Vai trò chủ đạo của nhà nước trong nền kinh tế thị trường - Pdf 21

1
P
HẦN

MỞ

ĐẦUN
ướ
c ta b

t d

u d

i m

i n

n kinh t
ế
t

nh

ng năm chín mươi cho


a kinh t
ế
Nhà n
ướ
c luôn
đượ
c
Đả
ng quan tâm,
coi tr

ng và
đã

đạ
t
đượ
c nh

ng thành t

u b
ướ
c
đầ
u r

t kh



a
đấ
t
n
ướ
c.
Để
phát tri

n n

n kinh tê theo
đị
nh h
ướ
ng XHCN trong Ngh

quy
ế
t
Đạ
i
h

i
Đả
ng IX
đã
kh


nh tranh lành m

nh trong đó kinh t
ế
Nhà n
ướ
c gi

vai tr
ò
ch


đạ
o và quuy
ế
t
đị
nh, kinh t
ế
Nhà n
ướ
c cùng kinh t
ế
t

p th

tr


“Ti
ế
p t

c
đổ
i m

i và phát tri

n kinh t
ế
Nhà n
ướ
c
để
th

c hi

n t

t vai tr
ò
ch


đạ
o n

a thành ph

n kinh t
ế
Nhà n
ướ
c trong n

n
kinh t
ế
th

tr
ườ
ng
đị
nh h
ướ
ng x
ã
h

i ch

ngh
ĩ
a
đò
i h

cùng phát tri

n. V
ì
v

y vi

c nghiên c

u nh

ng gi

i pháp
để
phát huy vai tr
ò

ch


đạ
o c

a kinh t
ế
Nhà n
ướ
c trong n

c quan tr

ng. V

i t

m quan tr

ngc

a
nó em
đã
ch

n
đề
tài :
“KINH
TẾ
NHÀ
NƯỚC
VÀ VAI
TRÒ

CHỦ

ĐẠO
TRONG
NỀN

tài bao g

m

Chương1
Vai tr
ò
c

a Kinh t
ế
Nhà n
ướ
c trong n

n kinh t
ế
th

tr
ườ
ng
đị
nh h
ướ
ng XHCN
1.1
Kinh t
ế
Nhà n

n
ướ
c ta hi

n nay
2.1
Nh

ng thành t

u
đã

đạ
t d
ượ
c trong hơn 10 năm
đổ
i m

i
2.2
S

h

n ch
ế
và nh



n kinh t
ế
th

tr
ườ
ng
đị
nh h
ướ
ng XHCN.
3.1
Quan đi

m c

a
Đả
ng và Nhà n
ướ
c
đố
i v

i thành ph

n kinh t
ế


i và nâng cao hi

u qu

ho

t
độ
ng c

a các T

ng công ty
Nhà n
ướ
c, h
ì
nh thành m

t s

t

p đoàn kinh t
ế
m

nh.
c
Đẩ

u qu

qu

n l
ý
c

a Nhà n
ướ
c và
s

a
đổ
i b

sung v

cơ ch
ế
chính sách. 3

PH

Nhà n
ướ
c:
Kinh t
ế
Nhà n
ướ
c là nh

ng đơn v

, t

ch

c tr

c ti
ế
p s

n xu

t kinh
doanh ho

c ph

c v



h

u Nhà n
ướ
c chi
ế
m t

l

kh

ng ch
ế
.
Như v

y, kinh t
ế
Nhà n
ướ
c
đượ
c h
ì
nh thành thông qua vi

c Nhà n
ướ


m các doanh nghi

p Nhà n
ướ
c, các t

ch

c
kinh t
ế
, tài chính thu

c s

h

u Nhà n
ướ
c như h

th

ng ngân hàng, kho b

c,
d

tr

p nhà n
ướ
c.
Để
n

m r
õ

đượ
c hai ph

m trù này và nh

n th

c
đầ
y
đủ
hơn vai tr
ò
kinh t
ế
nhà
n
ướ
c là m

t b


n phân bi

t s

h

u Nhà n
ướ
c v

i thành ph

n kinh t
ế
nhà
n
ướ
c. Ph

m trù s

h

u Nhà n
ướ
c r

ng hơn ph


h

u nhà n
ướ
c có th

do các thành ph

n kinh t
ế
khác s

d

ng. Thí
d

:
đấ
t đai, Nhà n
ướ
c
đạ
i bi

u cho toàn dân s

h

u, nhưng kinh t


u Nhà n
ướ
c không ph

i là kinh t
ế
Nhà n
ướ
c, ch

ng h

n Nhà
n
ướ
c góp v

n c

ph

n chi
ế
m t

l

th


ướ
c có vai tr
ò
ch


đạ
o trong n

n kinh t
ế
th

tr
ườ
ng
Trong th

i k

quá
độ
lên ch

ngh
ĩ
a x
ã
h


i, ho

t
độ
ng đan xen l

n nhau, v

a h

p tác, v

a c

nh tranh v

i
nhau, luôn v

n
độ
ng và có s

chuy

n hoá trong quá tr
ì
nh phát tri

n. Thành

ã
h

i ch

ngh
ĩ
a.
Để
gi

v

ng
đị
nh h
ướ
ng x
ã
h

i
ch

ngh
ĩ
a
đố
i v



n kinh t
ế
qu

c dân, là nhân t


chính thúc
đẩ
y tăng tr
ưở
ng kinh t
ế
nhanh và lâu b

n. Phát huy l

i th
ế
ngu

n
v

n l

n t

ngân sách; l


t, công ngh

hi

n
đạ
i; quan h

kinh t
ế
r

ng l

n
trong và ngoài n
ướ
c, kinh t
ế
Nhà n
ướ
c có ch

c năng t

o l

p cơ s


khác. Tuy nhiên vai tr
ò
ch


đạ
o

đây không có ngh
ĩ
a là chi
ế
m
t

tr

ng l

n mà
để
gi

vai tr
ò
này thành ph

n kinh t
ế
Nhà n

ng, giao thông v

n t

i, cơ s

h

t

ng
Năm 2002 ta
đã
thu d
ượ
c nh

ng k
ế
t như :tăng tr
ưở
ng GDP 7,04%, t

ng
kim ng

ch xu

t kh


ng n

p Ngân sách
nhà n
ướ
c và 50% kim ng

ch xu

t kh

u c

a c

n
ướ
c. Thành ph

n kinh t
ế
Nhà
n
ướ
c
đã
th

c s


đị
nh h
ướ
ng x
ã
h

i ch


ngh
ĩ
a.

5 II. Kinh t
ế
Nhà n
ướ
c

Vi

t nam hi


i
Đả
ng VI ,VII, VIII
và g

n đây nh

t là
Đạ
i h

i
Đả
ng XI, kinh t
ế
Nhà n
ướ
c nói chung, DNNN nói
riêng
đã

đượ
c s

p x
ế
p l

i m



i
đượ
c c

ng c

m

t b
ướ
c. Cơ ch
ế
qu

n l
ý

đượ
c h
ì
nh thành ngày càng hoàn
thi

n giúp các doanh nghi

p chuy

n
đổ


c t
ế
.
T

1990
đế
n nay n
ướ
c ta
đã
ti
ế
n hành 3 l

n t

ch

c s

p x
ế
p l

i h


th

n

n kinh t
ế
k
ế
ho

ch
mang tính hành chính b

ng m

t n

n kinh t
ế
s

n xu

t hàng hoá nhi

u thành
ph

n theo cơ ch
ế
th


ượ
ng
đã
c

t gi

m 1/2 s

doanh nghi

p Nhà n
ướ
c,
v

m

t kinh t
ế

đã
có s

thay
đổ
i căn b

n trong tư duy kinh t
ế

p thu

c các thành ph

n kinh t
ế
khác; doanh
nghi

p Nhà n
ướ
c th

c hi

n c

hai khâu s

n xu

t và lưu thông phân ph

i;
DNNN không c
ò
n b

bó h



i DNNN l

n th

hai (1994-1997), Chính ph

ti
ế
n hành thành
l

p các DNNN v

i t

ng v

n ch

s

h

u chi
ế
m t

l


p này
đã
h
ì
nh thành các T

ng công ty Nhà n
ướ
c chi ph

i
đượ
c nh

ng
ngành kinh t
ế
quan tr

ng như đi

n năng, d

ch v

bưu chính vi

n thông, hàng
không, v



ng t

p đoàn kinh t
ế
đa ngành.
Cu

c
đổ
i m

i DNNN l

n th

ba, th

c hi

n h

c

p s

h

u thông qua
giao bán, khoán, cho thuê, chuy

, ho

t
độ
ng
kinh doanh không có hi

u qu


Hi

n nay doanh nghi

p Nhà n
ướ
c

n
ướ
c ta
đượ
c t

ch

c l

i theo h
ì


p, gi

i th

kho

ng 4.500 doanh nghi

p Nhà n
ướ
c (DNNN), c


ph

n hoá g

n 500 doanh nghi

p Nhà n
ướ
c. Nh

v

y tr
ì
nh
độ

n trên 10 t


đồ
ng tăng t

10% lên 35% t


năm 1994- 2002, s

n xu

t kinh doanh phát tri

n và hi

u qu


đượ
c nâng lên r
õ

r

t.
Đóng góp c

a khu v

1992
Năm
1993
Năm
1994
Năm
1995
Năm
1996
Năm
1997
Năm
1998
Năm
1999
Năm
2000
Năm
2001
Năm
2002
GDP
100
100
100
100
100
100
100
100

ĐTNN
0
0
0
6,4
6,3
7,4
9,1
10,0
12,2
13,3
13,7
14,3
(Ngu

n: Th

i báo Kinh t
ế
).
7
KTNN : Kinh t
ế
nhà n
ướ
c
KTNQD : Kinh t

ướ
c
th

c s

có vai tr
ò
chi ph

i, thúc
đẩ
y toàn b

n

n kinh t
ế
qu

c dân phát tri

n
đúng qu


đạ
o, góp ph

n vào vi

ng x
ã
h

i ch

ngh
ĩ
a

Vi

t
nam.
2. Nh

ng t

n t

i và h

n ch
ế
c

a kinh t
ế
Nhà n
ướ

n t

i và h

n ch
ế
, bi

u hi

n ch

y
ế
u

nh

ng m

t sau:
- S

phát tri

n c

a khu v

c kinh t


i ho

t
độ
ng ch

ng chéo v

ngành ngh

kinh doanh, c

p
qu

n l
ý
và trên cùng m

t
đị
a bàn t

o ra s

c

nh tranh không đáng có trong
chính khu v

n thương m

i, du l

ch, d

ch v


gây t
ì
nh tr

ng phân tán, manh mún v

v

n trong khi v

n
đầ
u tư nhà n
ướ
c r

t
h

n ch
ế

ĩ
nh v

c ch

y
ế
u, then ch

t.
- Tr
ì
nh
độ
k

thu

t, khoa h

c công ngh

c
ò
n l

c h

u d


t trong khu v

c kinh t
ế
Nhà n
ướ
c mà
đặ
c bi

t là các doanh nghi

p Nhà
n
ướ
c có máy móc, thi
ế
t b

nh

p kh

u t

nhi

u n
ướ
c, thu

ng dây chuy

n
s

n xu

t, máy móc thi
ế
t b

c

a n
ướ
c ta l

c h

u so v

i khu v

c và th
ế
gi

i t

10

c tr

ng ho

t
độ
ng các doanh nghi

p c
ò
n
nhi

u y
ế
u kém, s

doanh nghi

p ho

t
độ
ng kinh doanh có hi

u qu

chi
ế
m t


c có l
ã
i mang tính ch

t t
ượ
ng trưng v

s


li

u, l
ã
i gi

l

th

t. M

t
đồ
ng v

n
đầ

ế
khác. T

l

tăng tr
ưở
ng đóng góp c

a h

th

ng doanh
nghi

p Nhà n
ướ
c vào GDP tăng không đáng k

trong th

i gian v

a qua trong
khi đó ngân sách Nhà n
ướ
c liên t

c ph

tài chính cho các
DNNN.
Đồ
ng th

i, Nhà n
ướ
c c
ò
n ph

i mi

n gi

m thu
ế
, xoá n

, khoanh n

,
mi

n gi

m l
ã
i cho các doanh nghi


khi l
ã
i, không

n
đị
nh, c
ò
n l

i 20% ho

t
độ
ng th

c s

chưa
hi

u qu

, thua l

liên t

c.
* Nguyên nhân c


c
ũ
chưa
đượ
c xoá b

tri

t
để
và nhi

u v

n
đề
do l

ch s


để
l

i không
th

gi

i quy

p,
đổ
i
m

i và phát tri

n doanh nghi

p Nhà n
ướ
c. Nhi

u v

n c
ò
n
đề
chưa r
õ
, chưa
đượ
c t

ng k
ế
t th

c ti

n ch

s

h

u nhà n
ướ
c;
9
quy

n c

a
đạ
i di

n ch

s

h

u tr

c ti


t c

p, chưa
đồ
ng b

, c
ò
n nhi

u đi

m
chưa phù h

p v

i kinh t
ế
th

tr
ườ
ng
đị
nh h
ướ
ng XHCN, chưa t



i cách hành chính ti
ế
n hành ch

m, chưa theo k

p
đò
i h

i th

c ti

n
c

a ti
ế
n tr
ì
nh
đổ
i m

i doanh nghi

p Nhà n
ướ


n hà
cho doanh nghi

p, chưa phát huy quy

n t

ch

, tính năng
độ
ng c

a doanh
nghi

p trong cơ ch
ế
th

tr
ườ
ng.
-
Độ
i ng
ũ
cán b



t
và tinh th

n thi
ế
u trách nhi

m, thêm vào đó công tác đào t

o
độ
i ng
ũ
cán b


qu

n l
ý
kinh t
ế
c
ò
n nhi

u đi

u b

đổ
i m

i và phát tri

n thành ph

n kinh t
ế
Nhà n
ướ
c. Ti
ế
n tr
ì
nh c

ph

n
hoá doanh nghi

p, h

c

p s

h


t nh

, c
ò
n r

t nhi

u doanh nghi

p “ch
ế
t mà chưa chôn”
đã
làm tr
ì
tr


n

n kinh t
ế
.
III. Quan đi

m và m

t s



m c

a
Đả
ng và Nhà n
ướ
c
đố
i v

i thành ph

n kinh t
ế
Nhà
n
ướ
c.
T

i H

i ngh

l

n 3 Ban ch

p hành Trung ương

10
ho

t
độ
ng c

a thành ph

n kinh t
ế
Nhà n
ướ
c mà
đặ
c bi

t là ho

t
độ
ng c

a các
DNNN. Phân tích sâu s

c nh

i m

i doanh nghi

p
Nhà n
ướ
c ta c

n ph

i hi

u và n

m r
õ
:
- Kinh t
ế
Nhà n
ướ
c có vai tr
ò
quy
ế
t
đị
nh trong vi


Trong đó DNNN ( g

m DNNN gi

100% v

n và DNNN gi

c

ph

n chi
ph

i) ph

i không ng

ng
đượ
c
đổ
i mơí, phát tri

n và nâng cao hi

u qu

, gi

vào nh

ng ngành, l
ĩ
nh v

c then ch

t và
đị
a bàn quan tr

ng, chi
ế
m th

ph

n
đủ

l

n
đố
i v

i các s

n ph

nh v

c, s

n ph

m c

a n

n kinh t
ế
.
- Ti
ế
p t

c
đổ
i m

i cơ ch
ế
qu

n l
ý

để
DNNN kinh doanh t


t.
- Vi

c ti
ế
p t

c s

p x
ế
p,
đổ
i m

i, phát tri

n và nâng cao hi

u qu

kinh
doanh c

a DNNN là nhi

m v

c


n tr
ướ
c m

t là hoàn thành cơ b

n
vi

c s

p x
ế
p, đi

u ch

nh cơ c

u l

i và
đổ
i m

i ho

t
độ


n các
doanh nghi

p Nhà n
ướ
c quy mô nh

thua l

kéo dài không c

ph

n hoá
đượ
c
và Nhà n
ướ
c không c

n n

m gi


để
s

d

i lao
độ
ng.
-
Đổ
i m

i kinh t
ế
Nhà n
ướ
c theo phương h
ướ
ng trên m

t m

t ph

i
đả
m
11
b

o kh



m soát.
2. M

t s

gi

i pháp nh

m tăng c
ườ
ng vai tr
ò
ch


đạ
o Kinh t
ế
Nhà
n
ướ
c:
V

i th

c t
ế

độ
qu

n l
ý
t

ch

c
c
ũ
ng như phương th

c phân ph

i.
Đồ
ng th

i, vi

c
đổ
i m

i, phát tri

n kinh t
ế

t c

a yêu c

u
đổ
i m

i, phát tri

n và
ch


độ
ng h

i nh

p kinh t
ế
qu

c t
ế
. Quán tri

t tinh th

n Ngh

ế
Nhà n
ướ
c, phân lo

i, s

p x
ế
p l

i h

th

ng DNNN, t
ì
m ra gi

i pháp,
phương h
ướ
ng
đổ
i m

i kinh t
ế
Nhà n
ướ

Sau đây là m

t s


đị
nh h
ướ
ng và gi

i pháp nh

m tăng c
ườ
ng vai tr
ò

ch


đạ
o Kinh t
ế
Nhà n
ướ
c như sau:
a.
Đị
nh h
ướ

i các doanh nghi

p công ích c

n thi
ế
t ho

t
độ
ng không v
ì

m

c đích l

i nhu

n là chính, dù thua l

v

n c

n duy tr
ì
t

n t

đượ
c
đầ
u tư,
đả
m b

o m

c tiêu chính tr

– x
ã
h

i,
đị
nh h
ướ
ng x
ã

h

i ch

ngh
ĩ
a. Trong t



i.
-
Đố
i v

i các doanh nghi

p ho

t
độ
ng v
ì
l

i nhu

n c

n t

p trung
đầ
u tư,
nâng cao hi

u qu

ho

c như d

u khí,
12
đi

n, than, hàng không, ngân hàng Các doanh nghi

p này đi
đầ
u v

b

o
đả
m
x
ã
h

i, phát huy giúp
đỡ
các thành ph

n kinh t
ế


a m
ì
nh, t

o ra s

bi
ế
n
chuy

n v

ng ch

c theo
đị
nh h
ướ
ng x
ã
h

i ch

ngh
ĩ
a.
b.

nh.
Th

c hi

n gi

i pháp này nh

m m

c đích t

p trung ngu

n l

c
để
chi
ph

i nh

ng ngành, l
ĩ
nh v

c then ch


c l
ượ
ng ch


đạ
o
để

đả
m b

o các cân
đố
i l

n và

n
đị
nh kinh t
ế
v
ĩ

mô; cung

ng nh

ng s


và ch


độ
ng h

i nh

p kinh t
ế
qu

c t
ế
có hi

u qu

.
H
ì
nh thành m

t s

t

p đoàn kinh t
ế

ế
qu

c dân, có quy mô l

n v

v

n, ho

t
độ
ng c


trong và ngoài n
ướ
c, có tr
ì
nh
độ
công ngh

cao và qu

n l
ý
hi


m

nh, có kh

năng phát tri

n
để
c

nh tranh và h

i nh

p kinh t
ế
qu

c t
ế

có hi

u qu

như: d

u khí, vi

n thông, đi

ế
Nhà n
ướ
c.
c.
Đẩ
y m

nh c

ph

n hoá DNNN, th

c hi

n giao, bán, khoán kinh
doanh, cho thuê, sát nh

p, gi

i th

, phá s

n DNNN.
-
Đẩ
y m



th

kinh t
ế
, tăng v

n
13
m

r

ng s

n xu

t kinh doanh. Song c

ph

n hoá DNNN không
đượ
c bi
ế
n
thành tư nhân hoá DNNN.


c s

h

u, bán, giao,
khoán kinh doanh, cho thuê, sát nh

p, gi

i th

ho

c phá s

n theo lu

t phá s

n
công ty.
d.
Đổ
i m

i, nâng cao hi

u l


trách nhi

m, quy

n h

n, s

đi

u ti
ế
t c

a Nhà n
ướ
c có
tính ch

t
độ
c quy

n, ho

c cơ quan ch

c năng

n


n
kinh t
ế
. Nghiên c

u, áp d

ng các h
ì
nh th

c t

ch

c qu

n l
ý
trong các DNNN.
Tăng c
ườ
ng ho

t
độ
ng c

a kinh t

ướ
c th

c hi

n ch

c năng
ch

s

h

u
đố
i v

i DNNN
- Đào t

o ngu

n nhân l

c trong khu v

c kinh t
ế
Nhà n

để
s

m h
ì
nh thành
độ
ng
ũ
công nhân lành ngh

, cán
b

qu

n l
ý
l
ã
nh
đạ
o doanh nghi

p gi

i, năng
độ
ng, sáng t


luôn bi
ế
n
độ
ng.
- T

ng b
ướ
c b

sung, s

a
đổ
i cơ ch
ế
, chính sách, h
ì
nh thành khung
pháp l
ý

đồ
ng b

, t

o l


đủ
quy

n t

ch

, t

ch

u trách nhi

m, lành m

nh tài chính doanh
nghi

p, gi

i quy
ế
t cơ b

n n

t

n
đọ

c

a
đạ
i b

ph

n DNNN.

15
P
HẦN

KẾT

LUẬN

Qua th

c ti

n hơn 10 năm
đổ
i m

i v

ế
gi

vai tr
ò
ch


đạ
o trong n

n kinh t
ế
th

tr
ườ
ng
đị
nh h
ướ
ng
x
ã
h

i ch

ngh
ĩ


quá
độ
lên ch


ngh
ĩ
a x
ã
h

i hi

n nay

Vi

t nam.
N
ướ
c ta trong th

i k

quá
độ
lên ch

ngh

ế
t

n t

i, ho

t
độ
ng đan xen l

n nhau, v

a h

p tác, v

a c

nh tranh
v

i nhau, luôn v

n
độ
ng và có s

chuy


n theo
đị
nh h
ướ
ng x
ã
h

i ch

ngh
ĩ
a.
Để
gi

v

ng
đị
nh
h
ướ
ng x
ã
h

i ch

ngh

ch


đạ
o trong n

n kinh t
ế
qu

c dân, là
nhân t

chính thúc
đẩ
y tăng tr
ưở
ng kinh t
ế
nhanh và lâu b

n.
Đề
tài
đượ
c l

a ch

n là m

ngh
ĩ
a h
ế
t s

c
quan tr

ng. Giúp ta n

m v

ng
đườ
ng l

i Kinh t
ế
ch

trương c

a
Đả
ng ,nhà
n
ướ
c
đồ


n kinh t
ế
th

tr
ườ
ng nhi

u thành ph

n
đị
nh h
ướ
ng XHCN
Đố
i v

i nh

ng sinh viên như chúng em th
ì

đề
tài c
ò
n là m

t bài nghiên

ì
nh h

c t

p c
ũ
ng như làm vi

c sau này c

a
không ch

b

n thân em mà c
ò
n c

b

n bè,
đồ
ng nghi

p m

i khi c



y C

n –
Giáo viên b

môn Kinh t
ế
chính tr

Tr
ườ
ng
Đạ
i h

c Thương m

i , s

giúp
đỡ

c

a ban ch

nhi

m khoa và c

c .
Trong quá tr
ì
nh th

c hi

n s

không tránh kh

i nh

ng sai sót, mong
đự
oc s

ch

b

o và giúp
đỡ
c

a th

y
Em xin chân thành cám ơn s



Tr
ườ
ng ĐH Thương M

i
2) Giáo tr
ì
nh Kinh t
ế
Chính tr

Tr
ườ
ng ĐH Kinh t
ế
qu

c dân
3) Th

i báo Kinh t
ế
Vi

t Nam
4) Văn ki

n
Đạ


Nhờ tải bản gốc

Tài liệu, ebook tham khảo khác

Music ♫

Copyright: Tài liệu đại học © DMCA.com Protection Status