1

M
ỤC
L
ỤC Trang
L
ờ
i nói
đầ
u
2 Chương I. Nh
ữ
ng v
ấ
n
đề
l
ý
lu
ậ
n c
ủ
a th
ị
tr

ự
c
ầ
n thi
ế
t
khách quan 3

CHƯƠNG II. T
HỰC

TRẠNG
VÀ
GIẢI
PHÁP PHÁT
TRIỂN

CÁC
LOẠI

THỊ

TRƯỜNG
6

I.Th
ự
c tr
ạ
ng 6

độ
ng s
ả
n
10
5. Th
ị
tr
ườ
ng khoa h
ọ
c công ngh
ệ
10

II.Phương h
ướ
ng và gi
ả
i pháp phát tri
ể
n
đồ
ng b
ộ
các lo
ạ
i th
ị


n 13
4. Th
ị
tr
ườ
ng b
ấ
t
độ
ng s
ả
n
13
5. Th
ị
tr
ườ
ng khoa h
ọ
c công ngh
ệ
14

K
ế
t lu
ậ
n 15
Danh m
ụ

ộ
c vùng Đông Nam
Châu Á, m
ộ
t dân t
ộ
c anh hùng v
ớ
i bao phen vào sinh ra t
ử

để
b
ả
o v
ệ
n
ề
n
độ
c
l
ậ
p c
ủ
a dân t
ộ
c, và nay c
ũ
ng đang ch

đạ
i h
ộ
i VI, VII, VIII
đế
n
đạ
i h
ộ
i IX c
ủ
a
Đả
ng nhi
ề
u tư duy nh
ậ
n
th
ứ
c m
ớ
i
đã

đượ
c rút ra và tr
ở
thành các quan đi
ể

ế
th
ị
tr
ườ
ng
đị
nh h
ướ
ng x
ã
h
ộ
i ch
ủ
ngh
ĩ
a “
ở
Vi
ệ
t Nam là hoàn toàn
đúng
đắ
n và c
ấ
p thi
ế
t.
Để

ạ
i th
ị
tr
ườ
ng, nh
ữ
ng
lo
ạ
i th
ị
tr
ườ
ng c
ò
n đang h
ế
t s
ứ
c m
ớ
i m
ẻ

ở
Vi
ệ
t Nam. Vi
ệ

h
ướ
ng x
ã
h
ộ
i ch
ủ
ngh
ĩ
a “có th
ể
ví cơ th
ể
s
ố
ng ph
ả
i có
đầ
y
đủ
các b
ộ
ph
ậ
n c
ủ
a
cơ th

ế
c
ũ
ng
v
ậ
y,
để
có th
ể
v
ậ
n hành
đượ
c th
ì
ph
ả
i nhen nhóm
ấ
p
ủ
h
ì
nh thành và phát
tri
ể
n d
ầ
n t

ừ
ng b
ướ
c hoàn thi
ệ
n các lo
ạ
i th
ị
tr
ườ
ng theo
đị
nh h
ướ
ng x
ã
h
ộ
i
ch
ủ
ngh
ĩ
a,
đặ
c bi
ệ
t là nh
ữ

ọ
c công ngh
ệ
”.
Theo m
ụ
c tiêu
đế
n năm 2020 n
ướ
c ta cơ b
ả
n tr
ở
thành m
ộ
t n
ướ
c công
nghi
ệ
p,
đả
m b
ả
o dân giàu, n
ướ
c m
ạ
nh, x


đượ
c r
ấ
t nhi
ề
u vi
ệ
n nghiên c
ứ
u kinh t
ế
qu
ố
c gia nghiên c
ứ
u. Vi
ệ
c phân tích
nh
ữ
ng v
ấ
n
đề
lí lu
ậ
n và th
ự
c tr

ế
ng nói cho công cu
ộ
c phát tri
ể
n kinh t
ế
n
ướ
c ta
hôm nay. 3
CHƯƠNG I. N
HỮNG

VẤN

ĐỀ

LÝ

LUẬN

CỦA

THỊ

TRƯỜNG

ạ
ch hóa t
ậ
p trung
sang n
ề
n kinh t
ế
th
ị
tr
ườ
ng
đị
nh h
ướ
ng x
ã
h
ộ
i ch
ủ
ngh
ĩ
a d
ướ
i s
ự
qu
ả

i v
ớ
i n
ề
n kinh t
ế
ra c
ầ
n hi
ể
u r
õ
b
ả
n ch
ấ
t c
ủ
a nó.
Th
ị
tr
ườ
ng là ph
ạ
m trù kinh t
ế
g
ắ
n li

ở
đó và khi
ấ
y có th
ị
tr
ườ
ng ”. Vi
ệ
c h
ì
nh thành
n
ề
n kinh t
ế
th
ị
tr
ườ
ng
ở
n
ướ
c ta là hoàn toàn h
ợ
p l
ý
b
ở

kinh t
ế
gi
ữ
a các cá nhân, gi
ữ
a các doanh nghi
ệ
p
đề
u
đượ
c th
ự
c hi
ệ
n thông qua
trao
đổ
i, mua bán hàng hóa và d
ị
ch v
ụ
trên th
ị
tr
ườ
ng. Kinh t
ế
th

ườ
ng
đồ
ng hành v
ớ
i nó là phát tri
ể
n
đồ
ng b
ộ
-t
ứ
c là phát tri
ể
n
đồ
ng th
ờ
i, t
ừ
ng b
ướ
c các lo
ạ
i th
ị
tr
ườ
ng kèm theo như th

ớ
i, m
ộ
t con
đườ
ng phát tri
ể
n nhanh hơn, thu
ậ
n l
ợ
i hơn. N
ề
n kinh t
ế
th
ị

tr
ườ
ng giúp cho n
ề
n kinh t
ế
v
ậ
n hành và phát tri
ể
n theo s
ự

n thân n
ề
n kinh t
ế
th
ị
tr
ườ
ng
đã
làm gi
ả
m gánh n
ặ
ng cho chính ph
ủ
,
chính ph
ủ
không c
ầ
n qu
ả
n l
ý
m
ọ
i vi
ệ
c như trong n

p l
ý
.
Nói
đế
n th
ị
tr
ườ
ng là nơi mà
ở
đó m
ọ
i ng
ườ
i trao
đổ
i, giao lưu nh
ằ
m tho
ả

m
ã
n nhu c
ầ
u c
ủ
a m
ì

ng b
ộ
các lo
ạ
i th
ị
tr
ườ
ng
ở
Vi
ệ
t Nam là m
ộ
t t
ấ
t
y
ế
u khách quan 4
Th
ự
c ti
ễ
n vi
ệ
c chuy

i gian qua cho th
ấ
y dù mu
ố
n hay
không ,m
ộ
t khi
đã
ch
ấ
p nh
ậ
n n
ề
n kinh t
ế
th
ị
tr
ườ
ng, hay n
ề
n kinh t
ế
v
ậ
n hành
theo cơ ch
ế

ố
t l
õ
i nh
ấ
t v
ẫ
n là ph
ả
i có th
ị
tr
ườ
ng. M
ộ
t khi
đã
ch
ấ
p nh
ậ
n s
ự

hi
ệ
n h
ữ
u c
ủ

ế
th
ị
tr
ườ
ng c
ủ
a các n
ề
n kinh t
ế
x
ã
h
ộ
i ch
ủ
ngh
ĩ
a
ở

Đông Âu và Liên Xô tr
ướ
c đây, dù là áp d
ụ
ng li
ệ
u pháp s
ố

các lo
ạ
i th
ị
tr
ườ
ng v
ớ
i
đầ
y
đủ
các b
ộ
ph
ậ
n c
ấ
u
thành c
ủ
a nó. Công cu
ộ
c chuy
ể
n sang kinh t
ế
th
ị
tr

ậ
y, chúng ta c
ầ
n xây d
ự
ng
đầ
y
đủ
các lo
ạ
i th
ị

tr
ườ
ng
để
n
ề
n kinh t
ế
th
ị
tr
ườ
ng
đị
nh h
ướ

c l
ị
ch s
ử
kh
ở
i x
ướ
ng công
cu
ộ
c
đổ
i m
ớ
i
ở
n
ướ
c ta. T
ừ
cơ ch
ế
k
ế
ho
ạ
ch hoá t
ậ
p trung, bao c

ề
n kinh t
ế
Vi
ệ
t Nam. V
ớ
i cơ ch
ế
c
ũ
, n
ề
n kinh t
ế
n
ướ
c ta thi
ế
u
độ
ng l
ự
c và khi ngu
ồ
n vi
ệ
n tr
ợ
t

ớ
i tư duy
đế
n
đổ
i m
ớ
i cơ ch
ế
và xây d
ự
ng hàng lo
ạ
t chính
sách, lu
ậ
t pháp theo th
ị
tr
ườ
ng, n
ướ
c ta
đã
tr
ả
i qua m
ộ
t th
ờ

ườ
ng là m
ộ
t ch
ặ
ng
đườ
ng l
ị
ch s
ử
mà nhi
ề
u n
ướ
c trên th
ế
gi
ớ
i trong h
ệ
th
ố
ng
x
ã
h
ộ
i ch
ủ

ả
n xu
ấ
t
đì
nh tr
ệ
,
tăng tr
ưở
ng th
ấ
p, lương th
ự
c thi
ế
u, hàng tiêu dùng khan hi
ế
m nghiêm tr
ọ
ng,
giá c
ả
tăng nhanh,
đờ
i s
ố
ng dân cư khó khăn thi
ế
u th

t cân
đố
i nghiêm tr
ọ
ng, nh
ậ
p kh
ẩ
u g
ấ
p 4-5 l
ầ
n xu
ấ
t kh
ẩ
u. K
ế
ho
ạ
ch 5 năm
l
ầ
n th
ứ
nh
ấ
t (1976-1980) c
ũ
ng là k

ch
hóa t
ậ
p trung xâm nh
ậ
p vào mi
ề
n Nam y
ế
u
ớ
t. Vi
ệ
c c
ả
i t
ạ
o tư b
ả
n và h
ợ
p tác
hoá
ở
mi
ề
n Nam không mang l
ạ
i k
ế

n th
ứ
hai (1981-1985) n
ề
n kinh t
ế

đứ
ng tr
ướ
c b
ờ
v
ự
c th
ẳ
m c
ủ
a m
ộ
t
cu
ộ
c kh
ủ
ng ho
ả
ng kinh t
ế
tr

ự
ng b
ị

đì
nh l
ạ
i v
ì
không có
v
ố
n.
- M
ấ
t cân
đố
i nghiêm tr
ọ
ng trong cán cân thương m
ạ
i, nh
ậ
p kh
ẩ
u
nhi
ề
u (c
ả

ố
i năm 1985 tăng lên 587,2%
- K
ỷ
cương x
ã
h
ộ
i b
ị
xói m
ò
n
Khó khăn ch
ồ
ng ch
ấ
t,
đờ
i s
ố
ng nhân dân
đặ
c bi
ệ
t là
ở
nông thôn túng
thi
ế

ho
ạ
ch hoá t
ậ
p trung quan liêu bao c
ấ
p thi
ế
u
độ
ng l
ự
c và
b
ị
xơ c
ứ
ng kéo dài,
ở
m
ộ
t s
ố

đị
a phương
đã
có s
ự
t

i hành
độ
ng c
ủ
a nhân dân. B
ắ
t
đầ
u là t
ự
phát, d
ầ
n d
ầ
n tr
ở
thành quan đi
ể
m và chính
sách
đổ
i m
ớ
i.
Thí đi
ể
m khoán h
ộ

ở

ả
n xu
ấ
t
m
ớ
i trong nông nghi
ệ
p nông thôn,
đượ
c nông dân
đồ
ng t
ì
nh, h
ưở
ng
ứ
ng. Kinh 6
t
ế
h
ộ
phát huy tác d
ụ
ng, gi
ả

ố
i l
ượ
ng s
ả
n ph
ẩ
m
hàng hóa, lương th
ự
c l
ớ
n s
ả
n xu
ấ
t ra, ngoài vi
ệ
c
đượ
c tiêu dùng trong n
ướ
c,
c
ò
n xu
ấ
t kh
ẩ
u. Tr

n và hi
ệ
n nay kinh t
ế

trang tr
ạ
i ra
đờ
i, s
ứ
c s
ả
n xu
ấ
t trong nông nghi
ệ
p, nông thôn đang
đượ
c gi
ả
i
phóng góp ph
ầ
n vào s
ự
nghi
ệ
p công nghi
ệ

th
ị
tr
ườ
ng
đị
nh h
ướ
ng x
ã
h
ộ
i ch
ủ
ngh
ĩ
a là m
ộ
t t
ấ
t y
ế
u khách quan-
đó là s
ự

đò
i h
ỏ
i thúc bách c

ướ
c kéo theo các ch
ỉ
tiêu kinh t
ế
cơ b
ả
n qu
ố
c gia
đề
u th
ấ
p
d
ướ
i ch
ỉ
s
ố
an toàn v
ề
qu
ả
n l
ý
kinh t
ế
v
ĩ

ớ
i. Trong khi Liên Xô và m
ộ
t s
ố
n
ướ
c
x
ã
h
ộ
i ch
ủ
ngh
ĩ
a
ở
Đông Âu s
ụ
p
đổ
, bên c
ạ
nh s
ự
tăng tr
ưở
ng c
ủ

t ra cho n
ướ
c ta ph
ả
i t
ự
t
ì
m ki
ế
m m
ộ
t mô h
ì
nh kinh t
ế

m
ớ
i. Mô h
ì
nh kinh t
ế
th
ị
tr
ườ
ng g
ắ
n v

c t
ế
quá tr
ì
nh
đổ
i m
ớ
i, nhi
ề
u v
ấ
n
đề
l
ý

lu
ậ
n và th
ự
c ti
ễ
n ngày càng sáng r
õ
. Vi
ệ
c chuy
ể
n

ng c
ủ
a s
ả
n xu
ấ
t và cu
ộ
c s
ố
ng, phù h
ợ
p v
ớ
i di
ễ
n bi
ế
n c
ủ
a t
ì
nh h
ì
nh trong và
ngoài n
ướ
c.
ng phát tri
ể
n các lo
ạ
i th
ị
tr
ườ
ng
ở
n
ướ
c ta hi
ệ
n nay
T
ừ
cơ ch
ế
k
ế
ho
ạ
ch hóa t
ậ
p trung, bao c
ấ
p chuy
ể
n sang cơ ch

ị
tr
ườ
ng thông th
ườ
ng như th
ị
tr
ườ
ng hàng hóa d
ị
ch v
ụ
,
các th
ị
tr
ườ
ng tài chính, th
ị
tr
ườ
ng lao
độ
ng, th
ị
tr
ườ
ng b
ấ

c ta c
ò
n sơ khai, chưa h
ì
nh thành
đồ
ng b
ộ
xét v
ề
tr
ì
nh
độ
,
ph
ạ
m vi và s
ự
ph
ố
i h
ợ
p các y
ế
u t
ố
th
ị
tr

ng
nhu c
ầ
u th
ườ
ng xuyên c
ủ
a ng
ườ
i tiêu dùng như ăn u
ố
ng, khách s
ạ
n, du l
ị
ch,
háng hoá tiêu dùng …
đã
phát tri
ể
n nhanh. Trong khi đó m
ộ
t s
ố
lo
ạ
i th
ị

tr

ng , s
ự
ki
ể
m soát c
ủ
a Nhà n
ướ
c
kém hi
ệ
u qu
ả
như th
ị
tr
ườ
ng b
ấ
t
độ
ng s
ả
n đang ho
ạ
t
độ
ng “ng
ầ
m”. M

ị
tr
ườ
ng s
ứ
c lao
độ
ng. Ti
ề
n lương, ti
ề
n công c
ủ
a công ch
ứ
c m
ộ
t ph
ầ
n
đượ
c tr
ả
t
ừ
ngân sách theo cơ ch
ế
bao c
ấ
p, m

ủ
a công ch
ứ
c h
ầ
u h
ế
t cao hơn ti
ề
n lương v
ì
ch
ế

độ
ti
ề
n lương
đã
quá l
ạ
c h
ậ
u.
Nguyên nhân th
ị
tr
ườ
ng n
ướ

ậ
u,
l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t y
ế
u, k
ế
t c
ấ
u h
ạ
t
ầ
ng b
ấ
t c
ậ
p, cơ c
ấ
u kinh t
ế
chưa


n
ướ
c ta đang trong giai đo
ạ
n chuy
ể
n
đổ
i t
ừ
n
ề
n kinh t
ế

k
ế
ho
ạ
ch hóa t
ậ
p trung sang n
ề
n kinh t
ế
th
ị
tr
ườ
ng

ậ
t, chính sách kinh t
ế
th
ị
tr
ườ
ng m
ớ
i h
ì
nh thành
chưa theo k
ị
p cu
ộ
c s
ố
ng th
ự
c t
ế
và lu
ậ
t pháp qu
ố
c t
ế
.
Nh

ng
ở
n
ướ
c ta là :
1. Th
ị
tr
ườ
ng hàng hóa - d
ị
ch v
ụ

Th
ị
tr
ườ
ng hàng hóa – d
ị
ch v
ụ

đã

đượ
c h
ì
nh thành sơ khai ngay trong
th

tr
ườ
ng theo đúng ngh
ĩ
a c
ủ
a nó và
không khuy
ế
n khích phát tri
ể
n th
ị
tr
ườ
ng . Th
ị
tr
ườ
ng này h
ì
nh thành là do
nhu c
ầ
u cu
ộ
c s
ố
ng x
ã

đố
i m
ạ
nh k
ể
t
ừ
khi Vi
ệ
t
Nam áp d
ụ
ng ch
ế

độ
khoán trong nông nghi
ệ
p và k
ế
ho
ạ
ch 3 ph
ầ
n trong xí
nghi
ệ
p qu
ố
c doanh (

tem phi
ế
u, th
ự
c hi
ệ
n cơ
ch
ế
giá th
ị
tr
ườ
ng
đố
i v
ớ
i h
ầ
u h
ế
t hàng hóa và d
ị
ch v
ụ
, t
ừ
ng b
ướ
c ti

ệ
p … (nh
ữ
ng năm gi
ữ
a và cu
ố
i th
ậ
p
niên 80 c
ủ
a th
ế
k
ỷ
XX). Th
ị
tr
ườ
ng này
đặ
c bi
ệ
t phát tri
ể
n m
ạ
nh t
ừ

i nh
ậ
p kinh t
ế
qu
ố
c t
ế
(t
ừ
nh
ữ
ng năm 90 th
ế

k
ỷ
XX).
Hi
ệ
n nay, hàng hóa là s
ả
n ph
ẩ
m s
ả
n xu
ấ
t ra
để

m 9
v
ậ
t ch
ấ
t c
ò
n có nhu c
ầ
u v
ề
s
ả
n ph
ẩ
m không v
ậ
t ch
ấ
t, đó là các d
ị
ch v
ụ
nh
ằ
m
tho

ế
n hành
đổ
i m
ớ
i n
ề
n kinh t
ế
, th
ị
tr
ườ
ng hàng hóa – d
ị
ch v
ụ

ở

n
ướ
c ta phát tri
ể
n nhanh chóng, t
ạ
o ra môi tr
ườ
ng c
ạ

ng các doanh nghi
ệ
p tư nhân, doanh nghi
ệ
p c
ổ
ph
ầ
n ho
ặ
c liên doanh v
ớ
i
n
ướ
c ngoài …Th
ị
tr
ườ
ng hàng hóa – d
ị
ch v
ụ

đã
m
ở
r
ộ
ng v

ừ
khi ti
ế
n
hành công cu
ộ
c
đổ
i m
ớ
i
đế
n nay. S
ả
n ph
ẩ
m t
ạ
o ra do các thành ph
ầ
n kinh t
ế

,các c
ấ
p, các doanh nghi
ệ
p, h
ộ
gia

c 18,38
tri
ệ
u t
ấ
n lương th
ự
c. Năm 1990 s
ả
n xu
ấ
t lương th
ự
c là 21,49 tri
ệ
u t
ấ
n và b
ắ
t
đầ
u xu
ấ
t kh
ẩ
u g
ạ
o v
ớ
i 1,2 tri

c và xu
ấ
t kh
ẩ
u. Gi
ữ

đượ
c t
ố
c
độ
tăng tr
ưở
ng kinh t
ế
cao t
ừ
khi
đổ
i m
ớ
i là trên 7%. Theo báo cáo
c
ủ
a t
ổ
ng c
ụ
c th

n ph
ẩ
m trong
n
ướ
c tăng 7,04%, cao hơn 0,15% so v
ớ
i m
ứ
c tăng tr
ưở
ng năm tr
ướ
c; giá tr
ị

s
ả
n xu
ấ
t công nghi
ệ
p tăng 14,5%. S
ả
n l
ượ
ng m
ộ
t s
ố

c v
ượ
t tr
ộ
i m
ứ
c s
ả
n xu
ấ
t c
ủ
a các năm tr
ướ
c. S
ả
n l
ượ
ng lúa
đạ
t 34,1 tri
ệ
u
t
ấ
n,
đả
m b
ả
o

ầ
n áo may s
ẵ
n tăng 26,1%, v
ả
i l
ụ
a tăng 10%. Kim ng
ạ
ch
xu
ấ
t kh
ẩ
u c
ả
năm
đạ
t 16,5 t
ỉ
USD, tăng 10% so v
ớ
i năm 2001, m
ặ
c dù nh
ậ
p
siêu c
ò
n l

t
độ
ng thương 10
m
ạ
i tăng, t
ổ
ng m
ứ
c bán l
ẻ
hàng hoá d
ị
ch v
ụ
x
ã
h
ộ
i 5 năm 1996-2000 tăng
10,3 %/năm, xu
ấ
t kh
ẩ
u b
ì
nh quân 10 năm là 29,1 %/năm . Như v

ưở
ng kinh t
ế
cao trong nhi
ề
u năm.
Cùng v
ớ
i s
ự
l
ớ
n m
ạ
nh c
ủ
a n
ề
n kinh t
ế
, quá tr
ì
nh m
ở
r
ộ
ng giao lưu
hàng hóa – d
ị
ch v

t kh
ẩ
u ra hơn 100 qu
ố
c gia
trên th
ế
gi
ớ
i v
ớ
i m
ặ
t hàng ch
ủ
l
ự
c g
ạ
o, h
ả
i s
ả
n, thu
ỷ
s
ả
n, d
ệ
t may, giày da …

ị
tr
ườ
ng hàng hóa – d
ị
ch v
ụ
c
ủ
a ta. Đó là
th
ị
tr
ườ
ng hàng hóa – d
ị
ch v
ụ
c
ò
n manh mún, quy mô nh
ỏ
, ch
ấ
t l
ượ
ng hàng
hoá kém, tính c
ạ
nh tranh chưa cao, s

ườ
ng và s
ứ
c mua phát tri
ể
n không
đồ
ng
đề
u, s
ứ
c mua th
ấ
p
ở

vùng núi, vùng sâu, vùng xa. H
ệ
th
ố
ng pháp lu
ậ
t y
ế
u, thi
ế
u, chưa
đồ
ng b
ộ

ng là khá m
ớ
i m
ẻ

đố
i v
ớ
i Vi
ệ
t Nam b
ở
i l
ẽ

vi
ệ
c h
ì
nh thành các ch
ợ
lao
độ
ng, trung tâm gi
ớ
i thi
ệ
u vi
ệ
c làm r

ẩ
m : lao
độ
ng,
đấ
t đai, v
ố
n …
Đố
i v
ớ
i n
ướ
c ta hi
ệ
n nay vi
ệ
c h
ì
nh thành
th
ị
tr
ườ
ng lao
độ
ng là h
ế
t s
ứ

đườ
ng t
ì
m
vi
ệ
c làm và tuy
ể
n d
ụ
ng lao
độ
ng, giúp cho quá tr
ì
nh “ng
ườ
i t
ì
m vi
ệ
c, vi
ệ
c t
ì
m
ng
ườ
i” di
ễ
n ra m

ướ
c ta l
ự
c l
ượ
ng lao
độ
ng r
ấ
t d
ồ
i dào. Tính
đế
n ngày 1/7/2003 l
ự
c
l
ượ
ng lao
độ
ng c
ả
n
ướ
c l
ớ
n hơn 15 tu
ổ
i là 42.128.300 ng
ườ

i, lao
độ
ng
đượ
c đào t
ạ
o 21%; nhưng v
ẫ
n c
ò
n thi
ế
u l
ự
c
l
ượ
ng lao
độ
ng có tay ngh
ề
. Trong năm 2002, t
ổ
ng v
ố
n
đầ
u tư n
ướ
c ngoài t

ự
án, t
ổ
ng s
ố
v
ố
n đăng k
ý
1,112 t
ỉ
USD, chi
ế
m
84% t
ổ
ng s
ố
v
ố
n đăng k
ý
, thu hút 70% lao
độ
ng và t
ạ
o trên 90% giá tr
ị
xu
ấ

n c
ủ
a ngu
ồ
n lao
độ
ng
trong n
ướ
c. Năm 2003
đã
có 8 tr
ườ
ng d
ạ
y ngh
ề
đưa t
ổ
ng s
ố
tr
ườ
ng d
ạ
y ngh
ề

trên c
ả

ố
ng
ườ
i ra t
ì
m
đượ
c vi
ệ
c làm . Trong các ch
ỉ
tiêu ch
ủ
y
ế
u c
ủ
a năm 2005 v
ề
lao
độ
ng và vi
ệ
c
làm
đã

đề
ra c
ủ

16% năm 2000
đế
n 20-21% năm 2005, lao
độ
ng ngành d
ị
ch v
ụ
t
ừ
21 lên 22-23%, gi
ả
m lao
độ
ng nông, lâm ,
ngư nghi
ệ
p t
ừ
63% xu
ố
ng 56-57%.
- Tăng lao
độ
ng k
ỹ
thu
ậ
t 20% năm 2000 lên 30% năm 2005
- T

ướ
c ta
đã
có r
ấ
t nhi
ề
u bi
ệ
n pháp
để
h
ì
nh thành
độ
i ng
ũ

lao
độ
ng có ch
ấ
t l
ượ
ng cao, chu
ẩ
n b
ị
ch
ấ

g
ắ
ng nhưng ngu
ồ
n lao
độ
ng c
ủ
a
ta ch
ỉ
đông
đả
o nhưng ch
ấ
t l
ượ
ng c
ò
n th
ấ
p kém, không đáp
ứ
ng
đượ
c yêu c
ầ
u
c
ủ

ễ
n ra th
ườ
ng xuyên và c
ò
n nhi
ề
u t
ì
nh tr
ạ
ng
chen l
ấ
n xô
đẩ
y
ở
ch
ợ
lao
độ
ng.
Đồ
ng th
ờ
i vi
ệ
c thu hút lao
độ

ệ
n
ạ
n x
ã
h
ộ
i.
3. Th
ị
tr
ườ
ng v
ố
n
Th
ị
tr
ườ
ng v
ố
n là m
ộ
t l
ĩ
nh v
ự
c r
ộ
ng và ph

ể
n bi
ế
n tích c
ự
c. T
ỷ
tr
ọ
ng cho vay trung h
ạ
n và dài h
ạ
n c
ủ
a h
ệ

th
ố
ng ngân hàng thương m
ạ
i
đã
tăng lên đáng k
ể
. Theo báo cáo c
ủ
a các ngân
hàng thương m

Ta
đã
bi
ế
t h
ì
nh thành và phát tri
ể
n
đồ
ng b
ộ
th
ị
tr
ườ
ng v
ố
n là cơ s
ở

v
ữ
ng ch
ắ
c cho vi
ệ
c phát tri
ể
n th

ố
48/1998/NĐ-CP v
ề

ch
ứ
ng khoán và th
ị
tr
ườ
ng ch
ứ
ng khoán và Quy
ế
t
đị
nh 127/1998/QĐ-TTG v
ề

vi
ệ
c thành l
ậ
p hai trung tâm giao d
ị
ch ch
ứ
ng khoán
ở
Hà N

ề
u l
ệ
là 1.016 t
ỉ

đồ
ng. U
ỷ
ban ch
ứ
ng khoán
đã
ph
ố
i h
ợ
p v
ớ
i B
ộ
tài chính th
ự
c hi
ệ
n
đấ
u th
ầ
u

ng khoán Vi
ệ
t Nam có 11 công ty ch
ứ
ng
khoán
đượ
c thành l
ậ
p g
ồ
m có 5 công ty ch
ứ
ng khoán c
ổ
ph
ầ
n và 6 công ty
trách nhi
ệ
m h
ữ
u h
ạ
n ch
ứ
ng khoán. Có 7/11 công ty đăng k
ý
th
ự

nh phát hành, tư v
ấ
n
đầ
u tư ch
ứ
ng khoán.
Đế
n tháng
7/2002, s
ố
tài kho
ả
n giao d
ị
ch
đượ
c m
ở
t
ạ
i các công ty ch
ứ
ng khoán là
12.000, trong đó bao g
ồ
m 91 nhà
đầ
u tư là t
ổ

nh h
ì
nh tài chính nh
ì
n chung là lành m
ạ
nh, kh
ả
năng
thanh toán
đượ
c
đả
m b
ả
o. Cơ c
ấ
u doanh thu c
ủ
a các công ty ch
ứ
ng khoán
đã

chuy
ể
n bi
ế
n theo chi
ề

ệ
n
nay chi
ế
m ph
ầ
n l
ớ
n trong doanh thu là t
ừ
nghi
ệ
p v
ụ
môi gi
ớ
i và t
ự
doanh.
Nh
ì
n chung vi
ệ
c huy
độ
ng v
ố
n nh
ờ
phát tri

ầ
u c
ủ
a n
ề
n kinh t
ế
, nh
ấ
t là trong đi
ề
u ki
ệ
n h
ộ
i nh
ậ
p v
ớ
i kinh t
ế
th
ế
gi
ớ
i
hi
ệ
n nay. Vi
ệ

ấ
p, kh
ố
i l
ượ
ng trái phi
ế
u chính ph
ủ
ban
hành hàng năm c
ò
n th
ấ
p- th
ườ
ng
ở
m
ứ
c trên d
ướ
i 2% GDP (năm 1998 là
2,93%, năm 1999 là 3,34%, năm 2000 là 2,72%). Trong khi
ở
các n
ướ
c
Malayxia, Inđônêxia,Thái Lan t
ỉ

m
ệ
nh giá, th
ờ
i gian đáo h
ạ
n, ngày phát hành, …
4. Th
ị
tr
ườ
ng b
ấ
t
độ
ng s
ả
n
Th
ị
tr
ườ
ng b
ấ
t
độ
ng s
ả
n là m
ộ

độ
ng s
ả
n có tác
độ
ng
đế
n tăng tr
ưở
ng kinh t
ế
thông qua các kênh như t
ạ
o ra kích thích cho
đầ
u tư vào
đấ
t đai, nhà x
ưở
ng, chuy
ể
n b
ấ
t
độ
ng s
ả
n thành tài s
ả
n tài chính

và vi
ệ
c phát tri
ể
n th
ị
tr
ườ
ng b
ấ
t
độ
ng s
ả
n
đã

đượ
c
đề
c
ậ
p trong Ngh
ị
quy
ế
t
Đạ
i h
ộ

đị
nh c
ủ
a pháp lu
ậ
t, t
ừ
ng b
ướ
c m
ở
th
ị
tr
ườ
ng
b
ấ
t
độ
ng s
ả
n cho ng
ườ
i Vi
ệ
t Nam
ở
n
ướ

n v
ề
pháp l
ý

trong m
ộ
t s
ố
năm g
ầ
n đây, khi Nhà n
ướ
c xác
đị
nh quy
ề
n s
ử
d
ụ
ng
đấ
t có giá
và cho phép chuy
ể
n nh
ượ
ng, chuy
ể

đấ
t,
s
ố
t nhà”. Th
ị
tr
ườ
ng nhà
ở
phát tri
ể
n sôi
độ
ng, trên 75% s
ố
h
ộ
gia
đì
nh
đã

đượ
c giao ho
ặ
c nh
ậ
n quy
ề

ặ
t b
ằ
ng xây d
ự
ng
kinh doanh di
ệ
n tích văn ph
ò
ng, khách s
ạ
n …
đã
kh
ở
i s
ắ
c v
ớ
i nh
ữ
ng kho
ả
n
đầ
u tư l
ớ
n c
ủ

USD ).
Tuy nhiên, th
ị
tr
ườ
ng b
ấ
t
độ
ng s
ả
n có nhi
ề
u khi
ế
m khuy
ế
t, tác
độ
ng
tiêu c
ự
c, t
ỉ
l
ệ
giao dich không theo quy
đị
nh c
ủ

đố
i nghiêm tr
ọ
ng, nhu c
ầ
u c
ủ
a dân cư v
ề
nhà
ở
và nhu c
ầ
u c
ủ
a doanh nghi
ệ
p
tư nhân v
ề
m
ặ
t b
ằ
ng kinh doanh l
ớ
n nhưng chưa
đượ
c đáp
ứ

b
ấ
t
độ
ng s
ả
n “nóng, l
ạ
nh” th
ấ
t th
ườ
ng, trong 10
năm qua th
ị
tr
ườ
ng b
ấ
t
độ
ng s
ả
n
đã
tr
ả
i qua cơn s
ố
t năm 1993, “đóng băng”

ầ
n l
ớ
n các
giao d
ị
ch b
ấ
t
độ
ng s
ả
n di
ễ
n ra “ng
ầ
m”, ch
ỉ
riêng kho
ả
n thu do c
ấ
p gi
ấ
y ch
ứ
ng
nh
ậ
n quy

u c
ấ
p
đượ
c 100% th
ì
thu hàng năm v
ề
c
ấ
p gi
ấ
y ch
ứ
ng
nh
ậ
n quy
ề
n s
ử
d
ụ
ng
đấ
t lên t
ớ
i 5-6 ngh
ì
n t

ệ

T
ừ
kinh nghi
ệ
m thành công c
ủ
a các n
ề
n kinh t
ế
vài ba th
ậ
p k
ỷ
g
ầ
n đây,
các chuyên gia hang
đầ
u th
ế
gi
ớ
i
đã
đi
đế
n k

ố
n, công ngh
ệ
hi
ệ
n
đạ
i và ngu
ồ
n
l
ự
c con ng
ườ
i.
Công ngh
ệ
trong th
ờ
i
đạ
i toàn c
ầ
u hoá như hi
ệ
n nay có vai tr
ò
h
ế
t s

ể
đi t
ắ
t, đón
đầ
u b
ắ
t k
ị
p v
ớ
i kinh t
ế

các n
ướ
c trong khu v
ự
c và trên th
ế
gi
ớ
i.
Vi
ệ
c h
ì
nh thành th
ị
tr

ệ
đang r
ấ
t nh
ỏ
, l
ẻ
và c
ò
n manh mún.
Nhà n
ướ
c m
ớ
i ch
ỉ
có m
ộ
t s
ố
văn b
ả
n pháp lu
ậ
t liên quan
đế
n quy
ề
n s
ở

a s
ả
n xu
ấ
t, kinh doanh.
Tuy nhiên, chúng ta c
ũ
ng
đã
r
ấ
t c
ố
g
ắ
ng trong vi
ệ
c ti
ế
p c
ậ
n và phát
tri
ể
n th
ị
tr
ườ
ng này. B
ằ

i th
ả
o v
ề

đổ
i m
ớ
i c
ở
ch
ế
qu
ả
n l
ý
khoa h
ọ
c công ngh
ệ
. Ngày 22/10/2003 qu
ỹ
phát tri
ể
n
khoa h
ọ
c công ngh
ệ
qu

t
ướ
ng chính ph
ủ
, B
ộ
khoa
h
ọ
c công ngh
ệ

đã
ph
ố
i h
ợ
p cùng v
ớ
i u
ỷ
ban nhân dân thành ph
ố
H
ồ
Chí Minh
và Hà N
ộ
i t
ổ

t b
ị

đượ
c t
ổ
ch
ứ
c quy mô toàn qu
ố
c v
ớ
i s
ự
tham gia c
ủ
a nhi
ề
u ngành,
nhi
ề
u l
ĩ
nh v
ự
c, có 34 t
ổ
ch
ứ
c n

ý
tr
ị
giá 1000 t
ỉ

đồ
ng. Có
1260 công ngh
ệ

đượ
c t
ặ
ng th
ưở
ng huy chương. Đó qu
ả
là nh
ữ
ng con s
ố
đáng
khích l
ệ
và c
ầ
n
đượ
c t

i
công ngh
ệ
, ti
ế
p c
ậ
n v
ớ
i công ngh
ệ
m
ớ
i. 16
Thêm n
ữ
a, l
ự
c l
ượ
ng khoa h
ọ
c n
ướ
c ta d
ồ
i dào : có 233 đơn v

ượ
c
4026 ng
ườ
i, khoa h
ọ
c k
ỹ
thu
ậ
t 7426 ng
ườ
i, khoa h
ọ
c x
ã
h
ộ
i nhân văn có 2939
ng
ườ
i. Như v
ậ
y, Vi
ệ
t Nam có cơ s
ở

để
phát tri

ả
i pháp phát tri
ể
n các lo
ạ
i th
ị
tr
ườ
ng
ở

Vi
ệ
t Nam
R
õ
ràng vi
ệ
c phát tri
ể
n các lo
ạ
i th
ị
tr
ườ
ng
ở
n

ố
c, th
ờ
i đi
ể
m nào c
ầ
n h
ạ
n ch
ế
s
ự
phát tri
ể
n ph
ả
i
d
ự
a trên quy
ế
t
đị
nh sáng su
ố
t c
ủ
a Nhà n
ướ

i th
ị
tr
ườ
ng đem l
ạ
i th
ì

Đả
ng và Nhà n
ướ
c ta ph
ả
i có b
ướ
c đi
đúng
đắ
n và k
ị
p th
ờ
i, ph
ả
i hi
ể
u k
ỹ
v

y nhanh quá
tr
ì
nh công nghi
ệ
p hóa hi
ệ
n
đạ
i hóa
đấ
t n
ướ
c .
1. Th
ị
tr
ườ
ng hàng hoá-d
ị
ch v
ụĐể
th
ị
tr
ườ
ng hàng hóa – d

ỉ
nh th
ị
tr
ườ
ng này. Tr
ướ
c h
ế
t c
ầ
n th
ố
ng
nh
ấ
t khung pháp l
ý
cho m
ọ
i lo
ạ
i h
ì
nh doanh nghi
ệ
p thu
ộ
c các thành ph
ầ

p, lu
ậ
t
đầ
u tư n
ướ
c ngoài t
ạ
i Vi
ệ
t Nam … song song
v
ớ
i vi
ệ
c trên c
ầ
n kh
ẩ
n trương ban hành lu
ậ
t m
ớ
i t
ạ
o môi tr
ườ
ng kinh doanh
thông thoáng và có tính c
ạ

u trong n
ề
n kinh t
ế
là h
ướ
ng
đặ
c
bi
ệ
t quan tr
ọ
ng
để
phát tri
ể
n kinh t
ế
– x
ã
h
ộ
i nói chung và th
ị
tr
ườ
ng hàng hóa
n đang th
ị
nh hành trong x
ã
h
ộ
i nên vi
ệ
c tăng c
ầ
u nhanh là
chuy
ệ
n không d
ễ
dàng, c
ầ
n ph
ả
i ti
ế
n hành t
ừ
ng b
ướ
c. Nhà n
ướ
c c
ầ
n có bi

n m
ở
c
ử
a th
ị
tr
ườ
ng trong n
ướ
c , nâng cao năng l
ự
c c
ạ
nh tranh c
ủ
a hàng
hóa c
ủ
a các doanh nghi
ệ
p. Vi
ệ
c xây d
ự
ng thông tin d
ự
báo th
ị
tr

ứ
s
ả
n xu
ấ
t trong n
ướ
c và
đẩ
y
m
ạ
nh xu
ấ
t kh
ẩ
u.
Vi
ệ
c ki
ể
m tra ch
ấ
t l
ượ
ng s
ả
n ph
ẩ
m c

u c
ầ
n
đả
m
b
ả
o ch
ấ
t l
ượ
ng s
ả
n ph
ẩ
m hàng hóa
để

đả
m b
ả
o l
ợ
i ích c
ủ
a ng
ườ
i tiêu dùng và
uy tín c
ủ

ả
o v
ệ
l
ợ
i ích c
ủ
a ng
ườ
i tiêu dùng,
đả
m b
ả
o l
ợ
i
ích qu
ố
c gia, và c
ả
n
ề
n kinh t
ế
.
2. Th
ị
tr
ườ
ng lao

ị
tr
ườ
ng lao
độ
ng như ti
ề
n lương,
ti
ề
n công, vi
ệ
c làm, th
ấ
t nghi
ệ
p … ph
ả
i nh
ấ
t quán và
đồ
ng b
ộ
theo cơ ch
ế
th
ị

tr

- Phát tri
ể
n th
ị
tr
ườ
ng lao
độ
ng tôn tr
ọ
ng quy lu
ậ
t giá tr
ị
, cung c
ầ
u và
c
ạ
nh tranh c
ủ
a th
ị
tr
ườ
ng .
- Coi th
ị
tr
ườ

ĩ
a
ở
n
ướ
c ta.
- C
ầ
n phát tri
ể
n đ
ồ
ng b
ộ
các chính sách kinh t
ế
- x
ã
h
ộ
i, phân ph
ố
i
công b
ằ
ng, hài hoà l
ợ
i ích gi
ữ
a ng

i lao
độ
ng , tránh ng
ượ
c
đã
i, h
ọ
ph
ả
i có cơ h
ộ
i làm vi
ệ
c và đi
ề
u ki
ệ
n làm vi
ệ
c an toàn.
- Nâng cao hi
ể
u bi
ế
t cho ng
ườ
i lao
độ
ng v

3. Th
ị
tr
ườ
ng v
ố
n
Trong th
ờ
i gian qua, chính sách tài chính, ti
ề
n t
ệ
c
ủ
a n
ướ
c ta
đã
có
nhi
ề
u ti
ế
n b
ộ
và
đã
ki
ề

đị
nh.
Để
th
ị
tr
ườ
ng v
ố
n phát tri
ể
n
đồ
ng b
ộ
v
ớ
i các th
ị
tr
ườ
ng khác, trong th
ờ
i gian
t
ớ
i c
ầ
n ph
ả

độ
ng là nh
ữ
ng ti
ế
n b
ộ

trong quá tr
ì
nh phát tri
ể
n th
ị
tr
ườ
ng v
ố
n. Tuy nhiên
để
có m
ộ
t môi
tr
ườ
ng v
ố
n th
ự
c s

i chính sách, lu
ậ
t có liên quan
đế
n các th
ị

tr
ườ
ng tài chính, tín d
ụ
ng, ti
ề
n t
ệ
. L
ã
i su
ấ
t ph
ả
i
để
th
ị
tr
ườ
ng quy
ế
t

tr
ườ
ng quy
ế
t
đị
nh; t
ỷ
giá tuy
đã

n
ớ
i l
ỏ
ng biên
độ
nhưng v
ẫ
n chưa do th
ị
tr
ườ
ng quy
ế
t
đị
nh.
- Có chính sách thu hút các ngu
ồ

n
để
tư nhân tham
gia, m
ở
r
ộ
ng ho
ạ
t
độ
ng v
ớ
i ngân hàng n
ướ
c ngoài nh
ằ
m tăng s
ứ
c
c
ạ
nh tranh.
- S
ớ
m có l
ộ
tr
ì
nh cho th

ớ
i th
ị
tr
ườ
ng ch
ứ
ng khoán, cơ ch
ế
, chính sách
đố
i v
ớ
i th
ị

tr
ườ
ng c
ò
n lúng túng. 19
4. Th
ị
tr
ườ
ng b
ấ

Để

th
ị
tr
ườ
ng này phát tri
ể
n lành m
ạ
nh c
ầ
n s
ớ
m có m
ộ
t khung pháp l
ý
thích h
ợ
p
và
ổ
n
đị
nh cho c
ả
th
ị
tr

n thi hành c
ò
n nhi
ề
u
b
ấ
t c
ậ
p so v
ớ
i th
ự
c ti
ễ
n cu
ộ
c s
ố
ng. Các quy
đị
nh c
ủ
a lu
ậ
t
đấ
t đai t
ậ
p trung ch

ử
d
ụ
ng
đấ
t nông nghi
ệ
p,
đấ
t lâm nghi
ệ
p,
đấ
t đô th
ị
chưa
đượ
c quy
đị
nh c
ụ
th
ể
, r
õ
ràng. Th
ự
c t
ế
vi

ã
m, chưa
phát huy
đượ
c vai tr
ò
là m
ộ
t trong các y
ế
u t
ố

đò
n b
ẩ
y
để
ph
ụ
c v
ụ
công nghi
ệ
p
hóa hi
ệ
n
đạ
i hóa

ng
đấ
t là m
ộ
t v
ấ
n
đề
quan tr
ọ
ng nhưng
l
ạ
i giao cho r
ấ
t nhi
ề
u cơ quan, nên th
ự
c t
ế

đã
có s
ự
ch
ồ
ng chéo, v
ì
v

và
hi
ệ
u qu
ả
.
V
ấ
n
đề
b
ấ
t c
ậ
p v
ề
lu
ậ
t
đấ
t đai
ở
n
ướ
c ta
đã
quá r
õ
ràng, Qu
ố

tham gia vào th
ị
tr
ườ
ng b
ấ
t
độ
ng s
ả
n m
ộ
t cách công khai th
ì
th
ị
tr
ườ
ng b
ấ
t
độ
ng s
ả
n m
ớ
i có cơ h
ộ
i phát tri
ể

i các s
ả
n ph
ẩ
m c
ủ
a khoa h
ọ
c - công ngh
ệ
trong n
ề
n kinh t
ế
th
ị

tr
ườ
ng .
- Pháp lu
ậ
t c
ầ
n khuy
ế
n khích đưa các ho
ạ
t
độ

độ
ng nghiên c
ứ
u
ở
các tr
ườ
ng
đạ
i h
ọ
c, vi
ệ
n nghiên
c
ứ
u và các k
ế
t qu
ả
lao
độ
ng sáng t
ạ
o s
ẽ

đượ
c k
ý

u công nghi
ệ
p b
ằ
ng h
ệ
th
ố
ng pháp lu
ậ
t h
ữ
u
hi
ệ
u. Quy
ề
n s
ở
h
ữ
u công nghi
ệ
p là quy
ề
n s
ở
h
ữ
u c

ể
n khi pháp
lu
ậ
t th
ừ
a nh
ậ
n quy
ề
n s
ở
h
ữ
u công nghi
ệ
p và coi s
ả
n ph
ẩ
m khoa h
ọ
c
công ngh
ệ
là hàng hóa và
đượ
c trao
đổ
i trên th

i
đượ
c 20 năm. Tính t
ừ
th
ờ
i đi
ể
m
đổ
i m
ớ
i- năm 1986- t
ừ
n
ề
n kinh t
ế
k
ế
ho
ạ
ch hoá t
ậ
p trung sang n
ề
n
kinh t
ế
th

ng đang v
ậ
n hành m
ộ
t cách có hi
ệ
u qu
ả
, các lo
ạ
i th
ị

tr
ườ
ng
đã
l
ầ
n l
ượ
t
đượ
c h
ì
nh thành như th
ị
tr
ườ
ng hàng hóa – d

ấ
t c
ậ
p và b
ỡ
ng
ỡ
nhưng chúng ta
đã
giành
đượ
c nh
ữ
ng thành t
ự
u
đáng
đượ
c ghi nh
ậ
n trong th
ờ
i gian v
ừ
a qua, đó là nh
ữ
ng th
ắ
ng l
ợ

M
ỗ
i chúng ta – ch
ủ
nhân tương lai c
ủ
a
đấ
t n
ướ
c h
ã
y c
ố
g
ắ
ng góp
công s
ứ
c c
ủ
a m
ì
nh vào quá tr
ì
nh phát tri
ể
n kinh t
ế
, góp ph

DANH
MỤC
TÀI
LIỆU
THAM
KHẢO
- Văn ki
ệ
n
Đạ
i H
ộ
i
Đả
ng VI, VII, VIII, IX
- T
ổ
ng quan quy ho
ạ
ch phát tri
ể
n kinh t
ế
x
ã
h
ộ

p
phát tri
ể
n b
ề
n v
ữ
ng 22
(TS. Nguy
ễ
n M
ạ
nh Hùng NXB Th
ố
ng Kê)
-
Đổ
i m
ớ
i các chính sách kinh t
ế

( PGS. TS. Ph
ạ
m Ng
ọ
c Côn NXB Nông

qu
ố
c gia)
- Phát tri
ể
n n
ề
n kinh t
ế
th
ị
tr
ườ
ng
đị
nh h
ướ
ng x
ã
h
ộ
i ch
ủ
ngh
ĩ
a
ở
Vi
ệ
t

ị
tr
ườ
ng
(Vi
ệ
n nghiên c
ứ
u các v
ấ
n
đề
kinh t
ế
)