Lời nói đầu
Sự ra đời và phát triển của kế toán gắn liền với sự ra đời và phát triển của
nền sản xuất xã hội. Nền sản xuất xã hội càng phát triển kế toán càng trở nên quan
trọng và trở thành công cụ không thể thiếu đợc trong quản lý kinh tế của Nhà nớc
và của Doanh Nghiệp. Để điều hành và quản lý đợc toàn bộ hoạt động kinh doanh
của Doanh Nghiệp một cách có hiệu quả nhất, các nhà Doanh Nghiệp phải nắm
bắt đợc kịp thời, chính xác, các thông tin kinh tế về các hoạt động đó chi phí đầu
vào và kết quả đầu ra. Tất cả những thông tin kinh tế liên quan đến quá trình
hoạt động của doanh nghiệp đợc kế toán với chức năng phản ánh (thông tin) và
kiểm tra để thu nhận xử lý, tổng kết một cách kịp thời, chính xác bằng một hệ
thống các phơng pháp khoa học của mình.
Thực tế cho thấy những năm qua cùng với quá trình đổi mới đi lên của nền
kinh tế đất nớc cơ chế quản lý kinh tế cũng có sự đổi mới sâu sắc và toàn diện. Để
đáp ứng với yêu cầu của nền kinh tế thị trờng và sự đổi mới phát triển của nền kinh
tế đất nớc Bộ tài chính đã tiến hành xây dựng và áp dụng chế độ kế toán mới cho
tất cả các Doanh Nghiệp. Đây là bớc cải cách triệt để, toàn diện hệ thống kế toán
của Việt Nam trong những năm qua.
Xây dựng cơ bản là nghành sản xuất vật chất, độc lập giữ vị trí quan trọng
và tạo ra tài sản cố định cho nền kinh tế quốc dân. Do vậy khi chuyển sang nền
kinh tế thị trờng thực hiện cơ chế hạch toán đôc lập tự chủ, đòi hỏi các đơn vị xây
lắp phải trang trải đợc chi phí bỏ ra và phải có lãi hơn nữa, hiện nay các công trình
xây dựng cơ bản đang đợc tổ chức theo phơng thức đấu thầu đòi hỏi các Doanh
Nghiệp phải hạch toán một cách chính xác chi phí bỏ ra, không lãng phí vốn đầu t.
Mặt khác chi phí sản xuất làm cơ sở tạo nên giá thành sản phẩm, hạch toán chính
xác chi phí sản xuất sẽ đảm bảo tính đúng, tính đủ chi phí vào giá thành, giúp cho
Doanh Nghiệp tính toán đợc kết quả hoat động kinh doanh. Từ đó có các biện
pháp kịp thời để đề ra nhằm tiết kiệm đợc chi phí hạ giá thành sản phẩm. Một
trong những công cụ thực hiện hoạt động sản xuất kinh doanh đó là kế toán mà
trọng tâm là kế toán tổng hơp chi phí sản xuất và tính giá thành là yêu cầu thiết
thực và là vấn đề đặc biệt quan tâm trong điều kiện hiện nay.
Trong quá trình tìm hiểu về mặt lý luận và thực tập Công ty cổ phần XD
2. Hạch toán tập hợp chi phí để tính giá thành sản phẩm xây lắp tại
Công ty cổ phần XD công trình Thăng Long 9
Phần ba: Một số nhận xét và đánh giá về công tác kế toán chi phí và tính
giá thành sản phẩm và những kiến nghị nhằm hoang thiện công tác kế toán
chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp ở Công ty cổ phần XD công trình
Thăng Long 9
I. Đánh giá khái quát thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành
sản phẩm xây lắp tại Công ty cổ phần XD công trình Thăng Long 9
II. Những ý kiến đề xuất hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá
thành sản phẩm xây lắp tại Công ty cổ phần XD công trình Thăng Long
9:
2
phần thứ nhất
một số vấn đề lý luận chung về kế toán tập hợp chi
phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp trong các doanh
nghiệp xây lắp
I.1 Khái Niệm và phân loại Chi phí sản xuất và giá thành
sản phẩm xây lắp trong doanh nghiệp xây lắp
I.1.1 Chi phí xây lắp và phân loại chi phí xây lắp
1.Khái niệm chi phí xây lắp:
Chi phí sản xuất là tổng số các hao phí lao động sống và lao động vật hoá đ-
ợc biểu hiện bằng tiền phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh.
Chi phí của đơn vị xây lắp gồm chi phí sản xuất xây lắp và chi phí sản xuất
ngoài xây lắp .Cụ thể :
Chi phí xây lắp là toàn bộ các chi phí sản xuất phát sinh trong lĩnh vực
động hoạt động sản xuất xây lắp. Nó là bộ phận cơ bản để hình thành giá
thành sản phẩm xây lắp
Chi phí sản xuât ngoài xây lắp là toàn bộ các chi phí sản xuất phát sinh
trong lĩnh vực sản xuất ngoài xây lắp nh hoạt động sản xuất công nghiệp
phụ trợ, hoạt động sản xuất nông nghiệp phụ trợ
- Chi phí dịch vụ mua ngoài: là toàn bộ số tiền doanh nghiệp phải trả về các
dịch vụ mua từ bên ngoài nh tiền điện, tiền nớc, tiền điện thoại phục vụ
cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
- Chi phí bằng tiền khác : gồm toàn bộ chi phí khác dùng cho hoạt động sản
xuất kinh doanh ở doanh nghiệp ngoài các yếu tố chi phí trên nh chi phí
tiếp khách, hội họp, hội nghị
Phân loại chi phí theo mối quan hệ giữa chi phí với khối l ợng sản phẩm sản xuất :
- Chi phí cố định: là những chi phí mang tính tơng đối ổn định không phụ
thuộc vào khối lợng sản phẩm sản xuất trong một mức sản lợng nhất định.
Khi sản lợng tăng thì mức chi phí cố định tính trên một sản phẩm có xu h-
ớng giảm.
- Chi phí biến đổi là những chi phí thay đổi phụ thuộc vào số lợng sản phẩm
sản xuất. Các chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí
sử dụng máy thuộc chi phí biến đổi. Dù sản l ợng sản phẩm sản xuất
thay đổi nhng chi phí biến đổi cho một sản phẩm vẫn mang tính ổn định.
I.1.2 Giá thành sản phẩm xây lắp và phân loại giá thành sản phẩm xây lắp
1 .Khái niệm giá thành:
Giá thành sản phẩm xây lắp là toàn bộ các chi phí tính bằng tiền để hoàn
thành khối lợng sản phẩm xây lắp theo quy định. Sản phẩm xây lắp có thể là kết
cấu công việc hoặc giao lại công việc có thiết kế và dự toán riêng có thể là hạng
mục công trình, công trình hoàn thành toàn bộ.
Giá thành hạng mục công trình hoặc công trình hoàn thành toàn bộ là giá
thành sản phẩm cuối cùng của sản xuất xây lắp.
Giá thành sản phẩm xây lắp gồm 4 khoản mục sau:
-Khoản mục chi phí vật liệu.
-Khoản mục chi phí nhân công.
-Khoản mục chi phí máy thi công
-Khoản mục chi phí sản xuất chung.
2. Phân loại giá thành sản phẩm xây lắp
Xét theo thời điểm và nguồn và nguồn số liệu :
lao động sống và lao động vật hoá mà doanh nghiệp đã bỏ ra trong quá trình sản
xuất sản phẩm. Tuy nhiên do bộ phận chi phí sản xuất không dều nhau nên chi phí
sản xuất và giá thành sản phẩm khác nhau về lợng. Điều đó thể hiện trên sơ đồ
sau:
CPSXDDĐK Chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ
A B C D
Tổng giá thành sản phẩm CPSXDDCK
Qua sơ đồ trên ta thấy: AC = AB + BD - CD
Hay:
Chi phí sản xuất Chi phí sản xuất Chi phí sản xuất
Tổng giá thành=sản phẩm xây lắp + sản phẩm xây lắp - sản phẩm xây lắp
dở dang đầu kỳ phát sinh trong kỳ dở dang cuối kỳ
Nh vậy, nếu chi phí sản xuất là tổng hợp những chi phí phát sinh trong một
thời kỳ nhất định thì giá thành sản phẩm lại là tập hợp những chi phí chi ra gắn
liền với việc sản xuất và hoàn thành một khối lợng công việc xây lắp nhất định đợc
nghiệm thu bàn giao, thanh toán. Giá thành sản phẩm không bao hàm những chi
phí cho khối lợng dở dang cuối kỳ, những chi phí không liên quan đến hoạt động
sản xuất, những chi phí sinh ra nhng chờ phân bổ cho kỳ sau. Nhng chi phí sản
5
xuất lại bao gồm những chi phí sản xuất kỳ trớc chuyển sang, những chi phí trích
trớc vào giá thành nhng thực tế cha phát sinh và những chi phí của kỳ trớc chuyển
sang phân bổ cho kỳ này.
4. Nhiệm vụ của kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm xây
lắp trong đơn vị xây lắp
Để tổ chức tốt công tác tập hợp chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm, đáp
ứng đầy đủ, trung thực, kịp thời yêu cầu quản lý chi phí sản xuất và tính giá thành
sản phẩm của doanh nghiệp, kế toán cần thực hiện tốt các nhiệm vụ chủ yếu sau:
Xác định đúng đối tợng tập chi phí xây lắp, đối tợng tính giá thành và phơng
pháp tính giá thành sao cho phù hợp với nghành xây dựng.
- Các tài sản khác co liên quan đến doanh nghiệp.
2. Ph ơng pháp tập hợp và phân bổ chi phí xây lắp trong kỳ
Các chi phí có liên quan đến từng đối tợng tập hợp chi phí riêng biệt thì
hạch toán trực tiếp cho từng đối tợng đó, cuối kỳ kết chuyển trực tiếp cho
các đối tợng tính giá thành.
6
Các chi phí có liên quan đến nhiều đối tợng tập hợp chi phí thì tập hợp
chung, cuối kỳ áp dụng phơng pháp phân bổ gián tiếp cho các đối tợng
liên quan theo các tiêu thức thích hợp.
Tiêu thức phân bổ có thể là định mức chi phí vật liệu, chi phí nhân công
trực tiếp, giờ công định mức.... tuỳ theo đặc điểm sản xuất kinh doanh của
từng doanh nghiệp.
Việc phân bổ đợc tiến hành theo công thức:
Chi phí phân bổ cho = Tổng chi phí Hệ số
từng đối tợng cần phân bổ phân bổ
Trong đó :
Hệ số Tổng số tiêu thức cần phân bổ của từng đối tợng
phân bổ Tổng các tiêu thức phân bổ của tất cả các đối tợng
I.2.2 Ph ơng pháp kế toán chi phí xây lắp
1.Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
Để tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, kế toán sử dụng TK 621- "Chi
phí nguyên vật liệu trực tiếp".
Kết cấu:
- Bên nợ: Giá trị thực tế nguyên vật liệu xuất dùng để trực tiếp chế tạo sản
phẩm hoặc thực hiện lao vụ, dịch vụ trong kỳ hạch toán.
- Bên có: +) Giá trị thực tế nguyên vật liệu sử dụng không hết đợc nhập lại kho.
+) Kết chuyển chi phí nguyên vật liệu trực tiếp cuối kỳ sang TK tính giá
thành.
TK 621 đợc mở chi tiết cho từng đối tợng tập hợp chi phí sản xuất.
TK 621 không có số d.
- Bên nợ:
+ Chi phí nhân công trực tiếp tham gia quá trình sản xuất sản phẩm ( xây lắp,
sản xuất sản phẩm công nghiệp), cung cấp dịch vụ bao gồm : Tiền lơng, tiền
công lao động và các khoản trích trên tiền lơng theo quy định.
+ Đối với hoạt động xây, lắp không bao gồm các khoản trích trên lơng về
bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, kinh phí công đoàn.
- Bên có : Kết chuyển chi phí NCTT vào bên Nợ TK 154 Chi phí sản
xuất kinh doanh dở dang.
TK 622 không có số d và đợc mở chi tiết cho các đối tợng
Ph ơng pháp kế toán:
1.Căn cứ vào bảng tính lơng phải trả cho công nhân trực tiếp tham gia vào quá
trình xây lắp, sản xuất sản phẩm công nghiệp, cung cấp lao vụ, dịch vụ ( lơng
chính, lơng phụ, phụ cấp lơng ) kể cả các khoản phải trả về tiền công cho công
nhân thuê ngoài ghi:
Nợ TK 622 - chi phí nhân công trực tiếp
Có TK 334- phải trả công nhân viên ( nhân viên của doanh nghiệp
xây lắp và thuê ngoài )
Có TK 111, 112
2.Tạm ứng chi phí nhân công để thực hiện giá trị khoán xây lắp nội bộ ( trờng hợp
đơn vị nhận khoán không tổ chức hạch toán kế toán riêng) Khi bảng quyết toán
tạm ứng về khối lợng xây lắp hoàn thành đã bàn giao đợc duyệt ghi:
Nợ TK 622- chi phi nhân công trực tiếp
Có TK 141-tạm ứng (1413)
3.Kế toán chi phí sản xuất chung:
Kế toán sử dụng TK 627-" Chi phí sản xuất chung" để tập hợp, phân bổ chi
phí sản xuất chung cho các đối tợng tính giá thành.
Kết cấu:
- Bên nợ : chi phí sản xuất chung thực tế phát sinh.
- Bên có :
+) Các khoản chi phí phát sinh làm giảm chi phí sản xuất chung.
Có TK 152 : Nguyên liệu, vật liệu
5. Khi xuất công cụ, dụng cụ sản xuất có giá trị nhỏ cho đội xây dựng, căn cứ vào
phiếu xuất kho ghi:
Nợ TK 627 (6273) : Chi phí sản xuất chung
Có TK 153 : Công cụ, dụng cụ
6. Khi xuất công cụ dụng cụ sản xuất một lần có giá trị lớn cho đội xây dựng phải
phân bổ dần, ghi:
Nợ TK 142 (1421)
Có TK 153
Khi phân bổ giá trị công cụ dụng cụ ghi: Nợ TK 627 (6273 )
Có TK 142 (1421)
7. Trích khấu hao máy móc thiết bị sản xuất .. .. thuộc đội xây dựng ghi:
Nợ TK 627 (6274 )
Có TK 214
Đồng thời ghi tăng nguồn vốn khấu hao TSCĐ Nợ TK 009
8. Chi phí điện, nớc, điện thoại.. .. thuộc đội xây dựng :
Nợ TK 627 (6278)
Nợ TK 133 ( thuế GTGT đợc khấu trừ )
Có TK 335, 112.. ..
9.Trờng hợp sử dụng phơng pháp trích trớc hoặc phân bổ dần số đã chi về sửa chữa
TSCĐ thuộc đội xây dựng tính vào chi hí sản xuất chung ghi:
Nợ TK 627 (6273)
Có TK 335, 142
9
- Khi sửa chữa TSCĐ thực tế phát sinh ghi:
Nợ TK 142, 335
Nợ TK 133 ( nếu đợc khấu trừ thuế GTGT )
Có TK 331, 241, 111, 112
10. Nếu phát sinh các khoản giảm chi phí sản xuất chung ghi :
Nợ TK 111, 112, 138.. ..
1.Trờng hợp Doanh nghiệp thực hiện xây lắp công trình theo phơng thức thi công
hỗn hợp vừa thủ công vừa kết hợp bằng máy.
Hạch toán chi phí sử dụng máy thi công phụ thuộc vào hình thức sử dụng
máy thi công : Tổ chức đội máy thi công riêng biệt chuyên thực hiện khối lợng thi
công bằng máy, hoặc giao máy thi công cho các đội, Xí nghiệp xây lắp.
A.Nếu tổ chức đội máy thi công riêng biệt và có phân cấp hạch toán cho
đội máy có tổ chức hạch toán kế toán riêng thì việc hạch toán đ ợc tiến hành
nh sau
Hạch toán các chi phí liên quan tới hoạt động của đội máy thi công ghi:
10
Nợ TK 621, 622, 627
Có các TK liên quan.
Hạch toán chi phí sử dụng máy và tính giá thành ca máy thực hiện TK 154
( chi phí sản xuất kinh doanh dở dang ) căn cứ vào giá thành ca máy( theo giá
thành thực tế hoặc giá thành nội bộ ) cung cấp cho các đối tợng xây lắp ( từng
công trình, hạng mục công trình )tuỳ theo phơng thức tổ chức công tác hạch
toán và mối quan hệ giữa đội máy thi công với đơn vị xây lắp công trình để
ghi:
Nợ TK 623 chi phí sử dụng máy thi công (6238 )
Có TK 154 chi phí sản xuất kinh doanh dở dang
+ Nếu Doanh nghiệp thực hiện theo phơng thức bán lao vụ lẫn cho nhau
giữa các bộ phận trong nội bộ ghi:
Nợ TK 623 chi phí sử dụng máy thi công (6238 )
Nợ TK 133 Thuế GTGT đợc khấu trừ (1331)
Có TK 333 thuế và các khoản phải nộp nhà nớc
Có TK 512, 511
B. Nếu không tổ chức đội máy thi công riêng biệt, hoặc có tổ chức đội máy thi
công riêng biệt nh ng không tổ chức kế toán riêng cho từng đội máy thi công
thì toàn bộ chi phí sử dụng máy ( kể cả chi phí th ờng xuyên và tạm thời nh
phụ cấp l ơng, phụ cấp l u động của máy thi công sẽ hạch toán nh sau
từng đội xây dựng công tr ơng để thực hiện các khối l ợng thi công bằng máy,
việc hạch toán khoản mục chi phí máy thi công nh sau:
a. Xuất, mua vật liệu phụ cho máy thi công ghi :
- Khi xuất vật liệu phụ sử dụng cho máy thi công, ghi:
Nợ TK 621 (giá cha có thuế GTGT)
Có TK 152, 153
- Trờng hợp khi mua vật liệu phụ cho máy thi công (không qua kho)
Nợ TK 621(giá cha có thuế GTGT)
Nợ TK 133
Có TK 331, 111, 112
b. Tiền lơng phải trả cho công nhân trực tiếp đIều khiển máy, ghi.
Nợ TK 622
Có TK 334, 338
c. Khấu hao máy thi công, BHXH, BHYT, KPCĐ tính trên lơng phảI trả cho công
nhân sử dụng máy thi công, chi phí sửa chữa máy, ghi:
Nợ TK 627
Nợ TK 133( nếu đợc khấu trừ thuế GTGT đối với chi phí sửa chữa máy thuê
ngoài)
Có TK 214, 336, 111, 112, 241, 338...
D. Tr ờng hợp thuê ca máy thi công:
Nếu đơn vị thuê ngoài xe, máy thi công, khi trả tiền thuê máy thi công ghi:
Nợ TK 623 (6237)
Có TK 111, 112, 331
5.Kế toán tổng hợp chi phí xây lắp doanh nghiệp xây lắp
Tài khoản 154 : Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang
TK 154 dùng để hạch toán, tập hợp chi phí sản xuất kinh doanh, phục vụ cho
việc tính giá thành sản phẩm xây lắp, sản phẩm công nghiệp, dịch vụ, lao vụ
doanh nghiệp xây lắp áp dụng phơng pháp kê khai thờng xuyên trong hạch toán
hàng tồn kho.
Kết cấu và nội dung TK 154:
Nằm trong thiết kế công trình và đảm bảo yêu cầu về chất lợng
Đã đạt đến điểm dừng kỹ thuật hợp lý.
Ph ơng pháp kế toán
Căn cứ vào bảng phân bổ vật liệu cho từng công trình, hạng mục công
trình, kế toán ghi:
Nợ TK 154
Có TK 621 - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
Căn cứ vào bảng phân bổ chi phí nhân công( kể cả chi phí nhân công thuê
ngoài) cho từng công trình, hạng mục công trình, kế toán ghi:
Nợ TK 154
Có TK 622 - Chi phí nhân công trực tiếp
Căn cứ vào bảng phân bổ chi phí sử dụng máy( chi phí ca máy thực tế)
tính cho từng công trình, hạng mục công trình, kế toán ghi:
Nợ TK 154
Có TK 623 - Kết chuyển chi phí sử dụng máy thi công
Cuối kỳ hạch toán căn cứ vào bảng phân bổ chi phí sản xuất chung, kết
chuyển hoặc phân bổ) cho các công trình, hạng mục công trình, kế toán
ghi:
Nợ TK 154
Có TK 627 Chi phí sản xuất chung
Hạch toán giá trị xây lắp giao cho nhà thầu phụ ( ở nhà thầu chính)
Căn cứ vào giá trị của khối lợng xây lắp do nhà thầu phụ bàn giao cho nhà
thầu chính cha đợc xác định là tiêu thụ trong kì kế toán, ghi:
13
Nợ TK154
Nợ TK133(1331)
Có TK111, 112, 331.
I.3 . H ệ thống sổ sách kế toán sử dụng trong kế toán chi phí sản xuất
ở Doanh nghiệp xây lắp ( theo các hình thức kế toán)
Có nhiều hình thức kế toán để hạch toán chi phí sản xuất
phát sinh trong niên độ kế toán theo tài khoản kế toán đợc quy định trong hệ
thống tài khoản kế toán áp dụng cho doanh nghiệp. Mỗi tài khoản đợc mở một
hay một số trang liên tiếp trên Sổ Cái đủ để ghi chép trong một niên độ kế toán.
Nếu doanh nghiệp áp dụng hình thức kế toán Chứng từ ghi sổ thì sử dụng
các sổ kế toán sau:
- Sổ Đăng kí chứng từ ghi sổ: là sổ kế toán tổng hợp dùng để ghi chép các
nghiệp vụ kinh tế phát sinh theo trình tự thời gian ( nhật ký). Sổ này vừa dùng
14
để đăng kí các nghiệp vụ kinh tế phát sinh , quản lí chứng từ ghi sổ , vừa để
kiểm tra , đối chiếu số liệu với Bảng Cân đối số phát sinh.
- Sổ Cái.
- Sổ , thẻ kế toán chi tiết.
Nếu doanh nghiệp áp dụng hình thức kế toán Nhật ký chứng từ thì sử dụng
các sổ kế toán sau:
- Nhật kí chứng từ : là sổ kế toán tổng hợp, dùng để phản ánh toàn bộ các nghiệp
vụ kinh tế tài chính phát sinh theo vế Có của các tài khoản. Một NKCT có thể
mở cho một tài khoản hoặc có thể mở cho một số tài khoản có nội dung kinh tế
giống nhau hoặc có quan hệ đối ứng mật thiết với nhau. Khi mở NKCT dùng
chung cho nhiều tài khoản thì trên NKCT đó số phát sinh của mỗi tài khoản đ-
ợc phản ánh riêng biệt ở một số dòng hoặc một số cột dành cho mỗi tài khoản.
Trong mọi trờng hợp số phát sinh bên Có của mỗi tài khoản chỉ phản ánh tập
trung trên một NKCT và từ NKCT này ghi vào sổ cái một lần vào cuối tháng.
Số phát sinh bên Nợ của mỗi tàI khoản đợc phản ánh trên các NKCT khác nhau
, ghi Có các tài khoản có liên quan đối ứng Nợ với tài khoản này và cuối tháng
đợc tập hợp vào sổ Cái từ các NKCT.
Trong hình thức Nhật kí chứng từ có 10 NKCT đợc đánh số từ 1NKCT số 1 đến
NKCT số 10.
- Bảng kê :
+ Trong hình thức NKCT có 10 Bảng kê đợc đánh số thứ tự từ Bảng kê số 1 đến
Bảng kê số 11 ( không có Bảng kê số 7). Bảng kê đựơc sử dụng trong những trờng
Trờng hợp này doanh nghiệp xây lắp có thể đánh giá sản phẩm làm dở theo
giá thành dự toán hoặc giá trị dự toán, chi phí sản xuất tính cho các giai
đoạn xây lắp dở dang cuối kì (giá trị sản phẩm dở dang cuối kì) đợc tính
theo công thức:
D
ck
= D
dk x
Z
dtdd
Z
dtht
+ Z
dtdd
Trong đó:
D
ck
: giá trị sản phẩm dở dang cuối kì.
D
đk :
giá trị sản phẩm dở dang đầu kì.
C : chi phí sản xuất xây lắp phát sinh trong kì.
Z
dtht
: giá thành dự toán các giai đoạn xây lắp hoàn thành trong kì
Z
dtdd
: giá thành dự toán các giai đoạn xây lắp dở dang cuối kì theo mức độ
16
Z= Ddk + C1 + C2 + ......... + Cn Dck
C1,C2,......Cn : Chi phí sản xuất ở từng đội sản xuất hay từng hạng mục
công trình.
3.3 Phơng pháp tính giá thành theo đơn đặt hàng :
Phơng pháp này thích hợp trong trờng hợp đối tợng tính giá thành là từng công
trình, hạng mục công trình hoàn thành.
Mỗi đơn đặt hàng từ ngay lúc đầu thi công đợc mở một phiếu tính giá thành
( bảng tính giá thành theo đơn đặt hàng). Chi phí sản xuất phát sinh đợc tập hợp
cho từng đơn đặt hàng bằng phơng pháp trực tiếp hoặc gián tiếp. Cuối hàng kỳ
căn cứ vào chi phí sản xuất tập hợp đợc cho từng đơn đặt hàng theo từng khoản
mục chi phí ghi vào bảng tính giá thành của đơn đặt hàng tơng ứng. Khi có
chứng từ chứng minh đơn đặt hàng hoàn thành, kế toán thực hiện tính giá thành
đơn đặt hàng (công trình, hạng mục công trình hoàn thành) bằng cách cộng luỹ
kế chi phí từ kỳ bắt đầu thi công đến khi đơn đặ hàng hoàn thành ngay trên bảng
tính giá thành của đơn đặt hàng đó. Đối với các đơn đặt hàng cha hoàn thành,
cộng luỹ kế chi phí từ kỳ bắt đầu thi công đến thời đIểm xác định chính là giá trị
sản phẩm xây lắp dở dang. Bởi vậy bảng tính giá thành của đơn đặt hàng cha
xong đợc coi là các báo cáo chi phí sản xuất xây lắp dở dang.
Trờng hợp một đơn đặt hàng gồm một số hạng mục công trình thì sau khi tính
giá thành cho đơn đặt hàng hoàn thành, kế toán thực hiện tính giá thành cho từng
hạng mục công trình bằng cách căn cứ vào giá thành thực tế của đơn đặt hàng
hoàn thành và giá thành dự toán của các hạng mục công trình đó, công thức tính
nh sau:
Z
i =
Z
ddh X
Z
idt
định mức đã đợc tập hợp riêng và số chênh lệch do thay đổi định mức để tính giá
thành thực tế sản phẩm xây lắp hoàn thành trong kỳ theo công thức :
Giá thực tế = Giá thành + Chênh lệch do + Chênh lệch do
Sản phẩm định mức - thay đổi định mức - thoát ly với định mức
18
Phần hai
Thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá
thành sản phẩm xây lắp ở Công ty cổ phần XD công trình
Thăng Long 9
I . Đặc điểm tổ chức kinh doanh và tổ chức công tác kế toán ở Công ty cổ phần
XD công trình Thăng Long 9:
1. Đặc điểm chung của Công ty cổ phần XD công trình Thăng Long 9:
1.1 Qúa trình hình thành và phát triển của Công ty:
- Tên công ty : CÔNG TY Cổ PHầN XÂY DựNG CÔNG TRìNH THĂNG
LONG 9.
- Tên giao dịch : 9 THANG LONG CONSTRUCTION JOINT STOCK
COMPANY.
- Tên viết tắt : T.L.C.JSC
- Trụ sở Công ty : Xóm Đền, Thôn Kim Lũ, Xã Đại Kim, Huyện Thanh Trì, Hà
Nội.
- Loại hình doanh nghiệp : Công ty cổ phần.
- Chức năng kinh doanh : Xây dựng dân dụng, công nghiệp, giao thông thuỷ lợi,
san lấp mặt bằng.
Do yêu cầu phát triển của xã hội nói chung và của ngành công nghiệp xây
dựng nói riêng. Cty cổ phần XD công trình Thăng Long 9 đã đợc thành lập ngày
16-01-2002 theo quyết định số 636/QĐ-UB của uỷ ban nhân dân thành phố Hà
Nội. Tuy chỉ mới 3 năm đi vào hoạt động nhng ban lãnh đạo công ty đã chọn cho
công ty mình hớng đi đúng đắn, ngoài việc tạo việc làm cho nhiều ngời lao động,
mức sống của cán bộ công nhân viên ngày càng đợc cải thiện về vật chất lẫn tinh
thần. Công tác tài chính của công ty đợc thực hiện một cách triệt để, nguồn vốn
Với cách tổ chức lao động ,tổ chức quản lí nh trên sẽ tạo điều kiện quản lí chặt
chẽ về mặt kinh tế, kĩ thuật khoa học tới tình hình của Đội xây lắp công trình....
20
HĐQT
Công trường A Công trường B Công trường C
Phòng
VT-XM
Giám đốc 02
phó giám đốc
Phòng
TCHC
Phòng
KD-BĐS
Phòng
TVKT
Phòng
KH-KT
Xưởng
Sơ đồ II .1: Quy trình hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty .
Giải phóng
mặt bằng .
-Phá dỡ công
trìng cũ
-San nền,lấp
nền
Thi công
nền
móng
phó kế toán trởng phụ trách kế toán quản trị, một phó kế toán trởng phụ trách
kế toán tài chính); Giải quyết các công việc của phòng kế toán khi kế toán tr-
ởng đi vắng theo uỷ quyền.
+ Kế toán quản trị: lập kế hoạch thu, chi, kế hoạch huy động vốn, kế
hoạch thanh toán công nợ tuân, tháng, năm đảm bảo nền tài chính vững
mạnh trình giám đốc duyệt và tổ chức thực hiện. Cùng phòng ban khác
tham mu cho giám đốc về các dự án đầu t. Lập các báo cáo theo yêu cầu
của giám đốc. Hạch toán lãi lỗ từng công trờng, xe, máy. thực hiện việc cho
tạm ứng và thanh toán lơng theo mức lơng giám đốc đã duyệt.
+ Kế toán tài chính: Thực hiện đúng, đủ chế độ sổ sách, chứng từ kế
toán theo quy định của Nhà nớc. Cập nhật văn bản pháp luật phục vụ cho
công tác nghiệp vụ. Thực hiện đúng yêu cầu, thời hạn công tác thuế hàng
tháng, báo cáo tài chính 6 tháng, cả năm và các báo cáo tài chính khác theo
yêu cầu của cơ quan quản lý. Trình duyệt Kế toán trởng, Giám đốc và thực
hiện trích nộp, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với Nhà nớc.
21
Kế toán trưởng
Kế toán quản trị
Bộ phận kế toán nhân viên tại công trường, tại phòng TV
Kế toán tài chính
Các nhân viên ở công trờng trực tiếp trợ giúp Chỉ huy công trờng, phòng tài
vụ quản lý chỉ đạo tài chính, kế toán.
Công ty áp dụng hình thức chứng từ ghi sổ, kế toán máy, hình thức này rất
phù hợp với công ty có quy mô hoạt động lớn, sử dụng nhiều tài khoản và thích
hợp cho việc áp dụng máy tính cho phơng pháp kế toán. Hình thức này ghi chép
vừa đơn giản lại dễ đối chiếu số liệu, kiểm tra
Các loại sổ sách:
Sổ Đăng ký chứng từ ghi sổ
Sổ Cái tài khoản
Các sổ kế toán chi tiết
sau đó lập chứng từ ghi sổ
Căn cứ vao chứng từ ghi sổ kế toán ghi vào sổ đăng ký chứng từ ghi sổ sau
đó ghi vào sổ cái tài khoản
Căn cứ vào chứng từ sổ gốc kế toán ghi vào sổ chi tiết liên quan
Cuối tháng căn cứ vào sổ chi tiết lập bảng tổng hợp chi tiết sổ phát sinh
từng tài khoản
So sánh đối chiếu giữa sổ cái tài khoản và bảng tổng hợp chi tiết
Căn cứ vào sổ cái tài khoản kế toán lập bảng cân đối tổng hợp tài khoản
So sánh đối chiếu giữa sổ đăng ký chứng từ ghi sổ và bảng cân đối tài
khoản kế toán
Căn cứ vào bảng cân đối tài khoản và bảng tổng hợp chi tiết và lập báo cáo
kế toán định kì.
II. Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp
tại Công ty cổ phần XD công trình Thăng Long 9:
1. Kế toán chi phí xây lắp:
1.1 Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp:
Chứng từ sử dụng:
- Hoá đơn GTGT do bên bán lập (mua vật liệu của cơ sở kinh doanh nộp thuế
GTGT theo phơng pháp khấu trừ )
- Hoá đơn bán hàng (mua vật liệu của cơ sở kinh doanh nộp thuế theo phơng
pháp trực tiếp )
- Phiếu xuất kho, phiếu nhập kho.
- Các chứng từ thanh toán nh phiếu chi, giấy báo nợ
- Biên bản kiểm kê nguyên vật liệu cuối kỳ.
Tài khoản sử dụng : TK621 Chi phí nguyên, vật liệu trực tiếp
Nội dung:
- Bên nợ: Giá trị thực tế nguyên vật liệu xuất dùng để trực tiếp chế tạo sản
phẩm hoặc thực hiện lao vụ, dịch vụ trong kỳ hạch toán.
- Bên có: +) Giá trị thực tế nguyên vật liệu sử dụng không hết đợc nhập lại kho.
+) Kết chuyển chi phí nguyên vật liệu trực tiếp cuối kỳ sang TK tính giá
dụng nguyên vật liệu, ghi:
Nợ TK154 : Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang (1541- xây, lắp)
Có TK621 : Chi phí nguyên, vật liệu trực tiếp.
Sổ kế toán sử dụng :
- Sổ Cái TK621, sổ chi tiết TK621.
- Bảng kê chi phí nguyên, vật liệu.
- Sổ Cái TK152, 153.
Do đặc thù của ngành xây dựng cơ bản và quá trình tổ chức thi công xây lắp ở
công ty nên vật t sử dụng cho thi công ở công trình thờng do các đội tự mua ngoài
vận chuyển đến tận công trình và sử dụng ngay. Khi có nhu cầu về sử dụng vật
liệu các đội phải có giấy xin tạm ứng kèm theo giấy báo giá gửi về công ty, phòng
kỹ thuật sẽ căn cứ vào lợng vật t đã bóc tách trong dự toán gửi sang phòng đề nghị
giám đốc duyệt cho ứng tiền mua vật liệu. Các giấy tờ này đợc đa về phòng kế
toán để làm thủ tục nhận tiền đi mua vật liệu hoặc cũng có thể chuyển thẳng vào
ngân hàng ( đối với tiền vay ) để trực tiếp trả cho đơn vị bán hàng . Sau đó các đội
phải tập hợp chứng từ ( hoá đơn giá thanh toán, biên bản nghiệm thu khối lợng)
chuyển về các phòng có liên quan để theo dõi các giấy tờ này sau khi đã đợc thủ
trởng đơn vị ký kế toán trởng ký duyệt thang toán sẽ đợc chuyển về phòng kế toán
để làm thủ tục thanh toán giảm nợ khi quyết toán các khoản tạm ứng phải có hồ sơ
hoàn tạm ứng gồm :phiếu đề nghị tạm ứng, biên bản nghiệm thu khối lợng ,hoá
đơn tài chính, phiếu thu chi, phiếu nhận tiền.
Thực chất vật liệu các đội tự mua về và xuất dùng thẳng trực tiếp cho thi công
xây dựng công trình giao thông . Do đó giá xuất dùng vật liệu sử dụng là giá thực
tế (gồm giá mua + chi phí ). Vì vậy công ty rất chú trọng việc quản lý vật liệu từ
khâu mua,vận chuyển và cả trong quá trình sản xuất thi công ở hiện trờng.
24
Hàng tháng căn cứ vào chứng từ gốc các hoá đơn mua vật liệu kế toán sẽ tập
hợp chứng từ chi phí nguyên vật liệu theo từng công trình.
Sao khi hoàn thành các thủ tục xem xét, xác nhận của kỹ thuật, kế toán tởng và
giám đốc, kế toán tiền mặt căn cứ vào giấy đề nghị tạm ứngđã đợc duyệt để lập
Địa chỉ :
Họ tên ngời mua hàng : Bùi Mạnh Thắng .
Đơn vị : Đội XDCT số 06 Công ty cổ phần XD công trình Thăng Long 9.
Địa chỉ : Xóm Đền, Thôn Kim Lũ, Xã Đại Kim, Huyện Thanh Trì, Hà Nội.
Hình thức thanh toán :Tiền mặt.
STT
Tên ,quy cách
sản phẩm
Đơn vị
tính
Số lợng Đơn giá Thành tiền Ghi chú
1 Mã đầu cọc kg 2.120 6.095 12.921.400
2 Đá hộc m
3
1000 40.000 40.000.000
3 Xi măng kg 50 645.454 32.272.700
25
Copyright: Tài liệu đại học ©