Luận văn tốt nghiệp
Đoàn Thị Ngọc Hương- đầu tư 43A
12

Đầu tư phát triển khoa học kỹ thuật: là hình thức đầu tư nghiên cứu các
công nghệ tiên tiến và triển khai các ứng dụng khoa học kỹ thuật phục vụ cho
hoạt động sản xuất kinh doanh và đời sống xã hội.
Đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng: bao gồm cơ sở hạ tầng kỹ thuật (giao thông
vận tải, bưu chính viễn thông, năng lượng ) và hạ tầng xã hội (giáo dục, ytế,
cấp thoát nước )
Các hoạt động đầu tư này có mối quan hệ tương hỗ lẫn nhau: Đầu tư phát
triển khoa học kỹ thuật và cơ sở hạ tầng tạo điều kiện cho đầu tư phát triển sản
xuất kinh doanh đạt hiệu quả cao; còn đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh tạo
tiềm lực vật chất cho phát triển khoa học kỹ thuật, xây dựng cơ sở hạ tầng.
 Phân theo cấp quản lý
Các dự án đầu tư phát triển được phân ra thành 3 nhóm A, B và C tuỳ theo
tính chất và quy mô của dự án. Trong đó nhóm A do Thủ Tướng Chính Phủ
quyết định; nhóm B và C do Bộ Trưởng, Thủ Trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ
quan thuộc Chính Phủ, UBND Tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quyết
định.
 Phân theo thời gian thực hiện đầu tư
Theo tiêu thức này có thể phân chia hoạt động đầu tư phát triển thành đầu
tư ngắn hạn (đầu tư vận hành nhằm tạo ra tài sản lưu động cho cơ sở sản xuất
kinh doanh) và đầu tư dài hạn thường từ 5 năm trở lên (đầu tư vào các lĩnh vực
sản xuất kinh doanh, phát triển khoa học kỹ thuật và xây dựng cơ sở hạ tầng).
 Phân theo quan hệ quản lý của chủ đầu tư
Đầu tư gián tiếp: đây là hình thức đầu tư mà trong đó người bỏ vốn không
trực tiếp tham gia điều hành quản lý quá trình thực hiện và vận hành các kết quả
đầu tư. Đó là việc các chính phủ thông qua các chương trình tài trợ ( không hoàn
lại hoặc có hoàn lại với lãi suất thấp) cho các chính phủ của các nước khác vay
để phát triển kinh tế xã hội; hoặc việc đầu tư thông qua thị trường tài chính ( thị

cầu của nền kinh tế tăng lên, kéo theo đường cầu dịch chuyển lên trên về bên
phải. Nền kinh tế sẽ thiết lập nên điểm cân bằng mới ở mức sản lượng và giá cả
cao hơn (E1)
Trong dài hạn, khi các thành quả của đầu tư phát huy tác dụng, các năng lực
mới đi vào hoạt động tức là vốn đầu tư (I) lúc này chuyển hoá thành vốn sản
xuất (K ). Tổng cung của nền kinh tế được xác định bởi các yếu tố đầu vào của
sản xuất, đó là nguồn lao động, vốn sản xuất, tài nguyên thiên nhiên và khoa học
công nghệ:
AS = GDP = f (L, K, R, T)
.
.
Luận văn tốt nghiệp
Đoàn Thị Ngọc Hương- đầu tư 43A
14

Khi I chuyển hoá thành K làm cho tổng cung tăng lên đặc biệt là tổng cung
dài hạn, kéo theo đường cung dịch chuyển về bên phải, sản lượng cân bằng mới
được thiết lập ở mức cao hơn (E2) và do đó giá cả giảm xuống. Sản lượng tăng,
giá cả giảm là nhân tố kích thích tiêu dùng; tiêu dùng tăng kích thích sản xuất
phát triển hơn nữa. Quá trình này lặp đi lặp lại tạo ra của cải vật chất dồi dào cho
xã hội, tăng thu nhập cho người lao động, tăng tích luỹ, từ đó tăng vốn đầu tư
phát triển xã hội. Mà vốn đầu tư là nhân tố quan trọng phá vỡ vòng luẩn quẩn
của đói nghèo.



E2

.
.
Luận văn tốt nghiệp
Đoàn Thị Ngọc Hương- đầu tư 43A
15

động. Vì vậy trong qúa trình quản lý và điều hành hoạt động kinh tế vi mô, các
nhà hoạch định chính sách cần thấy hết được các tác động hai mặt này để hạn
chế các tác động tiêu cực, phát huy được khía cạnh tích cực, duy trì được sử ổn
định của toàn bộ nền kinh tế.
 Đầu tư tác động đến tăng trưởng và phát triển kinh tế
Đầu tư là động lực cơ bản của sự phát triển kinh tế. Theo Harrod- Domar
chính đầu tư phát sinh ra lợi nhuận và làm gia tăng khả năng sản xuất cuả nền
kinh tế. Dựa trên quan điểm tiết kiệm là nguồn gốc của đầu tư (S= I) và đầu tư
chính là cơ sở để tạo ra vốn sản xuất ( I=

K) ta có công thức tính tốc độ tăng
trưởng của nền kinh tế:

GDP
I
ICOR
g 
1
Trong đó
GDP
I

động đầu tư luôn tìm kiếm những lĩnh vực cho lợi nhuận cao nhất vì vậy đã tạo nên quá
trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ nông nghiệp sang công nghiệp- dịch vụ nhằm đạt
được tốc độ tăng trưởng nhanh của toàn bộ nền kinh tế.
Đầu tư không những làm chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành mà còn có
tác dụng giải quyết những mất cân đối về phát triển giữa các vùng lãnh thổ, đưa
những vùng kém phát triển thoát khỏi tình trạng đói nghèo, phát huy tối đa
những lợi thế so sánh về tài nguyên - địa lý - kinh tế - chính trị - xã hội của các
vùng, tạo cơ chế lan truyền thúc đẩy các vùng khác cùng phát triển.
 Đầu tư với việc tăng cường khả năng khoa học và công nghệ của
đất nước
Khoa học công nghệ có vai trò hết sức quan trọng trong việc phát triển kinh
tế- xã hội, là điều kiện tiên quyết để các nước đang phát triển có thể thực hiện
công nghiệp hoá - hiện đại hoá thành công, đi tắt đón đầu để tránh tụt hậu về
kinh tế. Hiện nay, Việt Nam là một trong 90 nước kém nhất về công nghệ, máy
móc công nghệ lạc hậu nhiều thế hệ so với thế giới và khu vực. Trước nay đầu
tư cho khoa học công nghệ ít được quan tâm chú ý bằng các hình thức đầu tư
khác do thiếu vốn, do chưa nhận thức được vai trò của công nghệ. Điều đó làm hạn
chế tốc độ cũng như chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế. Vì vậy muốn cải thiện
tình hình này không còn cách nào khác là phải đầu tư phát triển công nghệ nhanh và
vững trắc, có thể bằng con đường tự nghiên cứu phát minh hoặc nhập công nghệ mới
từ nước ngoài. Nhật bản là một minh chứng hết sức cụ thể, tốc độ tăng trưởng thần kỳ
cùng với những bước nhảy vọt về kinh tế để trở thành một cường quốc như ngày hôm
nay có sự đóng góp không nhỏ của quá trình tìm tòi sáng tạo, nghiên cứu triển khai
công nghệ trong và ngoài nước của toàn thể nhân dân Nhật.
II. GIAO THÔNG VẬN TẢI VÀ KẾT CẤU HẠ TẦNG GIAO
THÔNG VẬN TẢI.
1. Khái niệm và vai trò của giao thông vận tải
Trong luận cương của Mác đã định nghĩa: “giao thông vận tải như một lĩnh
vực thứ tư của sản xuất vật chất mà sản lượng của nó trong không gian và thời
gian là tấn x cây số (T.KM) và hành khách x cây số ( HK.KM)”.

sự gặp gỡ của mọi hoạt động kinh tế- xã hội, từ đó tạo ra phản ứng lan truyền
giúp các ngành kinh tế cùng phát triển. Ngược lại chính sự phát triển của các
ngành kinh tế lại tạo đà thúc đẩy ngành giao thông vận tải phát triển. Nhà kinh tế
học Johnson (The organization of space in developing countries- USA 1970)
cho rằng: “ mạng lưới đường là một trong các nhân tố cơ bản nhất để nâng cao
chức năng kinh tế khu vực”. Ông còn nhận định “ một trong các nguyên nhân
làm cho sản xuất của các nhà máy ở thành thị đình đốn chính là do đường xá,
cầu cống dẫn đến nơi tiêu thụ quá thiếu và xấu. Đây cũng chính là nguyên nhân
buộc người nông dân phải bán sản phẩm của mình ngay tại nơi thu hoạch hay tại
nhà cho các lái buôn với giá rẻ”. Chúng ta tán thành nhận định đó và kết luận: sự
.
.
Luận văn tốt nghiệp
Đoàn Thị Ngọc Hương- đầu tư 43A
18

thiếu thốn một hệ thống các loại đường giao thông đạt tiêu chuẩn là nguyên
nhân cơ bản của tình trạng sản xuất yếu kém của một vùng lãnh thổ hoặc một đô
thị. Một hệ thống giao thông thuận tiện, đảm bảo sự đi lại, vận chuyển nhanh
chóng, kịp thời, đầy đủ sẽ đảm đương vai trò mạch máu lưu thông làm cho quá
trình sản xuất và tiêu thụ được liên tục và thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh
doanh ở mọi khu vực kinh tế.
Một vai trò quan trọng của ngành giao thông vận tải là phục vụ nhu cầu lưu
thông, đi lại của toàn xã hội, là cầu nối giữa các vùng miền và là phương tiện
giúp Việt Nam giao lưu và hội nhập kinh tế quốc tế. Ngày nay, với hệ thống các
loại hình giao thông: đường bộ, đường sắt, đường thuỷ, đường hàng không thì
việc đi lại giao lưu kinh tế văn hoá giữa các địa phương, các vùng trong nước và
với các quốc gia trên thế giới trở nên hết sức thuận tiện. Đây cũng chính là một
trong những tiêu chí để các nhà đầu tư xem xét khi quyết định đầu tư vào một
thị trường nào đó.

thống những công trình vật chất kỹ thuật, các công trình kiến trúc và các phương
tiện về tổ chức cơ sở hạ tầng mang tính nền móng cho sự phát triển của ngành
giao thông vận tải và nền kinh tế. Kết cấu hạ tầng GTVT bao gồm hệ thống cầu,
đường, cảng biển, cảng sông, nhà ga, sân bay, bến bãi và hệ thống trang thiết bị
phụ trợ: thông tin tín hiệu, biển báo, đèn đường
Đặc trưng của kết cấu hạ tầng là có tính thống nhất và đồng bộ, giữa các bộ
phận có sự gắn kết hài hoà với nhau tạo thành một thể vững chắc đảm bảo cho
phép phát huy được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống. Đặc trưng thứ hai là
các công trình kết cấu hạ tầng có quy mô lớn và chủ yếu ở ngoài trời, bố trí rải
rác trên phạm vi cả nước, chịu ảnh hưởng nhiều của tự nhiên.
2.2. Phân loại kết cấu hạ tầng giao thông vận tải
Kết cấu hạ tầng giao thôngvận tải được phân loại theo nhiều tiêu thức tuỳ
thuộc vào bản chất và phương pháp quản lý. Có thể phân loại theo hai tiêu thức
phổ biến sau:
Phân theo tính chất các loại đường
 Hạ tầng đường bộ bao gồm hệ thống các loại đường quốc lộ, đường
tỉnh lộ, đường huyện, đường xã, đường đô thị, đường chuyên dùng và hệ thống
các loại cầu: cầu vượt, cầu chui cùng những cơ sở vật chất khác phục vụ cho
việc vận chuyển trên bộ như: bến bãi đỗ xe, tín hiệu, biển báo giao thông, đèn
đường chiếu sáng
 Hạ tầng đường sắt bao gồm các tuyến đường ray, cầu sắt, đường hầm,
các nhà ga và hệ thống thông tin tín hiệu đường sắt
 Hạ tầng đường sông bao gồm các cảng sông, luồng lạch, kè bờ là
những tiền đề để tiến hành khai thác vận tải đường thuỷ.
 Hạ tầng đường biển bao gồm hệ thống các cảng biển, cảng nước sâu, cảng
container và các công trình phục vụ vận tải đường biển như hoa tiêu, hải đăng
 Hạ tầng hàng không là những sân bay, đường băng
.
.
Luận văn tốt nghiệp

không có một hệ thống đường giao thông đầy đủ, đảm bảo tiêu chuẩn thì các
phương tiện vận tải như các loại xe ô tô, tàu hoả, máy bay sẽ không thể hoạt
động tốt được, không đảm bảo an toàn, nhanh chóng khi vận chuyển hành khách
và hàng hoá. Vì vậy chất lượng của các công trình hạ tầng giao thông là điều
kiện tiên quyết ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động vận tải nói riêng và ảnh
hưởng đến sự phát triển của nền sản xuất kinh tế- xã hội nói chung. Một xã hội
.
Luận văn tốt nghiệp
Đoàn Thị Ngọc Hương- đầu tư 43A
21

ngày càng phát triển thì nhu cầu vận tải ngày càng tăng đòi hỏi cơ sở hạ tầng
giao thông phải được đầu tư thích đáng cả về lượng lẫn về chất.
Đầu tư xây dựng mạng lưới giao thông vững mạnh là cơ sở nền tảng đảm
bảo sự phát triển bền vững cho cả một hệ thống cơ sở hạ tầng kinh tế- xã hội của
một quốc gia. CSHT GTVT là một bộ phận quan trọng cấu thành nên kết cấu hạ
tầng của một nền kinh tế. Nếu chỉ quan tâm đầu tư cho các lĩnh vực năng lượng,
viễn thông, hoặc các cơ sở hạ tầng xã hội mà không quan tâm xây dựng mạng
lưới giao thông bền vững thì sẽ không có sự kết nối hữu cơ giữa các ngành, các
lĩnh vực kinh tế- xã hội. KCHT của nền kinh tế sẽ trở thành một thể lỏng lẻo,
không liên kết và không thể phát triển được.
Đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng giao thông nhằm đảm bảo cho ngành GTVT
phát triển nhanh chóng. Nhờ đó thúc đẩy quá trình phát triển sản xuất hàng hoá
và lưu thông hàng hoá giữa các vùng trong cả nước; khai thác sử dụng hợp lý
mọi tiềm năng của đất nước nhất là ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa còn lạc
hậu; cho phép mở rộng giao lưu kinh tế văn hoá và nâng cao tính đồng đều về
đầu tư giữa các vùng trong cả nước.
Đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông là phù hợp với xu thế tất yếu
của một xã hội đang phát triển với tốc độ đô thị hoá cao. Ngày nay, các phương
tiện giao thông vận tải phát triển như vũ bão nhờ vào những thành tựu của nền

xã hội được hưởng thì không thể cân đong đo đếm được. Có thể coi hoạt động đầu tư
này là đầu tư cho phúc lợi xã hội, phục vụ nhu cầu của toàn thể cộng đồng.
Sản phẩm đầu tư xây dựng các công trình giao thông là một loại hàng hoá
công cộng, yêu cầu giá trị sử dụng bền lâu nhưng lại do nhiều thành phần tham
gia khai thác sử dụng. Vì vậy nhà nước cần tăng cường quản lý chặt chẽ các giai
đoạn hình thành sản phẩm, lựa chọn đúng công nghệ thích hợp, hiện đại để cho
ra các công trình đạt tiêu chuẩn và chất lượng quốc tế, đảm bảo an toàn cho mọi
hoạt động của nền kinh tế
Đầu tư KCHTGT có tính rủi ro rất cao do chịu nhiều tác động ngẫu nhiên
trong thời gian dài, có sự mâu thuẫn giữa công nghệ mới và vốn đầu tư, giữa
công nghệ đắt tiền và khối lượng xây dựng không đảm bảo. Do đó trong quản lý
cần loại trừ đến mức tối đa các nguyên nhân dẫn đến rủi ro cho nhà đầu tư, nhà
thầu khoán và tư vấn.
Đầu tư xây dựng các công trình giao thông thường liên quan đến nhiều
vùng lãnh thổ. Các nhà quản lý cần tính đến khả năng này để tăng cường việc
đồng bộ hoá trong khai thác tối đa các tiềm năng của vùng lãnh thổ, các thành
phần kinh tế để phát triển giao thông, nhằm giảm hao phí lao động xã hội.
Xây dựng các công trình giao thông là một ngành cần thường xuyên tiếp
nhận những tiến bộ mới của khoa học kỹ thuật, của công nghệ sản xuất hiện đại
để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của con người. Ví dự như ngành đường sắt
Việt Nam đang nghiên cứu để xây dựng tuyến đường sắt không khe nối giúp cho
tàu chạy êm, tạo cảm giác dễ chịu cho hành khách và môi trường; tránh được
những và đập làm hao mòn hư hại đầu máy toa xe và hạn chế hiện tượng gục