NH HNG S DNG MT S CHT THI RN
TRONG CC NG DNG XY DNG

TS. O VN ễNG
GS. TS. PHM DUY HU
KS. NGUYN NGC LN
B mụn Vt liu Xõy dng
Vin KH v CN xõy dng giao thụng
Trng i hc Giao thụng Vn ti

Túm tt: Bi bỏo trỡnh by tng quan v tỡnh hỡnh cht thi rn Vit Nam v cỏc gii
phỏp cú th tỏi s dng chỳng trong cỏc ng dng xõy dng.
Summary: This paper presents an overview on solid wastes in Viet Nam and solutions to
recycle them in construction applications.
I. T VN
Hin nay Vit Nam song song vi quỏ trỡnh cụng nghip hoỏ, ụ th hoỏ l vn x lý
cỏc cht thi rn t cụng nghip v sinh hot. Hng nm khi lng cỏc cht thi rn to ra t
cỏc ngnh cụng nghip v sinh hot tng ng nh: tro bay nhit in; x lũ cao; bi t cỏc nh
mỏy ximng; lp cao su thi; thu tinh thi; bựn h thng thoỏt nc thi ụ th; cht thi phỏ d
cụng trỡnh xõy dng; tro tru khỏ nhiu. Trờn th gii, cỏc cht thi trờn ó c tn dng mt
cỏch cú hiu qu trong cỏc ng dng xõy dng. Tuy nhiờn, Vit Nam vn trờn vn cha
c nghiờn cu mt cỏch cú h thng. Do ú vic nh hng nghiờn cu v xut cỏc gii
phỏp tn dng chỳng l cn thit gúp phn gim thiu cỏc tỏc ng bt li ca chỳng n mụi
trng.
TCT2
II. PHN LOI CHT THI RN
Cht thi rn bao gm nhiu loi v c chia thnh cỏc loi sau [20]:
CHấT THảI RắN
CHấT THảI RắN
CÔNG NGHIệP

Vỏ TRấU
phế thải
kim loại
III. TỔNG QUAN VỀ CHẤT THẢI RẮN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Hiện nay khối lượng các chất thải rắn ở các nhà máy và các khu đô thị Việt Nam (bao gồm
chất thải công nghiệp, chất thải sinh hoạt, chất thải phá dỡ công trình xây dựng, …) tạo ra ngày
càng nhiều. Theo thống kê của Viện chiến lược chính sách tài nguyên và môi trường (Bộ tài
nguyên - Môi trường) hàng năm cả nước thải ra khoảng hơn 15 triệu tấn chất thải rắn, trong đó
80% chất thải sinh hoạt (12 triệu tấn) và 20% chất thải công nghiệp (3 triệu tấn). 50% chất thải
rắn ở các đô thị là rác thải sinh hoạt của các hộ gia đình. Khoảng 70% lượng rác thải đô thị đã
được thu gom.

Hình 1. Tỷ lệ các chất thải rắn ở Việt Nam hiện nay [5]

Phế thải phá dỡ công trình

Trên thế giới việc tận dụng các chất thải rắn làm vật liệu ứng dụng trong xây dựng đã được
nhiều nước nghiên cứu, điều này đặc biệt có ý nghĩa khi mà nguồn vật liệu xây dựng tự nhiên
ngày một khan hiếm. Các chất thải rắn như: tro bay; tro trấu; phế thải thuỷ tinh; xỉ lò cao; lốp
cao su thải; phế thải xây dựng… đã được ứng dụng nhiều trong xây dựng với các mục đích khác
nhau và được đánh giá là đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật.
1. Tro bay (Fly Ash)
Tro bay là loại bụi thu được tại bộ phận khí thải của ngành năng lượng. Hiện nay trên thế
giới tro bay được ứng dụng rộng rãi trong xây dựng với các mục đích khác nhau như: làm phụ
gia cho bêtông ximăng [7], chất khoáng làm đầy cho bêtông asphalt [2], làm lớp móng cho kết
cấu áo đường [8],… Ở Việt Nam, trữ lượng tro bay tương đối lớn và bước đầu cũng đã áp dụng
vào công nghệ chế bêtông đầm lăn [1], gia cố vật liệu đất đắp [2], còn trong công nghệ bêtông
asphalt việc sử dụng tro bay vẫn chưa được nghiên cứu ứng dụng. Theo các kết quả đã nghiên
cứu [9] bêtông asphalt sử dụng tro bay có thể tăng độ cứng, tăng khả năng chống vệt lún bánh
xe.
TCT2

Sử dụng tro bay làm lớp móng
cho kết cấu áo đường [8]
Bêtông đầm lăn sử dụng tro bay
[6]
Bêtông asphalt sử dụng tro bay
[9]
Hình 3. Một số ứng dụng của tro bay trong xây dựng giao thông
2. Tro trấu (Rice Husk Ash - RHA)
Tro trấu là sản phẩm sau khi đốt vỏ trấu. Trên thế giới việc tận dụng tro trấu đã được
nghiên cứu từ đầu những năm 1970 [10]. Tro trấu đã được sử dụng có hiệu quả trong các ngành
công nghiệp như: công nghiệp thép để sản xuất các loại thép tấm chất lượng cao; sản xuất các
vật liệu cách nhiệt [11], ngoài ra tro trấu còn được dùng để sản xuất ra các loại ximăng hỗn hợp,
chế tạo bêtông ximăng. Trong công nghệ bêtông ximăng tro trấu có thể thay thế 40% lượng
ximăng nhưng vẫn đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật của bêtông. Tro trấu được sản xuất nhiều ở Ấn


Mặt đường bêtông asphalt thông thường
đã xuất hiện những vết nứt dọc Đường cao tốc 359 ở Mỹ trước khi thảm lớp
phủ bêtông asphalt sử dụng phế thải cao su

Đường cao tốc 359 ở Mỹ sau 16 năm thảm
lớp phủ asphalt sử dụng cao su phế thải

Hình 5. Một số hiệu quả đạt được của mặt đường
bêtông asphalt sử dụng cao su phế thải [16]

4. Cao su phế thải (Tire Rubber) Để tái sử dụng loại phế thải này trong xây dựng thông thường chúng được cắt nhỏ hoặc
nghiền thành dạng bột, sau đó đem trộn với hỗn hợp bêtông ximăng hoặc bêtông asphalt rải
nóng. Cao su phế thải có thể thay thế một phần cốt liệu tự nhiên trong hỗn hợp bêtông ximăng
[7] khi đó cường độ chịu kéo được cải thiện đáng kể. Còn đối với hỗn hợp bêtông asphalt rải
nóng khi sử dụng cao su phế thải nó có thể đem lại một số lợi ích như [16]: giảm nứt phản xạ ở
lớp phủ asphalt; cải thiện khả năng chống lún vệt hằn bánh xe; cải thiện khả năng chống trượt;
giảm tiếng ồn của các phương tiện giao thông; kéo dài tuổi thọ của con đường.

của loại chất thải này ở Việt Nam hiện nay và một số ứng dụng trong xây dựng (đã và đang
được áp dụng ở các nước trên thế giới). Và ở Việt Nam các chất thải rắn ứng dụng trong xây
dựng có thể đem lại một số hiệu quả như:
9 Giảm thiểu ô nhiễm môi trường;
9 Giảm quỹ đất dùng để chôn lấp;
9 Giảm chi phí xử lý;
9 Thay thế một phần vật liệu xây dựng tự nhiên;
9 Cải thiện một số tính chất theo hướng có lợi của vật liệu xây dựng sử dụng.

Tài liệu tham khảo
[1] - Diễn đàn xây dựng Việt Nam, “Ứng dụng công nghệ bêtông đầm lăn ở công trình Thuỷ điện Sơn
La”, 21/12/2007;
[2] - Nguyễn Mạnh Thuỷ, Vũ Đức Tuấn, “Một số kết quả nghiên cứu gia cố vật liệu đất tại chỗ bằng
Ximăng - Tro bay làm móng trong kết cấu áo đường tại tỉnh Tây Ninh”, TP. Hồ Chí Minh, 2007;
[3] - Đào Văn Đông, “Ảnh hưởng của phụ gia tro trấu đến một số tính chất của bêtông cường độ cao”,
ĐH GTVT, 2008;
[4] -
http://www.vncold.vn/Web/Content.aspx?distid=626;
[5] - http://vietbao.vn/Khoa-hoc/Den-2020-chat-thai-ran-cua-Viet-Nam-se-tang-toi-50-trieu-
tannam/70108368/188/;
[6] - http://www.ketcau.com/forum/showthread.php?t=2461
CT 2
[7] - Yunping Xi, Yue Li, Zhaohui Xie, and Jae S.Lee, “Utilization of solid waste (waste glass and
rubber particles) as aggregates in concrete”, University of Colorado, USA;
[8] - Jeffryes Chapman, Wei Tu, Behrad Zand, William Wolfe, “ Full depth reclamation of asphalt
pavements using class F fly ash”, The Ohio State University, 7/10/2007;
[9] - Federal Highway administration, “Fly ash in asphalt pavements”, United States Department of
Transportation - Federal Highway Administration, 29/06/2006;
[10] - Mehta, P.K, “Rice-husk Ash - A unique Supplementary Cementing Material”, Advances in
Concrete Technology, MSL Report 94-1 (R), CANMET 1994, ed. Malhotra, V.M., pp. 419-444, 1994;