Quan điểm của Hồ Chí Minh về Xây dựng lực lượng
toàn dân bảo vệ an ninh, trật tự
Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, với tư cách là lãnh tụ của nhân dân, Chủ
tịch Hồ Chí Minh luôn thể hiện tình cảm quý trọng nhân dân và chăm lo xây dựng lực lượng toàn
dân tham gia vào các công việc của cách mạng. Người cho rằng, cách mạng là việc chung của
dân chúng chứ không phải của riêng một hai người và căn dặn Đảng ta phải dựa vào giai cấp
công nhân, lấy liên minh công nông làm nền tảng vững chắc để đoàn kết các tầng lớp khác trong
nhân dân. Đối với nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự, Hồ Chí Minh dạy cán bộ, đảng viên và lực
lượng Công an nhân dân phải gần gũi nhân dân, dựa vào lực lượng của nhân dân, nếu xa rời nhân
dân thì không làm gì được. Trong suốt 65 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, lực lượng
Công an nhân dân đã quán triệt, vận dụng nghiêm túc quan điểm trên của người để xây dựng lực
lượng toàn dân bảo vệ an ninh, trật tự, phục vụ nhiệm vụ của cách mạng trong mỗi thời kỳ. Ngày
nay, trước những đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp bản vệ an ninh, trật tự trong thời kỳ đổi
mới đất nước, những di huấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn luôn là ánh sáng soi đường cho lực
lượng Công an nhân dân tiến lên thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ mà Đảng và nhân dân giao
phó.

Chủ tịch Hồ Chí Minh chụp ảnh lưu niệm với cán bộ, chiến sĩ
Công an bảo vệ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng (năm 1960).
Ngày nay, công cuộc đổi mớiđất nước do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo đã và đang thu được
những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử. Thế và lực của đất nước không ngừng được tăng
cường, tạo tiền đề cho các bước phát triển tiếp theo của dân tộc. Tuy nhiên, chặng đường quá độ
đi lên chủ nghĩa xã hội của dân tộc ta ở phía trước vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức. Nhiệm vụ
bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội trong tình hình mới do lực lượng Công an
nhân dân làm nòng cốt rất nặng nề. Bên cạnh những nguy cơ được Đảng ta xác định từ Đại hội
VI đến nay (vẫn còn nguyên giá trị) còn có những mối đe dọa về chính trị tư tưởng và khối đại
đoàn kết toàn dân tộc, nền tảng của sự nghiệp bảo vệ ninh, trật tự. Âm mưu của các thế lực thù
địch là:
Các trung tâm chiến tranh tâm lý, phá hoại tư tưởng bên ngoài ráo riết truyền bá các giá trị văn
hóa, tư tưởng độc hại nhằm làm suy thoái tư tưởng chính trị, phẩm chất, đạo đức, lối sống của
một bộ phận cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân. Chúng không ngừng xuyên tạc, bôi nhọ

xã hội bình yên để mọi thành viên được sống thanh bình, yên ổn. Theo Hồ Chí Minh: ''Có giữ
vững trật tự an ninh, thì nhân dân mới an cư lạc nghiệp'', dân có yên ổn làm ăn thì sản xuất mới
phát triển, kinh tế mới tăng trưởng. Như vậy, “dân yên'' là điều kiện để ''dân giàu''. Dân yên, dân
giàu thì đất nước mới có thể vững mạnh. Sự vững mạnh của một đất nước thể hiện ở chỗ có một
nền kinh tế phát triển vững chắc, an ninh chính trị được giữ vững, trật tự, an toàn xã hội được
đảm bảo.
Đất nước đang chuyển sang một thời kỳ phát triển mới, cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh, trật tự
phải góp phần thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, nhanh chóng đưa đất nước
thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu. Vấn đề đặt ra là không thể để cho đất nước tụt hậu xa hơn về kinh
tế dẫn đến những hậu quả xấu về xã hội, làm giảm lòng tin của nhân dân dẫn đến mất ổn định về
chính trị; song không thể để phát triển kinh tế với bất cứ giá nào, nhất là đi chệch hướng xã hội
chủ nghĩa và làm mất bản sắc văn hóa dân tộc. Biện chứng của sự vật là ổn định để phát triển
nhưng không phải ổn định trì trệ, hoặc phát triển bằng mọi giá mà ổn định trong sự phát triển và
phát triển đúng định hướng. Ổn định trì trệ là nguy hiểm nhưng phát triển chệch hướng còn nguy
hiểm hơn.
An ninh, trật tự theo Hồ Chí Minh là một môi trường xã hội không bị bọn tội phạm làm vẩn đục,
ô nhiễm và mọi người dân được sống bình yên. Đó là một xã hội mà giá trị và chuẩn mực đạo
đức được đề cao, cái thiện thống trị, cái ác bị đẩy lùi; những tiền đề, nguyên nhân gây nên sự mất
an ninh, trật tự cho xã hội trong từng con người cơ bản được khắc phục. Có thể coi đây là cơ sở
hình thành quan niệm về an ninh cộng đồng, về nền an ninh nhân dân, quan niệm về xây dựng
thế trận lòng dân, xây dựng an ninh cho bản thân mọi thành viên trong cộng đồng, trước hết là
phải bắt nguồn từ tế bào cơ sở, nghĩa là từ cá nhân đến tập thể, từ cộng đồng nhỏ đến cộng đồng
lớn. Một khi từ cá nhân đến cộng đồng nhỏ không còn nguy cơ gây mất an ninh thì từ cộng đồng
lớn đến quốc gia sẽ có điều kiện đảm bảo về an ninh, trật tự. Mặt khác, khi xây dựng phòng
tuyến an ninh cộng đồng thì bất kể ngày hay đêm, trong rừng sâu, núi cao, tận biên giới, hải
đảo hễ có nhân dân là có lực lượng để giữ gìn an ninh, có tai mắt để phát hiện mọi âm mưu và
hoạt động của các loại tội phạm, nhất là trong tình hình hiện nay khi kẻ địch đang thực hiện ânl
mưu ''diễn biến hòa bình'' đối với nước ta. Một khi nền an ninh quốc gia vững mạnh nhờ sức
mạnh lòng dân và an ninh cộng đồng thì chúng ta có đủ kháng thể bên trong chống lại mọi âm
mưu và hoạt động của kẻ thù.

cho lực lượng công an.
2. Nhân dân là lực luợng vĩ đại nhất, không ai thắng đuợc lực lượng đó
Hồ Chí Minh cho rằng, dân là quý nhất, là quan trọng nhất, dân là tối thượng. Người quan niệm
trong bầu trời không ai quý bằng nhân dân; trong thế giới không có gì mạnh bằng sức mạnh lực
lượng đoàn kết của nhân dân và ''lực lượng toàn dân là lực lượng vĩ đại hơn hết. Không ai chiến
thắng được lực lượng đó''. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: lòng yêu nước và sự đoàn kết của
nhân dân là một lực lượng vô cùng to lớn, không ai thắng nổi. Nhờ lực lượng ấy mà tổ tiên ta đã
đánh thắng mọi kẻ thù xâm lược, giữ vững độc lập, chủ quyền.
Hồ Chí Minh quan niệm rằng, dân là gốc của nước, dân là gốc của cách mạng. Người khẳng
định:
''Nước lấy dân làm gốc
Gốc có vững cây mới bền,
Xây lầu thắng lợi trên nền nhân dân''.
Người cho rằng, cuộc chiến đấu chống lại những gì đã cũ kỹ, hư hỏng để tạo ra cái mới mẻ, tươi
tốt là cuộc chiến đấu khổng lồ, vì vậy, cần phải động viên toàn dân, tổ chức và giáo dục toàn
dân, dựa vào lực lượng vĩ đại của nhân dân.
Theo Hồ Chí Minh, nhân dân là chủ nhân của đất nước, mọi quyền hành và lực lượng đều ở nơi
dân, mục đích của cách mạng là đem lại tự do, hạnh phúc cho nhân dân. Người khẳng định, ở
nước ta tất cả quyền bính trong nước đều thuộc về toàn thể nhân dân: ''Nước ta là nước dân chủ.
Bao nhiêu quyền hạn đều của dân''. Hồ Chí Minh căn dặn: ''Chính phủ ta là chính phủ của nhân
dân, chỉ có một mục đích là phụng sự cho lợi ích của nhân dân, nếu không có dân thì Chính phủ
không có đủ lực lượng''. Người còn cho rằng: ''Chúng ta giành được tự do, độc lập rồi mà dân cứ
chết đói, chết rét, thì tự do, độc lập cũng không làm gì. Dân chỉ biết rõ giá trị của tự do, của độc
lập khi mà dân được ăn no, mặc đủ''. Vì vậy, Hồ Chí Minh dạy cán bộ, đảng viên rằng: các cơ
quan chính phủ đều là công bộc của dân, việc gì lợi cho dân, phải hết sức làm; việc gì hại đến
dân, phải hết sức tránh; toàn Đảng phải ''biết ý kiến dân chúng'', ''học dân chúng”, ''nâng cao dân
chúng'' và phải ''là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân''.
3. Công an phải dựa vào sức mạnh rộng lớn của nhân dân để bảo vệ an minh, trật tự, công an
phải kính trọng và phụng sự nhân dân
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm xây dựng, rèn luyện Công an nhân dân, một

''Đặt lợi ích nhân dân lên trên hết;
Liên hệ chặt chẽ với nhân dân;
Việc gì cũng bàn với nhân dân, giải thích cho nhân dân hiểu rõ;
Có khuyết điểm thì thật thà tự phê bình trước nhân dân, và hoan nghênh nhân dân phê bình mình.
Sẵn sàng học hỏi nhân dân;
Tự mình phải làm gương mẫu cần kiệm liêm chính, để nhân dân noi theo''.
4. Công an phải không ngừng giáo dục tinh thần làm chủ và tinh thần cảnh giác cho nhân dân, tổ
chứcvà hướng dẫn nhân dân tự bảo vệ an ninh, trật tự
V.I.Lênin đã chỉ ra rằng, một cuộc cách mạng chỉ có giá trị khi nào nó biết tự bảo vệ. Như vậy,
thành quả độc lập, tự do, hạnh phúc do cách mạng đem lại cho nhân dân chỉ có giá trị vững chắc
khi nào nhân dân biết tự bảo vệ nó. Sự bền vững của chế độ, sự ổn định và phát triển của đất
nước, cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân phụ thuộc vào sự nhận thức và tự giác thực
hiện nghĩa vụ công dân của mỗi người với tư cách là chủ thể của sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật
tự.
Hồ Chí Minh cũng luôn nhắc nhở lực lượng công an phải biết và thường xuyên giáo dục tinh
thần cảnh giác cách mạng và tinh thần làm chủ cho nhân dân, hướng dẫn nhân dân tự bảo vệ tính
mạng, tài sản của bản thân, gia đình và cộng đồng, bảo vệ thôn làng và bảo vệ Tổ quốc. Theo
Bác, chỉ khi nào nhân dân ý thức được tinh thần làm chủ đất nước, tự giác thực hiện nghĩa vụ
công dân thì trật tự, an ninh mới có nền tảng vững chắc.
Hồ Chí Minh ví sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự như một chiếc thuyền, nhân dân là người trực
tiếp chèo thuyền đi, còn cán bộ công an là người cầm lái, tức hướng dẫn đường đi của sự nghiệp
đó theo chính sách của Đảng và Chính phủ. Vì lẽ đó nên đối với các phong trào toàn dân bảo vệ
an ninh Tổ quốc, nếu khi xuống, khi lên theo sự phát động của cán bộ công an thì đó mới chỉ là
phong trào của ngành Công an chứ không được coi là phong trào của nhân dân. Người đã từng
nói, phong trào bảo vệ trị an: Đối với dân phải trở thành vườn hoa, đối với địch phải trở thành
hầm chông. Nghĩa là phong trào đó sau khi được lực lượng công an gieo trồng phải được nhân
dân chăm bón để ngày, tháng, quanh năm lúc nào cũng hoa lá tốt tươi.
Người đã dạy chúng ta không đơn thuần dựa vào nhân dân mà còn phải tuyên truyền, giáo dục,
tổ chức nhân dân như thế nào để huy động lực lượng toàn dân tham gia bảo vệ an ninh, trật tự.
Bởi vì: ''lòng nồng nàn yêu nước và tinh thần cảnh giác của nhân dân, cộng với sự cố gắng của

hội, cả dân tộc trở nên một chỉnh thể có đủ khả năng tự hoàn thiện và tự bảo vệ trong quá trình
tồn tại. Trong đó có việc mọi người tự đứng lên tham gia bảo vệ cuộc sống bình yên của mình.
Theo nghĩa đó, việc tổ chức nhân dân tham gia bảo vệ an ninh, trật tự không chỉ là việc lập các
tổ, các nhóm, các ban bệ, phát động phong trào theo thời gian để nhân dân có môi trường tham
gia bảo vệ an ninh, trật tự (tuy nhiên việc đó là quan trọng và cần thiết) mà chính là phải tạo ra
cơ chế để mọi người dân, mọi cộng đồng dân cư hình thành phản xạ tự bảo vệ như là một chức
năng nhằm đảm bảo cho sự tồn tại của mình và cả xã hội. Chỉ khi nào đạt tới trình độ đó thì mối
tương quan lực lượng trong cuộc đấu tranh mới có cơ sở để đánh giá đúng đắn: ''Địch không phải
tài tình gì đâu. Nó phá hoại được vì ta sơ hở, chủ quan. Nếu công an ta biết giữ gìn và biết dựa
vào nhân dân, làm cho nhân dân cũng biết cách giữ gìn, không để sơ hở thì nhất định địch không
làm gì được”.
Quán triệt quan điểm về công tác quần chúng của Đảng và của Chủ tịch Hồ Chí Minh, lực lượng
công an đã có nhận thức sâu sắc và vận dụng có hiệu quả vào nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự,
phục vụ nhiệm vụ của Đảng trong mỗi thời kỳ cách mạng. Suốt 65 năm kể từ ngày thành lập đến
nay, do biết dựa vào sức mạnh của nhân dân theo lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh, lực lượng
Công an đã xây đựng được thế trận an ninh nhân dân vững chắc, rộng khắp trên mọi địa bàn;
không ngừng xây dựng, củng cố và tăng cường lãnh đạo, hướng dẫn các tổ chức quần chúng làm
nòng cốt bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở; phát động mạnh mẽ phong trào ''Toàn dân bảo vệ an
ninh Tổ quốc'' và phong trào ''Toàn dân tham gia phát hiện, tố giác tội phạm, cảm hóa giáo dục
người phạm tội ở địa bàn dân cư'', gắn với các phong trào cách mạng khác ở cơ sở; đẩy mạnh cải
cách hành chính đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nhân dân Có thể nói, từ phong trào
“Phòng gian bảo mật'' (một hình thức vận động, tổ chức quần chúng trong thời kỳ kháng chiến
chống thực dân Pháp), hay phong trào “Bảo mật, phòng gian'' (trong thời kỳ xây dựng chủ nghĩa
xã hội ở miền Bắc, đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước) đến phong trào ''Quần
chúng bảo vệ an ninh Tổ quốc'' và phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc'' ngày nay,
công tác vận động quần chúng và tổ chức lực lượng toàn dân bảo vệ an ninh, trật tự do lực lượng
công an thực hiện đều nhận được sự đồng tình ủng hộ, sự tham gia tích cực của mọi tầng lớp
nhân dân và nhờ vậy, đã thu được những kết quả hết sức to lớn.
Do quán triệt và vận dụng đúng đắn quan điểm của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh về tổ chức
lực lượng toàn dân bảo vệ an ninh, trật tự, biết dựa vào sức mạnh của nhân dân, biết vận động,

vực bảo vệ an ninh, trật tự và tham gia xây dựng lực lượng Công an nhân dân trong sạch, vững
mạnh, chính quy, tinh nhuệ, ngày càng hiện đại.
Sáu là, tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát, kịp thời phát hiện, uốn nắn các biểu
hiện quan liêu, cửa quyền, hạch sách, nhũng nhiễu nhân dân, xử lý nghiêm những cán bộ, chiến
sĩ có hành vi xâm phạm nghiêm trọng quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân.
Mỗi cán bộ, chiến sĩ công an nhân dân phải tự đặt mọi ý nghĩ và hoạt động của mình dưới sự
giám sát tuyệt đối của nhân dân, phấn đấu mỗi ngày làm nhiều việc tốt cho nhân dân.