TRƯỜNG THPT MẠC ĐĨNH CHI VẬT LÝ 10 -
HK II
GV : ĐỖ HIẾU THẢO GA VL 10 BAN TN HK II - 1
C
C
h
h
ư
ư
ơ
ơ
n
n
g
g3
3
Bài 24 :
ĐỊNH LUẬT BẢO TỒN ĐỘNG LƯỢNG
I. MỤC TIÊU
- Có khái niêm thế nào là hệ kín.
- Nắm vửng định nghĩa động lượng và nơi dung định luật bảo tồn động
lượng áp dunï g cho cơ hệ kín.
- Biết vận dụng định luật để giải một số bài tốn.
Ậ
T
TB
B
Ả
Ả
O
OT
T
O
O
À
À
N
NTRƯỜNG THPT MẠC ĐĨNH CHI VẬT LÝ 10 -
HK II
GV : ĐỖ HIẾU THẢO GA VL 10 BAN TN HK II - 2
+ Câu 03 :
2) Nội dung bài giảng :
có thì các lực này phải triệt
tiêu lẫn nhau.
TRƯỜNG THPT MẠC ĐĨNH CHI VẬT LÝ 10 -
HK II
GV : ĐỖ HIẾU THẢO GA VL 10 BAN TN HK II - 3
với các vật ngồi hệ.
GV : Hay nói đúng hơn là các vật trong hệ
chỉ chịu tác dụng của nội lực mà khơng
chịu tác dụng của ngoại lực.
GV : Ta giã sử như có hai quả bi đang lăn
trên mặt bàn với lực ma sát khơng đáng kể,
ngồi sự tương tác giữa các quả bi lẫn nhau
còn có lực nào tác dụng nữa khơng ?
HS : Khi đó còn có trọng lực và phản lực
của mặt bàn tác dụng lên các hòn bi.
GV : Thế hai lực này như thế nào ?
HS : Hai lực này cân bằng nhau .
GV : Chúng có tổng như thế nào ?
HS : Chúng có tổng bằng 0.
GV : Như vậy khi hệ vật chịu các ngoại lực
Xét phản ứng hố học sau :
HCl + NaOH = NaCl + H
2
O
Các em cho biết trong phản ứng trên có đại
lượng nào khơng thay đổi ?
HS : Tổng khối lượng các chất tham gia
phản ứng bằng tổng khối lượng các chất tạo
thành .
GV : Đó chính là định luật bảo tồn khối
lượng các chất trong hố học. Trong các
hiện tượng vật lý xảy ra chung quanh ta ,
cũng vẫn có các đại lượng được bảo tồn,
chúng ta sẽ lần lượt tìm các đại lượng
khơng thay đổi đó qua các định luật bảo
tồn .
GV : Thế các em đã học qua định luật bảo
tồn nào ở lớp dưới khơng ?
HS : Định luật bảo tồn năng lượng
II. CÁC ĐỊNH LUẬT BẢO
TỒN
- Khi khảo sát các hệ kín
,
người ta thấy có một số đại
lượng vật lý đặc trưng cho
trạng thái của hệ có giá trị
GV : Như vậy có nhiều đại lượng khơng
đổi như ngun tử khơng đổi , định luật bảo
tồn khối lượng …
III. ĐỊNH LUẬT BẢO TỒN ĐỘNG
LƯỢNG
1/ Tương tác giữa hai vật trong hệ kín :
GV :
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
III. ĐỊNH LUẬT BẢO
TỒN ĐỘNG LƯỢNG
1/ Tương tác giữa hai vật
2
’.
- Gọi
F
1
là lực do vật 2 tác
dụng lên vật 1. Theo định luật
TRƯỜNG THPT MẠC ĐĨNH CHI VẬT LÝ 10 -
HK II
GV : ĐỖ HIẾU THẢO GA VL 10 BAN TN HK II - 6
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
2/ Động lượng
GV : Làm thí nghiệm cho một hòn bi có
khối lượng m
1
chuyển động với vận tốc v
1
1
= m
1
.
t
v
1
=
m
1
.
t
vv
11
'
- Gọi
F
1
là lực do vật 2 tác
- Theo định luật III Newton :
F
1
= -
F
2
- Vậy :
m
1
(
v
1
’ -
v
1
) = - m
2
(
v
2
TRƯỜNG THPT MẠC ĐĨNH CHI VẬT LÝ 10 -
HK II
GV : ĐỖ HIẾU THẢO GA VL 10 BAN TN HK II - 7
HS : Bi m
0
sẽ chuyển động nhanh hơn nữa
GV : Nếu như ta cho một hòn bi m
2
> m
1
chuyển động với vận tốc v
2
= v
1
va chạm
vào bi m
0
thì bi m
0
chuyển động như thế
nào ?
HS : Bi m
0
sẽ chuyển động nhanh hơn .
GV : Như vậy phải có một đại lượng đặc
trưng cho sự làm thay đổi vận tốc của hai
viên bi trên sau khi chúng va chạm nhau,
= m.
v
* Động lượng của một hệ là
tổng vectơ các động lượng
của các vật trong hệ.
* Đơn vị động lượng trong hệ
SI là
s
mkg.
TRƯỜNG THPT MẠC ĐĨNH CHI VẬT LÝ 10 -
HK II
GV : ĐỖ HIẾU THẢO GA VL 10 BAN TN HK II - 8
HS : Chọn p = m.v
GV : Tại sao khơng chọn p = m/v
HS : Vì p tỉ lệ thuận với m và
v
3/ Định luật bảo tồn động
lượng :
Vectơ động lượng tồn phần
của hệ kín được bảo tồn p
=
p
’
4/ Thí nghiệm kiểm chứng
TRƯỜNG THPT MẠC ĐĨNH CHI VẬT LÝ 10 -
HK II
GV : ĐỖ HIẾU THẢO GA VL 10 BAN TN HK II - 9 m
1
v
1
+
m
2
v
22112211
'vm'vmvmvm
GV : Tổng qt hơn ta có :
nn2211nn2211
'vm 'vm'vmvm vmvm
GV : Đó chính là nội dung của định luật
Bảo Tồn Động Lượng :
“ Tổng động lượng của hệ kín thì được bảo
tồn” hay nói một cách khác là “trong hệ
kín, tổng động lược các vật trong hệ trước
và sau khi va chạm, tương tác thì khơng
m.F
0101
PFt.
t
PP
F
0
Ft.
: Xung của lực
Độ biến thiên động lượng
của vật trong khoảng thời gian
0101
PFt.
t
PP
F
0