NI-IUNG GIAI PHAp DE
NANG CAD HI~U QuA SU D1)NG VON
CUA DOANH NGHI~P CONG NGHI~P
NHA Nudc T~I TP.HCM HI~N NAY
Chuyen ngc1nh : kinh t~ chinh 1.1"1
Ma so : 5.02.()]
Tom tAt hlZin an pho ti~n Sl khoa h<?e kinh t~
TP H6 Chi Minh, 1994.
Lu~n an au'qchoan thanh t'.li
Tru'O'ng
O~i 119c T6ng h«;ip TP H6 Chi Minh
Ngltdi lutdng eliin Idwa h()(; .
- NGUYEN VAN SON
Gi{1O Si(
- NGUY]~N VAN LUAN
Pha Lien sl khoa 119ckinh te
NgltiJi nliftn xct tlut nhc1t .
NguiJi nhftn xci tluf /wi .
Ce} quail nhfin xCt .
LlI~n all se chcqe b'lo v~ ,t<~iIIi?i d6ng ,chAm 11l~1I "in NIHi
!Hcbe h<?p t<~iTwang D,~i IH)c tong hqp '1'1' lIo Chi Minh
V,io h6i 8 gic1 ng<iy tlhing nam 1994
Co th~ tim hi~lI lyi~n <in tal tl1~Cvi$n q1l6e gia hoE~e thrc
vi$n 'l'nc!'Jng }),}i Ilqc Tong Hqp '1'1' Ilo Chi Minh.
La! Md DAu
03'ro 03'ro
1. Tinh dip bach cua d~ tai nghien c1iu :
V& phuang di~n thi1i glaD, v~n d& hi~,u q~a SD' dt+ng v6n
tr~ng cac Doanh nghi~p kh,ong phai la 1J19tvan de mo} me. Trong
may Dam qua, Gong cuoc doi moi kinh te noi chung, doi m6i chinb
sach tal cbinb ti&n t~ ~oi ri~ng thee ca ch~ th~ ~nri1ng co s1f guan
Jao a9ng chiem 81,1% Ham o khu v1fc cia phl!C1ng chiem bet.
- S6dan vi co tal san c6 dinh dlioi 5 tv co 251 aan vi
(64,9%). Trong do' Gong nghi~p Qu'6c Doanh at~ p]1l!ang chi§l1~
80,99'0.
- S6 dan vt qu6c doanh co doanh tlm trong 1 l1am d~t dl!oi
1
5 ty: 192 dSJn vt (49,6%). Trong do Gong nghi~p Qu6c Doanh dta
phuong chiem 82,3%.
Tinh tqng thigu v~n i'1cac DN Gong nghi~p Nha nuClc (dij.c
bi~t 1a poanh nghi~p Quo~ doanh dta phuong), vi~c ho~t d§ng S?C
-KD rat kho. Van saIl xuat Gong nghi~p Quoc doanh ~o den cuoi
nam 1992: 12.563 ty dong. Gong ng!1i~p Trung uong chie~ 75,36%,
binh quaIl. 1 don vt co 71,1 ty dong. Gong nghi~p Qu.oc doanh
Thanh rho, co 19,96%, binh qUail 1 don vt co 14,58 ty dong. Gong
nghi~p Ql1oc do~nh qu~l) huy~n co 4,67%, binh qUail 1 don vt co
7,16 ty doT).g.Van cua tat ca cac don vt thuQc Sa Qong nghi~p co
858,2 ty dong, binh qUail 1 don vt chi co 9,3 ty dong (1).
Hi~u qua kinh doall:.h thftp. Theo k§t qua digu tra ca~ Doal)h
nghi~p ,Nha puCl~ TP. Ho C}1i Minh nam 1992 cti: 100 dong yon
san xuat (Van cs) dtnh + van hili dQng) .chi t~o duqc 5,64 dong
]ai., Trong qo, khoi Gong nghi~o ,TW 7,81 dong, Gong nghi~p Thanh
pho 4,95 dong, trong do 1ai suat cho yay ngan hang tu 15 - 2.°%
m,Qt nam. Nam 1~93 hi~u qua co nhich hem 19~2. Cti: 100 dong
van t~o duqc 7,7 d,ong ]ai, trong do CN TW 8,78 dong, Gong nghi~p
dla phuong 5,4 dong, cac Doanh nghi~p thuQC Sa cong nghi~p 4
dong.
V6n da thigH, thLtrut1ng tieu th~ san pha:m bt c~,nh tr,anh,
hi~u qua yang quay th~p. Nam 19~2: 1~16)3.n, so vClitong so SX
- KD, nam 1993 : 1,4 Ian so vClitong so van (2) .
Tftt ca ~ac s6 li~u do chti:ng minl"! r&ng, hi~u qua ho~t dQng
e~ hi~u qua hon t!long qua m9t lopt cae girii phnp,nllli ph,ii,ph0n
bi} dung nguon van dl1a tren chien lttqc phaf trien kinh Ie, s~\p
xep lq.i Doanh nghi~p Nhd l1liC1c(DNNN), c1au b! co IJ'Qng diem
v.y Nhin chung cac tac girl ngodi n~i{Jc cling de c0p (11)ictiong
ve vi~c nang caa )li~u ql,1:1stj' (h)ng van noi chung. 'I'1'8n gi;lc ;19
vI mo, h9 ,chlta (1e cfj.p den van Clla cac DNNN mQt c,\ch chi tiet.
0 tropg l1lif1C,da co ~ac cUQChQi th;10 v~ nflng can ]Ji0n C{11;l
sd cll)ng van ,bao SGGP, to chd<; I11I\a xu;)n nam 1!)!)4. Ngo,li l'a,
con co m9t so Lac girl de cfj.p den van HInt:
, - ]Iuynh Cong Nghi~p - PInIng Tllj Doan: B,10 to;\ 11V,\ ph;i!
trien van.
- Tr~n Du Ltch - NguY,6n Ttlt C~lnh, - VI! T]li TI(\ng: Cong
nghi~p quoc doanh th;'inh pho - Van (1e (10illlili to cln"rc V:1 C{1111n
ly.
, Tr5.n, '1'6 'I'd: Huy c19ng V;1 sd dl)ng v6n cl8 di\ll 1ti ph,11
trien, Tr. Ho Chi Minh.
- Vo Dinh lIao: Tht tnctJng V611- Co ch~ boat clang vii sli
hinh Uulnh c1Vi~t Nam
- v.V
, Song n9i dung, can b,1n cd" cac bdi vi&t (16)a clq c0p (1~n
vi?n v~ th} tn~tJng van va cac gi,ii phap 11m hIlt van, df', C~I[1(Wn
van de ~ap ?,ep l;1.i Do~nh I?ghi~p l!ha ,lJli{JC th,lnh rho Ho Chi
Minh, vfin de thu lH\t van dflll hi, c6 phfin hoa v.v. C(1n <:;1Cgi;1i
pha p de na ng cao hi~u (PH1 sd ~h)ng vo n cho C,1C PO1lJ)h ngh i0[1
Cong }1ghi~p Nhd llliC1e t;1.i TP H6, Chi, M~nh chlia de cflp, ho~1.e dE'
c~p rat it oj. Nllling dfly l;1.i 1:1yfll1, de cf\p h:1eh hi0n flay (Wi \"fi
tat d. cac DNNN t;1.i thanll rho Ho Chi MinI\.
M\l~ (11,ch cIla hu}n :1n hi 1ren C(j s(lldl,1i q\\;il01119t s6 (';Ie
ly lu~n ve van, Cll" Mnrx V:1 ell;) C:1Chie gid. khac de plJf\l\ tich
vi~e sd dt)J1g yon trong cae Donnh nghi~p eong nghi0p Nh;1 llli(le
va chi d~o toan di~n cae van de nghien CliU, danK thai )u?n an
da su dt~!1g cae pht!ong phap h~ thong, so ,sanh, doi chien, phan
tich va tong hqp de lam sang to va C9 t11e hoa n(>i dung nghien
CUll t1'ong luij.n an.
)T nghia thlJC ti~n lu~n. an . la 1,am tal 1i~u tham khao
cho nhtjng ai dang quan tam den van de nang cao hi~u qua st!
dt~ng '.'on t1'ong cae ,Doanh nghi~p va, cae giai phap Bang cae hi~u
qua v~ m~t kinh te, - xa h(>i co theduqc nghien ctru vij.n d9ng
VaG dieu ki~n Ct~the cua cae Doanh nghi~p hi~n nay.
. Tro,ng qua trinl1 ,nghien ctru v6n ya hi~u qua ~t! dt~ng v6n
la van de r(>ng lan, dfty kho k!1an, nhftt la trong dieu ,ki~n \li~t
NaJp hi~n nay. Ron nl1a khi tier c?n ~ac don v~ kinh te g~p kha
nhieu tro ng~i, trong yi~c phan tich van ctia cae DN, tham dtnh
va xae, dtnh, van. Nhat la ,tro~g tinh hinh nhting nam truae day
co nhieu bien, d(>ng Ibn, ve 'yon etia DN eong ng!1i~p, Nha nuae,
tinh tr~ng chiem d~ng van Hin nJ:1au da 1,am eho vim de cang ph~c
t~p them. Vi V?y, lu?n an chi de C?P den hi~u, qua su d~ng van
trong cae DN Cong ~ghi~p ~ha nuae t~i TP HSJ Ch5 Minh thong
qua khao sat th~ie te m(>t so DN, c~n ~hl1ng van de ~hac khi de
cij.p chi trong moi quan h~ tHong ho de lam 1'0 chti de chinh ma
thai.
4
, Ln~n an e6 kh6i hfqng )47 trang danh m{iy, 2~) hi6u hiin
tllong ke eae la~~, pln1 hie. no el)C ell.a 11I0n an gol1l 1'6: Lai mrl
dan, 3 ehlfc1ng, kef In0n, kem tIleD danh mile I:',i lil'lI th:l1n kh:io.
cd so
CHUaNG I
CHUNG V~~V6N ClTAcAc DOANfi NGIHI~~P
sAN xukr - IUNH DOANII .
TRONG N~~N ]UNH Tt~ TIn TIuJdNG
de df1nh gia hi~u qll:1 S\f dl)ng van trong dc Doanh n,gl1i0p noi
chUl1g va DNNN n6i rieng. D6 1:\ th(!i ginl1 qllay vang von V~\ !i1'lI
chuan th(f lJai In giAm nlnlng 1\11O,1nIll! q~l:1 h:!n m(ji <II)<h(llC 11O,~!('
qtpi h~n van c1!\fa dol (1\iI/C, coi [10 1:\ (hell ki0n quail 1I"Qng Ill1fli
de tll1~C hi~n t6i (1:1 hoa Iqi nhll~n, CI!C <l:!i h6:1 gi:1 trj h\i 8:in.
[)
. U\I~gtIlt phAn va giti vang ch6 dltng ctia ~ac DNNN, tren tht tntdng
qle hi~n (htqc val tro chti d~o trong Hen Idnh te. .Lu~ n an rho
rang, ~m~c tieu ho~t dQng SX - KD clla cac J?N.la lqi nl1U~n, la
C\rcUeU h6a chi phi va cll9 ml]C Ueu kin)l te ,.xii hQi IdJac. Do
dt?, chdc n~ng hny dQng yon!,.hoan tn! VOI\,c1finhi va SX . KD
(1en phai gan ch~t che den toc dQ phat trien SX - KD, ho~c pha
san, ho~c kinh dOl1nh phat d~t, md rQng (htqc ph~m vi hi~n qnn
SX - RD.
, 2/ Cd sd ly b.tCincila vi?c dAi mfli chillh .w/eh va cd eh2 q1U111
':y vnll frang DNNN hi?n nay.
D~c di~m n~n kinh ,t~ mtdc ta 90i h6i sIr c~n thi~t p,hni (16i
mdi chinl~ sach va cd che qunn Ii von. Do Iii nen kinlJ te }lhien
thiinh phan v~n d~ng theo C9 che tht tnielng, co 8l{ dien ~iet cda
Nha mtdc. Trong Hen l~inh te n~y t'Jha I1\tilc eo val trD rat. qnan
\'rc;>ng.No dieu e]Jinh Hen kinh to bang eae dIng e\J phap Inryl., tii.i
chinh va ldnh te. .
, N~n Idnh t~ Cl1anUdCta nln1ng ni\m qn;'1mAt can ~16i,cae
nguon c~n ki~t va, khn na~lg buy dQng van thap xa yen cau, m~t
dtl ~ii co nhien no hrc. Dien dang 10 ng~i loa 1lJ~Cdli da ap d\)ng
nl}ien hinh tIlde kich thich" hny dQng !lgnOI! van trong dan nhH
tiet ki~m co- thudng, ky phicn, tn\i phicn, tiet ki~m, de xay dl{ng
nha v.v Van ch\ta clap ling yen can datI ht pha,t trien. Mi!.t khae,
Sl{ SHY,thoM cda cae mtdc cong nghi~p phat trien (G7) dang eluQc
plwc h9i b~i cae;.dl! an liln clla Chinll Plnl die I1\CdCdo. Dien niiy
nhi~m xa h9i ma Nh:l lHio"!cph;E brio d:1m, f.li nhAI1 khong 1:1111
duqc.
Nhu vay, vfin dg d dily Iii cAn hny khong cAll DNNN, m;l hi
phai him th~ nao d~ DNNN th~t S\f him (ft(qe 5\1' 1l10nh clnl d:10
ctia minh.
Do v~y, d~n xae djnh r.ci val tl~(j e\In kinh h~ Nlul n\((lc. !(hong
neB ap d~t may moe va dong nhiH git1n 11I\)C (jpu ('11a klll1 vHc
Nha mtac vai muc tieu ctin CNXH. Phrii nh1n nhi1n vHi In) C!la
kllU VI~Ckinh 1.&Nhii I1\t(le tren goc r19 Idnh ti~ - ;':1 h(!i.
2. Vi9C Sit dl/ng vAn dAi 1)rl; DNNN.
D~ thlfC hi~n co hi~u 'Inri (finh 111(flng chuy8n. ('ilC DNNN
sang hqch tC!.an kinh doanh Irang ~!ien ,ki0}l nen kil1h Ii; Ihi tn(JI1;~,
tntdc lien ciln phrii xoa bo bao c:i1p ve von vii sH <::111thiQp h:ll111
chinh vao hoqt r19ng SX-KD c\la dO::Hlh nghiQp.
Thl{ hai" cAn .ti~p h)c nghien C\1'u rid ph~n ~!inll 1J101 c;1('h
hqp, ly, CI~ the quyen S0 1111n ctia NII::1 l1\(flC ve vim, t:l i siln d
quyen Idnh doanh cd a DNNN.
Vi th~, gini phap hqp IS', V::l cAn tl1i61 gi::H <]u'yr';t IIIAi 'Inan
h~ tren day Iii thi h:l,nh (';0 ch6 trao quy6n S\f dung, tr:\ch nhi01l1
baa toaD vii phat tri6n von tho C:1CDNNN.
3. Quail l.y van trong C(/c lJNNN.
Quan Iy v6n 1::1m91 mi).t rAt quaIl tr9ng C\ln, q\liln 15'. tili
chinh (m~t U111'hai Iii qw1n Iy dc chinh silcl!, rlr)n bily kinh F~ ).
MI~c Lieu quan t!,9ng clln eong 1:1C,qn::\n 15~van li~ S\f dung Vr)n co
hi~u qua ldnh te, - xii h9i cao n)lilt bao gom nhien Ii,nh V\fC 1<:11;1(;
nhau, td khan ke hoqch hon (1en khi1n S\C dl)ng, kiell1 Ira, gi::1ll1
sat
Trang ngn kinh 16 Ihj, tntrJng <1m((lc In hi~n nny, ph:1i coi
DNNN ]a m9t c1oll vi S11n xnat Ili'ing hoa d0c 10p c)w!C I\(elnl Irong
hoq.t d9ng kinh tc va h{ chin !1':lcl! nl)iQll1 vt, k{;1 qUi1 110;11,don;;
quae doanh) Hang tj, tn,mg gia tr~ san hiqng eong nghi~p CP1?r
doanh eda Thanh pho tt't 19,9(lt) nl1m 1976 10n 21,8% nl1m 1978 .
- Th(( hal, qU;l trinh hi 1979 d6n dftu nl1m 1990 (16 1a eo
du thanh phftn l~inh t~ tr0n (1\n b1'1n thanh pht) bi{~n oql1g then
xu 1Hic1ngtang d~n t.i tr9ng cong nghi~p d~n phrwng d~c bi~t );'1
e§ng I}ghi~p - Tieu th\1 ding }lghi~p qll~l1, huy$n quan 15'. Neu
lay m°5'- 1980 eong nghi$p quoc doanh cil.p qu~n, huy$n ,quan 15'
chi chiem,kho;ing 6,2]% gia tr~ san hiqng cong I1ghi~p quae !!oanh
th;'1nh pho t11'iti. tr9ng rang nghi~p quae donnh tldnh pho n;'\m
1989 dfi tang leu 34,68%.
- Tllli ba, (1cae Doanh l!ghi~p thuqe quy~n quaIl I)" elia Trung
Hang tren d~a h~n thanh pho dHqe ~oi la hoqt oQng hi~u qlin hon
eong nghi~p ql1!)e doanh th11.nh pl)o. D6 1;'1vi cae Doanh nghiQp
eong nghiQp q!lae doa~1h thanh pho phai tinh vao giil thanh them
kho;lng 1<11sHiH vay van, lIgan h1'1ng. C;lC D051llh nghi~p tru}lg wing
tren d~a ban thanh, pho (hiqe eoi 1<'1~6 the 11Iqnh ve thief b~ ,;,;'1
ky thui'!-t va dong van do Nh;'1 mic1c cap: nllli chiqc Nh;'1 ntic1c cap
(1)
S6 lien el)C th6ng ke TP ITa Chi Minh H1!10
8
4§%/ tang s6 v6n ; Con DN Thanh ph6 ~hfqe ,eAl~27,8%/ t6ng 86
van; DN qu~n, huy~n khong qua 15%/tong so van.
16m l~i, stI phM. tri~n DN- eong nghi~p Nha mfde giai dol~n
nay nett nhin tong quM., n6 (~ien ra hal qua trinh : Qua t1'lnh
quae doanh h6a ,tren cd sa quoe In1u hoa cae xi ~lghi~p bf nhan
va qua trinh quae doanh boa t1'en cd se']ph:'it trien de DN eong
nghi~p d~a phtwng. Do tinh ~inh t1'en Ill:') gin] do~1) nay cae ])N
e~ng nghi~p, Nhii ntfOe, col1 yen I~em Iii, do thien nba t qua tl t1'ol}g
to chde, thien ?~nh che 1)0 tn;1 van, thleu Illqt chinh sach khuyen
khich phat t1'ien san xuat. Dilc biet, ban than dc DNNN khong
hl<;1nge9ng ng!li~p nen tang ctia thal1h pIta) ban nllu hi chia ci1t.
tin1! tho,ng I1hjlt. lien h~c t1'ol1g ho:~t cHing SXJ(D elia e:'ic DN th:1nh
nhieu ti'inE n11.c,Ca(: cllIl <juon kh11Cnhall (DN t.hui)e TJ'ul1g (((Il1g,
thanh pho, qu~n, hny~n).
- ~Io~t dQng etlrl cae J~N c§l1g I1ghi~p I';Jh:1.11\«1Cvi~111:1lii'11
qnan den ehinh sach brio ci\p VOIIvn baa c11.pfin dnl1g (~lia Nh:1
!)
mtt1c. ChinlI sach nay l<iJ)1 lang phi cac ngn6n v6n trong daB Clt
va trong nen kinh t~. Dong thai la nguyen nhnn co ~aIl t00 ra
Onh t1'0ng SIt d\lI1g v§n lfing phi k€Hn hi~n qua. Thea so li~n dieu
Ira 1.1.1990J tong, so vall sxlSd ctia DN nghi~p airyphltong 1a
2.857,2 ty (10ng" gap, 3,) Inn van clIJ11~lm V\rCkinh te ngoai qnoc
dorynh. Trong tong so, van noi tren so v{Jn do Sf!, Ban nganh thanh
pho qua n Iy ~nrc hep la 2083,3 ty do,ng chieIJ1 72,9%, do ,qn~ n
hny~n tn[c W~p quaIl Iy la 773,9 ty dong, chiem f7,l%. Doi yai
t~i sfin co djnh honE" klm v\~c DN dja pll\tdng chiem 37,5% tong
so van S~KD, va nen so vai nguyen gi,1., thi gi0 trj can 10i ctla
tai,san co,djnh la 54,5%, trong do may moe thi6t bi co ty I~ eao
nhat 66%( J
: Cling c~n noi thelp, Slr don ,di~n trong cae ho,~t dQng gi<:o
htn van etla nen )dnh te b,1t ngu~n hi s~t pl1tl nh~n tinh, chat
h9~t aQng kinh te Ihj tntang - men do clan tai mQt t.lwc Ie, cor
ke ho~~h h6a I~R trung vainlH1ng- chi tie\~ pha~ I~nh la co sa
duy nhat eho SIr ton t~i va pIlat trien. H~ thong, to eh\fe tal ehinh
tpmg gran lam nhi~I!1 Vl~moi giai, thu lHH va rung ling van khong
tOn t~i, ngoai h~ thong ngan hang Nha mtCl~ val, ehinh saeh eho
vay baa dip dHQe h~n ehe a klm,v\rc kinh te quae doanh vii vai
cong ngh~ I~e h~n, SIr giao htu van, do (10, chi b6 h~p trong mQt
clIn trinh khep kin gitta ngan sach Nh;) mtae - Ngf1ll h,)ng va DN
qu6c doanh.
, Khi Nhd 111r<1cban hanh ph;\p I~nh gii'° van v;'- bao to;1n
van cho cac QNNI;J dl1 trd thiinh 1I\Qt don bay tlJ\\e (1ay c;1e (1(ln
vi SI1 d~ng van tiel ki~1ll va hi~n qua,
.
- N~u lfiy cae DN co,ng nghi~p thuQC sa eong nghi0p qll:ln
thi, doanh tlm tren 1000 dong van sxk~ binh quflll el1a c;\e eo, S0
q1}oc doanh nam 1991 khoapg 2020 (10ng - Nghia la 1000 dong
vat) sxkd se dem I~i 2020 dong qoanh tIm, DaY, 1;1mQt ty J~ kha
thap so ydi mQt viii ngiinh - Dieu, nay cho thay trieh khan 11110
ta,! san co dinh (TSCD) (C1) ,con,thaI] khi tric)l roi thi k)long (hing
de,tra n<;1ma hj~n hr<;1ngmat dnn van vi khan hao, Dien (16 chrqc
the hi~n qua so li~n du<1i day:
S
TT
Chi lien
Dan vj : Ng;1n (16ng
]991
Chcnh I~eh
Ooanh Ihu (0)
s6 binh qufm v6n KO
s6 blnh quaIl b6n Cf)
s6 blnh quaIl v6n Lf)
Hi~u qua 51!d~ng v6n SXKO
(1: 2)
Hi~u qua 51!dung v6n c6 dillh
(1 . 3)
Hieu qua 51! dung v61l luu
dong (1 : 4)
=,~~,"1~~_~__- .
1
322.634.550 362039720 + 39.405.170
+ 12211!
23.799.913 34.963.913 + 11164000
+ 46'911
289.834.637 327075.807 + 28 241170
+ 9.451
2.02
2.771
+ 0,75
+ 37.12!,
I!
27,381
28,691
+ 131
+ 4.78 :'
2,181
3.07\
+ 0,89
+ 40.8 il
II
dAtI tli Jrang bt may moc thi§t bt c~ng ngh~ moi clHia (htf!c clHl
tr~mg lam - Tinh tn~ng may m~c thiet bt cli k:9 !q.c h~u phan Hjn
Iii nh~p tnic1c Ham HJ85, co, nhie1\ mny moc (Hi bet t\H1i gian kh1\"
ha9 horyc gia trt con l:Ji rat thap, do V0Y col)g slIat, n~lng slIiH
thnp liim anh hliang (len hi~1I qlui slc dl~ng van lrrn dOng.
- MOtdi~u anng hrn y Iii d.c IjN cong nghi~p Nhii 1l\iOCcd a
TP tuy hi~1I qlla SIt dl~ng VOI1con thnp ; Trol1g khi DN COl1gnghii;p
TW tren (Ita 11ii11TP van kha han rang nghiQp ,dja phIW-'lg, ,cang
nghi~p, TW van gW (hiqc nhtp (10 pIlat trie\!. Diel1 11;1Y,de hieu vi
hall bet ,cac ca sa Ian, hi~n (lq.i, co san phfnn dOc qllyen Sali gi;H
1
Vong quay ClIO v6n so vai 16ng s611,16 I~II
van SX-lill (vall e6 dillh + v6n hill
dQng)
- vong quay ed.a van hin dQng 12,8 IAn
TY su~t Iqi nhu~n : Clf 100 d v6n
san xu~t (v6n e6 dinh + v6n hill
dQng) t~o ra dltqc 15,61 (1 liii
Trang do :
- Gong nghi~p TW
- Gong nghi~p din plni<1ng
- Cae dan vi IhuQe sa CNTP.
1,-1 IAII
8,0 IAn
2
7,7 (1 Ini
7,81 (1 Inl
4,95 d lilL
8,78 d liii
5,-1 d l:1i
4,0 d \;\1
-_.~ ._. '.
- - - - - - - . -
- - ,- .
- - -
Ngu6n : CI)C Th6ng ke TP. H6 Chi Minh
- van san xu~1 cong nghi~p qu6e dol1nh co d~l) cll6i n<'1111
1992 : 12.563 ty dong. Gong nghi~p Trung \fang ehlem~ 75,36%,
blnh qnfil1 mQt dan vi co 71,1 ty (10ng. ColIg nghi~p qlloe (lo~'1nh
thanh rho co 1~,96%, binh qll:1n mQI. (1(!n vj co 14,58 ty (10Ilg.
don vi san xuat Gong nghi~p 10 20,3 tj, clong trong do 82% Iii doanh
nghi~p ctia Sa ban nganh ,thanh pho qnan IX. Nam 1993, trong
155 clon vi Gong nghi~p qnoc doanh thiinh pho co 12 don vi 1l\iaC
h t
~~
56
~ ., i-
t
.' ,. -
t
,(1)
o~. cIQng" clan Vl san xua . gwm so Val Ham XIWC .
2/ Hi91l qlla. dAng van dcill. f!f pAn nlfde, ngoiii lido TP. HA
Chi Minh hhll ulle DNNN nlnlng fan fqi vd hef qua.
Net n5i bf!.t 1:1 - Ham 93 clAn lien TP don nhf!.n nl1l1ng c!lf
an Icln, co qui mo vliqt qua 100 tri~n d61a (nhl! Nld may di~n
Hi~p - Plnfac, chii1ng BAc Nhii be - ]'Jam Binh CIH1nh) -, C:1~ XN
co 100% van miac ngo:1i h!y chi chiem m9t ty I~ ,nho ve c1fl\l h!
(17,8%) nlwng I~i gid.i quyet vi~c liim cho m9t khoi hiqng liin ve
lao d9ng.
Nhl! v~y, dAn hi miC1cngo:1i t:~i TP chiqc ghi nhf!.n Iii tich
elJe vii gia tang then thi1i gian. Chinh sa~~hma elea hqp tac kinh
te ella Nh~miae V:1~ong ta c vf!.n c19ng di111t~1!1l\iac ng\"H1it~ i T~
dB gap phi1n dang ke t:~o ra CI~Cdi~n mal ve ph:1t trien kinh te
clia phltong.
- 'I:IlY HIllen, Uinh VI.iC,clAn,tIt, hgp t:1e lien doa,nh vaj 1l\C{le
ngoiii, doi vai ta con 1:1nhien dicll mal me khong the tranh khoi
nhl1ng sRi sot nh5.t clinh. V5.n d~ c1at ra Iii, n~\t trong thi1i gian
qua, ta HAm Vlfpg chiang 16i, ngnye;l b~e, e6 ki~n thlte, trinh c19
va khong qua vo v~p t,hi ,c6 the tn1nh khOi Inning sai s6t kl}6ng
khoang 16 tri~n USD de n9i mai thie~ ht may, mac, biBb qu~n
khoang 850.000 USD/niim ( milt can so qua thap so vai yen cau
phat trj~n nganh C1'J ml1i nhQn cd.a TP. Danh gia chung, hi~n
nay philo Ian cac thiet bt may moc ctla car DN Cong nghi~p Nha
mtac TP chi dryt dil tnmg binh va l:~c h~n so v0i cac IHt&Ctrong
khn V\!c.
, - Th\! hi; D9anh, nghi~p CN Nh:i. n\idc Thanh ph6 v~n r9n
n~i leu mQt so van de da ng 10 ng:~i: Ta i sa n Gong rilng va VOn
datI tH con bi chin,se; C;ICIIgnnh lZe ho:~ch, Ta) chi!ll1, Ngf~n h:1.ng
h90 t dil~g can nl1i,eu hlng 1}lng tnl0C Slr clmyen hien tlf ne n kiI,d1
te baa cap sang ne~1 kinh te tht tnrc1ng vdi Slr thall) gin cda I}hii'u
thanh phan kin!1 te; C:1Cchinh s;ich ve (Hili h;\o v(Jn, Ii,i xufH tin
dl~ng kh6ng nhat qnan gay trd IIg:~i cho cang IIghi~p Nh:1. 1llleIC,
con nhQc nh~ n git1n nga il hii ng NI1;1.IHrelCVI1.Ngn nl1;1.ng 1.I1I.1(!ng
m~} kh~ng tryo rn dtrqc S,l~c;~nh tranh. 'I';1.i chinh di c;ich t(Jng
the time l~am 1'8.)kho bien, kho lam, kho,ng hi~u q~d. Ty ]~ b(Jj
chi ngan sach den 1111.1C~no. Cong lac 1,ii'111tmin vf1t.1clllrn dlr!IC
Nha nHClcva c;IC chll, the kinh l.e qunn t.i\m Slt dl! ng. LHr.1ngfon
kho Wn, hi~n qua thap.
ClIng vai vi~c phnn ~ich cae nguyen nhnn t.~fkhin cl1nl1 qu11n
ly vi mo dii lam dn I.rcJden hi~u qn;\ stt (h~ng von clllln ,cno tnmg
cac DNNN
lu&n an cling phan Uch nhOll) ng~lyen, nhnn t!.f phi;~ vi 1110
va coi day la nguyen nhiln tnrc tier diln 00n SIt dung von k0111
hi~u qua, cq the la:
- H~n h~t cac DNNN 1!01}t.(1illlg Idnh donnh trong. (:rlch~ tht
tntang mil l~i kh6ng co chien lur!c Idnl1 rlonnh, do r16 khong X:1C
dinh chNc thi tnic1~lg hi~n t:}i v;\ t!.wng lai, khong xnc djnh 51tr(!~
pl1\tdng an sal) pham (1em ban tren ,thj tnrc1ng, khol)g lam tot k6
h00ch gia, chien hrqr;. cong ngl~~, chien htqc phl1n phoi, qnang c;lo.
mibe va phrli oi tnibc b\ibe hen chung.
La mot trong nht"fng vAn c1~ Ibll n~111trollg chi811 hwc 11'ii
chinh c1~n I~am 2000 nhl1.m kh~c phl~e chi6u h\i<!ng ngl1Y (:(1tIlt
hi).u.
, Cae girli plJ<ip nh~m nnng can hiQu qW1 SIt dl.lllg v611 s;1n
xu~t - kinh doanl) ban gom hiing Io;~t cae pl1ltpllg phrip, bi~n ph0P
n!lam SIt dl~ng tiet, Jd~m, vC1iIliQu ql1;].kinh Ie can IIhnt e6c ngnoll
van hi0n g6, cae tiem Bang ve k}T thuf\t, eong ngh0, lao (1e'?l1gv;~
cac Iqi the khae clip Doanh nghi~p. Tny I1hi611, t1111l(ji gi<1i v6
hi,0U qU:1 SIt dl~ng van cho Doanh ng]lif,'p, Nh;'i mi<!C(DNNN) tnr(Je
bet phai ,di tim l(ji gi<1i tlf nl1l1ng vnn de vi mo, Bdi vi, Ih;}t kh6
l1}a c1myen sang Idllh (}(Janh c9 hiQu qnd khi e;ie dIinh s;\ch kinh
te con I1gf\p ng~rng thieu nhflt qu~n, thi IrI!(Jng cc'm bien (1Ql1g
phl(e f~p~ h0 thon~ eong el~ di6n tiel cc'JnIhipu vii ~~l1\ia1}<JpIy -
vi the de giai qnyet 1~lQtcach erlll b:1.n, (~6tinh chiH Cl1i1'11hrqc,
111f\nan (hia ra mQt so gi:1i ph;ip san:
IG
I. Gini l)1Ut)) v6 enc «Juan h{\s() hi( (~'ta die I>NNN hj~l1
nay.
11 Vdi net quaIl ni~'m lIt} llii 11 dd S('1111711 :
Kho khan li1n nhfit trong cd ch~ qU:11l ly (1~i v(li e;I(~ Do:1llh
nghi~p Nha mf&c 1:1V~1l (16,Xlt Iy ll1~i quJ1n h~ gi(in qlly(~n s(II1\(\1
van clla Nha mfdc, vdi guyen SIt dl~lIg von V:1 h1i S:111r'lin DO;111h
nghi~p. Day 1:1 ,diem bat Iqi clla DNNN ,~:;o vfti l)o:1I1h Ilghi~p !If
nhan (DNTN). 0 DNTN ng\C()i srJ 11\7u VOIl V;1 l}gl(rlj qll;lll ',~' 'V()!!
]u~n Juan duqc di].t trollg q\\all h~ pl1\~ thuQc sollg ('('111.Do (16, ,'d
che quan ]y c~ta c:lc Doanh nghi~p 1I:1Y(1\((ICh1 nh I.h:1nh 1IIQI.c;l~'h
h1 nhien va rat ch~t che. Con rl DNNN thi quyell,sr'l 11\7\1vn qUY01l
Sl! dl~ng con cl1\fa,rO, khong co con ng\f<1i,cI~ I.he d:1m nh~n ho;lr
d~i di~n vdi SI1 gaB b6 tn1ch nhi~m ,qllyell Iqi. Vi. v~y, do ehua
+ D6i mai qllan ni9lH v6 DN collg 1\ghi~p Nld nu(le. '1'11('0
q~,i djnh hi~n nay DN COl1g1\glli~p Nh:\ I1If(I~:(h(lC (:OidrIll vj killh
te cd Sa, khan c(1 11:1nnta ncn kinh Ie q\1oe dfi1\, 1;1dljn vi S:111
17
xuAt hang hoa co k~ ho~c1), drip ling nhv cAn ng11y c,ang t.~ng len
ctia xii h9i. Nhl!ng trong nen Idnh te nhieu tlH1nll phAn phAn ho<).t
dQng theo cd che th~ tnti1ng, quan ni~111nhu v~y ve DN, rang nghi~p
Nha IHtdC clHta than }111ng.Vi hm~t oQng trong cel che thj tntdn£,
thi 1111)CLieu tn!c tiep clla, DN rang nghi('p NIH1 IHtdC cht! yen
khong p!lrii drip ling nhu cAu ngay dng tang clla xii hi?i n~a con
phqi nha111 ]11I)Cc1}chsinh Iqi, thong qua hm)t (li?ng san xuAt sRn
phA111rho th~ tnti1ng xii hQi.
+ Da d~ng hoa cac hinl\ tlntc san xuAt trong DN rang nglJi~p
Nha mt0c hoi).c hHdng vi~~ to ,chdc cac DN rang nghi~p Nha IHtyc
then hinh thtic rang ty co philn ho~c lo,"!-ihinh DNI';JN co Sl! hon
hqp gitia Nhii nu0c vii nglti1i lao d9ng, nghia Iii van phap (linh
trong C11CDN thu9C :
.sa In1u Nha mt0c (td ngiln sach cAp)
. sa hl1u ctia nln1ng nglti1i lao d1)ng
Trong do :
a V6n tl! b6 sung ctia t~p th6 CNVC
a V6n gap c6 phAh clla en nhan ngttc1i lao d9ng.
a V6n vay
a V.V
- Nlnt v1)y, v6 m[~t t6 chllc cAn tach t6 cll~(CclJlJ scJlJllu Nl)a
11I(&Cv&i bi? 111ay cai trj clla Nhd IHt0c, Utch to clH(C qua n ly van
sa hl1u Nha nlt0C v&i ngan s{lch Nhi1 IHt0C. Con Nha IHt{!Cla ng\1(1i
c1nl sq In1u I<).i~o quan h~ "lam an?' ~thu(ln mua vtta b11n", then
h,9p clang I,inl) te vai c~e eel sa ,kinh te co lien quaIl. Lu~n [1n eho
rang, vi~c xuAt hi~n van tl! bo sung trong DN eong nghi~jJ NI)11
van, dling tn1'ac S\! ph:l san,
, Thea can s6 th6ng ke, to,1n thiinh ph6 HCM cuAi ni111l 19!)]}
ket qua phan ]o~i 776 DN c~ng nghi~p Nl1<\ mi(lc din pIH((fng, si')
XN liim an co hi~u qua, chiem: 35,4% , so co l1i!?u qua IIhl(ng
khong 6n (1il~h : 38%, so k]long hi~u qn;\ : 2G'7n, C6 GO dou vi
thuqc di~n can pldi g;\i the, trong d6 c6 BO (1<1nV] thnqc qnfi n,
huy~n,
Cu6i n5m 93, S(1 CN (];1 dot} vi slim s;\p xi,p, U'i clll'(c 1:~i
sx-kd !Tong C;1.CDNNN) (1;~! dJ(!C lac di? can: 3:19,!) i); (10ng CTS1;,
(gia co dinh niim 1989) b;lng 10G'}'n so vffi ke 11O;ICh th;lnll plio
giRO vii bing 12% so val !lH'(C 11ll!C hi~n 1};'111192, Tny vf~y, qna
phan tieh hi~~1 qn;\ kinh te nht( rich hiy Vf)}!, doanh Jhn/von, n9P
ngan sach! van"tiell, 111yl lao d(mg, qnH so li~n Ihf1l1g k(~ chinh
tlH(C ctla SCN (1en elfiu 11<1111!);1 (o;ln Sd c6 105 ON, Irol1g d6 103
DN sx-kcl, oon vi h:lnh chinh Sli nghi~p l11i:
- 20 don vi, t}1trQllg 1!),6:~%(lang 110:!td(?ng sx - 1<:0 c6
hi~u qua kinh If; cao, tlm nhfip CNV 1,11;\ on dinl1, 1\('11 hly V;1
nqp ngfin sach (1i'iy (hi,
- 30 dpn vi, cl1i~m :38,2% c6 nl1i&\I cA p\ng nlll(ng d1l] g;'1p
kho khiin ve Ihi Ir\(0ng V;1lien l11u san p11i'i111,
- 20 (10n \;i, cl1)6111 l!),G (Yreg:'1p, I,h(') k11iin trong sx-kd, l1i(~\1
qua kinh te thi'ip, gfin BO% trong so drill vi t11n()c nh6111 n:1Y 1:1
cac DN thnqc ngiillh co kIll,
- 23 (10n vi, s:l1i§m 22,Grrr ho,)f d9!lg li0n ttJc gi!p 1<1~{)hh;'in
va lien tI~c thu0 10 trong nhien niHil li(~I1, cho don lIay VfIIl ch1(:1
co giai pl1ap 1\:I1;lcpl1\)C tlnh tr;)ng (10, L1I0n ;In (1ii tl"inh b;IY 111(('ill~~'
gini gnyet: tinh hinh troll Iii:
, + Trung Hong vii T11~nh ]1118 cAn Cl>,1119t s{:/ 11\(0ng (Jfin Cll
tl}e hon m1a - nln( ginm von p116[>djnl1 dt;i V(I) UNNN, Ihftp 111111
van ph;,p (1jnl1 Clln CTy TNJUI V;1 CTy Ci) p11:'1n,
+ :r6ng s;1n r,hf{m xa h<)i 3 ngilnh ireD chd;')1 ty trqng Ian
trong tong san philm X;1 h<)i trong toiln Th;1nh pllO
+ Tinl1 chAt c;)nh tra}lh Cl'J!,c t~ trong 9 ngallh tren tl16 hi~n
1\h:1 1'°. dng qun htc!ng van diln tit t1'\iC tier, fir !H(aC ngoiii V;10
Tl'. lIo Chi Minh giai do;}n 19?7-19?i~ ,c(J v?n MIll tit 1 ty 852
triQu usn, chiem t.y 1Q 82,7%. tong so van c1fHI fir.
* TDK.T ln m/}t aJ cIll(c quan ':y trIP trllng cn i}uyJn hlc UfO
//(1n cae hi~p //.{]i, thfjm chi coo //(1n ca Inn hillh Tong C7) hone
lif}n hi~p, chi phoi toan h() hoc,tf ((()ng cae: Cl~y con Clla minh chll
yell thong qua eiie: rnij.t. Do !J(!Y cdn ph(ti:
+ ,Qwin
1y 1.0-11ITung ngn6n v6n, tr;\.nh i1Au fli tran laB thAt
tho;\.t van.
+ '1'DKT ,cAn dltilc 111<)ts6 Itl~ c1,h tIt p11ia N1};111\(IC 11111t,qlly611
lin tien vay vbn sx-kd vbi 1;1i snftl. thf1p V;1 Cjllycn ItII d£ii ve h,)ng
ng;}c1L
+ J<hi '1'D}<T co hi~n qW1, In<)t s6 (1011vi 11~l11ngo,1i t(lJ) dO,1n
se ph;!i V;10 cuoc, c;)nh trnnh vai '1'DKT, g,1.Yra XII !H(lng hoi\.c ph;\,
dn hgo;~c chnyen ng,il1h ho,)t dC?l?g ho,~lc xin, gia nhi}p to-P dO,111.
Trong tntCing hQ'p nay Nha }Ht(!C cfln giai CJuyet chinh s;1ch xa 110i,
dong thiii co them (1inh che ve t;lng, gi;im qui mo '1'DKT.
Th~ giai ti~n Wi ql? dO;1n theo Iwi giai do;}n,: d~n lien h1
hlnh t)1anh C:1Ccong ty de ~:o 1\11;1nnpg hny i1011g VOI1, sail Vii sIr
1i6n kef. gii1n c~c cong ty (1e e6 lQi the ennh tranh 1,]'(;1)Uli tntclng
v(li mile ti8n toi da h6n donl1l1 1Q'i.
20
Con chung t3l, nl)u dlWC phfm rich, ti~n d~n t~p doan, nftm
trong ,qua trinh sap xep l~i cae DNNN : sau khi tang ql}yen tH
chu de daub gia, tung xi nghi~p, lo~i bo nhling xi nghi$p yeq kem,
chung ta lien ket nhling xt nghi$p m~nh va qnan trQng de hiI}h
hinJ1 thanh chillI) thong, ho~e ]a luau Juan khae nhau, khong thong
nhat giua cac cap va cae nganh, cae d~a phuClng, Day la nguyen
nhan quaD trQng can tra qua trinh CPR.
- .Xu§.t ph~t td DN eong ng~i~p Nha miac t~i thanh .ph6
(l1hu: ph~n .trep de c~p), vi~e qPR ,can phai du:qc d~t trong de an
tong the ve doi mal DNNN, sap xep 111-icac DN rang nghi~p Nha
nu:oc.
- yftn phai xac d~nh dan11 m~c cq thg cae DNNN co tinh
nguyen t~e, xem xet mi?t each can th~n cae DNNN ireD d~a ban
thanh pho.
- Di~u CCiban trong ti~n trinh CPR phai coi tr~mg ml~C
21
tieu quaIl trQng nhAt h\ thay clih hinh tJnfe sa Inin nh5m nflng
eao lli~n qua S\f d\)ng van, lam l;'inh mf!.nh haa tai chi nIl DN.
2/ cd phfin hna va .'11/hinh thdnh th, tnldllg van.
, - C6 ph5.n hba, ngoai vi~e HanK eao hi~n }]IHl qIH1n ly l{~nh
te ella cae DNNN, I}O can lam eho Hen ,kinh te t)11 t!TCC1ngsong
e19ng hOB vc1i sIt xuat hi~n thj tn!Cing van, 1.00 dien, ki~n thonng
hgn eho nhan clan th11111gin V1\0 h01!t c1i)ng ldnh I.e. Thj tnccilJg
vall can la bii da ~ho slf ra dcii}1ln1ng DN mc1i, la sqi dny ehnyen
giao th~fe hi~n ve mf!.t kinh te giiia ngttdi Sc1In1n v:\ ngttCii S\C
d\!ng van.
, V. Tang c,li<)ng qu:tp Iy C:1C y&u 1.6 !~lla qn:1, trl nh san
xu:lt, gj::li quyct h~ng ttm dong, tinh dily <hi d:IU v:lo vi.
t,ang n!1allh vong quay ,clI:'. V~\Il. Lu~n nn eho r5ng giai philp
nay nh:lm e1am bao cae yen to chi phi tinh vao gi6 thanh vii phi
h{n thong !TI9t each trnng tlwe, khaeh, qnap va hqp ly, tninh, mAt
clan vi ld1~U hpo, gay liing phi cae yen to SX, lam eh~m toe <19
Inan ehuyen van,
Do la :
n!1at ve phwmg phap h~ch t,oal?-gia trt TSCD, se, him cho ,\i~c
tong hqp cac chi tieu I~inh te ve nang h~c s<ln xuat kh,ong dong
nhat gil1a khu, Vl~Cquoc doanh vai khu Vl~Cngoai quos: do,anh,
khong dong nhat giiia daub gia TSCD se lam cho cac yell to chi
phi khLiu hao TSCD git1a DNNN va DNTN khong gi6ng nhau -
Di~u nay th~ hi~n su: khong binh d~ng v~ nghia Vl~ d6i vai ngan
sach va quyen lqi Clla Doanh nghi~p.
+ Phan c£p quan ly TSCD cho cac phan xw1ng, bq ph~n
trong n,qi bi? DN cong nghi~E Nha m!ac nh5.m nang cao trach nhi~m
vi!.t chat trong vi~c quy che b<lo dwJng, Sl!a chlia TSCD.
+ D§ tranh tinh tr~ng mAt d6ng: v6n, DN cong nghi~p Nl)a
n~ac phai thw1ng xuyen quail tflln del?- vi~c b<lo ton nguon vo~
co,dtnh nhu: qUail ly chq.t che TSCD ve mq.t hi~n vi!.t, khong de
mat mat, hI! hang TSCD trHc1c thai h~n khan baa.
- Quan Iy tai s,ln hm dqng, v6n, h!~l dqng va qq.c ~i~t cac
DN cong nghiep Nha l1l!ac (; th3.nh pho ciin giai quyet ton dQng
san pham cong nghi~p.
Hi~u qua su dyng v6n s<ln xu~t - kinh doanh noi chung va
hi~u qu~ sd dl~ng van hm c19ngnoi rieng phl~ tl)1l9C,vao viec sd
d~ng tiet ki~m va tan~ nhanh toc d9 Juan c!mye,n van hru di?ng.
Do v~y, lu~n ap cho rang, giRl phap cho van de nang eao hi~u
qua sd dl~pg, van hru d9ng cho cac DN cong nghi~p Nha l1l!ac a
Thanh pho can tang wang cac bi~n phap sau day:
+ C~n ti~p t~c nghien cuu giai quy~t ~0 ch~ di~u chinh gi~
vi!.t tu, hang ton kho va tal san lull dqng moi khi co truqt giLl de
baa toan van a cac DNNN - Boi Ie day la mot trong nht1ng giai
ph~p ~ich Cl~Cg}ai quy~t,n~n t6n dQng san ph'ftm cong nghi~p. ,Vi
the de giai quyet hang ton dQng. tren, tang nhanh vang q~laY van,
tang sdc ,c~nh tranh clla san pham cS3ngnghiep than!1 pho Lu~n
an ,cho rang bi~n phap .can ban nhat, bdc bach nhat la doi mai