Phân tích câu nói của Hồ Chí Minh: “Đạo đức cách mạng không
phải trên trời ra xuống. Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà
phát triển và củng cố. Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng
luyện càng trong.” Và vận dụng vào bản thân.
Chủ tịch Hồ Chí Minh
Bài làm
I. Đặt vấn đề
Sinh thời chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm sâu sắc đến việc giáo
dục về đạo đức, về nhân cách của người cán bộ cách mạng. Người nói có
cán bộ tốt, việc gì cũng xong. Người khẳng định đó là một chân lý. Chủ tịch
Hồ Chí Minh khẳng định đạo đức có vị trí quan trọng đặc biệt đối với mỗi
con người. Đối với người cách mạng, nó là gốc, cái nền tảng của người cách
mạng. Người đã khẳng định điều này trong tác phẩm: "Sửa đổi lề lối làm
việc": "Cũng như sông có nguồn thì mới có nước, không có nguồn thì sông
cạn. Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo. Người cách mạng phải có
đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được
nhân dân ".
Chủ tịch Hồ Chí Minh coi đạo đức là sức mạnh tinh thần to lớn. Vì
đạo đức là bộ phận của thế giới quan, là hiện thực trực tiếp của tư tưởng, có
tác dụng chỉ đạo trực tiếp hành vi ứng xử của con người trong thực tiễn.
Người viết: "làm cách mạng để cải tạo xã hội cũ thành xã hội mới là một sự
nghiệp vẻ vang, nhưng nó cũng là một nhiệm vụ nặng nề, một cuộc đấu
tranh rất phức tạp, lâu dài, gian khổ. Sức có mạnh mới gánh được nặng và đi
được xa. Người cách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng mới
hoàn thành được nhiệm vụ vẻ vang".
II. Giải quyết vấn đề
1. Đạo đức là gốc của người cách mạng
Công tác xây dựng đảng về đạo đức cách mạng luôn là mối quan tâm
của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trước lúc đi xa, Người viết trong Di chúc:
“Đảng ta là một Đảng cầm quyền. Mỗi đảng viên là cán bộ phải thẩm nhuần
đạo đức cách mạng: cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư. Phải giữ gìn

xúc, những yêu cầu chính đáng của nhân dân, của doanh nghiệp; sống thiếu
trung thực Thấy trước điều này, Người đã từng nhắc nhở; “Một dân tộc,
một Đảng và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn,
không nhất định hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca
ngợi, nếu lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân”.
Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng: “Đảng ta vừa là đạo đức vừa là văn
minh”, là người khởi xướng và lãnh đạo mọi sự đổi thay của đất nước qua
các giai đoạn lịch sử của cách mạng. Muốn đưa sự nghiệp cách mạng tiến
đến đích cuối cùng, trước hết Đảng phải thật sự đổi mới , tự chỉnh đốn. Tự
đổi mới, tự chỉnh đốn là khẳng định sự vận động nội tại của Đảng cầm
quyền trong quá trình lãnh đạo cách mạng, là sự nhận diện đúng quy lụt vận
động, phát triển của Đảng. Quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng,
chỉnh đốn Đảng hiện nay, trước hết mỗi cán bộ, đảng viên phải tăng cường
học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, trên cơ sở đó nâng
cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân.
2. Đẩy mạnh tự giáo dục, tự rèn luyện đạo đức cách mạng của cán
bộ, đảng viên theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
Chủ tịch Hồ Chí Minh dạy: “Đạo đức cách mạng không phải trên trời
sa xuống. Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hằng ngày mà phát triển và củng
cố. Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong”. Vì
vậy, quá trình tự giáo dục, tự rèn luyện đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng
viên theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh thực chất là một quá trình tự
“luyện vàng”, để không ngừng hoàn thiện nhân cách người cán bộ, đảng
viên.
Theo quan điểm của Hồ Chí Minh thì người sức có mạnh mới gánh
được nặng, đi được xa, người đảng viên phải có đạo đức cách mạng mới
hoàn thành nhiệm vụ cách mạng vẻ vang. Do đó, cần giáo dục đạo đức cách
mạng cho đảng viên nhận rõ được mục đích, động cơ vào Ðảng, tự nguyện
phục vụ nhân dân và làm đúng chính sách của Ðảng. Người từng dạy: Mỗi
cán bộ, đảng viên từ trên xuống dưới phải hiểu rằng mình vào Ðảng là để

người cán bộ, đảng viên là sự tự giáo dục, tự rèn luyện. Bởi vì cái tốt, cái
xấu đều có trong mỗi con người. Mà học cái tốt thì khó, vì như "người ta leo
núi phải vất vả khó nhọc mới lên đến đỉnh. Học cái xấu thì dễ như ở trên
đỉnh chỉ trượt chân một cái là nhào xuống vực sâu". Vì thế việc phấn đấu tu
dưỡng của người đảng viên kiên trì hằng ngày, để gạt bỏ những tính xấu như
bệnh tham lam, thiếu kỷ luật, gây hại cho Ðảng, cho dân. Bác dạy: Mắc phải
bệnh tham lam, người cán bộ, đảng viên không đặt lợi ích của Ðảng, của dân
tộc lên trên mà chỉ tự tư, tự lợi, dùng của công làm việc tư; dựa vào thế lực
của Ðảng để theo đuổi mục đích riêng của mình, chỉ vun vén cho quyền lợi
của bản thân, không cần quan tâm xem điều đó có hại cho dân, cho nước hay
không; thậm chí, còn chà đạp lên lợi ích của dân tộc, của nhân dân một khi
bị đụng chạm đến quyền lợi cá nhân. Tác hại của bệnh tham lam rất lớn. Nó
làm cho công quỹ Nhà nước bị hao mòn, nhân dân căm ghét cán bộ, dân mất
lòng tin với Ðảng, Nhà nước. Vì vậy, người có đạo đức cách mạng phải
quyết tâm chống tham nhũng, lãng phí. Cán bộ, đảng viên, người có cương
vị giữ các trọng trách càng phải nêu gương chống tham nhũng, lãng phí.
Biến quyết tâm chính trị chống tham nhũng của Ðảng thành hành động, việc
làm thiết thực và cần kịp cho mỗi đảng viên, đặc biệt là trong đội ngũ cán
bộ, công chức, nhằm góp phần xây dựng Ðảng, Nhà nước trong sạch, củng
cố sức mạnh đất nước.
Bệnh thiếu kỷ luật cũng là căn bệnh hết sức nguy hiểm, do cán bộ,
đảng viên đó không chịu rèn luyện trong tổ chức, không đặt mình vào guồng
máy hoạt động của tổ chức, vi phạm Ðiều lệ Ðảng, quy định, nguyên tắc
Ðảng. Theo Hồ Chí Minh, tất cả những bệnh đó là biểu hiện của bệnh cá
nhân chủ nghĩa. Người còn nhấn mạnh, nếu cán bộ, đảng viên mà mắc phải
một trong các bệnh này, tức là đồng nghĩa với sự thất bại, tức là hỏng việc;
họ sẽ bị nhân dân xa rời.
Trong công cuộc đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa, chúng ta
đã giành được thắng lợi to lớn có ý nghĩa lịch sử. Ðảng đã giáo dục, nâng
cao ý thức, nhiệt tình cách mạng cho đội ngũ đảng viên, đồng thời phần

dựng Ðảng, trong đó đặt vấn đề giáo dục đạo đức là biện pháp quan trọng
hàng đầu và thường xuyên, với chương trình, kế hoạch cụ thể và không chỉ
trong học tập nghị quyết, chủ trương của Ðảng mà ngay cả trong sinh hoạt
đảng thường kỳ của các tổ chức đảng; trong cơ quan nhà nước và đoàn thể
nhân dân.
Ðặc biệt chú trọng tự phê bình và phê bình đối với đảng viên và tổ
chức cơ sở đảng nhằm ngăn ngừa và chống lại những biểu hiện tiêu cực về
đạo đức. Phát huy và thực hành dân chủ rộng rãi trong sinh hoạt đảng, góp
phần vào việc nâng cao chất lượng sinh hoạt cấp ủy, chi bộ. Thực hiện tốt
việc phân công, hướng dẫn, kiểm tra đảng viên chấp hành nhiệm vụ, phát
huy vai trò tiên phong gương mẫu trong công tác, học tập và lối sống, giữ
mối liên hệ với quần chúng nơi công tác với chi bộ và nhân dân nơi cư trú.
Trong sinh hoạt Ðảng quan tâm nêu gương tổ chức đảng, đảng viên
trong việc nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng, ngăn ngừa suy thoái đạo đức,
chống tham nhũng, lãng phí. Ðồng thời xử lý nghiêm tổ chức đảng, đảng
viên vi phạm kỷ luật Ðảng, để củng cố, chỉnh đốn Ðảng. Xây dựng cơ chế
và những quy định khả thi, quản lý chặt chẽ đối với các đảng viên có quan
hệ nhiều đến tiền bạc, hàng hóa, tài sản của Nhà nước, của nhân dân, thường
xuyên làm tốt công tác kiểm tra của Ðảng và giám sát của dân.
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, mỗi người
đảng viên cần thực hiện lời khuyên của Người "dù công tác to hay nhỏ, địa
vị cao hay thấp, ở đâu cũng phải làm gương mẫu cho quần chúng". Bởi lẽ,
muốn hướng dẫn nhân dân, mình phải làm mực thước cho người ta bắt
chước, phải xung phong làm gương mẫu. Ðiểm nổi bật trong tư tưởng đạo
đức và hành vi đạo đức của Bác Hồ là yêu thương, kính trọng nhân dân, hòa
với nhân dân, đoàn kết, tổ chức nhân dân thực hiện những mục tiêu của cách
mạng, đem lại lợi ích cho nhân dân.
Vì thế, hiện nay giáo dục, rèn luyện, tu dưỡng đạo đức của người đảng
viên là phải hòa mình với nhân dân, làm cầu nối giữa dân với Ðảng để hiểu
quần chúng, lắng nghe ý kiến của quần chúng, làm cho dân tin, tổ chức

lành mạnh nền đạo đức xã hội, góp phần giữ vững ổn định chính trị, xã hội,
tạo động lực cho sự phát triển nhanh, hiệu quả, bền vững. Đặc biệt đối với
mỗi cán bộ, đảng viên, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
là nhiệm vụ rất quan trọng và thường xuyên, qua đó để giáo dục, rèn luyện
mình, xứng đáng là người đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, “là người
lãnh đạo, người đầy tớ thật trung thành của nhân dân”
Hơn nữa, học tập và, tu dưỡng đạo đức thường xuyên là cơ sở để hoàn
thiện mỗi cá nhân, vì đạo đức của mỗi người không phải tự nhiên xuất hiện,
mà do mỗi người học tập, tu dưỡng rèn luyện trong hoạt động thực tiễn và
tiếp thu sự giáo dục, quản lý của tổ chức, tập thể, cộng đồng, gia đình và xã
hội. Vì vậy, đề giữ gìn và phát huy những giá trị cao đẹp, đòi hỏi mỗi người
phải thường xuyên học tập, tu dưỡng; nếu xa rời sự quản lý, giáo dục của tập
thể, cộng đồng và toàn thể gia đình là con đường dẫn tới hư hỏng, đánh mất
chính bản thân của mình. Trước thực trạng cũng như yêu cầu thực tế đặt ra.
việc giáo dục, học tập và làm theo tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh là việc
làm cần thiết, cần phải đẩy mạnh, thường xuyên trong toàn Đảng, toàn quân
và toàn dân ta.
Cùng với nhân dân cả nước, cán bộ, đảng viên phải tiên phong, có sự
nhận thức đúng đắn về đạo đức cách mạng, gương mẫu, đi đầu trong các
hoạt động, thực hiện thường xuyên và có hiệu quả cuộc vận động học tập và
làm theo tấm gương đạo đức của chủ tịch Hồ Chí Minh triệt để thực hành
tiết kiệm, chống lãng phí; từng ngành, từng cấp phải thực hiện tốt nhiệm vụ
chuyên môn của Đảng và nhà nước giao, đưa chủ trương của Đảng, chính
sách pháp luật của nhà nước đi vào cuộc sống. Có vậy, hành vi, phong cách
và đạo đức của từng cán bộ, đảng viên ngày càng được hoàn thiện trong mọi
lĩnh vực công tác, sinh hoạt của mình.
III. Sinh viên học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Bác
Sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta theo định hướng
xã hội chủ nghĩa đã và đang đặt ra yêu cầu, nhiệm vụ quan trọng cho thế hệ
trẻ hiện nay là phải có kiến thức chuyên môn cao, có tư tưởng chính trị vững

quê hương, đất nước.
Bên cạnh đó, chúng ta- những sinh viên- thế hệ trẻ cần phải có tinh
thần phấn đấu học tập, rèn luyện nghiêm túc, bền bỉ, kiên trì, không ngừng
vươn lên để chiếm lĩnh tri thức khoa học, làm chủ tri thức khoa học, đáp ứng
yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa quê
hương, đất nước.
Suốt cả cuộc đời, Bác Hồ liên tục phấn đấu, học hỏi, rèn luyện một
cách quyết liệt để thực hiện cho kỳ được ham muốn tột bậc của bản thân là
làm cho nước nhà được độc lập, ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được
học hành. Người dạy chúng ta gian nan rèn luyện mới thành công. Sinh thời,
Chủ tich Hồ Chí Minh đã từng căn dặn thanh niên: Thanh niên muốn xứng
đáng vai trò người chủ, thì phải học tập; thanh niên sẽ làm chủ nước nhà,
phải học tập mãi, tiến bộ mãi mới thật là thanh niên. Bởi vậy chúng ta cần
có tinh thần phấn đấu quyết liệt, bền chí, nhẫn nại, vượt khó vươn lên trong
học tập, rèn luyện. Tích cực tự học, tham gia nghiên cứu khoa học, mở rộng,
nâng cao tri thức, từng bước tích lũy tri thức cho bản thân. Chỉ với tinh thần
phấn đấu học tập, rèn luyện bền bỉ, kiên trì sinh viên mới xứng đáng trở
thành chủ nhân thực sự của đất nước, mới đưa quê hương, đất nước nhanh
chóng thoát khỏi đói nghèo, lạc hậu.
Ngoài hai yếu tố trên, chúng ta cần rèn luyện tinh thần đoàn kết, có ý
thức tập thể, cộng đồng, hợp tác, tương trợ trong học tập, nghiên cứu khoa
học, tích cực tham gia các hoạt động chính trị- xã hội, nhân đạo, từ thiện.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn
kết. Thành công, thành công, đại thành công. Bản thân Người cũng chính là
hạt nhân quy tụ sự đoàn kết trong Đảng, trong nhân dân, dân tộc và đoàn kết
quốc tế, tạo nên sức mạnh vĩ đại của dân tộc Việt Nam. Do đó, cần và phải
tiếp tục rèn luyện tinh thần đoàn kết. Sinh viên chúng ta phải có tinh thần
đoàn kết, ý thức cộng đồng trong mọi hoạt động. Sinh viên cần phải hòa hợp
quyền lợi riêng rẽ của mình trong quyền lợi chung của tập thể, của dân tộc.
Tinh thần đoàn kết, hợp tác sẽ giúp cho chúng ta xóa bỏ chủ nghĩa cá nhân,

mọi biểu hiện sai trái trong lối sống, nhân cách của sinh viên. Phải luôn luôn
ghi nhớ và thực hiện tốt lời Bác dặn: Thanh niên cần phải chống tâm lí tự tư
tự lợi, chỉ lo lợi ích riêng và sinh hoạt riêng của mình. Chống tâm lí ham
sung sướng và tránh khó nhọc. Chống thói xem khinh lao động, nhất là lao
động chân tay. Chống lười biếng, xa xỉ, chống cách sinh hoạt ủy mị. Chống
kiêu ngạo, giả dối, khoe khoang…
Tóm lại, thế hệ trẻ chúng ta chuẩn bị hành trang vào đời rất cần phải
tích lũy những kiến thức khoa học, công nghệ, ngoại ngữ, tin học nhưng
nếu chỉ chừng đó thôi thì chưa đủ. Nếu không quan tâm hoặc bỏ qua việc
giáo dục, rèn luyện đạo đức, lối sống cho họ thì rất dễ dẫn tới sự phát triển
lệch lạc, phiến diện. Đó là con đường dẫn tới sự thiếu hụt những giá trị nhân
văn trong quá trình hình thành và phát triển nhân cách của con người. Đó là
nguy cơ làm suy thoái, thậm chí biến dạng quá trình phát triển của cá nhân,
cộng đồng. Vì vậy, hơn lúc nào hết, thế hệ trẻ, cần đẩy mạnh rèn luyện đạo
đức, biết vươn lên làm chủ được một cách đúng đắn tri thức hiện đại, trở
thành những con người đủ đức, đủ tài, thực sự là những công dân vừa
“hồng” vừa “chuyên”, góp sức xây dựng đất nước ta “đàng hoàng hơn, to
đẹp hơn” như mong ước của Bác Hồ và cũng chính là mong ước của tất cả
những người dân Việt Nam chúng ta.