hin
Cách 1: nhn đúp lên biu tng tp tin.
Cách 2: nhn chut phi trên biu tng tp tin làm xut hin hp lnh.
Có hai lnh đ chn:
- lnh Open: có chc nng m tp tin bng chng trình đã đc đng ký vi h điu hành. Ví d:
tp tin congvan.doc đc đng ký là m bng chng trình son tho vn bn MS-Word. Vic
đng ký này đc thc hin t đng khi chúng ta cài đt chng trình son tho MS-Word.
- lnh Open with: có chc nng m tp tin bng chng trình t chn trong hp thoi nh hình
minh ha sau

Theo hình minh ha, tp tin congvan có th đc m bng chng trình Notepad hoc Internet
Explorer. Nu mun m tp tin bng chng trình khác na khi chn mc lnh Choose Program
làm m tip hp thoi Open With

Chn mt chng trình m tp và nhn nút OK.
Lu ý: Nu nhn chn mc Alway use this chính là đng ký li vi h điu hành v chng trình
m tp cho nên mc này đ nguyên ô trng là tt nht.
Hp lnh ca màn hình nn - Desktop
Nhn chut phi trên màn hình nn s làm xut hin hp lnh cho phép ngi s dng điu khin
màn hình. Hình minh ha ca hp lnh ca màn hình nn nh sau:


- Lnh Refresh (gi là làm ti):
có ý ngha cp nht thông tin mi nht.
- Lnh Paste (gi là dán):
có ý ngha sao chép ni dung đã đc to nh bng lnh Copy (gi là sao chép) hay lnh Cut (gi
là ct) lên màn hình nn.
- Lnh Paste Shortcut (gi là to nút bm nhanh):
có ý ngha to nút bm nhanh trên màn hình nn cho ni dung đã đc to nh bng lnh Copy
(gi là sao chép) hay lnh Cut.
- Nhóm lnh New:

* Mc lnh Folder: cho phép to th mc mi.
* Mc lnh Shortcut: cho phép to nút bm nhanh trên màn hình nn cho các đi tng bt
k nh tp tin, th mc,
* Mc lnh Briefcase: cho phép to đi tng mi là Briefcase. Có th gi tên là túi h s
cp nht. i tng này đc s dng cho mc đích đng nht ni dung ca hai th mc
trong quá trình cp nht.
biu tng ca
Briefcase
ni dung cha trong
Briefcase

hp thai xut hin khi
mun đng nht ni
dung gia th mc
gc và túi h s cp
nht

Thanh thc đn lnh
Các thanh công c
nn ca s
Th mc Control Panel
 đa logic C - th mc gc
 đa A
- Ti góc trên, bên phi ca s có các nút:
- nút thu nh ca s. Ch còn mt nút bm nhanh trên thanh tác v cho phép m
li ca s.
- nút chc nng phóng to ca s chim toàn b màn hình;
- nút bin đi ca s v trng thái có th co giãn đc.
- nút đóng ca s. - Thanh cun ngang s t đng xut hin  di đáy ca s khi mt phn ni dung trong ca s b
che khut. Nhn chut vào biu tng
hoc đ di chuyn ni dung sang trái hoc phi.
- Thanh trng thái là ni hin th thông tin quan trng v các đi tng đc chn trong ca s.
- ng biên là đng vin mnh bao quanh các ca s ng dng. ng biên gii hn phm vi
ca s, phân bit phn ni dung bên trong và bên ngoài ca s. Có 2 loi: đng biên dc và
đng biên ngang.

a con tr chut v v trí bt k trên đng biên dc, biu tng con tr
chut chuyn sang hình mi tên
Nhn gi phím chut trái ri kéo dãn hoc thu nh ca s theo chiu ngang
a con tr chut v v trí bt k trên
đng biên ngang

t
ng ca s


- Các lnh điu khin ca s:
• Restore: Khôi phc ca s v kích thc trc đó. Ch có ý ngha khi ca s đang  ch
đ cc đi hoc cc tiu.
• Move: Di chuyn ca s đn v trí mi.
• Size: nh li kích thc ca ca s hin hành.
• Minimize: Thu nh ca s thành biu tng di thanh tác v.
• Maximize: Phóng to ca s chim toàn b màn hình.
• Close: óng ca s hin hành.
Di chuyn gia nhiu ca s
M ba ca s đ thc hành thao tác: My Computer, Recycle Bin, mt ca s th mc bt k.
(1) S dng nút Maximize đ phóng to các ca s đy màn hình, s dng nút Minimize đ thu nh
tng ca s thành nút bm nhanh trên thanh tác v; s dng nút Restore Down đ đa các ca s v dng có th thay đi kích c.
(2) Nhn chut vào nút bm nhanh trên thanh tác v đ m li các ca s.

(3) Chuyn điu khin ln lt qua các ca s bng cách nhn chut lên thanh tiêu đ.
(4) Chuyn điu khin ln lt qua các ca s bng t hp phím Alt-Tab.

(5) Nhp chut phi trên thanh tác v làm xut hin hp lnh. Thu nh tt c ca s cùng mt lt
bng cách nhn chn mc Minimize All Windows.


các ni dung trc.
Mc dù có th chn nhiu thanh công c đt trên thanh tác v nhng chúng ta ch nên chn mt
thanh công c đó là thanh Quick Launch, còn các thanh khác nên che du đi vì khong trng trên
thanh tác v không có nhiu.
- Thanh công c Quick Launch:
ây là mt tin ích không th b qua đi vi ngi s dng. Thanh công c này cha mt s nút
sn có rt cn thit đó là:
* Nút Show Desktop:

cho phép m ngay màn hình nn cho dù chúng ta đang làm vic vi bt k ca s nào.
* Nút bm nhanh t to:
ngi s dng có th to nút bm nhanh cho bt c chng trình nào và đt nút lên ngay trên thanh
công c này vi các bc làm nh sau:
Bc 1: to nút bm nhanh cho chng trình và đt trên màn hình nn
Bc 2: kéo nút bm nhanh mi to t trên màn hình nn xung thanh công c Quick Launch.
Ví d nh nút
có mt trên hình minh ha là nút bm nhanh cho chng trình gõ ting Vit
Unikey.
- Lnh Adjust Date/Time: cho phép m hp thai Date/Time Properties đ hiu chnh đng h
máy tính.

Th Date&Time cho phép chnh sa ngày/tháng/nm và gi. Th Time Zone cho phép chnh múi
gi đúng theo múi gi ca Vit Nam.
- Lnh Cascade Windows cho phép sp xp các ca s đang m theo dng mái ngói - Lnh Tile Windows Horizontally và Tile Windows Verticaly: cho phép xp các ca s dàn ngang