CHƯƠNG VIII : CƠ SỞ CỦA NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC

NỘI DUNG CỦA CHƯƠNG
- Nội năng và hai cách biến đổi nội năng.
- Nguyên lý I nhiệt động lực học và sự vận dụng nguyên lý vào các quá
trình của khí lý tưởng, vào một số hiện tượng nhiệt.
- Nguyên tắc hoạt động và cấu tạo của động cơ nhiệ và máy lạnh.
- Nguyên lý II nhiệt động lực học (phát biểu và ý nghĩa).

Bài 58 : NGUYÊN LÝ I NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC

A. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Hiểu được khái niệm nội năng, nghĩa là biết được:
 Hệ đứng yên vẫn có khả năng sinh công do có nội năng.
 Nội năng bao gồm các dạng năng lượng nào bên trong hệ
 Nội năng phụ thuộc vào các thông số trạng thái nào của hệ?
- Hiểu được nguyên lý I nhiệt động lực học, biết cách phát biểu nguyên
lý thứ nhất, biết cách sử dụng phương trình của nguyên lý.
2. Kỹ năng
- Giải thích được khi nào nội năng biến đổi, biết cách biến đổi nội năng.
- Sử dụng được nguyên lý thứ nhất để giải một số bài tập.

B. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên
- Một số thí nghiệm làm biến đổi nội năng.
- Một số bài tập sau bài và SBT.
2. Học sinh
- Ôn lại các khái niệm về công, nhiệt lượng, năng lượng.

C. TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

- Nêu được sự phụ
thuộc của nội năng
vào nhiệt độ và thể
1. Nội năng
- Nội năng là một dạng năng lượng
bên trong của hệ, nó chỉ phụ thuộc
vào trạng thái của hệ. Nội năng bao
gồm tổng động năng chuyển động
HS)
- NĐLH không quan
tâm đến bản chất của
nội năng cũng như giá
trị tuyệt đối của nội
năng mà chỉ quan tâm
đến sự biến thiên của
nội năng trong quá trình
biến đổi của hệ.

- Yêu cầu HS tìm cách
làm biến đổi nội năng
của hệ và cho ví dụ
- Tìm quan hệ giữa
nhiệt lượng và công.
tích.

thiên.
Thực hiện công
Cơ năng Nội năngb) Truyền nhiệt lượng
- Trong quá trình truyền nhiệt có
sự truyền nội năng từ vật này sang
vật khác.
- Số đo sự biến thiên nội năng
trong quá trình truyền nhiệt là nhiệt
lượng
Q = U
- Công thức tính nhiệt lượng
Q = mct
Q : nhiệt lượng thu vào hay tỏa ra.
(J)
m : khối lư
ợng chất
(kg)
c : nhiệt dung riêng c
ủa chất
(J/kg.K)
t : độ biến thiên nhiệt độ. (
o
C
hay K)

c) Sự tương đương giữa công và
nhiệt lượng.

Độ biến thiên nội năng của hệ
bằng tổng đại số nhiệt lượng và
quy ước dấu. công mà hệ nhận được.
U = Q +
A
trong đó :
U : độ biến thiên nội năng của
hệ.
Q, A : các giá trị đại số

b) Quy ước về dấu
Q > 0 : hệ nhận nhiệt lượng
Q < 0 : hệ nhả nhiệt lượng Q
A > 0 : hệ nhận công
A < 0 : hệ sinh công A
c) Phát biểu khác của nguyên lý I
NĐLH
Q = U –

HỆ
Q < 0
Q > 0
A > 0 A < 0
A