Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Lời nói đầu
Hiện nay, trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang bước vào giai
đoạn hội nhập và phát triển mạnh mẽ, vấn đề tiền lương và chế độ đãi ngộ đối
với người lao động đã và đang trở thành một trong những vấn đề thu hút sự
quan tâm của nhiều tầng lớp khác nhau trong xã hội. Do đó, xây dựng và hoàn
thiện chế độ kế toán tiền lương đã trở thành một yêu cầu chung với cả nền
kinh tế nói chung và từng doanh nghiệp nói riêng. Việc trả lương theo lao
động là một yếu tố tất yếu khách quan phù hợp với xu hướng phát triển chung
của thời đại ngày nay và lựa chọn hình thức trả lương sao cho phù hợp với
thực tiễn tại doanh nghiệp là yêu cầu sống còn với từng đơn vị.
Với đặc thù riêng của nghành kinh doanh xây lắp là tổ chức sản xuất
kinh doanh theo phương thức khoán gọn cả về tiền lương cũng như các chi
phí khác (chi phí nguyên vật liệu, chi phí sản xuất chung), điều này có ảnh
hưởng không nhỏ đến phương pháp hạch toán kế toán mà cụ thể là phương
pháp hạch toán tiền lương tại các doanh nghiệp xây lắp.
Xuất phát từ nhưng nhận định trên, sau một thời gian thực tập tại Công
ty xây dựng và kinh doanh tổng hợp số 1, tôi đã chọn đề tài: "Hoàn thiện chế
độ kế toán tiền lương tại Công ty xây dựng và kinh doanh tổng hợp số 1"
làm đề tài chuyên đề nghiệp vụ thực tập tốt nghiệp của mình. Để trình bày
một cách rõ nét hơn những kiến thức về chế độ kế toán đã tiếp thu được trong
quá trình học tập và các vấn đề thực tiễn tìm hiểu được trong quá trình thực
tập, ngoài các danh mục cần thiết theo quy định chung, tôi chia nội dung báo
cáo nghiệp vụ thành hai phần chính. Cụ thể như sau:
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
- Phần 1: Tìm hiểu chung về công tác tổ chức hạch toán kế
toán tại Công ty xây dựng và kinh doanh tổng hợp số 1.
- Phần 2: Thực trạng kế toán tiền lương và các khoản trích theo
lương tại Công ty xây dựng và kinh doanh tổng hợp số 1.
- Phần 2: Hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo
rộng sang các địa bàn lân cận khác. Bên cạnh nền tảng cơ sở vật chất ổn định
đảm bảo cho hoạt động sản xuất kinh doanh, lãnh đạo công ty còn chú trọng
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
xây dựng một bộ máy kế toán có trình độ chuyên môn khá, giỏi, tuân thủ
nghiêm chỉnh những qui định về chế độ kế toán hiện hành.
Trong quá trình xây dựng và trưởng thành, ban giám đốc công ty luôn
chú trọng tới việc nâng cao đời sống của cán bộ, công nhân viên. Bằng chứng
là hàng năm, công ty thường xuyên mua bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế… để
đảm bảo quyền lợi chính đáng của người lao động. Bên cạnh đó, cùng với sự
phát triển chung của công ty, thu nhập và đời sống của công nhân cũng được
cải thiện đáng kể.
Những thông số sơ bộ sau sẽ cho thấy rõ ràng hơn tình hình phát triển
chung của công ty xây dựng và kinh doanh tổng hợp số 1 trong thời gian vừa
qua.
STT Chỉ tiêu Đơn vị Năm 2003 Năm 2004
1 Tổng doanh thu đ 32.237.147.338 37.516.414.876
2 Tổng chi phí đ 30.962.623.013 36.234.467.476
3 Tổng lợi nhuận đ 1.274.524.325 1.281.947.400
4 Tổng vốn lưu động đ 7.548.084.048 13.594.394.746
5 Tổng vốn cố định đ 1.507.905.035 1.602.477.583
6 Số lao động bình
quân
người 300 400
7 Thu nhâp bình quân đ/ngườ
i
850.000 1.100.000
1.1.2 Cơ cấu tổ chức quản lý tại công ty xây dựng và kinh doanh tổng hợp số
1:
Công ty xây dựng và kinh doanh tổng hợp số 1 thuộc thành phần kinh
Xăng
dậu
Văn
Tự
Cửa
hàng
xăng
dầu
Cầu
Gĩe
Các
tổ,
đội
thi
công
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Phòng hành chính: có nhiệm vụ giúp giám đốc quản lý bộ máy sản xuất
hoạt động kinh doanh, thực hiện các chính sách liên quan đến tiền lương và
lao động.
Phòng kế toán: Đảm nhiệm chức năng về công tác hạch toán kế toán,
tính toán kết quả kinh doanh và các chức năng hạch toán khác, tham mưu
giúp giám đốc trong việc ra quyết định tài chính. Đảm bảo thực hiện công tác
kế toán theo đúng pháp lệnh kế toán của Bộ Tài Chính, đồng thời giám sát
công tác kế toán tại các đơn vị trực thuộc.
Để thực hiện được các chức năng đó, phòng kế toán của Công ty xây
dựng và kinh doanh tổng hợp số 1 được bố trí và phân chia theo chức năng,
thể hiện rõ qua sơ đồ sau:
1.1.3 Đ ặc điểm tổ chức hoạt đông sản xuất kinh doanh của Công ty xây
dựng và kinh doanh tổng hợp số 1
Công ty xây dựng và kinh doanh tổng hợp số 1 là một doanh nghiệp
báo cáo.
Bên cạnh lĩnh vực xây dựng, Công ty còn tham gia lĩnh vực kinh doanh
bán lẻ xăng dầu, sản phẩm này cung có phương pháp hạch toán tương tự các
sản phẩm kinh doanh khác, do đó chi phi tiền lương trong trường hợp này
được hạch toán vào chi phí bán hàng thay vì hạch toán vào chi phí nhân công
trực tiếp như đối với công nhân xây lắp.
7
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
1.1.4 Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty xây dựng và kinh doanh
tổng hợp số 1
Qua quá trình thực tập và quan sát thực tế tại công ty, ta có thể trình
bày khái quát tổ chức bộ máy kế toán của Công ty như sau:
Sơ đồ 3: Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán tại công ty xây dựng
và kinh doanh tổng hợp số 1
Qua sơ đồ trên ta thấy:
Công ty xây dựng và kinh doanh tổng hợp số 1 là một đơn vị thực hiện
hạch toán độc lập, bộ máy kế toán của công ty được tổ chức theo mô hình kế
toán tập trung phù hợp với đặc điểm kinh doanh của công ty.
*Kế toán trưởng: Chịu sự chỉ huy trực tiếp của giám đốc công ty
Vị trí, trách nhiệm, quyền hạn được thực hiện theo “Điều lệ kế toán
trưởng xí nghiệp quốc doanh ” ( Ban hành kèm theo Nghị định số 26 – HĐBT
8
Kế toán trưởng
Kế toán tổng hợp Kế toán công nợ kiêm
kế toán thuê.
Cửa hàng xăng
dầu Văn Tự
Cửa hàng xăng
dầu Cầu Gĩe
Các tổ, đội thi
Công việc kiêm nhiệm:
+) Quản lý, theo dõi, hạch toán hoạt động SXKD của cửa hàng gas đốt,
cửa hàng PCCC.
+) Lập bảng lương, phân bổ tiền lương và cấp phát tiền lương. Quyết
toán thu chi BHXH, BHYT, với Tổng công ty bay dịch vụ.
+) Lưu trữ sổ sách và những hồ sơ của những công việc do mình thực
hiện theo quyết định số 218/2000/QD-BTC ngày 29/12/2000 BTC.
* Nhân viên kế toán: Chịu sự chỉ huy trực tiếp của kế toán trưởng.
Chức năng, nhiệm vụ:
+) Thực hiện ghi sổ kế toán trên máy tính và lập các BCTC theo chế độ
kế toán hiện hành ( Theo quyết định số: 167/2000/QĐ-BTC ngày 25 tháng 10
năm 2000 của BTC ).
+) Theo dõi, đối chiếu, đôn đốc, và làm các thủ tục thanh quyết toán
với các đầu mối: Chinh nhánh, công trường, các chủ đầu tư, các khách hàng
và cá nhân có quan hệ thanh toán với công ty.
+) Hàng tháng tiến hành kê khai thuế và báo cáo với Cục thuế T.P Hà
nội
+) Lưu trữ hồ sơ: Sổ sác kế toán, chứng từ chỉ tiêu của cơ quan công ty
và các công trình do công ty quản lý theo quyết định số: 218/2000/QĐ-BTC
ngày 29/12/2000 của BTC
* Kế toán công trường: Chịu sự chỉ đạo trực tiếp về nghiệp vụ của kế toán
trưởng.
10
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Chức năng, nhiệm vụ:
+) Thực hiện việc quản lý, ghi sổ kế toán toàn bộ hoạt động SXKD của
công trường.
+) Hàng tháng tiến hành kê khai thuế và báo cáo với cơ quan thuế địa
phương.
+) Theo dõi, đối chiếu, đôn đốc, làm thủ tục quyết tóan với các khách
+) Định kỳ báo cáo tình hình tài chính của cửa hàng về công ty qua
phòng Tài chính.Thường xuyên đối chiếu sổ sách với nhân viên kế toán
SXKD phụ của công ty.
+) Kết thúc năm, Bàn giao sổ sách, chứng từ kế toán, và toàn bộ tài liệu
liên quan đến hoạt động SXKD của cửa hàng cho kế toán SXKD của công ty
để tiến hành lưu trữ.
* Kế toán đơn vị thành viên: theo dõi và hạch toán quá trình sản xuất và kinh
doanh của các đơn vị thành viên, định kỳ gửi báo cáo và các tài liệu liên quan
về phòng kế toán của công ty
Để đảm bảo thực hiện tốt các chức năng nhiệm vụ trên, và phù hợp với
quy mô của công ty thì phòng kế toán của công ty gồm có 6 người được phân
công theo phần hành tương ứng ở trên, chịu trách nhiệm hạch toán các nghiệp
vụ phát sinh tại đơn vị.Các nhân viên trong phòng kế toán đều là những người
có kinh nghiệm, có trình độ nghiệp vụ thành thạo và lòng nhiệt tình trong
công việc.Cùng với sự bố trí phân công công tác và sự trợ giúp của các phần
mềm kế toán,máy vi tính đã góp phần nâng cao năng suất lao động, đảm bảo
cung cấp số liệu kế toán một cách nhanh chóng và chính xác cho công tác
quản lý.
12
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Đó là cơ cấu bộ máy kế toán tại phòng Kế Toán. Còn tại các tổ, đội
trực thuộc của công ty không có bộ máy kế toán riêng, hạch toán các nghiệp
vụ kinh tế phát sinh trong phạm vi mình phụ trách là các đơn vị hạch toán phụ
thuộc, không hạch toán đến lãi mà chỉ tập hợp chi phí rồi gửi về công ty.
1.1.5 Đặc điểm tổ chức công tác kế toán tại Công ty xây dựng và kinh doanh
tổng hợp số 1
a. Đặc điểm vận dụng hệ thống chứng từ kế toán
Do đặc thù của ngành xây lắp các công trình thi công ở xa công ty nên
quá trình luân chuyển chứng từ là một quá trình rất quan trọng. Với hình thức
khoán trong xây lắp các chứng từ chủ yếu được tập hợp chủ yếu ở dưới các
nghiệp”.
Do đặc thù sản xuất kinh doanh của Công ty trong lĩnh vực xây lắp, quá
trình thực hiện thi công dưới hình thức khoán cho các đội, việc cấp ứng và
hoàn ứng là hai quá trình quan trọng trong thực hiện thi công. Công ty hạch
toán việc cấp ứng và hoàn ứng cho các đội qua tài khoản 1413. Đây là một tài
khoản liên quan đến hầu hết tất cả các quá trình hạch toán của công ty.
*Niên độ kế toán của công ty theo năm, bắt đầu từ ngày 01/01 và kết
thúc vào ngày 31/12 ( năm dương lịch ), kỳ kế toán hạch toán theo tháng.
Công ty áp dụng phương pháp hàng tồn kho theo phương pháp kê khai
thường xuyên và nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ. Nguyên tắc xác
định giá trị hàng tồn kho theo giá trị thực tế.
c. Đặc điểm hệ thống sổ kế toán.
* Hình thức sổ kế toán mà doanh nghiệp áp dụng là hình thức chứng từ-
ghi sổ, hình thức này rất phù hợp với quy mô rất lớn và trình độ quản lý kế
toán của doanh nghiệp, và cũng phù hợp với kế toán bằng máy vi tính. Cụ thể
tất cả các công việc kế toán đều được xử lý trên các phần mềm kế toán. Hiện
14
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
tại công ty đang sử dụng 3 phần mềm kế toán ( Fast accounting 1995, 2005 và
Unesco).
Hệ thống sổ kế toán công ty đang áp dụng: công ty áp dụng cả hình
thức sổ tổng hợp và sổ chi tiết.
- Hệ thống các sổ tổng hợp gồm:
+ Chứng từ ghi sổ: Sổ này dùng để tổng hợp các chứng từ gốc phát sinh
hàng ngày hoặc bảng tổng hợp chứng từ gốc. Sổ này cũng là cơ sở để ghi sổ
cái và sổ đăng kí chứng từ ghi sổ
+ Sổ đăng ký chứng từ ghi sổ: Sổ này dùng để ghi chép các nghiệp vụ
kinh tế phát sinh theo trình tự thời gian và kiểm tra đối chiếu với số liệu với
bảng cân đối số phát sinh.
+ Sổ cái: Dùng để ghi chép các nghiệp vụ kinh tế phát sinh đã được ghi
với chứng từ thu (chi) tiền mặt, thủ quỹ sẽ vào sổ quỹ.
Từ chứng từ gốc, hàng ngày kế toán ghi vào chứng từ ghi sổ và từ
chứng từ ghi sổ kế toán vào sổ đăng ký chứng từ ghi sổ. Từ sổ kế toán chi tiết,
17
Chứng từ
gốc
Sổ quỹ
Chứng từ ghi sổ
Sổ kế toán chi
tiết
Bảng tổng hợp
chi tiết
Sổ cái các tài
khoản
Bảng cân đối số
phát sinh
Báo cáo tài
chính
Sổ đăng ký
chứng từ ghi sổ
Ghi chú:
Ghi hàng
ngày
Ghi cuối kỳ
Quan hệ đối chiếu
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
cuối tháng kế toán ghi vào bảng tổng hợp chi tiết, bảng này được đối chiếu
với sổ cái tài khoản liên quan và là cơ sở để ghi vào báo cáo kế toán.
Từ chứng từ ghi sổ, định kỳ (hoặc cuối tháng) kế toán vào sổ cái, từ sổ
cái vào Bảng cân đối số phát sinh, Bảng này được đối chiếu với sổ đăng ký
- Báo cáo quyết toán tài chính
- Báo cáo hoàn thành kế hoạch.
1.2 Thực trạng kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công
ty xây dựng và kinh doanh tổng hợp số 1
1.2.1 Đối tượng và nội dung hạch toán:
Tại Công ty xây dựng và kinh doanh tổng hợp số 1 , khoản mục chi phí
nhân công trực tiếp chiếm tỷ trọng tương đối lớn trong tổng giá thành sản
phẩm xây lắp. Do đó, việc hạch toán chính xác chi phí nhân công trực tiếp có
ý nghĩa rất quan trọng đối với vấn đề tính lương và trả lương cho người lao
động, đảm bảo sự công bằng với người lao động, góp phần hạ giá thành và
nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty. Với những đặc
điểm của một doanh nghiệp thuộc loại hình xây lắp, cụ thể ở đây là số lượng
công nhân xây dựng lớn, địa bàn xây lắp phân tán và mang tính thời vụ cao
nên lực lượng lao động của xí nghiệp chủ yếu là lao động thuê ngoài. Hợp
đồng lao động ký kết giữa Công ty và người lao động là những hợp đồng
ngắn hạn, do đó xí nghiệp không tiến hành trích bảo hiểm cho những đối
tượng này. Vấn đề này hoàn toàn phù hợp với thực tế bởi nó đảm bảo tính
linh hoạt, chủ động về mặt thời gian cũng như tiến độ thi công công trình,
hạng mục công trình của đơn vị thi công cũng như của xí nghiệp, giảm bớt chi
phí đi lại, ăn ở của công nhân đồng thời tận dụng những tiềm lực lao động sẵn
có tại địa phương nơi có công trình xây dựng.
19