Đề án môn học

1

Lời mở đầu

Tham nhũng là một căn bệnh phổ biến ở nhiều nớc trên thế giới.
Vào những năm 50 cảnh sát Cam-pu-chia đã nói không úp mở rằng: làm
ruộng ăn lúa, làm làng ăn hối lộ. Mới đây chủ tịch Đảng cầm quyền Um
nô, Thủ tớng Malaixia Mahathir Mohamad đã khóc trớc đại hội
đảng về nạn tham nhũngCòn ở Việt Nam từ thời Hồng Đức và Gia
Long đã có các bộ luật để chống tham nhũng. Thời Minh Mạng có phép
làm liêm, thời Tự Đức có chính sách báo liêm của Nguyễn Trờng
Tộ. Ngày nay tham nhũng đã trở thành quốc nạn, là 1 trong 4 nguy cơ đe
dọa sự tồn vong của chế độ. Có thể nói tham nhũng là căn bệnh hiểm
nghèo gắn liền với mọi Nhà nớc, bởi lẽ chừng nào còn Nhà nớc thì
còn quyền lực, mà còn quyền lực thì dễ xuất hiện những ngời dùng sai
quyền lực. Cuộc đấu tranh để loại bỏ những ngời sử dụng sai quyền lực
ra khỏi bộ máy nhà nớc các cấp là cuộc đấu tranh lâu dài, liên tục bền
bỉ và kiên định của mọi nhà nớc, chống mạnh thì thịnh, chống yếu thì
suy, ngoài ra không có con đờng nào khác.
ở nớc ta từ cơ chế quản lý tập trung quan liêu bao cấp, chuyển
sang cơ chế thị trờng có sự quản lý của Nhà nớc XHCN là con đờng
hoàn toàn mới mẻ. Những năm qua Đảng và Nhà nớc đã ban hành
nhiều chủ trơng, chính sách cởi mở, tạo điều kiện để các thành phần
kinh tế phát triển. Tuy nhiên hệ thống pháp luật vẫn thiếu đồng bộ, một
số văn bản pháp quy vừa mới ban hành đã sớm lạc hậu với thực tiễn, tạo
nhiều sơ hở, dễ bị lợi dụng. Mặt khác, bớc vào cơ chế mới, tâm lý nôn
nóng làm giàu có mặt tích cực là động lực thúc đẩy xã hội phát triển,
nhng cũng có mặt tiêu cực là làm cho một số ngời bị tha hoá, đánh
mất chính mình trong chủ nghĩa vị kỷ, hởng lạc, trong khát vọng làm

o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e

V
i
e
w


I. Khái niệm về tham nhũng
1. Quan niệm về tham nhũng của một số quốc gia trên thế giới
+ Nớc Đức: Tham nhũng là hiện tợng mất phẩm chất, hối lộ,
đút lót, thờng xảy ra đối với công chức có quyền hành (Từ điển bách
khoa của Đức).
+ Nớc áo: Tham nhũng là hiện tợng lừa đảo, hối lộ, bóc lột.
+ Thụy Sỹ: Tham nhũng là hậu quả nghiêm trọng của sự vô tổ
chức của tầng lớp có trách nhiệm trong bộ máy Nhà nớc. Đó là hành vi
phạm pháp để phục vụ lợi ích cá nhân (Từ điển Bách Khoa của Thụy Sỹ).
+ Nớc Pháp: Tham nhũng bao gồm những hành vi lạm dụng
quyền hạn để thu vén lợi ích vật chất.
2. Khái niệm về tham nhũng của Việt Nam
Theo Từ điển Tiếng Việt thì: Tham nhũng là lợi dụng quyền
hành để nhũng nhiễu dân và lấy của.
1

Tham nhũng là hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn, vị thế xã hội
của viên chức Nhà nớc để làm trái pháp luật hoặc lợi dụng các sơ hở
của pháp luật kiếm lợi cho bản thân, gây hại cho xã hội, cho công dân.
Pháp lệnh chống tham nhũng ngày 26-2-1998 cũng ghi rõ trong điều 1:
Tham nhũng là hành vi của những ngời có chức vụ, quyền hạn đã lợi
dụng chức vụ và quyền hạn đó để tham ô, hối lộ hoặc cố ý làm trái pháp
luật vì động cơ vụ lợi, gây thiệt hại cho tài sản Nhà nớc, tập thể và cá
nhân, xâm phạm hoạt động đúng đắn của các cơ quan, tổ chức. Tham
nhũng là vật cản lớn nhất của tiến trình phát triển xã hội, là nguy cơ
trực tiếp liên quan đến sự sống còn của các Nhà nớc.
2
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e

V
i
e
w
e
r

1. Khái niệm về hành vi tham nhũng
Hành vi tham nhũng là hành vi thoả mãn đầy đủ các dấu hiệu
pháp lý của một cấu thành tội tham nhũng đã đợc pháp luật qui định,
đó là các hành vi có ý thức, có chủ định.
2. Đặc điểm của hành vi tham nhũng
Hành vi tham nhũng là hành vi của một cá nhân hoặc một nhóm
ngời trong đó có kẻ cầm đầu, nó thờng tạo thành từ các nhóm ngời
có quan hệ thân quen, họ hàng và gần đây trên thế giới lại hình thành các
hành vi tham nhũng có tính tổ chức của nhiều ngời dựa trên lợi ích ích
kỷ của họ. Loại hành vi này đang có xu hớng tăng lên rất mạnh mang
lại hậu quả rất nghiêm trọng và có hai đặc trng nổi bật: một là xuất hiện
dới phơng thức tổ chức có đặc trng khác với hoạt động cá nhân, loại
này đợc gọi là tham nhũng siêu ngạch với những hình thức chủ yếu nh
biển lậu thuế có tổ chức, buôn lậu có tổ chức, làm giả có tổ chức, vơ vét
tổ chức, xâm chiếm có tổ chức biểu hiện chủ yếu là xâm chiếm vốn của
Nhà nớc, hai là đợc sự hoàn thiện với sự tham gia của quyền lực của
một tổ chức nhất định để đạt đợc mục đích thu đợc lợi ích hoặc lợi
nhuận siêu ngạch .
Về hình thức tham nhũng chủ yếu vẫn thông qua các hành vi tham
ô, hối lộ, lộng quyền, sách nhiễu, dùng quyền lực để mu t lợi, dùng
tiền tài làm càn vi phạm pháp luật, dùng tiền tài thao túng quyền lực,
chiếm đoạt quyền lực.
Về thủ đoạn, các hành vi tham nhũng đợc hình thành bằng nhiều
cách: kết cấu bên trong, móc ngoặc ngoài nớc cùng với sự hỗ trợ của
các phơng tiện kỹ thuật phức tạp đã làm cho hoạt động tham nhũng
ngày một trở nên khó bị phát hiện .
Click to buy NOW!
P
D
F

c
o
m
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e

V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u

hành vi tham nhũng theo công thức sau:
3C(Tham nhũng) = M (Quyền lực) + D (Tuỳ ý định đoạt)
A(Trách nhiệm)

Hành vi tham nhũng = lợi ích của ngời có quyền + sự sơ hở, yếu
kém trong quản lý Nhà nớc (Sự lỏng lẻo không nghiêm của pháp luật )
4. Mục đích tham nhũng
Mục đích của hành vi tham nhũng là cái đích mà ngời phạm tội
đặt ra trong óc mình và mong muốn đạt đến bằng hành vi phạm tội và
khi có điều kiện khách quan cho phép thực hiện thì nó dễ trở thành hiện
thực.
5. Một số phơng thức thực hiện hành vi tham nhũng ở Việt Nam
Các hình thức cơ bản của tham nhũng ở nớc ta hiện nay vẫn là
tham ô, hối lộ, dựa vào quyền lực để sách nhiễu, dùng quyền lực để mu
lợi riêng, dùng tiền để làm chuyện phi pháp và các thủ đoạn mà kẻ phạm
tội triệt để lợi dụng là những sơ hở của pháp luật, chính sách, trong các

3
Tạp chí Nhà nớc và pháp luật số 1/2002 tr 59
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h

P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e

V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a

bất chấp hậu quả cho dân và nền kinh tế miễn là có chênh lệch, có hoa
hồng.
- Thông đồng với nhau để vay tiền ngân hàng, tiền nớc ngoài
(nh ODA) đến hàng trăm, hàng nghìn tỷ đồng mà không tính đến
hiệu quả sử dụng.
- Sử dụng tiền quỹ công, tiền tín dụng u đãi ngời nghèo, gia
đình chính sách để cho vay lấy lãi, buôn bán lập quỹ đen, mua tặng
phẩm có giá trị lớn tặng nhau
- Tạo thành tích giả để tham ô dới hình thức tiền thởng, quà
cáp, biếu xén nhau ngày lễ, ngày tết, việc hiếu hỷ đến hàng chục, hàng
trăm triệu đồng.
- Tranh mua hàng xuất khẩu chạy chọt quota để lấy ngoại tệ mua
hàng tiêu dùng xa xỉ về bán lãi chia nhau gây lãng phí và rối loạn thị
trờng.
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e

V
i
e

n
g
e

V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
.