Vật lí lớp 12 - Tiết: 0 NĂNG LƯỢNG LIÊN KẾT
CỦA HẠT NHÂN
PHẢN ỨNG HẠT NHÂN

1. Mục tiêu:
a) Về kiến thức:
- Nêu được những đặc tính của lực hạt nhân.
- Viết được hệ thức Anh-xtanh.
- Phát biểu được định nghĩa và viết được biểu thức
của độ hụt khối lượng của hạt nhân.
- Phát biểu được định nghĩa và viết được biểu thức
của năng lượng liên kết của hạt nhân.
- Sử dụng các bảng đã cho trong Sgk, tính được năng
lượng liên kết và năng lượng liên kết riêng của một
hạt nhân.
- Phát biểu được định nghĩa phản ứng hạt nhân và
nêu được các định luật bảo toàn trong phản ứng hạt
nhân.
- Phát biểu được và nêu được ví dụ về phản ứng hạt
nhân.
- Viết biểu thức năng lượng của một phản ứng hạt
nhân và nêu được điều kiện của phản ứng hạt nhân
trong các trường hợp: toả năng lượng và thu năng
lượng.
b) Về kỹ năng:
c) Về thái độ:
2. Chuẩn bị của GV và HS:
a) Chuẩn bị của GV: Các bảng số liệu về khối lượng
nguyên tử hoặc hạt nhân, đồ thị của
W
lk

lực hạt nhân. - Không, vì lực
hạt nhân là lực
hút giữa các
nuclôn, hay nói
cách cách nó
không phụ
I. Lực hạt
nhân
- Lực tương
tác giữa các
nuclôn gọi là
lực hạt nhân
(tương tác hạt
nhân hay
tương tác
mạnh). - Lực hạt nhân có
phải là lực hấp
dẫn?
 Lực hạt nhân
không cùng bản
chất với lực tĩnh
điện hay lực hấp
dẫn.
 Nó là một lực

tác giữa các
nuclôn trong
hạt nhân, còn
gọi là lực
tương tác
mạnh.
+ Lực hạt
nhân chỉ phát
huy tác dụng
trong phạm vi
kích thước hạt
nhân (10
-15
m)
vi kích thước hạt
nhân nghĩa là gì?
nhân giảm
nhanh xuống
không.
Hoạt động 3 ( phút): Tìm hiểu về năng lượng liên kết
của hạt nhân
Hoạt động của
GV
Hoạt động
của HS
Kiến thức cơ
bản
- Xét hạt nhân
4
2

4,03188u
2m
p
+ 2m
n
>
II. Năng lượng
liên kết của hạt
nhân
1. Độ hụt khối
- Khối lượng
của một hạt
nhân luôn luôn
nhỏ hơn tổng
khối lượng của
các nuclôn tạo
tổng quát đối với
mọi hạt nhân.

- Độ hụt khối của
hạt nhân
4
2
He
?
- Xét hạt nhân
4

4,0015
= 0,03038u(2m
p
+ 2m
n
)c
2

- m(
4
2
He
) c
2

- Năng lượng
liên kết:
E
lk
= [2m
p
+
2m
n
-
thành hạt nhân
đó.

2
lk
E mc
 

- Năng lượng
năng lượng cần
cung cấp?
 năng lượng liên
kết.
- Trong trường hợp
4
2
He
, nếu trạng thái
ban đầu gồm các
nuclôn riêng lẻ 
hạt nhân
4
2
He
 toả
năng lượng đúng
bằng năng lượng
liên kết E
lk
 quá
trình hạt nhân toả
năng lượng.
- Mức độ bền vững

của hạt nhân với
thừa số c
2
.

3. Năng lượng
liên kết riêng
- Năng lượng
liên kết riêng, kí
hiệu
lk
E
A
, là
thương số giữa
năng lượng liên
kết E
lk
và số
nuclôn A.
- Năng lượng
thuộc vào năng
lượng liên kết mà
còn phụ thuộc vào
số nuclôn của hạt
nhân  Năng
lượng liên kết tính
cho 1 nuclôn?
- Hạt nhân có năng
lượng liên kết riêng

Hoạt động của
HS
Kiến thức cơ
bản
- Y/c HS đọc Sgk và
cho biết như thế nào
là phản ứng hạt
nhân?

- Chia làm 2 loại. - Là quá trình
các hạt nhân
tương tác với
nhau và biến
đổi thành hạt
nhân khác. III. Phản
ứng hạt nhân

1. Định nghĩa
- HS ghi nhận
các đặc tính.

- HS đọc Sgk
và ghi nhận
phát
- Là quá trình
tự phân rã của
một hạt nhân
không bền
vững thành
các hạt nhân
khác.
b. Phản ứng
hạt nhân kích
thích
- Quá trình
các hạt nhân
tương tác với
nhau tạo ra
các hạt nhân
khác.
bảo toàn trong phản
ứng hạt nhân.
Ví dụ: Xét phản ứng

+
Z
4

(Các Z có thể
âm)
- Bảo toàn số
khối A:
A
1
+ A
2
= A
3
+
A
4

(Các A luôn
không âm) - Phải cung cấp
cho hệ một
- Đặc tính:
+ Biến đổi
các hạt nhân.
+ Biến đổi
các nguyên
tố.

trước
-
m
sau
)c
2

+ Nếu Q >
0 phản ứng
toả năng
lượng:
- Nếu Q < 0
 phản ứng
thu năng
lượng:
Hoạt động 5 ( phút):
Hoạt động của
GV
Hoạt động của
HS
Kiến thức cơ
bản

Hoạt động 6 ( phút): Giao nhiệm vụ về nhà.
Hoạt động của
GV
Hoạt động của
HS
Kiến thức cơ
bản