

ĐỀ TÀI

Bảo Hiểm Xã Hội Cho Người Lao
Động ở Việt Nam
Giáo viên hướng dẫn :
Sinh viên thực hiện :
L
ỜI

GIỚI

THIỆUGiao th
ừ

ấ
t n
ư
ớ
c, ti
ế
p t
ụ
c
đư
ờ
ng l
ố
i
đ
ổ
i m
ớ
i, m
ở
c
ử
a ph
át tri
ể
n
kinh t
ế
th
ị

ằ
ng dân ch
ủ
văn minh.M
ọ
i ng
ườ
i, m
ọ
i nhà
ấ
m no h
ạ
nh phúc.
Để
th
ự
c hi
ệ
n
đượ
c m
ụ
c tiêu trên và nh
ậ
n th
ứ
c
đượ
c vai tr

ớ
c
Đangr và Nhà n
ư
ớ
c ta
đ
ã

đưa ra nhi
ề
u ch
ính sách th
ể

hi
ệ
n s
ự
quan t
âm t
ớ
i ng
ư
ờ
i lao
đ
ộ
ng trong
đó có chính sách B

c ta,
đã

đượ
c th
ự
c hi
ệ
n t
ừ
nh
ữ
ng năm sáu mươi c
ủ
a th
ế
k
ỉ

XX. Tr
ả
i qua hơn b
ố
n mươi năm th
ự
c hi
ệ
n v
ớ
i nh

g
óp ph
ầ
n r
ấ
t to
l
ớ
n
đ
ả
m b
ả
o
đ
ờ
i s
ố
ng cho ng
ư
ờ
i lao
đ
ộ
ng v
à gia
đ
ì
nh h
ọ

ể
m x
ã
h
ộ
i
đã

đượ
c th
ự
c hi
ệ
n cho công ch
ứ
c nhà n
ướ
c, l
ự
c l
ượ
ng v
ũ
trang và ng
ườ
i lao
đ
ộ
ng trong các thành ph
ầ

ụ
c m
ở
r
ộ
ng cho các
đố
i
t
ư
ợ
ng kh
ác. V
ớ
i n
ăm ch
ế

đ
ộ
v
ề
B
ả
o hi
ể
m
x
ã
h

c
ấ
p thai s
ả
n; tr
ợ
c
ấ
p tai n
ạ
n lao
đ
ộ
ng,
b
ệ
nh ngh
ề
nghi
ệ
p; ch
ế

độ
hưu trí và ch
ế

độ
t
ử

ớ
i.Tuy nhiên, cùng
v
ớ
i s
ự
phát tri
ể
n c
ủ
a
đấ
t n
ướ
c chính sách b
ả
o hi
ể
m x
ã
h
ộ
i c
ầ
n ph
ả
i luôn luôn
đượ
c thay
đổ

ói riêng
và toàn x
ã
h
ộ
i n
ói chung
đ
ồ
ng th
ờ
i qua th
ự
c t
ế
nghi
ên c
ứ
u t
ì
m hi
ể
u em xin
m
ạ
nh d
ạ
n tr
ọ
n

t
ổ
ng quát nh
ấ
t v
ề
b
ả
o
hi
ể
m x
ã
h
ộ
i, th
ự
c tr
ạ
ng h
ệ
th
ố
ng B
ả
o hi
ể
m x
ã
h

i vai
tr
ò
quan tr
ọ
ng c
ủ
a nó trong s
ự
nghi
ệ
p phát tri
ể
n
đấ
t n
ướ
c.
Bài vi
ế
t c
ủ
a em nghiên c
ứ
u v
ề
BHXH g
ồ
m hai ph
ầ

ướ
ng và gi
ả
i pháp.
S
ố
li
ệ
u s
ử
d
ụ
ng trong
đề
án là ngu
ồ
n s
ố
li
ệ
u th
ứ
c
ấ
p.

N

ì
nh phát tri
ể
n b
ả
o hi
ể
m x
ã
h
ộ
i.
1.Sơ l
ượ
c l
ị
ch s
ử
phát tri
ể
n B
ả
o hi
ể
m x
ã
h
ộ
i
Ngu

ưa có tư h
ữ
u v
ề
t
ư li
ệ
u s
ả
n xu
ấ
t, m
ọ
i ng
ư
ờ
i c
ùng hái
l
ượ
m ,săn b
ắ
t s
ả
n ph
ẩ
m thu
đượ
c phân ph
ố

ẻ
, gánh ch
ị
u.Trong x
ã

h
ộ
i phong ki
ế
n, quan l
ạ
i th
ì
d
ự
a vào ch
ế

độ
b
ổ
ng, l
ộ
c c
ủ
a nhà vua; dân cư th
ì

d

o tâm và c
ủ
a Nhà n
ướ
c. Ngoài ra, h
ọ
c
ò
n có th
ể

đ
i vay ho
ặ
c
đi xin. V
ớ
i nh
ữ
ng c
ách này, ng
ư
ờ
i g
ặ
p kh
ó khăn hoàn toàn th
ụ

độ

ề
u ho
ặ
c ít, không hoàn toàn
ch
ắ
c ch
ắ
n.
T
ừ
khi n
ề
n kinh t
ế
hàng hoá phát tri
ể
n, xu
ấ
t hi
ệ
n vi
ệ
c thuê m
ướ
n nhân
công , lúc
đầ
u ng
ườ

àm thuê có m
ộ
t s
ố
thu nh
ậ
p nh
ấ
t
đ
ị
nh
đ
ể
h
ọ

trang tra
ỉ
nh
ữ
ng nhu c
ầ
u sinh s
ố
ng thi
ế
t y
ế
u khi b

ả
i chi m
ộ
t
đồ
ng ti
ề
n nào. Nhưng c
ủ
ng có khi l
ạ
i x
ả
y ra
d
ồ
n d
ậ
p bu
ộ
c ng
ườ
i ch
ủ
ph
ả
i b
ỏ
ra m
ộ

để

đấ
u tranh bu
ộ
c g
ớ
i
ch
ủ
ph
ả
i th
ự
c hi
ệ
n nh
ữ
ng
đi
ề
u
đac cam k
ế
t cu
ộ
c tranh ch
ấ
p n
ày di

ầ
n
trong cơ ch
ế
th
ị
tr
ườ
ng
đã
xu
ấ
t hi
ệ
n m
ộ
t bên th
ứ
ba đóng vai tr
ò
trung gian
gi
úp th
ự
c hi
ệ
n cam k
ế
t gi
ữ

ự
c ti
ế
p m
ộ
t kho
ả
n ti
ề
n l
ớ
n khi ng
ườ
i lao
độ
ng b
ị

ố
m đau t
ạ
i n
ạ
n, gi
ớ
i ch
ủ

ữ
ng
bi
ế
n c
ố
c
ủ
a tâp h
ợ
p ng
ườ
i lao
độ
ng làm thuê. S
ố
ti
ề
n này
đượ
c giao cho bên
th
ứ
ba t
ồ
n tích d
ầ
n thành m
ộ
t qu

c v
ào gi
ớ
i ch
ủ
c
ó mu
ố
n
tri tr
ả
hay không . Làm như th
ế
m
ộ
t m
ặ
t, gi
ớ
i ch
ủ

đỡ
b
ị
thi
ệ
t h
ạ
i v

c ch
ắ
n m
ộ
t ph
ầ
n thu nh
ậ
p khi b
ị

ố
m đau, tai n
ạ
n.
Song trên th
ự
c t
ế
, v
ấ
n
đề
l
ợ
i ích v
ẫ
n luôn luôn v
ậ
n

ể
n,
c
ò
n gi
ớ
i ch
ủ
th
ì
l
ạ
i mong mu
ố
n chi
ít hơn, lên tranh ch
ấ
p ch
ủ
th
ợ
l
ạ
i ti
ế
p
di
ễ
n. Tr
ướ

ề
n công nghi
ệ
p và kinh t
ế
hàng hoá
đã
b
ắ
t
đ
ầ
u phát tri
ể
n m
ạ
nh m
ẽ

ở
các n
ướ
c Châu Âu.B
ộ
lu
ậ
t
đầ
u tiên v
ề

t b
ả
o hi
ể
m y t
ế
. M
ộ
t s
ố
n
ướ
c Châu âu
v
à B
ắ
c M
ỹ
m
ã
i
đ
ế
n cu
ố
i nh
ữ
ng n
ăm hai mươim
ớ

o
hi
ể
m trong các tr
ườ
ng h
ợ
p
ố
m đau, tai n
ạ
n lao
độ
ng, th
ấ
t nghi
ệ
p, hưu trí
2. L
ị
ch s
ử
phát tri
ể
n c
ủ
a BHXH
ở
Vi
ệ

c
ủ
a Ph
áp
đ
ể
gi
ả
i quy
ế
t quy
ề
n l
ợ
i cho m
ộ
t s
ố
c
ông ch
ứ
c
đ
ã
l
àm
vi
ệ
c d
ướ

c l
ệ
nh s
ố
77/SL ngày 22/5/1950 ban hành quy ch
ế
công
nhân.
Nh
ì
n l
ạ
i các ch
ế

độ
ban hành
ở
giai đo
ạ
n nay cho th
ấ
y: Các chính sách
đượ
c ban h
ành ngay sau khi giàng
đư
ợ
c
đ

c m
ứ
c s
ố
ng t
ố
i thi
ể
u cho
công nhân viên ch
ứ
c Nhà n
ướ
c. M
ứ
c h
ưở
ng mang tính b
ì
nh quân,
đồ
ng cam
c
ộ
ng kh
ổ
, chưa có tính lâu dài. Các kho
ả
n chi c
ò

ứ
c khi tu
ổ
i già
ho
ặ
c m
ấ
t s
ứ
c lao
độ
ng.
2.2. Giai đo
ạ
n t
ừ
1961
đế
n 1/1995.
Trong giai đo
ạ
n này k
ế
ho
ạ
ch 5 năm l
ầ
n th
ứ

u l
ệ
t
ạ
m
th
ờ
i theo ngh
ị

đị
nh s
ố
218/Chính ph
ủ
v
ề
các ch
ế

độ
BHXH cho công nhân
viên ch
ứ
c nhà n
ướ
c.
Đố
i t
ượ

a xí nghi
ệ
p (4,7% so v
ớ
i t
ổ
ng
qu
ỹ
lương) và nhà n
ướ
c c
ấ
p. Áp d
ụ
ng 6 ch
ế

độ
BHXH là:
ố
m đau, thai s
ả
n,
tai n
ạ
n lao
đ
ộ
ng

ngh
ị

đị
nh 236/HĐBT v
ề
vi
ệ
c b
ổ
xung, s
ử
a
đổ
i ch
ế

độ
BHXH.
Nh
ư v
ậ
y qua hơn 35 năm th
ự
c hi
ệ
n hnàg tri
ệ
u ng
ườ

i chính quy
ề
n, khuy
ế
n khích h
ọ
hăng say
chi
ế
n
đ
ấ
u cho s
ự
nghi
ệ
p gi
ả
i ph
óng dân t
ộ
c, c
ũ
ng nh
ư trong lao
đ
ộ
ng s
ả
n

ầ
n cho ng
ườ
i lao
độ
ng trong tr
ườ
ng h
ợ
p g
ặ
p r
ủ
i ro
kh
ông làm vi
ệ
c
đượ
c góp ph
ầ
n
đả
m b
ả
o an toàn x
ã
h
ộ
i. Tuy nhiên, các chính

ạ
n chưa th
ể
hi
ệ
n r
õ
s
ự
công b
ằ
ng
đố
i v
ớ
i
ng
ư
ờ
i lao
đ
ộ
ng l
àm vi
ệ
c trong v
à ngoài khu v
ự
c nh
à n

lu
ậ
t lao
độ
ng
đã

đượ
c Qu
ố
c h
ộ
i n
ướ
c CHXHCN Vi
ệ
t Nam thông qua
t
ạ
i k
ì
h
ọ
p th
ứ
V Qu
ố
c h
ộ
i khoá IX ngày 28/6/1994, qui

đ
ị
nh s
ố
12/CP h
ư
ớ
ng d
ẫ
n qui
đị
nh thi hành.
Chính sách BHXH trong giai đo
ạ
n này
đã
m
ở
r
ộ
ng ph
ạ
m vi
đố
i t
ượ
ng
tham gia
đố
i v

i thành ph
ầ
n kinh t
ế
. Th
ự
c t
ế
tr
ướ
c
ngh
ị

đị
nh s
ố
12/CP s
ố
lao
độ
ng tham gia BHXH là 3,4 tri
ệ
u ng
ườ
i th
ì
hi
ệ
n

ụ
ng lao
độ
ng đóng (
15% qu
ĩ
l
ương) và ng
ư
ờ
i lao
đ
ộ
ng
đóng(5% ti
ề
n l
ương)
đ
ộ
c l
ậ
p v
ớ
i ng
ân
sách nhà n
ướ
c. Qui
đị

ĩ
a v
ụ

c
ủ
a ng
ườ
i lao
độ
ng trong vi
ệ
c đóng góp. Ngu
ồ
n thu BHXH hàng năm tăng
lên.
B
ẢNG
1 : THU BHXH

N
ăm
1996
1998
2000
2001
Thu(T
ỉ

đồ

BHXH tr
ướ
c h
ế
t
l
à ng
ườ
i ngh
ỉ
hưu
đượ
c t
ố
t hơn. Ch
ế

độ
BHXH có tác d
ụ
ng tích c
ự
c làm
ổ
n
đị
nh
đờ
i s
ố

ấ
t cao, hi
ệ
u qu
ả
cao.
Đ
ã
th
ể
hi
ệ
n
đượ
c s
ự
công b
ằ
ng gi
ữ
a đóng góp và h
ưở
ng th
ụ

đồ
ng th
ờ
i mang tính ch
ấ

khu v
ự
c Nhà n
ướ
c, lao
độ
ng làm vi
ệ
c
ở
cơ s
ở
s
ả
n xu
ấ
t kinh
doanh ngo
ài qu
ố
c doanh, k
ể
c
ả
liên doanh c
ồ
n th
ấ
p, ch
ỉ

nguy
ệ
n ch
ưa
đư
ợ
c ban h
ành. Do đó, nhi
ề
u ng
ư
ờ
i lao
đ
ộ
ng kh
ông thu
ộ
c
di
ệ
n làm công ăn lương, có ngu
ỵệ
n v
ọ
ng tham gia BHXH th
ì
chưa th
ự
c hi

ộ
c s
ố
ng ng
ườ
i lao
độ
ng b
ị
m
ấ
t vi
ệ
c làm. Công tác giáo d
ụ
c tuyên
truy
ề
n c
ò
n r
ấ
t h
ạ
n ch
ế
nên nhi
ề
u doanh nghi
ệ

ắ
c.

II. B
ả
n ch
ấ
t c
ủ
a BHXH
1.Khái ni
ệ
m Hi
ệ
n nay, có nhi
ề
u
đị
nh ngh
ĩ
a khác nhau v
ề
BHXH, tu
ỳ
theo góc
đọ


ả
o thay th
ế
ho
ặ
c bù
đắ
p m
ộ
t ph
ầ
n
thu nh
ậ
p
đ
ố
i v
ớ
i ng
ư
ờ
i lao
đ
ộ
ng khi h
ọ
g
ặ
p ph

ụ
ng
m
ộ
t qu
ĩ
ti
ề
n t
ệ
t
ậ
p trung nh
ằ
m
đả
m b
ả
o
đờ
i s
ố
ng cho ng
ườ
i lao
độ
ng và gia
đ
ì
nh h

i các
thành viên c
ủ
a m
ì
nh thông qua m
ộ
t lo
ạ
t các bi
ệ
n pháp công c
ộ
ng
để

đố
i phó
v
ớ
i kh
ó khăn v
ề
kinh t
ế
x
ã
h
ộ
i do b

t, vi
ệ
c cung c
ấ
p
chăm sóc y t
ế
và tr
ợ
c
ấ
p cho các gia
đì
nh đông con.
2.
Ý
ngh
ĩ
a và tác d
ụ
ng c
ủ
a BHXH
2.1.
Đố
i v
ớ
i ng
ườ
i lao

ặ
p r
ủ
i ro ho
ặ
c s
ự
bi
ế
n theo lo
ạ
i ch
ế

đ
ộ
b
ả
o hi
ể
m. Kho
ả
n tr
ợ
c
ấ
p
th
ườ
ng là x

: nh
ắ
c
nh
ở

ý
th
ứ
c trách nhi
ệ
m và b
ả
o v
ệ
nhân ph
ẩ
m c
ủ
a ng
ườ
i lao
độ
ng, xác l
ậ
p
quy
ề
n c
ủ

ử
i ti
ề
n v
ào qu
ĩ
ti
ế
t ki
ệ
m
đ
ể
r
ồ
i
khi c
ầ
n, th
ậ
m chí b
ấ
t c
ứ
lúc nào mu
ố
n th
ì
t
ự

kh
o
ẻ
, ng
ườ
i
ố
m y
ế
u có th
ể
nói m
ộ
t cách h
ì
nh t
ượ
ng là ng
ườ
i “may m
ắ
n”,
ng
ườ
i”r
ủ
i ro”. Cùng đóng góp nhưng ng
ườ
i r
ủ

th
ành ng
ư
ờ
i r
ủ
i ro b
ên c
ạ
nh nh
ữ
ng ng
ư
ờ
i may m
ắ
n kh
ác. Đó là
s
ự
chuy
ể
n giao x
ã
h
ộ
i gi
ữ
a hai hoàn c
ả

ọ
i ng
ườ
i v
ì

m
ì
nh”. V
ớ
i
ý
ngh
ĩ
a trên, đi
ề
u l
ệ
BHXH m
ớ
i ban hành kèm theo ngh
ị

đị
nh 12/CP ng
ày 26/1/1995
đã

ườ
i s
ử
d
ụ
ng lao
độ
ng đóng BHXH
Đóng BHXH c
ũ
ng là
để
ph
ụ
c v
ụ
l
ợ
i ích c
ủ
a ng
ườ
i s
ử
d
ụ
ng lao
độ
ng v
ì

ườ
i lao
độ
ng
để
dáp
ứ
ng nhu c
ầ
u c
ủ
a ng
ườ
i lao
độ
ng
khi làm vi
ệ
c cho ng
ườ
i s
ử
d
ụ
ng lao
độ
ng, nhưng c
ả
khi h
ọ

c hi
ệ
n.
Đi
ề
u l
ệ
BHXH m
ớ
i c
ủ
a n
ướ
c ta c
ũ
ng quy
đị
nh ng
ườ
i s
ử
d
ụ
ng lao
độ
ng
ph
ả
i
đóng 15% so v

Đố
i v
ớ
i nhà n
ướ
c.
Th
ự
c hi
ệ
n chéc năng x
ã
h
ộ
i, nhà n
ướ
c c
ủ
a dân, do dân và v
ì
dân, l
ấ
y
nh
ữ
ng l
ợ
i ích, t
ự
do, h

ã
h
ộ
i c
ầ
n
đ
ạ
t
đ
ế
n. S
ự
can thi
ệ
p,
đi
ề
u ti
ế
t c
ủ
a nh
à n
ư
ớ
c
đ
ố
i

p hi
ệ
n
đạ
i càng c
ầ
n thi
ế
t m
ở
r
ộ
ng. Như
đã
nói
ở
ph
ầ
n trên, vi
ệ
c b
ả
o v
ệ
ng
ườ
i lao
đ
ộ
ng tr

ệ
nh
ữ
ng quy
ề
n l
ợ
i và l
ợ
i ích h
ợ
p pháp c
ủ
a n
ườ
o lao
độ
ng, trong đó cơ ch
ế

BHXH
đ
ò
i h
ỏ
i nh
à n
ư
ớ
c ph

c là gi
ả
m b
ớ
t gánh
n
ặ
ng x
ã
h
ộ
i cho vi
ệ
c nhăm sóc ng
ườ
i lao
độ
ng khi h
ọ
g
ặ
p r
ủ
i ro.
III.
Đố
i t
ượ
ng c
ủ

n m
ộ
t ph
ầ
n công b
ằ
ng x
ã
h
ộ
i, phát huy truy
ề
n th
ố
nh đoàn k
ế
t
c
ộ
ng
đ
ồ
ng v
à tinh th
ầ
n nh
ân ái. Theo l
ẽ
c
ông b

ủ
a c
ộ
ng
đồ
ng. Tuy nhi
ên trong đi
ề
u ki
ệ
n cơ c
ấ
u kinh t
ế
nhi
ề
u thành ph
ầ
n, trong các
th
ành viên c
ộ
ng
đồ
ng có nhóm ng
ườ
i là công ch

đị
nh, có nhóm ng
ườ
i lao
độ
ng
đ
ậ
p l
ậ
p, kh
ông có quan h
ệ
lao
đ
ộ
ng M
ỗ
i nh
óm ng
ư
ờ
i g
ặ
p r
ủ
i ro kh
ác
nhau như: r
ủ

ề
u h
ì
nh th
ứ
c, nhi
ề
u cơ ch
ế
b
ả
o
v
ệ
r
ấ
t đa d
ạ
ng
Quan đi
ể
m v
ề
b
ả
o hi
ể
m x
ã
h

i t
ư
ợ
ng c
ủ
a BHXHv
ẫ
n ch
ưa
đư
ợ
c th
ố
ng nh
ấ
t. Tuy v
ậ
y c
ác n
ư
ớ
c th
ự
c hi
ệ
n
BHXH th
ườ
ng theo hai khuynh h
ướ

ầ
u h
ế
t các n
ướ
c trong trong bu
ổ
i sơ khai c
ủ
a BHXH
đề
u theo khuynh
h
ư
ớ
ng th
ứ
hai t
ứ
c ch
ỉ
th
ự
c hi
ên BHXH cho công nhân viên ch
ứ
c nh
à n
ư
ớ

ác ch
ế

độ
BHXH.
Ở
Vi
ệ
t Nam hi
ệ
n nay BHXH g
ồ
m 5 ch
ế

độ
sau:
1. Ch
ế

độ
tr
ợ
c
ấ
p
ố
m đau.
Ch
ế

ệ
c khi b
ị

ố
m đau. Vi
ệ
c thi
ế
t k
ế
ch
ế

độ
nay
như hi
êệ
n hành
đã
tránh
đượ
c nh
ữ
ng hi
ệ
n t
ượ
ng l
ạ

ố
san s
ẻ
c
ộ
ng
đồ
ng gi
ữ
a nh
ữ
ng ng
ườ
i tham gia BHXH.
Tuy nhiên, trong quá tr
ì
nh th
ự
c hi
ệ
n, v
ẫ
n c
ò
n m
ộ
t s
ố
v
ấ

ờ
i h
ạ
n h
ưở
ng t
ố
i đa chưa r
õ
; th
ủ
t
ụ
c, danh m
ụ
c các b
ệ
nh dài h
ạ
n
qui
đị
nh
đã
lâu, c
ầ
n ph
ả
i b
ổ

này như hi
ệ
n nay
đã
giúp lao
độ
ng n
ữ
có
đượ
c kho
ả
n tr
ợ

c
ấ
p thay th
ế
cho ph
ầ
n thu nh
ậ
p b
ị
m
ấ
t do không làm vi
ệ
c v

ằ
m
đả
m b
ả
o s
ứ
c kho
ẻ
cho s
ả
n ph
ụ
thu
ộ
c nhóm lao
độ
ng khác
nhau. Qua th
ự
c ti
ễ
n, ch
ế

đ
ộ
n
ày c
ò

nh; th
ờ
i gian d
ự
b
ị
tr
ướ
c khi
đượ
c h
ưở
ng c
ũ
ng chưa có
3.Ch
ế

độ
tai n
ạ
n lao
độ
ng và b
ệ
nh ngh
ề
nghi
ệ
p:

ậ
p,
ổ
n
đị
nh cu
ộ
c s
ố
ng cho ng
ườ
i lao
độ
ng kh
ông may b
ị
tai n
ạ
n lao
đ
ộ
ng ho
ặ
c b
ệ
nh ngh
ề
nghi
ệ
p.

i các
tr
ườ
ng h
ợ
p x
ả
y ra tai n
ạ
n lao
độ
ng ho
ặ
c b
ệ
nh ngh
ề
nghi
ệ
p. M
ứ
c tr
ợ
c
ấ
p c
ủ
a
ch
ế

ạ
n lao
độ
ng x
ả
y ra trên
đườ
ng t
ừ
nhà t
ớ
i
nơi làm vi
ệ
c và ng
ượ
c l
ạ
i, danh m
ụ
c b
ệ
nh ngh
ề
nghi
ệ
p c
ầ
n ph
ả

nghi
ệ
p
4. Ch
ế

độ
hưu trí
Đâ
y là ch
ế

độ
nh
ằ
m cung c
ấ
p m
ộ
t kho
ả
n tr
ợ
c
ấ
p thay th
ế
cho ph
ầ
n thu

ộ
i dung ch
ế

độ
này
đã
kh
ắ
c ph
ụ
c
đượ
c nh
ữ
ng h
ạ
n ch
ế

tr
ư
ớ
c
đây như: Vi
ệ
c qui
đ
ổ
i th


đã

đả
m b
ả
o
đượ
c
s
ự
công b
ằ
ng, b
ì
nh
đẳ
ng gi
ữ
a đóng và h
ưở
ng BHXH; gi
ữ
a các nhóm lao
đ
ộ
ng khác nhau. Tuy v
ậ
y, ch
ế

ữ
ng ng
ườ
i
h
ưở
ng tr
ợ
c
ấ
p m
ộ
t l
ầ
n đưa vào ch
ế

độ
là chưa h
ợ
p lí, v
ì
nh
ữ
ng ng
ườ
i này
v
ẫ
n ch

ỉ

là s
ự
tr
ả
l
ạ
i m
ộ
t ph
ầ
n s
ố
ti
ề
n cho ng
ườ
i lao
độ
ng khi h
ọ
không c
ò
n quan h
ệ

lao
độ
ng n

ấ
t đó là ch
ế

độ
t
ử

tu
ấ
t. Ch
ế

độ
này giúp cho thân nhân ng
ườ
i ch
ế
t có
đượ
c kho
ả
n th
ợ
c
ấ
p bù
đắ
p m
ộ

đế
n y
ế
u t
ố
đóng góp c
ủ
a ng
ườ
i tham gia b
ả
o
hi
ể
m v
à y
ế
u t
ố
x
ã
h
ộ
i gi
ữ
a ng
ư
ờ
i s
ố

a ng
ườ
i ch
ế
t. Song, vi
ệ
c quy
đị
nh
đố
i
t
ượ
ng
đượ
c h
ưở
ng bao g
ồ
m c
ả
b
ố
m
ẹ
bên v
ợ
, bên ch
ồ
ng là chưa h

ả
nh c
ụ
th
ể

để
th
ố
ng nh
ấ
t qui
đị
nh.
V. Ch
ứ
c năng c
ủ
a BHXH.
BHXH c
ó nh
ữ
ng ch
ứ
c n
ăng c
ụ
th
ể
sau:

c m
ấ
t kh
ả
năng lao
độ
ng ho
ặ
c m
ấ
t vi
ệ
c làm. S
ự

b
ả
o
đả
m thay th
ế
ho
ặ
c bù
đắ
p này ch
ắ
c ch
ắ
n s

t tu
ổ
i lao
độ
ng
theo các qui
đị
nh c
ủ
a BHXH. C
ò
n m
ấ
t vi
ệ
c làm và m
ấ
t kh
ả
năng lao
độ
ng
t
ạ
m th
ờ
i l
àm gi
ả
m ho

c h
ưở
ng ph
ụ
thu
ộ
c vào các đi
ề
u ki
ệ
n c
ầ
n thi
ế
t, th
ờ
i
đi
ể
m và th
ờ
i h
ạ
n
đượ
c h
ưở
ng ph
ả
i đúng qui

ủ
a BHXH.
2.Ti
ế
n hành phân ph
ố
i và phân ph
ố
i l
ạ
i thu nh
ậ
p gi
ữ
a nh
ữ
ng ng
ườ
i tham
gia BHXH. Tham gia BHXH kh
ông ch
ỉ
c
ó ng
ư
ờ
i lao
đ
ộ
ng m

t s
ố
ng
ườ
i lao
độ
ng tham gia khi h
ọ

b
ị
gi
ả
m ho
ặ
c m
ấ
t thu nh
ậ
p. S
ố
l
ượ
ng nh
ữ
ng ng
ườ
i này th
ườ
ng chi

ệ
n phân ph
ố
i l
ạ
i thu nh
ậ
p theo c
ả
chi
ề
u
d
ọ
c v
à chi
ề
u ngang. Ph
ân ph
ố
i l
ạ
i gi
ữ
a nh
ữ
ng ng
ư
ờ
i lao

u ph
ả
i ngh
ỉ
vi
ệ
c Th
ự
c hi
ệ
n ch
ứ
c năng này có ngh
ĩ
a là BHXH góp
ph
ầ
n th
ự
c hi
ệ
n công b
ằ
ng x
ã
h
ộ
i.
ạ
nh
tham gia lao
độ
ng ng
ườ
i lao
độ
ng
đượ
c ch
ủ
s
ử
d
ụ
ng lao
độ
ng tr
ả
l
ượ
ng ho
ặ
c
ti
ề
n công. Khi
ố
m đau, thai s

, cu
ộ
c s
ố
ng c
ủ
a h
ọ
v
à
gia
đì
nh h
ọ
luôn
đượ
c
đả
m b
ả
o
ổ
n
đị
nh và có ch
ỗ
d
ự
a. Do đó, ng
ườ

y kinh t
ế
kích thích lao
độ
ng nâng cao
năng su
ấ
t lao
độ
ng cá nhânvà kéo theo là năng su
ấ
t lao
độ
ng x
ã
h
ộ
i.
4.G
ắ
n bó l
ợ
i ích gi
ữ
a ng
ườ
i lao
độ
ng v
ớ

ông, th
ờ
i gian lao
độ
ng Thông qua BHXH, nh
ữ
ng mâu thu
ẫ
n đó s
ẽ

đượ
c đi
ề
u hoà và gi
ả
i
quy
ế
t.
Đặ
c bi
ệ
t, c
ả
hai gi
ớ
i này
đề
u th

Đố
i v
ớ
i Nhà n
ướ
c và x
ã
h
ộ
i, Chi cho BHXH là cách th
ứ
c ph
ả
i chi ít
nh
ấ
t và có hi
ệ
u qu
ả
nh
ấ
t nhưng v
ẫ
n ph
ả
i gi
ả
i quy
ế

ổ
n
đ
ị
nh,
kinh t
ế
, chính tr
ị
và x
ã
h
ộ
i
đượ
c phát tri
ể
n an toàn hơn.
VI. Các nguyên t
ắ
c B
ả
o hi
ể
m x
ã
h
ộ
i.
1. M

đề
u có quy
ề
n
đượ
c h
ưở
ng BHXH.
Quy
ề
n
đượ
c h
ưở
ng BHXH c
ủ
a ng
ườ
i lao
độ
ng là m
ộ
t trong nh
ữ
ng bi
ể
u
hi
ệ
n c

ườ
i lao
độ
ng là vi
ệ
c h
ọ

đượ
c h
ưở
ng ch
ế

độ
tr
ợ
c
ấ
p BHXH
theo các ch
ế

độ
xác
đị
nh. Các ch
ế

độ

ị
gi
ả
m ho
ặ
c
m
ấ
t ngu
ồ
n sinh s
ố
ng. Trong n
ề
n kinh t
ế
th
ị
tr
ườ
ng các tr
ườ
ng h
ợ
p
đố
có th
ể

có r

đ
ề
u ph
ả
i
đư
ợ
c BHXH. Nh
ưng gi
ữ
a nguy
ên lí và
th
ự
c ti
ễ
n luôn luôn có m
ộ
t kho
ả
ng cách r
ấ
t xa. Kho
ả
ng cách đó do các bi
ể
u
hi
ệ
n k

- x
ã
h
ộ
i c
ụ
th
ể
c
ủ
a
đấ
t n
ướ
c trong t
ừ
ng giai đo
ạ
n ph
át tri
ể
n v
ề
t
ổ
ch
ứ

ng nói trên.
2.Nhà n
ướ
c và ng
ườ
i s
ử
d
ụ
ng lao
độ
ng có trách nhi
ệ
m ph
ả
i đóng BHXH
đố
i
v
ớ
i ng
ườ
i lao
độ
ng, ng
ườ
i lao
độ
ng c
ũ

ả
n lí v
ĩ
mô m
ọ
i ho
ạ
t
độ
ng kinh t
ế
- x
ã
h
ộ
i trên ph
ạ
m vi c
ả

n
ướ
c. V
ớ
i vai tr
ò
này, Nhà n
ướ
c có trong tay m
ọ

để
th
ự
c hi
ệ
n vai tr
ò
c
ủ
a
m
ì
nh.
Đố
i v
ớ
i ng
ườ
i s
ử
d
ụ
ng lao
độ
ng, m
ọ
i khía c
ạ
nh c
ũ

ng lao
độ
ng có m
ố
i quan h
ệ
r
ấ
t ch
ặ
t ch
ẽ
. Ng
ườ
i sưe
d
ụ
ng lao
độ
ng mu
ố
n
ổ
n
đị
nh và phát tri
ể
n s
ả
n xu

d
ụ
ng. Khi ng
ườ
i lao
độ
ng làm vi
ệ
c b
ì
nh th
ườ
ng
th
ì
ph
ả
i tr
ả
lương cho h
ọ
c
ò
n khi h
ọ
g
ặ
p r
ủ
i ro, b

có như v
ậ
y, ng
ườ
i lao
độ
ng m
ớ
i yên râm công tác góp ph
ầ
n tăng
năng xu
ấ
t lao
độ
ng và tăng hi
ệ
u qu
ả
kinh t
ế
cho doanh nghi
ệ
p.
Đố
i v
ớ
i ng
ườ
i

i ro c
ủ
a b
ả
n thân. V
ì
th
ế
n
ế
u
mu
ố
n
đượ
c BHXH t
ứ
c là mu
ố
n nhi
ề
u ng
ườ
i khác h
ỗ
tr
ợ
cho m
ì
nh, là dàn

y b
ả
n thân ng
ườ
i lao
độ
ng ph
ả
i có trách nhi
ệ
m tham gia
BHXH
để
t
ự
b
ả
o hi
ể
m cho m
ì
nh.
3.B
ả
o hi
ể
m x
ã
h
ộ

u không
đượ
c đóng góp cho bên th
ứ

ba
- cơ quan BHXH chuyên nghi
ệ
p v
à
đư
ợ
c t
ồ
n t
ích d
ầ
n th
ành m
ộ
t qu
ĩ
t
ài
chính
độ
c l
ậ
p và t
ậ

ả
n ch
ấ
t và yêu c
ầ
u c
ủ
a BHXH s
ẽ
không th
ể
th
ự
c hi
ệ
n
đượ
c. 4. Ph
ả
i l
ấ
y s
ố
đông bù s
ố
ít.
C

p cho ng
ườ
i lao
độ
ng khi và ch
ỉ
khi h
ọ
b
ị
gi
ả
m ho
ặ
c m
ấ
t thu
nh
ậ
p then c
ác ch
ế

đ
ộ

đ
ã
x
á

ề
n đóng góp c
ủ
a h
ọ
. Mu
ố
n làm
đượ
c vi
ệ
c này th
ì
không có
cách nào khác là ph
ả
i l
ấ
y k
ế
t qu
ả
đóng góp c
ủ
a s
ố
đông ng
ườ
i tham gia
để

ứ
ng nhu c
ầ
u BHXH.
Trong BHXH c
ả
ba b
ên tham gia, ng
ư
ờ
i s
ử
d
ụ
ng lao
đ
ộ
ng, ng
ư
ờ
i lao
độ
ng và Nhà n
ướ
c
đề
u nh
ậ
n
đượ

ẳ
ng h
ạ
n, vi
ệ
c tăng m
ứ
c tr
ợ
c
ấ
p ho
ặ
c tăng th
ờ
i
gian ngh
ỉ
làm vi
ệ
c và h
ưở
ng tr
ợ
c
ấ
p BHXH s
ẽ
r
ấ

ờ
i ch
ủ
s
ử
d
ụ
ng lao
đ
ộ
ng th
ì
Nh
à n
ư
ớ
c ph
ả
i g
ánh ch
ị
u.

Ngu
ồ
n cơ b
ả
n
để
h

i tăng
ngu
ồ
n thu, nhưng ngu
ồ
n thu cơ b
ả
n này l
ạ
i có gi
ớ
i h
ạ
n không cho phép
v
ượ
t(làm gi
ả
m thu nh
ậ
p hi
ệ
n th
ờ
i c
ủ
a ng
ườ
i lao
độ

n nh
àn r
ỗ
i t
ương
đ
ố
i c
ủ
a qu
ĩ
BHXH v
ào các ho
ạ
t
độ
ng sinh l
ờ
i, h
ợ
p tác qu
ố
c t
ế
Ngoài ra có th
ể
t
ì
m t
ò

ấ
p BHXH ph
ả
i th
ấ
p hơn m
ứ
c ti
ề
n lương lúc đang đi làm, nhưng
th
ấ
p nh
ấ
t c
ũ
ng ph
ả
i b
ả
o
đả
m m
ứ
c s
ố
ng t
ố
i thi
ể

đã
bi
ế
t ti
ề
n lương là kho
ả
n ti
ề
n mà ng
ườ
i
s
ử
d
ụ
ng lao
độ
ng tr
ả
cho ng
ườ
i lao
độ
ng khi h
ọ
th
ự
c hi
ệ

ng và th
ự
c hi
ệ
n
đượ
c công vi
ệ
c nh
ấ
t
đị
nh m
ớ
i có ti
ề
n lương. Khi
đã
b
ị

ố
m đau, tai n
ạ
n, tu
ổ
i già không th
ự
c hi
ệ

b
ằ
ng ti
ề
n lương do lao
độ
ng t
ạ
o ra
đượ
c. C
ò
n n
ế
u c
ố

t
ì
m c
ách tr
ợ
c
ấ
p BHXH b
ằ
ng ho
ặ
c cao h
ơn ti

c l
ạ
i h
ọ
s
ẽ
c
ố
g
ắ
ng
ố
m đau, thai s
ả
n
để
nh
ậ
n
đượ
c tr
ợ
c
ấ
p. Hơn n
ỡ
a,
c
ách l
ậ

ằ
ng ti
ề
n lương
th
ì
ch
ẳ
ng khác g
ì
ng
ườ
i lao
độ
ng b
ị
r
ủ
i ro đem r
ủ
i ro c
ủ
a m
ì
nh danf tr
ả
i h
ế
t
cho ng

a BHXH th
ì

m
ứ
c tr
ợ
c
ấ
p BHXH th
ấ
p nh
ấ
t c
ũ
ng không th
ể
th
ấ
p hơn m
ứ
c s
ố
ng t
ố
i thi
ể
u
h
ằ

Cho
đế
n nay
ở
n
ướ
c ta vi
ệ
c tham gia BHXH v
ẫ
n chưa tr
ở
thành t
ậ
p quán,
h
ơn n
ữ
a trong BHXH l
ợ
i
ích c
ủ
a
các bên tham gia và l
ợ
i
ích tr
ư
ớ

t h
ợ
p gi
ữ
a b
ắ
t bu
ộ
c v
ớ
i t
ự
nguy
ệ
n trong vi
ệ
c tham gia BHXH. S
ự
b
ắ
t
bu
ộ
c nên th
ự
c hi
ệ
n
đố
i v

ở
m
ứ
c cao ho
ặ
c v
ớ
i ng
ườ
i lao
độ
ng
độ
c l
ậ
p th
ì
nên
để
h
ọ
tham gia t
ự

nguy
ệ
n.

8. Ph
ả

ấ
u thành.
H
ệ
th
ố
ng BHXH c
ủ
a m
ộ
t n
ướ
c th
ườ
ng g
ồ
m nhi
ề
u b
ộ
ph
ậ
n c
ấ
u thành.
Trong đó, b
ộ
ph
ậ
n l

ng
thu
ộ
c khu v
ự
c kinh t
ế
quan tr
ọ
ng c
ủ
a
đ
ấ
t n
ư
ớ
c.
Ở
n
ư
ớ
c ta do nh
ữ
ng
đi
ề
u
ki
ệ

u qu
ả
, nh
ấ
t thi
ế
t ph
ả
i
đả
m b
ả
o tính th
ố
ng nh
ấ
t
trên nh
ữ
ng v
ấ
n
đề
l
ớ
n ho
ặ
c cơ b
ả
n nh

i c
ũ
ng ph
ả
i có cơ ch
ế

để
b
ộ

ph
ậ
n c
ấ
u thành có th
ể
năng
độ
ng trong ho
ạ
t
độ
ng
để
chúng có th
ể
bù
đắ
p, b

x
ã
h
ộ
i c
ủ
a
đ
ấ
t n
ư
ớ
c trong t
ừ
ng giai
đo
ạ
n c
ụ
th
ể
.

BHXH c
ủ
a m
ộ
t n
ướ
c g

nh
độ
qu
ả
n lí,
đặ
c bi
ệ
t là v
ớ
i s
ự

đồ
ng b
ộ
, s
ự

ho
àn ch
ỉ
nh c
ủ
a n
ề
n pháp ch
ế
c
ủ

i đang chuy
ể
n
độ
ng m
ạ
nh. V
ì
v
ậ
y, vi
ệ
c xây d
ự
ng và phát tri
ể
n BHXH ph
ả
i
đả
m b
ả
o tính
ch
ắ
c ch
ắ
n, t
ính toán th
ậ

t c
ủ
a BHXH .
BHXH l
à s
ả
n ph
ẩ
m t
ấ
t y
ế
u c
ủ
a n
ề
n kinh t
ế
hàng hoá Khi tr
ì
nh
độ
phát tri
ể
n
kinh t
ế
c
ủ
a m

n BHXH g
ắ
n li
ề
n v
ớ
i
đờ
i s
ố
ng ng
ườ
i lao
độ
ng v
ì

v
ậ
y n
ó có m
ộ
t s
ố
t
ính ch
ấ
t c
ơ b
ả

ườ
i lao
độ
ng và nh
ữ
ng khó khăn
đố
i v
ớ
i ng
ườ
i s
ử

d
ụ
ng lao
độ
ng ngày càng nhi
ề
u và tr
ở
lên ph
ứ
c t
ạ
p, d
ẫ
n
đế

p thông qua BHXH. Và như v
ậ
y, BHXH ra
đờ
i hàon toàn mang tính
kh
ách quan trong
đ
ờ
i s
ố
ng kinh t
ế
x
ã
h
ộ
i c
ủ
a m
ỗ
i n
ư
ớ
c.

BHXH có tính ng
ẫ
u nhiên, phát sinh không
đồ

ố
n
đượ
c h
ì
nh thành b
ả
o toàn và tăng tr
ưở
ng ph
ả
i có s
ự

đóng góp c
ủ
a các bên tham gia và ph
ả
i
đượ
c qu
ả
n lí ch
ặ
t ch
ẽ
s
ử
d
ụ

t h
ạ
i cu
ả
t
ậ
p h
ợ
p ng
ườ
i lao
độ
ng tham gia BHXH.
Qu
ỹ
BHXH ch
ủ
y
ế
u dùng
để
tr
ợ
c
ấ
p cho ng
ườ
i lao
độ
ng theo các đi

n
đượ
c là r
ấ
t l
ớ
n khi g
ặ
p r
ủ
i ro.
Đố
i v
ớ
i ng
ườ
i s
ử
d
ụ
ng
lao
độ
ng vi
ệ
c tham gia đóng góp vào qu
ỹ
BHXH là
để
b


không ph
ả
i b
ỏ
ra m
ộ
t kho
ả
n ti
ề
n l
ớ
n
để
trang tr
ả
i cho nh
ữ
ng ng
ườ
i lao
độ
ng
b
ị
m
ấ
t ho
ặ

ò
n là ngu
ồ
n
đầ
u tư
đáng k
ể
cho n
ề
n kinh t
ế
qu
ố
c dân.
BHXH l
à b
ộ
ph
ậ
n ch
ủ
y
ế
u c
ủ
a h
ệ
th
ố

ọ
i ng
ườ
i lao
độ
ng trong x
ã
h
ộ
i
đề
u có quy
ề
n tham gia BHXH. Và ng
ượ
c l
ạ
i, BHXH ph
ả
i có trách nhi
ệ
m
b
ả
o hi
ể
m cho m
ọ
i ng
ư

ủ
a nó. Khi n
ề
n kinh t
ế
x
ã
h
ộ
i ngày càng phát
tri
ể
n th
ì
tính d
ị
ch v
ụ
và tính x
ã
h
ộ
i hoá c
ủ
a BHXH c
ũ
ng ngày càng cao.
VIII. BHXH Vi
ệ
t Nam trong đi

đã
ban hành m
ộ
t s
ố
sách l
ệ
nh
quy
đ
ị
nh v
ề
ch
ế

đ
ộ
tr
ợ
c
ấ
p
ố
m
đau, tai n
ạ
n, h
ưu trí cho công nhân viên ch
ứ

c tr
ợ
c
ấ
p BHXH.
Quy
ề
n này
đượ
c c
ụ
th
ể
hoá trong đi
ề
u l
ệ
t
ạ
m th
ờ
i v
ề
BHXH
đố
i v
ớ
i công
nhân viên ch
ứ

ng n
ăm tháng kháng
chi
ế
n ch
ố
ng xâm l
ượ
c chính sách BHXH n
ướ
c ta
đã
góp ph
ầ
n
ổ
n
đị
nh v
ề

m
ặ
t thu nh
ậ
p,
ổ
n
đị
nh cu

ng
l
ợ
i c
ủ
a cu
ộ
c kháng chi
ế
n ch
ố
ng xâm l
ượ
c th
ố
ng nh
ấ
t
đấ
t n
ướ
c.
T
ừ
năm 1986, Vi
ệ
t Nam ti
ế
n hành c
ả

ờ
ng. S
ự
thay
đ
ổ
i m
ớ
i
v
ề
cơ ch
ế
kinh t
ế

đò
i h
ỏ
i có nh
ữ
ng thay
đổ
i tương
ứ
ng v
ề
chính sách x
ã
h

i
làm công ăn lương, khuy
ế
n khích phát tri
ể
n các h
ì
nh th
ứ
c BHXH khác
đố
i v
ớ
i ng
ườ
i lao
độ
ng”. Trong văn ki
ệ
n
đạ
i h
ộ
i VII c
ủ
a
Đả

ng và các đơn v
ị
kinh t
ế
thu
ộ
c các thành ph
ầ
n kinh t
ế

đề
u có ngh
ĩ
a v
ụ

đóng góp BHXH, th
ố
ng nh
ấ
t tách qu
ỹ
BHXH ra kh
ỏ
i ngân sách. Ti
ế
p
đế
n

ố
i
v
ớ
i ng
ườ
i lao
độ
ng thu
ộ
c các thành ph
ầ
n kinh t
ế
“. Như v
ậ
y, các văn b
ả
n
trên c
ủ
a
Đả
ng và Nhà n
ướ
c là nh
ữ
ng cơ s
ở
pháp lí quan tr

ủ

đã
ban hành ngh
ị

đị
nh
12/CP ngày 26/1/1995 v
ề
đi
ề
u l
ệ
BHXH
đố
i v
ớ
i ng
ườ
i lao
độ
ng trong các
th
ành ph
ầ
n kinh t
ế
. N
ộ

i, góp ph
ầ
n làm lành m
ạ
nh hoá th
ị
tr
ườ
ng lao
độ
ng
và
đồ
ng th
ờ
i đáp
ứ
ng
đượ
c s
ự
mong m
ỏ
i c
ủ
a đông
đả
o ng
ườ
i lao

NƯ
ỚC

TA.N
H
ỮNG

PHƯƠNG
HƯ
ỚNG

VÀ
GIẢI
PHÁP.

I.
Đánh giá t
ổ
ng quát v
ề
k
ế
t qu
ả
công tác BHXH qua các năm.
BHXH là m
ộ
t chính sách l
ớ
n c

đả
m v
ậ
t ch
ấ
t, góp
ph
ầ
n
ô
ổ
n
đ
ị
nh
đ
ờ
i s
ố
ng cho ng
ư
ò
i lao
đ
ộ
ng khi g
ặ
p r
ủ
i ro nh

c ta quan tâm
đề
t
ừ
khi m
ớ
i
th
ành l
ậ
p n
ướ
c, tr
ả
i qua quá tr
ì
nh dành
độ
c l
ậ
p, xây d
ự
ng
đấ
t n
ướ
c hoà b
ì
nh,
phát tri

i k
ỳ
nên
đã
đáp
ứ
ng
đượ
c nguy
ệ
n
v
ọ
ng c
ủ
a ng
ư
ờ
i lao
đ
ộ
ng, g
óp ph
ầ
n
đ
ộ
ng vi
ên chi
ế

ự
ng CNXH đưa
đấ
t n
ướ
c ti
ế
n lên. Th
ờ
i k
ỳ

đổ
i m
ớ
i v
ớ
i nh
ữ
ng k
ế
t qu
ả
quan tr
ọ
ng trên m
ặ

tr
ở
thành m
ộ
t l
ĩ
nh v
ự
c
quan tr
ọ
ng hàng
đầ
u c
ủ
a h
ệ
th
ố
ng an ninh XH
ở
n
ướ
c ta. Hi
ế
n pháp năm
1992
đ
ã
x

n các h
ì
nh th
ứ
c BHXH
khác
đố
i v
ớ
i ng
ườ
i lao
độ
ng.
Đạ
i h
ộ
i VIII
đã
ch
ỉ
r
õ
: M
ở
r
ộ
ng ch
ế


ủ

đã
ban hành đi
ề
u l
ệ
BHXH m
ớ
i kèm theo ngh
ị

đị
nh
12/CP ngày 26/1/1995 . N
ộ
i dung cơ b
ả
n c
ủ
a s
ự

đổ
i m
ớ
i th
ể
hi
ệ

Thành l
ậ
p cơ quan chuyên trách v
ề
BHXH.
II. Ngu
ồ
n qu
ỹ
b
ả
o hi
ể
n.
1.T
ổ
ch
ứ
c thu BHXH.
Sau khi n
ề
n kinh t
ế
n
ư
ớ
c ta chuy
ể
n sang c
ơ ch

nh 12/CP ngày 26/1/1995 trong các văn b
ả
n này
đề
u qui
đị
nh
qu
ỹ
BHXH
đượ
c h
ì
nh thành t
ừ
các ngu
ồ
n qu
ỹ
sau:
Ø Ng
ườ
i s
ử
d
ụ
ng lao
độ
ng đóng 15% so v
ớ

thêm
để
b
ả
o
đả
m th
ự
c hi
ệ
n các ch
ế

độ

BHXH
đố
i v
ớ
i ng
ườ
i lao
độ
ng.
B
ẢNG
2: M
ỨC
ĐÓNG GÓP BHXH
Ở

ớ
i
ti
ề
n l
ương (%)
T
ỷ
l
ệ
đóng góp
c
ủ
a ng
ườ
i s
ử

d
ụ
ng lao
độ
ng so
v
ớ
i qu
ỹ
l
ương
(%)

u
2,85 – 9,25
6,85 – 8,05
Malaixia
Chi toàn b
ộ
ch
ế

độ

ố
m đau, thai s
ả
n
9,5
12,75
Ngu
ồ
n: BHXH
ở
m
ộ
t s
ố
n
ướ
c trên th
ế
gi

t là phí BHXH. Phí BHXH là y
ế
u t
ố
quy
ế
t
đị
nh s
ự
c
ân
đ
ố
i thu chi qu
ĩ
BHXH. V
ì
v
ậ
y, q
ũ
i n
ày ph
ả
i
đư
ợ
c t
ính toán m

nhau
để
xác
đị
nh. KHi tính phí BHXH, có th
ể
có căn c
ứ
tính toán khác nhau
như: d
ự
a vào ti
ề
n lương, thang lương, d
ự
a vào nhu c
ầ
u khách quan c
ủ
a
ng
ườ
i lao
độ
ng.
Trong nh
ữ
ng n
ăm qua m
ặ

ệ
t nam
đã

h
ì
nh thành
đượ
c qu
ĩ

độ
c l
ậ
p v
ớ
i ngân sách Nhà n
ướ
c ch
ủ

độ
ng chi tr
ả
cho
ng
ươì
lao
độ
ng góp ph

c
đượ
c trách nhi
ệ
m và quy
ề
n l
ợ
i khi tham gia BHXH. Công tác thu
BHXH c
ủ
a c
ác t
ỉ
nh th
ành ph
ố
ng
ày m
ộ
t ho
àn thi
ệ
n.B
ẢNG
3 :THU BHXH TRÊN
ĐỊA

ăm2000
554
1030
N
ăm2001
670
1300
Ngu
ồ
n :T
ổ
ng c
ụ
c th
ố
ng kê Qua 6 n
ăm th
ự
c hi
ệ
n, v
ề
cơ b
ả
n trên
đị
a bàn Hà N

ườ
i tham gia đóng và h
ưở
ng BHXH
th
ườ
ng xuyên, trên 23 v
ạ
n ng
ườ
i h
ưở
ng hưu trí và tr
ợ
c
ấ
p hàng tháng.
2. S
ử
d
ụ
ng qu
ỹ
BHXH.

Qu
ỹ
BHXH dùng
để
chi tr

c th
ự
c hi
ệ
n t
ố
t các ch
ế

độ

ch
ính sách BHXH
đố
i v
ớ
i ng
ườ
i lao đ
ộ
ng là
đả
m b
ả
o quy
ề
n l
ợ
i chính đáng
c

t chú tr
ọ
ng
đế
n c
ác công tác này. K
ế
t qu
ả
trong 5 n
ăm BHXH các t
ỉ
nh th
ành ph
ố

đ
ã
chi
tr
ả

đầ
y
đủ
, k
ị
p th
ờ
i và an toàn 24076089 tri

ng 200 t
ỷ

đồ
ng cho hàng tri
ệ
u ng
ườ
i
h
ưở
ng ch
ế

độ

ố
m đau, thai s
ả
n. Tuy nhiên trong th
ờ
i gian qua m
ộ
t s
ố

đị
a
phương chưa n
ắ

ộ
ho
ặ
c l
à ch
ế
t. C
ác tr
ư
ờ
ng h
ợ
p h
ư
ở
ng sai, h
ư
ở
ng kh
ông
đúng ch
ế

độ
nhi
ề
u nơi không b
ị
phát hi
ệ

ủ
th
ì
chi phí qu
ả
n lí b
ộ
máy c
ủ
a h
ệ

th
ố
ng BHXH Vi
ệ
t Nam l
ấ
y t
ừ
qu
ỹ
BHXH và
đượ
c trích không quá 6% trên
t
ổ
ng s
ố
th

ự
c t
ế
là vi
ệ
c n
ợ

đọ
ng qu
ỹ
r
ấ
t nhi
ề
u cho nên công tác qu
ả
n lí thu n
ợ

đọ
ng
ph
ả
i t
ậ
p trung vào kh
ố
i nào có m
ứ

ũ
ng có m
ứ
c
độ
ít nhi
ề
u khác
nhau nh
ữ
ng đơn v
ị
có m
ấ
t chi
ế
m d
ụ
ng l
ớ
n c
ầ
n ph
ả
i
đượ
c n
ắ
m ch
ắ

xu
ố
ng gi
ớ
i h
ạ
n có th
ể
ch
ấ
p nh
ậ
n
đượ
c.
Như v
ậ
y,
để
có th
ể
t
ổ
ch
ứ
c qu
ả
n lí BHXH
đượ
c t

ẽ
ti
ế
t ki
ệ
m
đượ
c nhi
ề
u
chi ph
í cho x
ã
h
ộ
i qu
ả
n lí và s
ự
d
ụ
ng ch
ặ
t ch
ẽ
hơn và hi
ệ
u qu
ả
hơn. Do qu

ộ
i l
ự
c vô cùng quan tr
ọ
ng
để
tham gia
đầ
u t
ư phát tri
ể
n kinh t
ế
x
ã
h
ộ
i c
ủ
a
đ
ấ
t n
ư
ớ
c.T
ừ

đ

ề
n đóng góp c
ủ
a s
ố
đông bù cho s
ố
ít
ng
ườ
i
đượ
c h
ưở
ng hay là s
ự
chia s
ẻ
r
ủ
i ro c
ủ
a m
ộ
t s
ố
ít ng
ườ
i cho
đạ

chi
đố
i v
ớ
i t
ừ
ng ch
ế

độ
, t
ừ
ng đơn v
ị
, t
ừ
ng ngành t
ừ
ng l
ĩ
nh v
ự
c th
ì

ch
ắ
c ch
ắ
n s

t thi
ế
t ph
ả
i
đượ
c qu
ả
n lí t
ậ
p trung th
ố
ng
nh
ấ
t k
ị
p th
ờ
i đi
ề
u ti
ế
t
đả
m b
ả
o
đủ
ngu

đố
i v
ớ
i m
ọ
i ng
ườ
i lao
độ
ng dù cho h
ọ

làm vi
ệ
c
ở
b
ấ
t k
ì
đâu,
ở
đơn v
ị
nào, ngành ngh
ề
nào, l
ĩ
nh v
ự

ệ
c tăng c
ườ
ng qu
ả
n lí thu BHXH
đã
và
đang là v
ấ
n
đề

đượ
c m
ọ
i ng
ườ
i quan tâm.
Để
qu
ả
n lí thu BHXH
đượ
c t
ố
t
c
ầ
n nghiên c

n BHXH dùng vào vi
ệ
c khác gây khó
khăn cho cơ quan BHXH, gây thi
ệ
t th
ò
i cho ng
ườ
i lao
độ
ng. Ngoài ra c
ầ
n
đề

ra chu
ẩ
n m
ự
c v
à bi
ệ
n ph
áp ti
ế
n h
ành
đ
ố

ổ
ng qu
ĩ
BHXH ngu
ồ
n thu chi
ế
m t
ỷ
tr
ọ
ng l
ớ
n nh
ấ
t là thu
BHXH t
ừ
các doanh nghi
ệ
p. V
ì
v
ậ
y c
ầ
n tăng c
ườ
ng bi
ệ

i s
ử
d
ụ
ng lao
độ
ng và ng
ườ
i lao
độ
ng trong doanh nghi
ệ
p đay là m
ộ
t
kh
ả
on thu b
ắ
t bu
ộ
c. Hi
ệ
n nay, m
ứ
c thu, th
ờ
i h
ạ
n thu n

12/CPc
ủ
a chính ph
ủ
và nhi
ề
u văn b
ả
n pháp qui khác v
ề
BHXH.
III. Ph
ương h
ướ
ng. Đ
ị
nh h
ướ
ng phát tri
ể
n cho ngành BHXH Vi
ệ
t Nam trong th
ờ
i gian t
ớ
i là m

ướ
c ta
đượ
c t
ố
t hơn.
1.Đào t
ạ
o ngu
ồ
n nhân l
ự
c ph
ụ
c v
ụ
hi
ệ
n đai hoá ho
ạ
t
độ
ng ngành BHXH
M
ộ
t trong nh
ữ
ng n
ộ
i dung tr

ướ
c mà ngh
ị
quy
ế
t H
ộ
i ngh
ị

l
ầ
n th
ứ
3 Ban ch
ấ
p hành trung ương
Đả
ng khoá VIII nh
ấ
n m
ạ
nh là công tác
qui ho
ạ
ch cán b
ộ
và chăm lo đào t
ạ
o, b

ứ
ng c
ả
nhi
ệ
m v
ụ
tr
ướ
c m
ắ
t và lâu dài”.
Đố
i v
ớ
i h
ệ
th
ố
ng BHXH Vi
ệ
t Nam,
c
ông tác đào t
ạ
o b
ồ
i d
ư
ỡ

ồ
i d
ưỡ
ng cán b
ộ
công
ch
ứ
c ngành BHXH VI
ệ
t Nam như sau:
N
ộ
i dung chương tr
ì
nh đào t
ạ
o m
ộ
t m
ặ
t đáp
ứ
ng yêu c
ầ
u m
ụ
c tiêu đào t
ạ
o,

ậ
n và th
ự
c ti
ễ
n v
ề
BHXH.
T
ăng c
ư
ờ
ng
đ
ầ
u t
ư kinh phí và cơ s
ở
v
ậ
t ch
ấ
t
đ
ể
th
ự
c hi
ệ
n c

ng
đầ
u tư kinh phí cho công tác này. M
ặ
t khác c
ầ
n s
ớ
m xúc ti
ế
n
vi
ẹ
c thành l
ậ
p m
ộ
t trung tâm đào t
ạ
o, b
ồ
i d
ưỡ
ng c
ủ
a ngành BHXH Vi
ệ
t nam
tương x
ứ

ố
c t
ế
trong l
ĩ
nh v
ự
c đào
t
ạ
o, b
ồ
i d
ư
ỡ
ng nh
ằ
m t
ạ
o c
ơ h
ộ
i h
ọ
c h
ỏ
i kinh nghi
ệ
m l
ẫ

t
ư tăng tr
ưở
ng qu
ĩ

để

đạ
t
đượ
c m
ụ
c tiêu an sinh x
ã
h
ộ
i,
ổ
n
đị
nh tr
ậ
t t
ự
an
toàn x
ã
h
ộ

c t
ăng s
ố
thu cho qu
ĩ
BHXH
đư
ợ
c xem l
à m
ộ
t
trong nh
ữ
ng ho
ạ
t
độ
ng b
ả
o toàn và tăng tr
ưở
ng qu
ĩ
.Tuy iên vi
ệ
c tăng qui mô
qu
ĩ
không có ngh

ơì
gian đóng góp ngày càng dài. Đi đôi v
ớ
i vi
ệ
c m
ở
r
ộ
ng
đố
i t
ượ
ng
tham gia BHXH th
ì
nhu c
ầ
u chi tr
ả
trong tương lai s
ẽ
tăng lên. Do đó,vi
ệ
c
tăng thu choqu
ĩ
BHXH dư th
ự
c s

BHXH. Vi
ệ
c thi
ế
t l
ậ
p h
ệ

th
ố
ng ki
ể
m so
át thu giúp phát hi
ệ
n nh
ữ
ng sai l
ầ
m d
ấ
u hi
ệ
u kh
ông an toàn
cho qu
ĩ
trong vi
ệ

t
độ
ng chi: Vi
ệ
c tính toán khoa h
ọ
c và h
ợ
p lí m
ứ
c chi tr
ả
và
phương th
ứ
c chi tr
ả
v
ừ
a góp ph
ầ
n
đả
m b
ả
o
đờ
i s
ố
ng c

n
đề

cho ho
ạ
t
đ
ộ
ng
đ
ầ
u t
ư. Qu
ả
n l
í
đ
ố
i t
ư
ợ
ng h
ư
ở
ng
th
ụ
v
à t
ổ

n ph
ả
i s
ử
d
ụ
ng ti
ế
t ki
ệ
m hi
ệ
u qu
ả
và t
ừ
đó góp ph
ầ
n
t
ăng kh
ả
năng t
ự
tích lu
ỹ
đáp
ứ
ng cho nhu c
ầ

đố
i
l
ớ
n, kho
ả
ng 20.000 t
ỷ

đồ
ng.
íố
ti
ề
n này
đượ
c chính ph
ủ
cho phép
đầ
u tư tăng
tr
ư
ở
ng. Tuy nhi
ên, trong đi
ề
u ki
ệ
n n

ề
u l
ĩ
nh v
ự
c, r
ấ
t nhi
ề
u doanh nghi
ệ
p đang c
ầ
n v
ố
n. V
ì
v
ậ
y, vi
ệ
c
đầ
u tư qu
ĩ

v
ào đâu, cho
đố
i t

u tư là m
ộ
t v
ấ
n
đề
ph
ứ
c t
ạ
p,
c
ầ
n ph
ả
i
đượ
c cân nh
ắ
c. Trên th
ự
c t
ế
, đó là xem xét danh m
ụ
c
đầ
u tư c
ủ
a

ho
ặ
c phân c
ấ
p r
õ
ràng danh m
ụ
c
đầ
u tư g
ắ
n li
ề
n v
ớ
i trách nhi
ệ
m c
ủ
a các
c
ấ
p, các ngành
để
h
ạ
n ch
ế
r

nh đó không th
ể
quên vi
ệ
c thi
ế
t
l
ậ
p h
ệ
th
ố
ng ki
ể
m soát góp ph
ầ
n ngăn ng
ừ
a và h
ạ
n ch
ế
các khuy
ế
t đi
ể
m và
sai ph
ạ

ự
c v
à uy tín ho
ạ
t
độ
ng c
ủ
a BHXH.
II. Gi
ả
i pháp.
Ch
ính sách BHXH
đã
tr
ở
thành m
ộ
t trong nh
ữ
ng chính sách x
ã
hôi quan
tr
ọ
ng c
ủ
a h
ệ