Dạng 3: BÀI TOÁN VỀ CO
2
TÁC DỤNG VỚI DUNG DỊCH KIỀM VÀ KIỀM
THỔ
3.1 Bài toán CO
2
tác dụng với dung dịch kiềm
1/ Lý thuyết
- Dung dịch kiềm: NaOH, KOH, LiOH
- Khi sục hoặc hấp thụ khí CO
2
vào dung dịch kiềm có thể xảy ra 1 trong 2
phương trình phản ứng sau:
CO
2
+ 2NaOH → Na
2
CO
3
+ H
2
O
(1)
CO
2
+ NaOH → NaHCO
3
(2
- Phụ thuộc vào số mol của CO
2
và NaOH tham gia phản ứng có thể xảy ra pư

1
2

CO
NaOH
n
n
2 chất pư vừa đủ, tạo muối NaHCO
3
1

2

NaHCO
3
Na
2
CO3

CO
2
dư
2 chất hết
NaOH dư
2 Muối
-

21
2


CO
3
, NaOH dư

1. Bài tập vận dụng
1/ Cho 1,568 lít CO
2
đktc lội chậm qua dung dịch có hòa tan 3,2 gam NaOH .
Hãyxác định khối lượng muối sinh ra ?
Giảin
Ta có
moln
moln
NaOH
CO
08,0
40
2,3
07,0
4,22
568,1
2



Xét tỷ lệ:
2142,1
07,0
08,0
1

2
ở (2) lần lượt là x và y mol
Ta có


molx
moly
yx
yx
01,0
06,0
07,0
08,02






Muối thu được sau pư bao gồm Na
2
CO
3
và NaHCO
3

- Theo pt (1)
gm
molxnn
CONa

332


2/ Cho 6 lít hỗn hợp khí CO
2
và N
2
đktc đi qua dung dịch KOH tạo ra được 8,07 g
hai muối . Hãy xác định thành phần phần trăm của CO
2
trong hỗn hợp bạn đầu
Giải
Pt pư: CO
2
+ 2KOH → K
2
CO
3
+ H
2
O
(1)
x 2x x
CO
2
+ KOH → KHCO
3
(2)
y y y
Khi cho CO


Theo pt (2)
ymolnn
COKHCO


)2(
23


gym
KHCO
100.
3



**
07,8.100.138
332
gyxmmm
KHCOCOKM

3.2. CO
2
tác dụng với dung dịch kiềm thổ
1. lý thuyết

OHnCa

Nếu
2
2
)(
nCO
OHnCa
<1/2 CO
2
dư, tạo muối Ca(HCO
3
)
2

1/2
1

Ca(HCO
3
)
2
CaCO
3
CO
2
dư

2
. Hãy xác định số gam kết tủa thu được sau phản
ứng
Giải
Ta có:
moln
lV
CO
CO
14,0
4,22
136,3
136,3
100
2,39.8
2
2



moln
OHCa
1,0
74
4,7
2
)(


1

3
)
2
(2)
y y/2
Gọi số mol của CO
2
ở (1) và (2) lần lượt là x và y mol

*
14,0
2
molyxn
CO


Theo pt pư (1) và (2) ta có
**
)2()()1()()(
1,0
2
222
mol
y
xnnn
OHCaOHCaOHCa


Từ * và ** ta có hệ:


23
)1(





2/ Hấp thụ hoàn toàn 2,688 lít khí CO
2
ở đktc vào 2,5 lít dung dịch Ba(OH)
2
nồng
độ a mol/l , thu được 15,76 gam kết tủa .Gía trị của a là ?
Giải
Ta có
moln
CO
12,0
4,22
688,2
2


moln
BaCO
08,0
197
76,15
3


(2)
y y/2
Gọi số mol của CO
2
ở (1) và (2) lần lượt là x và y mol
Theo pt pư (1) ta có
molxnn
COBaCO
08,0
)1(
23




Mà x + y = 0,12 mol
 y = 0,12 – 0,08 = 0,04 mol

mol
y
xn
OHBa
1,0
2
04,0
08,0
2
2
)(


BT4. Cho 0,448 lít khí CO
2
(đktc) hấp thụ hoàn toàn vào 200ml dung dịch
Ba(OH)
2
. Sau phản ứng thu được 1,97 g kết tủa. xác định nông độ của dd A?
A. 0,05 M B. 0,1 M C. 0,15 M D. Đáp án khác
BT5. Một bình chúă 15 lít dd Ba(OH)
2
0,01 M, sục vào đó V lít khí CO
2
(đktc) thu
được 19,7 g kết tủa. XĐ giá trị của V?
A. 2,24 l B. 4,4 l C. 2,24 và 1,12 l D. 4,4 l và 2,24 l