XÂY DỰNG PHONG CÁCH TƯ DUY HỒ CHÍ MINH
TRONG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ
Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

CN. NGUYỄN THANH DUNG
Bộ môn Tư tưởng Hồ Chí Minh
Khoa Lý luận chính trị
Trường Đại học Giao thông Vận tải

Tóm tắt: Cán bộ là gốc của mọi việc. Công việc thành công hay thất bại cũng từ cán bộ
mà ra. Trong sự nghiệp đổi mới hiện nay, đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý có vai trò quan
trọng nhằm tìm ra bước đi, cách làm mới phù hợp với từng hoàn cảnh. Muốn vậy, trước hết
người cán bộ lãnh đạo, quản lý cần xây dựng cho mình một phong cách tư duy khoa học. Việc
nghiên cứu, vận dụng phong cách tư duy Hồ Chí Minh là một việc có ý nghĩa quan trọng trong
việc xây dựng và hoàn thiện phong cách tư duy cho mỗi người đặc biệt là người lãnh đạo,
quản lý.
Summary: All problems are originated from Cadre which decides the success of every
commission. In the recent innovation period, Leaders and Managers play an important role in
discovering new suitable moves and methods to each circumstance. To carry out these tasks,
they have to form a logical thinking process for their own. Doing research along with putting
Ho Chi Minh thinking process manner into practice are some important ways to constitute and
enhance intellectual way of thinking for all people, especially today Leaders and Managers.
MLN-
VTKT
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Nghiên cứu, học tập phong cách tư duy
Hồ Chí Minh là một công việc có ý nghĩa rất
quan trọng, vừa cấp bách, vừa lâu dài đối với
nhịêm vụ bồi dưỡng và hoàn thiện nhân cách
của mỗi người, đặc biệt là người lãnh đạo,

lẫn sẽ thành bi kịch. Lúc này, nhiều người đã
đặt câu hỏi: Tại sao trong khi Nhật Bản vừa
đánh bại Sa hoàng, uy tín của Nhật Bản trên
trường quốc tế đang lên cao, Phan Bội Châu
cùng lớp lớp thanh niên Việt Nam hướng về
Nhật Bản với hy vọng cùng người da vàng,
Nhật Bản sẽ giúp Việt Nam đánh thực dân
Pháp… thì Nguyễn Tất Thành lại chọn cho
mình một hướng đi khác, về phương Tây,
sang “mẫu quốc” và một số nước khác xem họ
làm như thế nào để về giúp đồng bào mình.
Sau này, Người kể lại: “Vào trạc tuổi 13, lần
đầu tiên Người nghe những từ Pháp: “tự do,
bình đẳng, bác ái”[1]. Thế là người muốn làm
quen với nền văn hoá Pháp, tìm xem những gì
ẩn dấu đằng sau những từ ấy. Vì thế mà
Người nảy ra ý muốn sang xem “mẫu quốc”
ra sao và Người đến Paris.
Sự lựa chọn này chứng tỏ, vào giai đoạn đó
tư duy của Nguyễn Tất Thành đã phát triển đến
trình độ chín chắn, độc lập và sáng tạo, không
hề bị bối cảnh xung quanh chi phối. Bắt đầu từ
đây, Người bắt đầu cuộc hành trình đi tìm
hướng đi mới cho dân tộc và đó là quá trình tư
duy độc lập, tự chủ, sáng tạo của Người tiếp tục
toả sáng thể hiện trên một loạt những luận điểm
về con đường cách mạng Việt nam. Độc lập, tự
chủ, sáng tạo không chỉ trong tư duy mà cả
trong hành động cách mạng, trong kháng chiến
chống xâm lược và trong xây dựng đất nước.

đất nước và thời đại của Người?.
Với điểm nổi bật ấy, phong cách tư duy
Hồ Chí Minh là tấm gương sáng cho mỗi
người, đặc biệt là cán bộ lãnh đạo, quản lý
nhằm tìm tòi ra những cách đi đúng đắn, sáng
tạo đưa con thuyền cách mạng Việt Nam đi đến
thắng lợi. Vì vậy, nghiên cứu, học tập phong
cách tư duy Hồ Chí Minh là một giải pháp cơ
bản nâng cao trình độ văn hoá tư duy, khắc
phục có hiệu quả bệnh giáo điều, kinh nghiệm
của cán bộ ta trong điều kiện hiện nay.
MLN-
VTKT
2. Xây dựng phong cách tư duy Hồ Chí
Minh cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý
Có thể thấy cán bộ lãnh đạo, quản lý bao
gồm: cán bộ chủ chốt (cấp trưởng, cấp phó) ở
các cơ quan Đảng, chính quyền, lực lượng vũ
trang, đoàn thể, ban ngành, tổ chức chính trị
quần chúng từ xã, phường, trở lên, các cơ
quan trường học, cơ quan nghiên cứu, bệnh
viện và các doanh nghiệp nhà nước Đây là
đội ngũ có cấu trúc đa dạng bao gồm những
cán bộ khác nhau về cương vị, trách nhiệm,
quyền hạn… nhưng họ có đặc điểm chung là:
người lãnh đạo, quản lý. Qua hơn hai mươi năm đổi mới, tư duy
của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý đã có

duy khoa học cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo,
quản lý. Muốn vậy, cần phải thực hiện tốt một
hệ giải pháp toàn diện, đồng bộ với sự nỗ lực
cố gắng của toàn Đảng, toàn dân và của chính
đội ngũ cán bộ. Có thể đưa ra một số giải
pháp chủ yếu sau:
2.1. Tạo ra bầu không khí dân chủ trong
xã hội, tự do tư tưởng trong nghiên cứu thảo
luận, tranh luận.
Như chúng ta đều biết, nước ta quá độ lên
CNXH bỏ qua tư bản chủ nghĩa (TBCN) từ một
xuất phát điểm của một nước có nền kinh tế lạc
hậu. Cùng đó là sự thống trị hàng nghìn năm của
ý thức hệ phong kiến, những tập tục truyền
thống lạc hậu hình thành như một cốt cách bền
vững trong tâm lý xã hội, trong suy nghĩ của
mỗi con ngừơi Việt Nam. Đây là môi trường
khách quan tạo ra sức ì lớn của những yếu kém
về tư duy lý luận của cán bộ ta. Cơ chế ấy đã
“khuôn” suy nghĩ, hành động của con người vào
những quan điểm lý luận bị “chính trị hoá”, vào
những bậc thang đẳng cấp xã hội; lại bị "vòng
kim cô" của ý thức hệ Stalin bám chặt;mọi suy
nghĩ , hành động sáng tạo vượt ngoài “khuôn
mẫu” đó được coi là “xa lạ” với chủ nghĩa Mác
– Lênin. Nói gì hơi khác với lãnh đạo, với nghị
quyết, là coi như sai phạm chính trị, có thể bị
qui chụp đủ thứ… Cơ chế đó triệt tiêu bầu
không khí dân chủ, triệt tiêu môi trường sống
của tư duy khoa học, lối tư duy độc lập, tự chủ,

trước đây, thực tiễn hơn 20 năm đổi mới đã
chứng minh điều đó.
2.2. Đổi mới công tác cán bộ
Công tác cán bộ của Đảng và Nhà nước
còn nhiều hạn chế; công tác quản lý, kiểm tra
giáo dục, rèn luyện cán bộ nhiều nơi còn yếu,
chưa có một cơ chế đầy đủ bảo đảm quyền thực
sự của nhân dân trong việc giám sát, bãi miễn
đối với cán bộ. Việc đánh giá, bố trí, sử dụng
cán bộ nhiều khi còn chủ quan, chưa thật công
tâm, chưa hợp lý, thiếu dân chủ hay dân chủ
hình thức. Hiện tượng lấy những chuẩn giá trị
chung một cách cứng nhắc làm cơ sở để đánh
giá cá nhân, khiến nhiều người e ngại, thể hiện
nhân cách cá nhân, sống theo lối “gọt chân cho
vừa giầy”, tròn trĩnh “bất lợi, vô hại” không cá
tính. Hiện tượng chạy chức, chạy "nghề" còn
khá nặng nề ở một số nơi, một số cơ quan, ngăn
trở người có tài, có đức được sử dụng vào đúng
nơi, đúng chỗ, vào các cơ quan quản lý, trong
khi những kẻ bất tài, "con ông cháu cha", chạy
tiền chiếm hết chỗ. Bác từng nói, người cán bộ
phải "công tâm, công đức", làm việc gì cũng chớ
nên dùng người tư vào việc công, chớ nên lấy
của công dùng vào việc tư; chớ vì bà con bầu
bạn mà kéo họ vào chức này chức kia hay chớ
vì tiền tài, địa vị mà dìm những kẻ có tài hơn
mình. Người như thế là "bất chính".
MLN-
VTKT

bộ quản lý giỏi, thiếu chuyên gia đầu ngành
nhất là lý luận và khoa học công nghệ.
Trước tình trạng trên, cần quy hoạch lại
hệ thống đào tạo và bồi dưỡng lý luận về chủ
nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh
cũng như hệ thống bằng cấp trên lĩnh vực này
nhằm nâng cao chất lượng mà không rơi vào
chủ nghĩa hình thức, thiếu thực chất. Nên xác
định nội dung học tập chủ nghĩa Mác - Lênin
cho từng đối tượng; nên lược bỏ những gì
không còn phù hợp với Việt Nam. Cần khắc
phục tình trạng tràn lan, xu hướng “cử nhân
hoá”, “Thạc sỹ hoá” và “Tiến sỹ hoá” một
cách hình thức đối với cán bộ lãnh đạo và
quản lý. Đồng thời nâng cao chất lượng của
đội ngũ cán bộ nghiên cứu và giảng dạy chủ
nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh.
2.4. Động viên tinh thần tự giác học tập,
rèn luyện phương pháp tư duy biện chứng duy
vật mác xít của bản thân cán bộ Đảng viên
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “năng lực
con người không phải hoàn toàn do tự nhiên
mà có, một phần lớn là do công tác, do tập
luyện mà nên”. Trong khi đó, không ít cán bộ
thiếu ý thức tự tu dưỡng rèn luyện phương pháp tư duy độc lập, sáng tạo. Họ bằng lòng,
thoả mãn, dừng lại, ngại học tập, lười suy nghĩ,
“nhiều cán bộ lười học, lười ngiên cứu, một số

luyện để có tư duy đúng. Đó là cơ sở để có
những hành động đúng.
MLN-
VTKT
Trên đây là một số giải pháp nhằm xây
dựng phong cách tư duy Hồ Chí Minh trong
đôi ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý. Những giải
pháp ấy có quan hệ chặt chẽ, không tách rời
nhau trong đó ý thức tự rèn luyện của mỗi cá
nhân giữ vai trò quyết định đến sự hình thành
phong cách tư duy ấy. Để thực hiện được điều
đó, chúng ta cũng cần tiến hành đồng thời các
giải pháp khác, làm cơ sở, nền tảng để rèn
luyện tự ý thức của mỗi cán bộ lãnh đạo, quản
lý. Đồng thời, cũng cần kết hợp với cuộc vận
động học tập và làm theo tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh, đặc biệt, nên có những hình thức
"học tập và làm theo riêng với cán bộ quản lý.
Mục đích cuối cùng nhằm hình thành phong
cách tư duy khoa học, sáng tạo cho mỗi cán bộ
để họ là những cán bộ thực sự vừa hồng, vừa
chuyên, nhân tố quan trọng quyết định thành
công của sự nghiệp cách mạng nước nhà.
III. KẾT LUẬN
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhấn mạnh,
cán bộ là “gốc” của mọi việc, công việc có
thành công hay thất bại đều do năng lực cán bộ
cao hay thấp mà ra. Nhờ phong cách tư duy độc
lập, tự chủ, sáng tạo đã giúp Người lãnh đạo
cách mạng Việt Nam từ đêm tối của nô lệ, cần