TIỂU LUẬN :
Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ TỪ CÔNG NGHỆP
DỆT NHUỘM
1. GIỚI THIỆU:
Cùng với sự phát triển của xã hội, ngành công nghiệp dệt nhuộm ở
nước ta đang gia tăng nhanh chóng, ngày càng phát triển hiện đại cùng với
sự phát triển của xã hội lồi người. Theo số liệu của Chi Cục Thống Kê Tp
Hồ Chí Minh thời kỳ 1996 – 2000 thì tại Tp Hồ Chí Minh hiện nay ngành
dệt nhuộm có 3.848 cơ sở sản xuất, đóng góp giá trị sản lượng 4.895.597
triệu đồng. Hịên nay, đây là một trong những ngành sản xuất chủ yếu, sản
xuất hơn 2000 triệu mét vải / năm.
Tuy nhiên, quá trình dệt nhuộm lại thải ra một lượng khá lớn chất thải
gây ô nhiễm môi trường. Phần lớn các cơ sở dệt nhuộm chưa có sự đầu tư
thích đáng cho công tác xử lý chất thải và chưa quan tâm đúng mức đến vấn
đề bảo vệ môi trường.
Nguyên liệu chủ yếu của công nghiệp dệt nhuộm là xơ bông, xơ nhân
tạo hoặc tổng hợp và len. Ngồi ra còn dùng các xơ, đay, gai, tơ tằm. Sản
phẩm của ngành này khá phong phú.
Công nghệ dệt nhuộm gồm ba quá trình cơ bản: kéo sợi, dệt vải và xử
lý nhuộm hay in hoa. Trong mỗi quá trình lại gồm nhiều công đoạn. Nhuộm,
in hoa là một quá trình phức tạp, phải sử dụng nhiều hố chất và từ đấy cũng
làm cho các chất ô nhiễm thêm phong phú.
2. CÔNG NGHỆ:
SƠ ĐỒ CÔNG NGHỆ DỆT NHUỘM:
ễ nhim khụng khớ t cụng ngh dt nhum
3. NH GI CễNG NGH:
Cỏc ngun gõy ụ nhim khụng khớ ch yu:
NaOH, h cht
Hi nc
H
Bi bụng
Hi hoỏ cht
Bi bụng, n
Hi hoỏ cht
Hi hoỏ cht
Hi hoỏ cht
Hi hoỏ cht
Hi hoỏ cht,
khớ thi du FO
NaOCl, hoỏ
cht
H
2
O
2
Thuc nhum
H cht, h,
Hi nc
Hụi hoaự chaỏt
Saỷn phaồm
Ô nhiễm không khí từ công nghệ dệt nhuộm
- Các phân xưởng tẩy nhuộm: khí thải ra ngồi hơi nước còn có hơi của
các hố chất tẩy và nhuộm.
- Các phân xưởng sợi, dệt, may: thường ô nhiễm bởi bụi bông và tiếng
ồn.
- Nơi cung cấp nhiệt và máy phát điện dự phòng: Do ngành tẩy nhuộm
sử dụng một lượng lớn dầu FO để cung cấp nhiệt cho các công đoạn
sản xuất, một số trường hợp sử dụng dầu DO để chạy máy phát điện
dự phòng. Các khí thải chủ yếu: SO
bụi bông, bụi sợi lanh, là bệnh hô hấp mãn tính. Triệu chứng ban đầu của
bệnh là tức ngực, khó thở nhưng chóng qua khỏi sau một thời gian ngừng
làm việc. Nếu tiếp tục làm việc với loại vật liệu trên mà không có biện pháp
an tồn lao động tốt, sự suy giảm hô hấp có thể xảy ra liên tục và dẫn đến tổn
thương nghiêm trọng cho hệ hô hấp. Ở nước ta, nồng độ giới hạn đối với bụi
lơ lửng là 200 µg/m
3
.ngày, hay 300 µg/m
3
.giờ.
Khí sunfua dioxit (SO
2
)
:
Ô nhiễm không khí từ công nghệ dệt nhuộm
Trong lĩnh vực ô nhiễm không khí, SO
2
là chất ô nhiễm hàng đầu. SO
2
là một khí không màu, không cháy, mùi hăng cay, có vị chua của axit. Phản
ứng đầu tiên của cơ thể khi hít thở phải không khí nhiễm SO
2
là sự co thắt
tạm thời các cơ mềm của khí quản, xuất tiết nước nhầy, viêm tấy thành khí
quản làm khó thở. Khí SO
2
kích ứng các niêm mạc mắt và các đường hô hấp
trên. Ở nồng độ cao chúng gây viêm kết mạc, bỏng, đục giác mạc. Ngồi ra,
SO
thụ bởi than hoạt tính, vì vậy không thể phòng chống CO
2
bằng mặt nạ kiểu
hộp lọc. Ở nồng độ thấp, CO
2
kích thích trung tâm hô hấp gây ra trầm uất,
tức giận, ù tai, có thể ngất. Hô hấp và nhịp tim chậm lại do tác dụng của CO
2
trên phế vị, da xanh tím, các đầu chi lạnh, có thể tử vong nhanh. Tiếp xúc
với nồng độ cao trên 10% CO
2
, trong một phút gây nhức đầu, rối loạn thị
giác, mất tri giác, thở chậm, tim đập yếu, cuối cùng ngừng thở trước khi tim
ngừng đập.
Hỗn hợp khí NOx:
Có tất cả 6 loại nitơ oxit: N
2
O, NO, NO
2
, N
2
O
3
, N
2
O
4
, N
2
O
ngất, phù phổi và bỏng hố học. Các hợp chất hữu cơ bay hơi gây độc cấp
tính như suy nhược, chóng mặt, say, co giật, ngạt, viêm phổi, epxe phổi, …
khi hít thở hydrocacbon ở nồng độ 40 mg/l dẫn đến tức ngực, chóng mặt, rối
loạn giác quan, buồn nôn …
4. XỬ LÝ KHÍ THẢI VÀ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN GIẢM THIỂU
Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ TRONG NGÀNH DỆT NHUỘM.
Để hạn chế ảnh hưởng của khí thải tới môi trường, cần phải lắp đặt
các thiết bị thu gom và xử lý khí thải. Hai phương pháp chủ yếu thường
được áp dụng xử lý khí thải dệt nhuộm là phương pháp hấp thụ và phương
pháp hấp phụ. Phương pháp hấp thụ tỏ ra có hiệu quả và giá thành đầu tư có
thể chấp nhận được. Nguyên lý của phương pháp hấp thụ dựa trên các phản
ứng hố học, sự chênh lệch nồng độ giữa pha khí và pha lỏng. Dung dịch hấp
thụ là nước hoặc kiềm lỗngsẽ hấp thụ cá loại khí độc như SO
2
, H
2
S, HCl…
thốt ra từ một số công đoạn của công nghệ dệt nhuộm. Hiệu quả hấp thụ khí
phụ thuộc vào việc sử dụng dung môi hấp thụ và nhiệt độ. Nếu sử dụng dung
môi hấp thụ là nước,hiệu quả hấp thụ chỉ đạt 50 – 60 % đối với các khí như
SO
2
, NO
2
. tuy nhiên nếu sử dụng dung dịch kiềm lỗng là dung môi hấp thụ
thì hiệu quả xử lý có thể đạt lên tới 85 – 90 %. Nước thải ra từ các thiết bị
hấp thụ khí mang tính axít hoặc chứa các chất kết tủa và muối vô cơ, do đó
cần phải xử lý trước khi thải ra môi trường. Thiết bị sử dụng hấp thụ khí
gồm các loại như sau:
- Tháp phun