Chương II
TÍNH QUY LUẬT HIỆN
TƯỢNG DI TRUYỀN
Bài 8: QUY LUẬT MEN ĐEN:
QUY LUẬT PHÂN LI
CHƯƠNG II. TÍNH QUY LUẬT CỦA HIỆN TƯỢNG DI TRUYỀN
CHƯƠNG II. TÍNH QUY LUẬT CỦA HIỆN TƯỢNG DI TRUYỀN
BÀI 8. QUY LUẬT MENĐEN: QUY LUẬT PHÂN LI
I. Phương pháp nghiên cứu di truyền học của Menđen.
 Phương pháp nghiên cứu DTH của Menđen có gì khác những người đi trước. Lai và phân tích cơ thể lai bao gồm các bước:
 Tạo dòng thuần chủng về từng tính trạng.
 Bằng cách nào và kiểm tra độ thuần chủng như thế nào. Lai các dòng thuần chủng tương phản bởi 1 hoặc nhiều tính trạng rồi
phân tích kết quả qua các đời lai F
1
; F
2
; F
3
.
 Tại sao cần lai các dòng tương phản, F
1
; F
2
; F
3
tạo ra như thế nào
 Sử dụng toán xác suất để phân tích kết quả lai, nêu giả thuyết để giải thích

ở P, mỗi bên truyền cho F1 1 nhân tố (trong 2 nhân tố) qua quá trình giảm phân
Kết quả F
2
có thể kiểm tra giả thuyết trên là đúng.
F
1
x F
1
: cây hoa đỏ (Aa) x cây hoa đỏ (Aa)
Nếu kí hiệu nhân tố đỏ (trội) là A và nhân tố trắng (lặn) là a thì ta có:
G
1
: (1/2 A : 1/2a) (1/2A : 1/2a)
F
2
: 1/4 AA : 2/4 Aa : 1/4 aa
F
2
: 3/4 A- (đỏ) : 1/4 aa (trắng)

P
TC
F
1
x
F
3
F
2
F

x F
2
xxx
?
?
?
Trội
Trội-lặn
Lặn
Lặn-lặn
Trội-lặnTrội-lặn
Lặn-lặn
Lặn-lặn
Lặn-lặn
Trội-trội
Lặn-lặn Lặn-lặn
Trội-lặn
Trội-lặn Trội-lặn
Trội-lặnTrội-lặn
Trội-trội
Trội-trội
Trội-trội
Trội-trội
Trội-trội
Trội-lặn

P
TC
F
1

Trội-trội
Trội-trội
Trội-trội
Trội-lặn

P
TC
F
1
x
F
3
F
2
F
1
x F
1
x
F
2
x F
2
xxx
Aa
AA
Aa
Aa
aa
AaAA

II. Hình thành học thuyết khoa học.
 Mỗi tính trạng do 1 cặp (2 nhân tố) di truyền quy định. Nay gọi là cặp
alen
 Các nhân tố trong cặp tồn tại độc lập (không hòa trộn) nên phân li riêng
rẽ (trong giảm phân tạo ra các giao tử thuần khiết).
 Bố (mẹ) chỉ truyền cho mỗi cơ thể đời con (qua giao tử) 1 trong 2 nhân tố
di truyền (trong cặp).
 Khi thụ tinh, các giao tử kết hợp ngẫu nhiên tạo nên các hợp tử (cặp nhân
tố di truyền được khôi phục nhưng từ 2 phía và theo nhiều kiểu khác nhau).
 Làm thế nào để biết cây hoa đỏ có 2 nhân tố di truyền đều trội (thuần
chủng).

Có thể lai kiểm nghiệm (lai phân tích) bằng cách lai với cây hoa trắng (luôn
thuần chủng vì cả 2 nhân tố đều lặn - aa). Nếu kết quả toàn cây hoa đỏ thì
cây hoa đỏ cần kiểm tra là thuần chủng (2 nhân tố đều trội - AA). Nếu kết quả
phân tính (1 đỏ : 1 trắng) thì cây hoa đỏ cần kiểm tra không thuần chủng (1
nhân tố trội, 1 nhân tố lặn - Aa).

Lai phân tích:
P: Hoa đỏ x Hoa trắng
aa
G:
F
1
:

A 
a
Toàn đỏ:
A

F
2
G
1
(Cây hoa đỏ 100%)
TLKG F
2
0,5
G
P
P
TC
x
A
Cây hoa đỏ
Cây hoa trắng
A
a a
A A
a a
A
a
A
a
a
0,50,5
0,5
a
a
A

(Cây hoa đỏ)
A
a

F
1
x F
1
(Cây hoa đỏ)
(Cây hoa đỏ)
A
G
1
A
a a
A
a A a
Cặp NST
tương đồng
Gen - alen
x
a
A
a
F
2
A
aa
AA